IV SAB/Po 36/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-06-06	
Data wpływu	2024-03-04	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Jacek Rejman /sprawozdawca/
Józef Maleszewski
Tomasz Grossmann /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6480
658	
Skarżony organ	Burmistrz Miasta	
Treść wyniku	Zobowiązano do podjęcia czynności	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi W. W. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Burmistrza Miasta do załatwienia wniosku W. W. z dnia [...] stycznia 2024 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie opisanej w pkt 1; 3. stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
W piśmie z dnia 22 stycznia 2024 r., wniesionym drogą elektroniczną, W. W. (dalej również: wnioskodawca; skarżący; strona) wystąpił do Burmistrza Miasta (dalej również: Burmistrz; organ) o udostępnienie informacji publicznej w postaci pism Burmistrza Miasta opatrzonych następującym oznaczeniem: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]

Jako sposób i formę udostępnienia żądanych informacji wskazał pocztę elektroniczną i adres e-mail.

Burmistrz w piśmie z dnia 5 lutego 2024 r. znak [...] [...], dotyczącym sprawy "[...]", za pomocą poczty elektronicznej, powołując się na art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902) - dalej: u.d.i.p., udzielił wnioskodawcy odpowiedzi, że objęta wnioskiem dokumentacja nie stanowi przedmiotu informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w trybie przewidzianym w powołanej ustawie. Organ wyjaśnił, że rzeczona dokumentacja obejmuje korespondencję prowadzoną w toku postępowania administracyjnego, stanowiącą jednocześnie element akt administracyjnych w sprawie indywidualnej. Organ poinformował również stronę, że akta postępowania administracyjnego w sprawie znak [...] są obecnie w dyspozycji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P..

W dniu 18 lutego 2024 r. W. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pomocą platformy ePUAP skargę na bezczynność Burmistrza Miasta w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 22 stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżący zarzucił Burmistrzowi naruszenie:

1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;

2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;

3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie.

Przy tak sformułowanych zarzutach skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu przestawił stan sprawy i stwierdził, że przedmiotem złożonego wniosku było udzielenie informacji podlegającej udostępnieniu. Wyjaśnił, że przedmiotowe pisma Burmistrza, o udostępnienie których wystąpił we wniosku z dnia 22 stycznia 2024 r., związane są z wydaniem przez Burmistrza Miasta decyzji środowiskowej dotyczącej B. w R. ; postępowanie to – gdy po prawie dwóch latach prowadzenia – dotarło do publicznej wiedzy mieszkańców, wzbudziło liczne obawy oraz niepokoje; w konsekwencji kilkuset mieszkańców złożyło odwołanie od wydanej decyzji środowiskowej. Podniósł, że zgodnie z jego wiedzą dokumenty, o które wystąpił, zawierają stanowisko Burmistrza dotyczące złożonych odwołań i mogą zawierać potwierdzenie bądź zaprzeczenie słów, które Burmistrz publicznie zadeklarował. Stwierdził, że przedmiotem złożonego wniosku było udzielenie informacji podlegającej udostępnieniu. W konsekwencji stwierdził, że pisma te stanowią informacje o działalności osób oraz instytucji, które pełnią funkcję publiczną, a co za tym idzie - mają znamiona informacji publicznej, w związku z czym, z powodu nieudostępnienia tych informacji zgodnie z wnioskiem organ pozostaje w bezczynności. Skarżący podkreślił, że takie stanowisko zostało potwierdzone wielokrotnie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego,

W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu organ przedstawił stan sprawy i wyjaśnił, że udzielając odpowiedzi, dochował 14-dniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o bezczynności organu, ponieważ w ustawowym terminie podjął wszelkie możliwe czynności w sprawie oraz inne działania wynikające z przepisów mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu rozstrzygnięcia. Dodał, że rozpatrując sprawę, prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami, bezstronności i równego traktowania. Podkreślił, że w chwili udzielania odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej Burmistrz nie dysponował w rzeczywistości oryginałami akt sprawy, gdyż akta zostały przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (dalej również: SKO), o czym wnioskodawca został poinformowany.

