Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Po 701/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 26 maja 2025 r., nr SKO.GP.4000.234.2025 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 14 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Po 701/25, odrzucił skargę W. B. (dalej "skarżąca") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej "SKO") z dnia 26 maja 2025 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że jak wynika z art. 141 § ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 – dalej jako "k.p.a.") na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Z kolei w myśl art. 101 § 3 k.p.a. zażalenie służy stronie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Treść art. 101 § 3 k.p.a., zdaniem Sądu I instancji, należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Natomiast na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje. Skoro w świetle ww. przepisu na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego zażalenie (lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy) nie przysługuje, tym samym postanowienie to nie należy do kategorii postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a skarga na takie postanowienie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i uchylenia postanowienia SKO, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Strona skarżąca kasacyjnie podniosła następujące zarzuty:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, t.j.:

1. art. 101 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3 § 2 p.p.s.a. poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji błędne uznanie, iż przepis ten wyłącza możliwość zaskarżenia postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, co w konsekwencji spowodowało, iż Sąd I instancji odrzucił skargę na postanowienie SKO w Poznaniu, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, iż środek zaskarżenia przysługuje również w przypadku postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania ze względu na fakt, iż takie postanowienie jest orzeczeniem "w sprawie zawieszenia";

2. art. 112 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ochrona wynikająca z art. 112 k.p.a. nie znajduje zastosowania na kanwie niniejszej sprawy, a w konsekwencji na uznaniu przez Sąd I instancji, iż błędne pouczenie zamieszczone w postanowieniu SKO w Poznaniu, o możliwości wniesienia skargi do WSA w Poznaniu pozostaje bez znaczenia w sprawie i nie wywołuje żadnych skutków ochronnych dla skarżącej kasacyjnie, podczas gdy przepis ten nie ustanawia nowego środka zaskarżenia, lecz statuuje normę gwarancyjną, zgodnie z którą strona działająca w zaufaniu do pouczenia organu nie może ponosić z tego tytułu negatywnych konsekwencji procesowych, co w konsekwencji doprowadziło do uznania wniesionej skargi za niedopuszczalną, pomimo pouczenia organu co do prawa do jej wniesienia, a następnie do odrzucenia skargi ze względu na jej niedopuszczalność na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na pominięciu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej oraz obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników, a także na zaakceptowaniu sprzecznego ukształtowania sytuacji procesowej skarżącej kasacyjnie w sytuacji, kiedy SKO w Poznaniu w wydanym postanowieniu pouczyło skarżącą o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu a Sąd I instancji uznał ten środek za niedopuszczalny, nie zapewniając przy tym stronie ochrony wynikającej z działania w zaufaniu do pouczenia organu, co prowadziło do przyjęcia niedopuszczalności środka zaskarżenia i w konsekwencji do odmowy merytorycznego rozpoznania sprawy i odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.

2. art. 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na pominięciu obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o przysługujących jej prawach i środkach prawnych oraz na przyjęciu przez Sąd I instancji, że błędne pouczenie udzielone skarżącej kasacyjnie przez SKO w Poznaniu co do dopuszczalności wniesienia środka zaskarżenia nie ma znaczenia dla oceny jej sytuacji procesowej, mimo że obowiązek prawidłowego pouczenia obciąża organ administracji, zaś strona ma prawo polegać na informacji udzielonej przez organ, co doprowadziło do obciążenia skarżącej kasacyjnie negatywnymi konsekwencjami procesowymi oraz odrzucenia skargi na podstawie art. 58 §1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Przechodząc do rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej przede wszystkim należy wskazać, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

Zaskarżone skargą w niniejszej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 26 maja 2025 r., w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania, nie jest ani postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do jej istoty, ani postanowieniem kończącym postępowanie. Nie jest również postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Jak wynika bowiem z art. 141 § k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Z kolei w myśl art. 101 § 3 k.p.a. zażalenie służy stronie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania.

Wbrew stanowisku strony skarżącej, z użytego w ww. przepisie wyrażenia "postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania" nie można wywodzić, że obejmuje ono wszelkie przypadki postanowień związanych z zawieszeniem. Skoro w przepisie tym użyto takiego określenia jak "postanowienie w sprawie odmowy podjęcia postępowania" i ustawodawca rozumie przez to jedynie postanowienie negatywne, to tak samo należy przyjąć, że "postanowieniem w sprawie zawieszenia postępowania", na które przysługuje zażalenie jest wyłącznie postanowienie o zawieszeniu postępowania (por. wyrok NSA z 17 września 2025 r. sygn. akt II OSK 1671/23; Barbara Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2019, s. 582-583).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że za taką interpretacją art. 101 § 3 k.p.a. przemawia zarówno wykładnia celowościowa jak i systemowa tego przepisu. Istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a., która miała miejsce w 2011 r. było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Uzasadnienia takiego założenia poszukiwać zaś należy przede wszystkim w zasadzie szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), wymagającej od organu administracji publicznej wnikliwego i szybkiego działania w sprawie, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (por. wyroki NSA z 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt II OSK 3827/18; 17 września 2025 r. sygn. akt II OSK 1671/23, 15 października 2025 r. sygn. akt II OSK 2565/24).

Niewątpliwie błędne pouczenie o możliwości wniesienia skargi, nie daje podstawy do przyjęcia jej dopuszczalności. Sąd I instancji zasadnie wskazał, że błędne pouczenie nie może kreować prawa innego niż przewidziane obowiązującymi przepisami. Z tego powodu nie mogły zostać uznane za trafne zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów proceduralnych, tj. art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 9 k.p.a. oraz art. 112 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.