Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 24 września 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 24 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2115/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. O. na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2115/23, odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) w zw. z art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40) skargę J. O. na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] w części dotyczącej działek nr [...] i [...] z obrębu [...].

Skarżący w skardze zarzucił naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 i 9, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2 pkt 2 oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności polegające na naruszeniu przez organ konstytucyjnego prawa własności skarżącego poprzez wyznaczenie na działkach nr [...] i [...] (poprzednio nr [...] i [...]) obręb [...], nieprzekraczalnych linii zabudowy, wynoszących po 5 m od drogi wewnętrznej [...] oraz linii rozgraniczających drogę wewnętrzną [...], w stosunku do której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 102/21, stwierdził w części nieważność uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 listopada 2010 r., nr [...]. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w odniesieniu do jej części tekstowej i graficznej, tj. w odniesieniu do wyznaczenia na działkach nr [...] i [...] nieprzekraczalnych linii zabudowy od drogi wewnętrznej [...] oraz linii rozgraniczających tę drogę wewnętrzną.

Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. stwierdził, że obecnie wywiedziona pismem z 10 sierpnia 2023 r. skarga skarżącego stanowi kolejną jego skargę na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 listopada 2010 r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...]. Poprzednia skarga skarżącego została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 102/21. Sąd w pkt I wyroku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części, w odniesieniu do działek nr [...] i [...] (obecnie nr [...] i [...]), obręb [...], w zakresie przeznaczenia ich na drogę wewnętrzną oznaczoną symbolem [...], zaś w pkt II wyroku oddalił skargę skarżącego w pozostałych zakresie.

Ponadto Sąd uznał, że złożenie do organu administracji ponownego wezwania do usunięcia naruszenia prawa pismem z 13 czerwca 2023 r., w niezmienionych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, było niedopuszczalne. Skoro wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przysługuje stronie tylko raz to Sąd przyjął, że skarga wniesiona w następstwie powtórnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa jako również wniesiona po terminie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

W zażaleniu skarżący zarzucił po pierwsze, naruszenie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., twierdząc, że w sprawie nie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej, gdyż wyrok WSA w Warszawie z 9 czerwca 2021 r., sygn. VII SA/Wa 102/21, nie dotyczył nieprzekraczalnych linii zabudowy od drogi wewnętrznej [...] oraz linii rozgraniczających tę drogę na jego działkach nr [...] i [...], a tym samym, że w sprawie "miałoby dojść do ponownej kontroli tego samego aktu prawa miejscowego w odniesieniu do tożsamego naruszenia interesu prawnego" oraz po drugie, naruszenie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez uznanie, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przysługuje skarżącemu tylko jednokrotnie w stosunku do danego aktu. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na zażalenie organ administracji wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona.

O istnieniu stanu sprawy w toku (lis pendens, zawisłość sprawy) lub o prawomocnym osądzeniu sprawy (res iudicata, powaga rzeczy osądzonej) przesądza tożsamość elementów podmiotowych oraz tożsamość elementów przedmiotowych sprawy. Tożsamość podmiotowa dotyczy podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków. Tożsamość przedmiotowa ma zaś miejsce, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna. Istotą przedmiotowego uregulowania jest wprowadzenie reguły, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz, nie można zatem w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Wyłączona jest bowiem dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność lub przewlekłość organu administracji.

Istotne w sprawie jest również to, że skargi wywodzone na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym Sąd rozpoznaje w granicach naruszenia indywidualnego interesu prawnego strony skarżącej. Stosownie natomiast do art. 101 ust. 2 tej ustawy, nie można wnieść skargi na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli w kwestii zgodności tej uchwały z prawem orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. Mamy wówczas do czynienia ze szczególnym przypadkiem powagi rzeczy osądzonej. Jak się podnosi w orzecznictwie sądów administracyjnych, powaga rzeczy osądzonej, o której stanowi art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, oznacza, że jeżeli o legalności aktu prawa miejscowego orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, to sąd ten orzekając później, jest związany dokonanymi wcześniej ocenami w zakresie, o którym mowa, a kolejną skargę może rozpoznać w granicach, w jakich nie była rozpoznawana wcześniej.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie NSA, sprawa objęta obecną skargą skarżącego jest tożsama ze sprawą ze skargi skarżącego o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] w części dotyczącej działek nr [...] i [...] z obrębu [...], wywiedzionej w 2021 r. i prawomocnie zakończoną wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 102/21. Nie budzi wątpliwości NSA, iż pomiędzy przywołanymi skargami zachodzi zarówno tożsamość podmiotowa, jak i tożsamość przedmiotowa. W obu bowiem skargach skarżący domagał się stwierdzenia nieważności tego samego aktu prawa miejscowego, w zakresie tych samych działek, których jest właścicielem (obecnie zmieniły się jedynie ich numery ewidencyjne) i w związku z zagospodarowaniem których wywodził swój interes prawny. W tym zakresie oceniając skargę WSA w Warszawie w wyroku z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 102/21, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części, w odniesieniu do działek nr [...] i [...] (obecnie nr [...] i [...]), w zakresie przeznaczenia ich na drogę wewnętrzną oznaczoną symbolem [...], zaś w pkt II wyroku oddalił skargę skarżącego w pozostałych zakresie. Oznacza to, że kwestia legalności przeznaczenia i zagospodarowania działek skarżącego w zaskarżonym planie miejscowym została już prawomocnie przesądzona. Co do przeznaczenia działek skarżącego pod drogę wewnętrzną stwierdzono nieważność planu miejscowego w tym zakresie, zaś co do pozostałych kwestii w odniesieniu do nieruchomości skarżącego skargę oddalono. To zaś oznacza, że istnienie prawomocnego wyroku wydanego w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 102/21, którym m.in. oddalono skargę kwestionującą zaskarżoną obecnie uchwałę, tworzy stan powagi rzeczy osądzonej i czyni złożoną w tej sprawie skargę niedopuszczalną, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Bez znaczenia pozostaje zatem podnoszona w zażaleniu kwestia związana z problematyką dotyczącą wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.

Mając powyższe na uwadze NSA uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.

Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na zażalenie wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania NSA stwierdził, że nie może on być uwzględniony z uwagi na treść art. 209 p.p.s.a.