W odpowiedzi na wezwanie sądowe, pełnomocnik organu przy piśmie procesowym z dnia 16 kwietnia 2024 r. przedłożył kopie następujących pism sprawy znak [...]:

1) "kopia, oryginał znajduje się w SKO, stąd niemożliwość jej poświadczenia":

- pismo z dnia 3 października 2023 r. znak [...],

- pismo z dnia 3 października 2023 r. znak [...],

- pismo z dnia 4 października 2023 r. znak [...];

2) "kopia poświadczona za zgodność z oryginałem":

- pismo z dnia 9 października 2023 r. znak [...],

- pismo z dnia 25 października 2023 r. znak [...],

- pismo z dnia 6 listopada 2023 r. znak [...],

- pismo z dnia 9 listopada 2023 r. znak [...]

Pełnomocnik wyjaśnił, że załączone pisma dotyczą postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne (biodegradowalnych) przeznaczonych do procesów przetwarzania i odzysku dla projektu pt.: Kompostowanie odpadów biodegradowalnych na terenie działki o nr ewid. [...] obręb R., gmina S.; w przedmiotowej sprawie Burmistrz Miasta wydał decyzję znak [...] z dnia 23 sierpnia 2023 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia; od tej decyzji wniesiono odwołanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: p.p.s.a.

W niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na uwadze przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która wespół z art. 61 Konstytucji kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1-2 u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznawania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. Zakres kontroli sądu w sprawach na bezczynność organu w załatwieniu sprawy sprowadza się do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze wydania określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego bądź podjęcia czynności materialno-technicznej oraz czy wydanie określonego aktu prawnego nastąpiło w ustawowo określonym terminie. W myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (z wyjątkiem, o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.d.i.p.), wobec czego przed wniesieniem skargi nie ma obowiązku wyczerpania trybu przewidzianego w art. 53 § 2b p.p.s.a., a zatem w takich sprawach nie zachodzi konieczność wniesienia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: k.p.a. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia 4 marca 2020 r. sygn. akt I OSK 1917/18 i 21 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 4287/18 - dostępne w Internecie: http:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten określa granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot, wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej.

Sąd rozstrzygnął sprawę na podstawie akt sprawy, biorąc pod uwagę okoliczności, które wynikają z dokumentów zawartych w zgromadzonym materiale procesowym (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi, należy zauważyć, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, jak o tym stanowi art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Z kolei rodzaje informacji, które ustawa w ramach katalogu otwartego uznaje w szczególności za informację publiczną, określone zostały w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest zatem każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. orzecznictwo przywołane w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 14 grudnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Ol 147/21, dostępnym jw.).

Informacją publiczną jest w świetle przepisów art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 (por. wyrok NSA w dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, dostępny jw.). Udostępnianiu podlega informacja publiczna (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym m.in. o zasadach funkcjonowania podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 3) i danych publicznych, w tym treści i postaci dokumentów urzędowych, w szczególności treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a [tiret pierwsze]).

Organami władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. są też organy samorządu terytorialnego, a więc i organy gminy. Burmistrz Miasta jest organem wykonawczym tej Gminy, wobec czego należy uznać go za podmiot zobowiązany do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym działalność tej jednostki. Zasadniczo następuje to poprzez udostępnienie informacji publicznej, jeżeli wniosek takich wiadomości dotyczy.

Idąc dalej, Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli zaś informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Co do zasady, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonymi we wniosku (art. 14 ust. 1).

Pozostawanie w bezczynności przez właściwy podmiot, zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, oznacza w praktyce niepodjęcie stosownych czynności w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., tj. zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w odpowiedni sposób i formie, wbrew przepisom prawa, w okolicznościach w nich przewidzianych. Bezczynność polega zatem zasadniczo na nieudostępnieniu żądanej informacji (zaniechaniu rozpatrzenia wniosku) w nakazanym terminie, w drodze czynności materialno-technicznej, względnie na braku podjęcia innego działania mającego na celu załatwienie wniosku. W szczególności ma to miejsce, gdy organ nie wydaje decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., tej decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (np. z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) albo decyzji o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Ponadto za taki stan uznawane jest niepoinformowanie wnioskodawcy, że organ nie dysponuje żądaną informacją lub też że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. To samo odnosi się do braku powiadomienia wnioskodawcy, że informacja znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) bądź też że jest udostępniana w odrębnym (szczególnym) trybie albo że informacji tej nie posiada. Z kolei w stosunku do informacji, która ze względu na swój charakter jest informacją publiczną i może być udostępniona, stan bezczynności ustaje w sytuacji, gdy organ udostępni żądaną informację w zakresie i w formie określonej we wniosku przez podmiot zainteresowany jej uzyskaniem. Nie wyłącza to jednak podjęcia czynności animizacji części danych zawartych w informacji, w szczególności danych osobowych, w tym danych wrażliwych.

