Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Op 8/21 w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2) odstępuje od zasądzenia od R. M. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 9 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Op 8/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu skargi R. M., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Decyzją z dnia [...] października 2019 r. Burmistrz Namysłowa, przyznał R. M. specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką K. M. w kwocie 620 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2020 r.

Następnie, po wszczęciu z urzędu postępowania, Burmistrz Namysłowa decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. uchylił ww. decyzję własną z dnia [...] października 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że na podstawie przedłożonego przez skarżącego wniosku o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego skład rodziny stanowi wnioskodawca, K. M. i jej mąż B. M. W dniu 15 czerwca 2020 r. organ otrzymał decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznaniu emerytury B. M. od 20 maja 2020 r. Natomiast wysokość świadczenia emerytalnego od czerwca 2020 r. wyniosła 3.006,94 zł.

W ocenie organu, od 1 lipca 2020 r. uległa zmianie sytuacja materialna rodziny. Po uwzględnieniu bowiem dochodu uzyskanego przez B. M. w wysokości 3.006,94 zł, miesięczny dochód rodziny wyniósł 3.890,86 zł, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 1.296,95 zł i przekracza kryterium dochodowe wynoszące 764 zł. W związku z powyższym skarżącemu nie przysługuje specjalny zasiłek opiekuńczy od 1 lipca 2020 r. Decyzję doręczono skarżącemu w dniu 6 sierpnia 2020 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. M.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia [...] września 2020 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przy ustalaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego pod uwagę należy wziąć zarówno dochód osoby sprawującej opiekę, czyli skarżącego, ale również osoby wymagającej opieki (K. M.) i jej małżonka (B. M.). Natomiast, wobec brzmienia art. 16a ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.ś.r., bez znaczenia pozostaje czy osoby te prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, czy też nie.

Dalej Kolegium uznało, że w świetle przepisów art. 3, art. 3 pkt 24 lit. d i art. 5 ust. 4 lit. b u.ś.r., organ I instancji prawidłowo uwzględnił przy obliczaniu dochodu członków rodziny skarżącego zarówno dochód K. M. za 2018 r. w wysokości 10.607 zł (12.298 zł - 581 zł (należny podatek) - 1.110 zł (ubezpieczenie zdrowotne), a miesięcznie 883,92 zł (10.607 zł : 12 miesięcy = 883,92 zł), jak i uzyskany dochód B. M. z tytułu emerytury za czerwiec 2020 r. w kwocie 3.006,94 zł (decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2020 r.). Stąd miesięczny dochód członków rodziny wyniósł 3.890,86 zł (883,92 zł + 3.006,94 zł = 3.890,86 zł). Dochód ten podzielony na liczbę członków rodziny wyniósł 1.296,95 zł (3.890,86 zł : 3 osoby = 1.296,95 zł). Tak obliczony dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę kryterium dochodowego wynoszącą 764 zł.

Organu uznał również, że w sprawie nie ma zastosowania tzw. zasada wynikająca z art. 16a ust. 3 u.ś.r.

Dalej organ wskazał, że miesięczny dochód rodziny skarżącego w wysokości 3.890,86 zł przekracza kwotę 2.292 zł (764 zł pomnożoną przez 3 osoby w rodzinie) o kwotę 1.598,86 zł (3.890,86 zł - 2.292 zł = 1.598,86 zł), czyli kwotę wyższą niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany specjalny zasiłek opiekuńczy, tj. 95 zł.

Za prawidłowe Kolegium uznało stanowisko organu I instancji, że uzyskanie dochodu z tytułu uzyskania emerytury przez B. M. jest okolicznością, która spowodowała zmianę sytuacji dochodowej rodziny, mającą wpływ na prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Stąd, zasadnie organ ten uchylił decyzję przyznającą skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką.

Wskazano przy tym, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 32 ust. 1 u.ś.r. nie wskazując w rozstrzygnięciu decyzji daty, od której uchylana jest decyzja przyznająca stronie świadczenia. Decyzja wydawana na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. wywiera skutki na przyszłość, z chwilą doręczenia decyzji stronie.

Skargę na powyższą decyzję wniósł R. M., wskazując że nie ma żadnych środków do życia. Podniósł też, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z ojcem – B. M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylając zaskarżoną decyzję w pierwszej kolejności stwierdził, że organy prawidłowo przyjęły, że zaistniała podstawa do ponownego zweryfikowania dochodów rodziny skarżącego z uwagi na uzyskanie przez B. M. dochodu w postaci przyznanego prawa do emerytury od 20 maja 2020 r. W dacie rozstrzygania przez organ I instancji nie upłynął również okres, na który przyznano skarżącemu świadczenie decyzją z dnia [...] października 2019 r., co upoważniało organ do zastosowania przepisu art. 32 ust. 1 u.ś.r.

W przekonaniu Sądu organy prawidłowo także ustaliły skład rodziny skarżącego. Odwołując się do treści art. 3 pkt 16 u.ś.r. Tym samym, zdaniem Sądu, dla pojęcia rodziny bez znaczenia prawnego pozostaje podnoszona przez skarżącego kwestia nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez K. M. i jej męża. Również faktyczne relacje panujące między tymi osobami nie mają wpływu na ich status prawny, są oni bowiem nadal małżeństwem, do czasu prawomocnego orzeczenia przez sąd rozwodu lub separacji. Zdaniem Sądu rodzinę tworzą podmioty wymienione w art. 3 pkt 16 u.ś.r., o ile w okolicznościach danej sprawy rzeczywiście istnieją i w tym tylko sensie ustawodawca użył wyrazu "odpowiednio", wskazując na konkretnych członów rodziny. Przy obliczaniu dochodu rodziny osoby wymagającej opieki zasadnie zatem organy uwzględniły również dochód B. M.

W ocenie Sądu za nieprawidłowe należało natomiast uznać stanowisko organu I instancji wyrażone w uzasadnieniu decyzji, że specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje skarżącemu od 1 lipca 2020 r. Decyzja wydana na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. jest decyzją konstytutywną, która kształtuje uprawnienia strony wyłącznie na przyszłość, a nie wstecz, dlatego wydanie przez Burmistrza Namysłowa decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. uchylającej decyzję o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego i określającej, że od 1 lipca 2020 r. zasiłek ten nie przysługuje, jest wadliwe.

W tym zakresie Sąd wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] października 2019 r. przyznano skarżącemu zasiłek na okres od 1 listopada 2019 r. do 31 października 2020 r., a więc również za lipiec 2020 r. Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z dnia [...] października 2019 r. wypłata świadczeń następuje w dniach od 25-go do ostatniego dnia każdego miesiąca. Ponadto, decyzja z dnia [...] lipca 2020 r. uchylająca decyzję przyznającą sporne świadczenie weszła do obrotu prawnego 6 sierpnia 2020 r., tj. z dniem jej doręczenia skarżącemu.

Skoro zatem decyzja z dnia [...] lipca 2020 r. weszła do obrotu prawnego 6 sierpnia 2020 r., to dopiero od tego momentu mogła kształtować na nowo uprawnienia wnioskodawcy. Stosownie do powyższego Sąd uznał, że organ I instancji w sposób nieuprawniony przyjął, że przedmiotowe świadczenie nie przysługuje skarżącemu od 1 lipca 2020 r., czym naruszył art. 110 § 1 K.p.a. oraz art. 32 ust. 1 u.ś.r. Tej wadliwości decyzji Burmistrza Namysłowa nie dostrzegł jednak organ odwoławczy, który z naruszeniem wskazanych przepisów i dodatkowo art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, zarzucając naruszenie:

1) prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu tożsamej wykładni art. 32 ust. 1 u.ś.r., jakiej dokonał organ odwoławczy, a mimo to uchyleniu zaskarżonej decyzji z powodu uznania, jakoby Kolegium dokonało nieprawidłowej (odmiennej od tej przeprowadzonej przez Sąd I instancji) wykładni tego przepisu i jakoby Kolegium uznało, że przepis ten pozwala na kształtowanie sytuacji strony z datą wsteczną, podczas gdy zarówno z rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji, jak i z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego jednoznacznie wynika, że decyzja organu I instancji zawierała rozstrzygnięcie kształtujące sytuację prawną strony na przyszłość, a więc w sposób prawidłowy i zgodny z wykładnią dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu;

2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 i 6 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. przez uznanie, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji "orzeczono" o uchyleniu decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy z datą wsteczną, a Kolegium tego błędu nie zauważyło, podczas gdy w rozstrzygnięciu (mającym prymat przed uzasadnieniem) organ I instancji nie orzekł o uchyleniu decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy z datą wsteczną, ale na przyszłość, a również i w uzasadnieniu decyzji organu I instancji brak jest takiego "orzeczenia" z datą wsteczną;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez uznanie, że Kolegium naruszyło ten przepis, mimo że utrzymanie przez Kolegium decyzji organu I instancji uchylającej decyzję przyznającą przedmiotowe świadczenie na przyszłość było prawidłowe i zgodne z wykładnią przepisów prawa materialnego dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu i (wcześniej) Kolegium.

Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi (ewentualnie o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania), a także o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu oświadczyło, że zrzeka się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wnoszący skargę kasacyjną złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś strona przeciwna, w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądała jej przeprowadzenia. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Ponadto zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Przypomnienie powyższych zasad, którymi kieruje się Naczelny Sąd Administracyjny oceniając zaskarżony skargą kasacyjną wyrok Sądu I instancji stało się konieczne z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uwzględnił skargę R. M. z innych przyczyn niż w niej podniesione. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że w sprawie zaistniała podstawa do ponownego zweryfikowania dochodów rodziny skarżącego z uwagi na uzyskanie przez B. M. dochodu w postaci przyznanego prawa do emerytury od 20 maja 2020 r. W dacie rozstrzygania przez Burmistrza Namysłowa nie upłynął również okres, na który przyznano skarżącemu świadczenie decyzją z dnia [...] października 2019 r., co upoważniało organ do zastosowania art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu organy prawidłowo także ustaliły skład rodziny skarżącego odwołując się do definicji "rodziny", zawartej w art. 3 pkt 16 u.ś.r., zasadnie uwzględniając przy obliczaniu dochodu rodziny osoby wymagającej opieki również dochód B. M.

Za nieprawidłowe uznano natomiast stanowisko, że specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje skarżącemu od 1 lipca 2020 r. Skoro bowiem decyzja z dnia [...] lipca 2020 r. weszła do obrotu prawnego w dniu 6 sierpnia 2020 r., tj. dniu jej doręczenia to dopiero od tego momentu mogła kształtować na nowo uprawnienia wnioskodawcy. Wobec powyższego Sąd uznał, że organ I instancji w sposób nieuprawniony przyjął, że przedmiotowe świadczenie nie przysługuje skarżącemu od 1 lipca 2020 r., czym doszło do naruszenia art. 110 § 1 K.p.a. oraz art. 32 ust. 1 u.ś.r.

Z powyższą oceną nie zgodziło się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, podnosząc zarzuty naruszenia: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 32 ust. 1 u.ś.r. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu tożsamej wykładni art. 32 ust. 1 u.ś.r., jakiej dokonał organ odwoławczy, a mimo to uchyleniu zaskarżonej decyzji; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 i 6 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. przez uznanie, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji "orzeczono" o uchyleniu decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy z datą wsteczną, a Kolegium tego błędu nie zauważyło; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez uznanie, że Kolegium naruszyło ten przepis, mimo że utrzymanie decyzji organu I instancji uchylającej decyzję przyznającą przedmiotowe świadczenie na przyszłość było prawidłowe i zgodne z wykładnią przepisów prawa materialnego dokonaną przez WSA w Opolu i (wcześniej) Kolegium.

W sprawie żadna ze stron nie zakwestionowała natomiast stanowiska Sądu I instancji, że organy prawidłowo uwzględniły dochód B. M. przy obliczaniu dochodu rodziny osoby wymagającej opieki, a w konsekwencji czy zaistniała podstawa do ponownego zweryfikowania dochodów rodziny skarżącego z uwagi na uzyskanie przez ojca R. M. dochodu w postaci przyznanego prawa do emerytury.

Rozpoznając sprawę w przedstawionych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja o zmianie albo uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie rodzinne, wydawana w oparciu o art. 32 ust. 1 u.ś.r., ma charakter konstytutywny. Decyzja taka powoduje zmianę bądź uchylenie dotychczasowych uprawnień podmiotu. Ponadto, może ona wywierać wyłącznie skutki ex nunc, tj. od chwili jej wydania na przyszłość (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 15/15, z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt I OSK 2307/14 oraz z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2842/17; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższa teza jest bezsporna albowiem zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu jak i skarżący kasacyjnie nie kwestionują, że decyzje wydawane na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. mają charakter konstytutywny. Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny czy doszło do naruszenia art. 32 ust. 1 u.ś.r. poprzez zawarcie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzenia, że "specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje skarżącemu od 1 lipca 2020 r.", co wskazywać miałoby na wydanie decyzji ze skutkiem wstecznym.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że ani art. 107 § 1 i § 2 K.p.a. określający obligatoryjne elementy każdej decyzji ani stanowiący materialnoprawną podstawę poddanej kontroli decyzji, tj. art. 32 ust. 1 u.ś.r. nie upoważniał organu do zamieszczenia terminu w decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu R. M. specjalnego zasiłku opiekuńczego. Stosownie bowiem do treści tego przepisu organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Również żaden inny przepis tej ustawy nie zezwala na określenie w decyzji terminu pozbawienia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Nie było zatem dopuszczalne zamieszczenie tego terminu w rozstrzygnięciu decyzji organów.

W rozpoznawanej sprawie Burmistrz Namysłowa uchylając decyzję własną z dnia [...] października 2019 r. o przyznaniu R. M. specjalnego zasiłku opiekuńczego zasadnie zatem nie określił terminu, od którego należy pozbawić stronę prawa do świadczenia. W uzasadnieniu decyzji istotnie zawarto stwierdzenie, że w dniu 15 czerwca 2020 r. do organu wpłynęła decyzja o przyznaniu emerytury B. M. od 20 maja 2020 r., a zatem stronie, z uwagi na treść art. 24 ust. 7 u.ś.r., nie przysługuje od 1 lipca 2020 r. specjalny zasiłek opiekuńczy, jednakże z powyższego nie sposób wywieść aby decyzja organu I instancji zawierała rozstrzygnięcie kształtujące sytuację prawną strony z mocą wsteczną. Na powyższe zwracał uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując na konstytutywny charakter decyzji wydanej w oparciu o art. 32 ust. 1 u.ś.r., która może wywierać wyłącznie skutki ex tunc (na przyszłość). Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu zauważyło, że uzyskanie dochodu z tytułu uzyskania emerytury przez B. M. jest okolicznością, która spowodowała zmianę sytuacji dochodowej rodziny mającej wpływ na prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Podkreślono przy tym, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 32 ust. 1 u.ś.r. nie wskazując w rozstrzygnięciu decyzji daty, od której uchylana jest decyzja przyznająca stronie świadczenia. Decyzja wydawana na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. wywiera skutki na przyszłość, z chwilą doręczenia stronie.

Tymczasem Sąd I instancji nie dostrzegł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2020 r. zawarło wykładnię art. 32 ust. 1 u.ś.r. w zakresie konstytutywnego charakteru decyzji wydawanej na tej podstawie prawnej, braku dopuszczalności uchylenia decyzji przyznającej świadczenie z datą wsteczną i możliwości obowiązywania takiej decyzji jedynie na przyszłość, tj. z chwilą doręczenia stronie.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu I instancji, że decyzja Burmistrza Namysłowa o uchyleniu specjalnego zasiłku opiekuńczego rozstrzygała o uprawnieniach strony z mocą wsteczną. Za taką decyzję można byłoby uznać jedynie taką decyzję, w sentencji której organ I instancji wprost wskazałby, że orzeka o utracie przyznanych stronie uprawnień z datą poprzedzającą datę jej wydania. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, a zatem uchylenie decyzji przyznającej świadczenie nastąpiło w momencie, gdy decyzja ta mogła wywołać skutki prawne. Z uwagi na niewskazanie daty, od której uchylono decyzję przyznającą specjalny zasiłek opiekuńczy, przy ocenie skutków takiej decyzji należało się kierować zasadami wynikającymi z art. 110 § 1 i art. 16 § 1 K.p.a., a w konsekwencji uznać, że decyzja ta wiąże od chwili jej doręczenia. W decyzjach wydanych przez organy obu instancji, na co zasadnie zwracał uwagę skarżący kasacyjnie, brak jest jakichkolwiek twierdzeń przeczących zasadzie wyrażonej w art. 110 § 1 K.p.a.

Powyższe prowadzi do wniosku, że zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 32 ust. 1 u.ś.r. poprzez dokonanie przez Sąd I instancji tożsamej wykładni ww. przepisu, jakiej dokonał organ odwoławczy, a mimo to uchylenia zaskarżonej decyzji były uzasadnione. Okoliczność ta zaś przekładała się na ocenę zarzutów procesowych, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 i 6 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, a uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę orzekając, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 P.p.s.a., o jej oddaleniu.

Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia od R. M. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości uznając, że w sprawie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w tym przepisie.