W każdym z tych przypadków zakreślony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowy termin wyznacza podstawowe czasowe ramy, w których organ powinien co do zasady przeprowadzić działania związane z oceną wniosku o udostępnienie informacji publicznej i jego załatwieniem.

Zdaniem Sądu, na dzień wniesienia skargi i rozstrzygania sprawy Burmistrz Miasta pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku W. W. z dnia 22 stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Wniosek ten dotyczył udostępnienia skarżącemu konkretnych dokumentów z akt sprawy administracyjnej znak [...] Z treści skargi wynika zaś, że wniosek ten został złożony w określonym kontekście faktycznym. Otóż skarżący wyjaśnił, że przedmiotowe pisma, o udostępnienie których wystąpił we wniosku z dnia 22 stycznia 2024 r., związane są z wydaniem przez Burmistrza Miasta decyzji środowiskowej dotyczącej Biokompostowni w Rabowicach i wniesieniem odwołania przez kilkuset mieszkańców. Podniósł, że zgodnie z jego wiedzą dokumenty, o które wystąpił, zawierają stanowisko Burmistrza dotyczące odwołań wniesionych od tej decyzji.

W tym miejscu wymaga podkreślenia, że Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem skarżącego co do tego, że akta sprawy administracyjnej jako całość stanowią informację publiczną. Strona odwołała się w tym względzie do nieaktualnego już stanowiska orzecznictwa. Sąd podkreśla, że podziela współcześnie ukształtowaną linią orzeczniczą, zgodnie z którą akta sprawy administracyjnej jako całokształt nie stanowią informacji publicznej, wobec czego żądanie udostępnienia całości akt sprawy nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej. (patrz: wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2957/15, dostępny jw.). Taki pogląd opiera się na stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13 (dostępnej jw.), w której stwierdzono, że żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości, także akt zakończonego postępowania przygotowawczego, nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Tak sformułowany wniosek nie wskazuje na informacje publiczne, których udostępnienia domaga się wnioskodawca. Wniosek taki nie zawiera zatem jednego z elementów niezbędnych do jego rozpoznania i nie może być załatwiony na zasadach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Akta sprawy administracyjnej jako całokształt nie stanowią informacji publicznej.

Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że udostępnieniu podlegają jedynie pewnego rodzaju dokumenty czy informacje zawarte w aktach sprawy, a nie akta jako całość. Zgodnie bowiem z poglądami judykatury, uznanie, że akta sądowe lub administracyjne jako zbiór pewnych dokumentów czy informacji nie stanowią informacji publicznej w całości, nie ogranicza prawa do informacji w sytuacji, gdy wnioskodawca chce uzyskać jedynie ich skonkretyzowana część, którą może wskazać i określić we wniosku. Warunkiem udostępnienia informacji jest w takim wypadku skonkretyzowanie wniosku. W konsekwencji, wniosek powinien zostać rozpatrzony merytorycznie, skoro pozwala zobowiązanemu podmiotowi udzielić tej informacji lub wydać decyzję o odmowie na podstawie art. 16 u.d.i.p. (por. wyroki NSA z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 779/14 i 2 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 2057/14, dostępne jw.).

W niniejszej sprawie wniosek strony nie dotyczył całości akt sprawy administracyjnej znak [...], lecz zawartych w tych aktach konkretnych dokumentów wytworzonych przez Burmistrza Miasta w postępowaniu, w którym została wydana decyzja z dnia 23 sierpnia 2023 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach. Fakt wydania takiej decyzji został podany do publicznej wiadomości w drodze obwieszczenia (patrz: [...]

Jak wynika z nadesłanych przez organ wyjaśnień i kopii dokumentów, były to: 1) postanowienie z dnia 3 października 2023 r. znak [...] [według jego treści - również podlegające publicznemu obwieszczeniu, w tym w BIP] w przedmiocie sprostowania decyzji z dnia 23 sierpnia 2023 r. znak [...];

2) skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. pisma z dnia: 3 października 2023 r. znak [...], 4 października 2023 r. znak [...], 9 października 2023 r. znak [...], 25 października 2023 r. znak [...], 6 listopada 2023 r. znak [...] i 9 listopada 2023 r. znak [...] – dotyczące przekazania na podstawie art. 133 w zw. z art. 127 k.p.a. akt sprawy znak [...] i kolejnych odwołań, jakie zostały wniesione w przedmiotowej sprawie od decyzji z dnia 23 sierpnia 2023 r. znak [...]

Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji w pełni uprawnione jest przyjęcie, że wniosek skarżącego z dnia 22 stycznia 2024 r. nie zawiera żądania udostępnienia całości akt sprawy administracyjnej, lecz dotyczy konkretnych dokumentów, które co do zasady są nośnikami informacji publicznej, gdyż wskazuje na wykonanie zadania publicznego przez organ polegającego na rozstrzygnięciu sprawy z zakresu środowiskowych uwarunkowań i wydanych w tej sprawie orzeczeniach oraz stanie sprawy administracyjnej.

Dokumenty te (rozstrzygnięcia administracyjne i pisma przewodnie) odnoszą się do działania podmiotu publicznego w indywidualnej sprawie administracyjnej, w której zostały wydane konkretne rozstrzygnięcia merytoryczne i procesowe (decyzja i postanowienie w sprawie sprostowania decyzji), jak również przekazano w trybie instancyjnym akta sprawy i wniesione odwołania do organu II instancji. Stanowią one zatem informację publiczną, gdyż są nośnikiem informacji o sposobie działania organu publicznego oraz danych publicznych w postaci wydanych w sprawie dokumentów urzędowych dotyczących treści i postaci aktów administracyjnych wraz z dokumentami dotyczącymi przeniesienia na organ drugiej instancji kompetencji do ponownego rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej (w wyniku rozpoznania wniesionych środków odwoławczych).

Jeszcze raz należy przypomnieć, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.) i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie (wraz z ograniczeniami w tym zakresie). Żądanie określone we wniosku z dnia 22 stycznia 2024 r. spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 (lit. a) u.d.i.p. Skoro przedmiotowy wniosek w całości dotyczył kwestii objętych regulacją ustawy o dostępie do informacji publicznej, to w związku z tym organ zobowiązany był do rozstrzygnięcia wniosku w sposób zgodny z tą ustawą. Natomiast inną kwestią jest ocena, w konkretnych okolicznościach sprawy, umożliwienia dostępu do niektórych danych w nich zawartych, a zatem zakresu udostępniania żądanej informacji. Jeżeli jakaś informacja nie może zostać udostępniona, to organ musi ustalić, jakie informacje podlegają ochronie, tj. czy np. dane te objęte są tajemnicą ze względu na ochronę danych osobowych w nich zawartych, czy też ze względu na prawo do prywatności lub tajemnicę państwową, służbową, skarbową bądź statystyczną (por. wyroki NSA z dnia 11 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 812/05 i 9 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1974/16, dostępne jw.).

Zdaniem Sądu, Burmistrz w terminie ustawowo określonym nie załatwił sprawy z wniosku skarżącego z dnia 22 stycznia 2024 r. Organ wprawdzie zareagował niezwłocznie (w piśmie z dnia 22 stycznia 2024 r.) na ten wniosek, ale uczynił to wadliwie, w sposób nieadekwatny do okoliczności sprawy i obwiązujących przepisów prawa. Przede wszystkim nie udostępnił skarżącemu żądanych informacji (po uprzedniej ocenie zachodzenia podstaw do odmowy udzielenia informacji lub ewentualnej anonimizacji danych osobowych), błędnie odpowiadając wnioskodawcy, że objęta wnioskiem dokumentacja nie stanowi przedmiotu informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w trybie przewidzianym w powołanej ustawie. Jak już wspomniano, to że dana dokumentacja obejmuje korespondencję prowadzoną w toku postępowania administracyjnego, stanowiącą jednocześnie element akt administracyjnych w sprawie indywidualnej, nie niweczy charakteru określonych dokumentów jako nośników informacji publicznej (danych publicznych). Z kolei fakt, że Burmistrz przekazał akta postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie znak [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (jak to organ wyjaśnił w odpowiedzi na skargę, "w rzeczywistości nie dysponował oryginałami akt sprawy") również nie mogło zwalniać organu I instancji z obowiązku udostępnienia informacji, jeżeli tylko były one w jego posiadaniu (np. w postaci kopii całości lub części akt administracyjnych). W odpowiedzi na wezwanie sądowe Burmistrz nadesłał kopie przedmiotowych dokumentów, zatem w istocie dysponował informacją publiczną w nich zawartą.

W takiej sytuacji pismo z dnia 5 lutego 2024 r. nie stanowiło o właściwym załatwieniu wniosku z dnia 22 stycznia 2024 r. i nie mogło być uznane za prawidłowe zadośćuczynienie obowiązkom wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej, w szczególności za dopełnienie obowiązków wynikających z art. 10, art. 13 i art. 14 u.d.i.p.

Podsumowując te część rozważań, Sąd stwierdza, że organ nie zareagował prawidłowo na wniosek z dnia 22 stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej i nie załatwił sprawy na dzień rozstrzygania sprawy przez Sąd (brak informacji, że organ rozpatrzył merytorycznie wniosek w przedmiotowym zakresie). Wobec tego organ dopuścił się bezczynności, tj. zawinionej zwłoki w załatwieniu sprawy. Finalnie bowiem wniosek nie został rozpatrzony w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) poprzez udostępnienie żądanych dokumentów (względnie wyjaśnienie, czy i która część dokumentów znajduje się w Biuletynie Informacje Publicznej - ze wskazaniem miejsca publikacji) ani też nie powiadomiono wnioskodawcy o powodach opóźnienia i nowym terminie udostępnienia informacji publicznej (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). W okresie wyznaczonym ustawowo do załatwienia sprawy nie została także wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej (na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) ani też decyzja o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).

W konsekwencji zaszły podstawy do stwierdzenia na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., że po stronie organu wystąpił stan bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia 22 stycznia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wobec tego Sąd w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia (rozpatrzenia) tego wniosku. Sąd wyznaczył organowi termin na załatwienie wniosku jako 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Termin ten koresponduje z rozwiązaniami ustawy o dostępie do informacji publicznej i pozwala na prawidłową reakcję na żądanie strony.

Oceniając zaś charakter bezczynności stwierdzonej na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w pkt 2 sentencji wyroku, Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało rażącego charakteru (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy takiego opóźnienia w podejmowanych czynnościach, które pozbawione jest jakiegokolwiek racjonalnej przyczyny. W orzecznictwie podkreśla się, że bezczynność organu będzie miała charakter rażący, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach pozbawione są w sposób oczywisty jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyroki NSA z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 3374/18 oraz 7 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2311/17 - dostępne jw.). Za "rażące naruszenie prawa", w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., należy uznać jedynie taki stan, o którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12, dostępny jw.). Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie wystarcza samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie takie musi być przy tym znaczne i niezaprzeczalne oraz w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 2006/14 i powołane tam orzecznictwo, dostępny jw.).

Sąd ocenił kontekst sprawy, uwzględnił argumentację przedstawioną w odpowiedzi na skargę i wziął pod uwagę, że w niniejszej sprawie organ w terminie ustawowym zareagował na wniosek strony, jednakże uczynił to w sposób nieprawidłowy. Sąd nie dopatrzył się znamion złej woli po stronie organu czy też rażącego zlekceważenia zasad postępowania administracyjnego. Nie świadczyło to wprawdzie o braku zawinienia organu w zwłoce w załatwieniu sprawy, a zatem nie uwalniało od zarzutu bezczynności, jednakże istotnie wpływało na ocenę, czy w związku ze stwierdzoną bezczynnością po stronie organu doszło do rażącego naruszenia prawa. U podstaw zwłoki w załatwieniu sprawy leżała błędne rozumienie przepisów omawianej ustawy i ocena stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim przejawiało się to w wadliwym uznaniu, że wniosek dotyczy udostępnienia akt sprawy administracyjnej, a nie konkretnych dokumentów zawartych w tych aktach, a które to dokumenty są nośnikiem danych publicznych.

W konsekwencji Sąd stwierdził, że w związku z przypisaną organowi bezczynnością w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie doszukał się po stronie organu znamion rażącego naruszania prawa, o czym też na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł w punkcie 3 wyroku.

Z tych samych przyczyn Sąd uznał również, że brak jest podstaw do zastosowania z urzędu (strona takiego żądania nie zgłosiła) środka prawnego w postaci grzywny, jak również przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., co jest dyskrecjonalnym uprawnieniem sądu. W przekonaniu Sądu brak jest powodów do uznania, że zastosowanie tych środków dyscyplinujących jest niezbędne dla załatwienia sprawy.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie 4 wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd wziął pod uwagę żądanie strony, wynik sprawy i wysokość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł).