Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Burmistrza N. z dnia [...], nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącej K. M. kwotę 123 (sto dwadzieścia trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. M. (zwaną dalej: skarżącą) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego O. (zwanego dalej też: SKO lub Kolegium) z dnia [...], nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza N. (dalej też: organ I instancji), z dnia [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 8 maja 2019 r. do Urzędu Miejskiego w N. wpłynął wniosek K. M. o rozgraniczenie, stanowiącej jej własność nieruchomości gruntowej położonej w R., a oznaczonej nr ewid. a o powierzchni 0,46 ha z sąsiednimi działkami nr b, c, d, e, które stanowią własność I. J. oraz Skarbu Państwa.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Burmistrz N. zawiadomił skarżącą oraz I. J. o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego.

W dniu 10 lipca 2019 r. Gmina N. zawarła z A Sp. z o.o. z siedzibą w N., reprezentowaną przez D. S., umowę na przeprowadzenie czynności rozgraniczenia pomiędzy nieruchomościami zlokalizowanymi w R. oznaczonymi jako działka ewidencyjna nr a k.m. [...], a nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi jako działki nr c i b.

Po przeprowadzeniu na gruncie przez upoważnionego geodetą czynności, Burmistrz N. decyzją z dnia [...], nr [...], orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w R., oznaczonej nr ewid. a k.m. [...] dla której w Sądzie Rejonowym w N. prowadzona jest księga wieczysta Nr [...], stanowiącej własność K. M., a sąsiednimi nieruchomościami oznaczonymi jako działki ewidencyjne nr b i nr c z k.m. [...] o nr księgi wieczystej [...], będących własnością I. J.

Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła od niej odwołanie, które przekazane zostało przez Burmistrza N. do Sądu Rejonowego w N. pismem z dnia 30 grudnia 2019 r. Przed Sądem Rejonowym w N. zawisła sprawa o rozgraniczenie objętych wnioskiem skarżącej nieruchomości i toczy się ona pod sygn. akt [...].

Jednocześnie, postanowieniem z dnia [...], nr [...], Burmistrz N., działając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm. – aktualnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 – dalej jako K.p.a.) w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1998 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101) ustalił koszty postępowania w sprawie wydania decyzji o rozgraniczeniu w kwocie 3075 zł i zobowiązał do ich uiszczenia K. M. w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał na wykonanie przez powołanego w sprawie uprawnionego geodetę czynności ustalenia przebiegu granic i sporządzenia z przeprowadzonych czynności, w tym na gruncie protokołu granicznego z czynności ustalenia przebiegu granicy. Wskazując na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. (OPS 5/09) oraz na zgromadzony materiał dowodowy organ uznał, że skoro w wyniku przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, zainicjowanego wnioskiem skarżącej przebieg granicy pomiędzy działką nr a, a działkami nr b i c nie uległ zmianie i nie zostały ustalone żadne nowe punkty graniczne, a przebieg granicy był znany każdej ze stron, to koszty postępowania rozgraniczeniowego związane z wynagrodzeniem geodety winna ponieść skarżąca. Postanowienie doręczone zostało skarżącej, a nie jej pełnomocnikowi w 6 grudnia 2019 r.

Na powyższe postanowienie, z zachowaniem terminu, zażalenie wniosła pełnomocnik skarżącej – H. M. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez bezpodstawne obciążenie skarżącej w całości kosztami postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji, gdy właściciel sąsiedniej nieruchomości nie został nim w ogóle obciążony. Przytaczając treść uchwały NSA z dnia 11 grudnia 2006 r. wniosła o uwzględnienie przepisu art. 152 Kodeksu cywilnego i obciążenie skarżącej jedynie połową kosztów postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia [...], nr [...], stwierdziło niedopuszczalność wniesionego zażalenia wskazując, że skierowanie zaskarżonego postanowienia do skarżącej, zamiast do jej pełnomocnika skutkować musi uznaniem, że strona została jedynie poinformowana o treści aktu, gdyż skutki prawne związane z doręczeniem decyzji (postanowienia) związane są z prawidłowym jej doręczeniem. Kolegium przyjęło, że zaskarżone postanowienie nie weszło do obrotu prawnego, a organ winien dokonać jego prawidłowego doręczenia, tj. do rąk pełnomocnika.

Burmistrz N. postanowieniem z dnia [...], nr [...], ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 3.075 zł i zobowiązał K. M. do ich uiszczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika złożyła zażalenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia [...], nr [...], uchyliło w całości zaskarżone postanowienie z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Po ponownym rozpoznaniu, Burmistrz N. postanowieniem z dnia [...], nr [...] ustalił koszty postępowania w sprawie wydania decyzji o rozgraniczeniu w kwocie 3.075 zł i zobowiązał do ich uiszczenia K. M. w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowego postanowienia na rachunek Gminy N.

W uzasadnieniu organ wskazał na stan faktyczny jaki wystąpił w sprawie oraz przepisy znajdujące do niej zastosowanie. Uwzględniając zalecenia Kolegium organ wyjaśnił, że wystąpił do wykonawcy prac geodezyjnych z wnioskiem o przedstawienie szczegółowego rozliczenia wysokości poszczególnych czynności w ramach przeprowadzonego postępowania rozgraniczającego, które zostało złożone. Dokonując przedstawienia kosztów złożonych przez geodetę stwierdził, że po zakończeniu czynności dotyczących ustalenia przebiegu granic uprawniony geodeta otrzymał wynagrodzenie, stosowne do wystawionej faktury i warunków zawartej umowy. Następnie organ przytoczył brzmienie przepisów art. 56 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., treść uchwały NSA z dnia 11 grudnia 2006 r. (I OPS 5/06) oraz orzecznictwa i wywiódł, że wydając orzeczenie o kosztach postępowania zobowiązany jest uwzględnić zachowanie stron postępowania, tj. czy obciążenie kosztami postępowania winno dotyczyć tylko jednej z nich czy wszystkich, a jeśli tak to w jakim zakresie. Zaakcentował, że przebieg granicy pomiędzy działką nr a, a działkami nr b i c nie uległ zmianie i nie zostały ustalone żadne nowe punkty graniczne, a przebieg granicy był znany każdej ze stron. Tym samym w ocenie organu, zasadnym jest obciążenie kosztami postępowania strony, która złożyła wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego.

Z treścią powyższego postanowienie nie zgodziła się skarżąca. Działająca jej imieniem pełnomocnik wniosła zażalenie, w którym zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego jedynie skarżącej, pomimo że osobą zainteresowaną w postępowaniu , jako właściciel sąsiedniej nieruchomości była także I. J., która nie została tymi kosztami obciążona; oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i przyznanie geodecie wynagrodzenia w wysokości określonej postanowieniem. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji (winno być postanowienia) i zobowiązanie wnoszącej zażalenie do uiszczenia jedynie połowy kosztów postępowania, tj. kwoty 1537,50 zł ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu zażalenia dowodziła, po przedstawieniu stanu faktycznego, że nie sposób zgodzić się z zapadłym postanowieniem, gdyż przebieg granic w przedmiotowym postępowaniu jest przez wnoszącą zażalenie kwestionowany. Protokół ustalenia granic nie został podpisany przez wnoszącego zażalenie pełnomocnika. Powołując się na uchwałę NSA z 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, stwierdziła, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego może nimi obciążyć strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Akcentowała, że organ winien uwzględnić, że ustalenie granic nieruchomości sąsiadujących leży w interesie prawnym wszystkich współwłaścicieli i na tej podstawie kosztami rozgraniczenia nieruchomości można obciążyć po połowie strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących, na zasadach określonych w art. 152 Kodeksu cywilnego. Dodatkowo podniosła, że organ I instancji nie wykonał wskazówek Kolegium zawartych w postanowieniu z dnia [...].

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji uznając, że odpowiada ono prawu. Kolegium po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz przytaczając podstawy materialnoprawne orzekania w sprawie kosztów postępowania uznał, że postanowienie organu I instancji odpowiada prawu. Podniosło, że bezspornym jest, iż ustalenie przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami leży w interesie ich właścicieli, a nie tylko strony inicjującej postępowanie rozgraniczeniowe. W przedmiotowej sprawie z akt sprawy nie wynika, aby wnioskodawczyni, jak i poprzednia właścicielka nieruchomości o nr ewid. a kwestionowały wyniki przeprowadzonych wcześniej prac geodezyjnych związanych z ustaleniem przebiegu granic pomiędzy działką nr a i działkami nr b i c, wręcz przeciwnie w tej sprawie nie było żadnego sporu. W protokole granicznym sporządzonym z rozprawy z udziałem pełnomocników K. M. i I. J. w dniu 10 września 2019 r., uprawniony geodeta D. S. podał, że w trakcie toczącego się postępowania rozgraniczeniowego uwzględnił dokumenty z lat 1972-2018, tj. szkice podstawowe nr 4 z 1972 r., nr 5 z 1979 r., nr 3 z 1990 r. oraz nr 1 z 2018 r. Biegły podał także, że w trzech punktach: nr [...], [...] i [...] były betonowe kamienie graniczne z krzyżem, natomiast punkty graniczne nr [...] i nr [...] ustalono na podstawie wznowionych znaków granicznych zawartych w operacie nr [...]. Wskazał nadto, że pełnomocnik wnioskodawczyni odmówiła złożenia podpisu na protokole z powodu, że rozgraniczenie nie obejmowało wszystkich granic działki nr a i że "nie zajęła stanowiska" odnośnie do przebiegu granicy pomiędzy działką nr a, a działkami nr b i nr c. Organ odwoławczy stwierdził również, że dostrzega w sprawie to, że postanowienie Burmistrza N. z dnia [...] o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego obejmowało tylko działki nr a i nr ewid. b i c, podczas gdy wniosek dotyczył również działek nr d i e. Jednakże uwzględniając, że wnioskodawczyni nie kwestionowała treści ww. orzeczenia oraz, że decyzja z dnia [...] organu I instancji rozstrzygała o przebiegu granic tylko pomiędzy działkami określonymi w postanowieniu o wszczęciu postępowania i nie została zaskarżona, a strona w odwołaniu nie podniosła tej kwestii uznano, że organ I instancji prawidłowo ustalił przedmiot rozgraniczenia. Uzasadniał dalej organ, że żądanie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego przez skarżącą było jej subiektywną, negatywną, a jednocześnie bezpodstawną oceną co do nieprawidłowego przebiegu granic. Postępowanie rozgraniczeniowe wykazało, że brak jest sporu, a nawet niepewności co do przebiegu granic pomiędzy działkami nr a oraz b i c, co potwierdza zgromadzona w zasobach Starosty N. dokumentacja geodezyjna. Tym samym Kolegium uznało, że nie ma podstaw obciążania kosztami postępowania rozgraniczeniowego I. J., a obciążona nimi winna być w całości skarżąca. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy dokonał analizy i weryfikacji wysokości ustalonych kosztów postępowania rozgraniczeniowego, stwierdzając, że są one adekwatne do wykonanych czynności oraz dostrzegając, że wnosząca zażalenie nie kwestionuje ich wysokości. Końcowo Kolegium odniosło się również do podnoszonych w zażaleniu zarzutów.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego jedynie skarżącej, pomimo że osobą zainteresowaną niniejszym postępowaniem rozgraniczeniowym była również właścicielka nieruchomości sąsiedniej, a także błąd w ustaleniach faktycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. wyrażający się w nieprawidłowym przyjęciu, że w sprawie nie było podstaw do kwestionowania przebiegu granic oraz, że takie kwestionowanie nie miało miejsca, pomimo że skarżąca skorzystała z możliwości wniesienia odwołania do właściwego Sądu Rejonowego - na podstawie art. 33 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a sprawa toczy się pod sygn. akt [...]. Zarzuciła również niewyjaśnienie wszelkich istotnych okoliczności sprawy i przyznanie geodecie wynagrodzenia w wysokości określonej postanowieniem. W uzasadnieniu skargi dowodziła, przywołując stanowisko NSA wyrażone w uchwale z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06, że kosztami rozgraniczenia nieruchomości winni być obciążeni po połowie właściciele sąsiadujących gruntów objętych rozgraniczeniem, a nie jedynie skarżąca.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie jako: "P.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast zgodnie z art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo postanowienie kończące postępowanie w sprawie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych zasad, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia, a także – z mocy art. 135 P.p.s.a., poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji wykazała, że akty te wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm.) zwanej nadal K.p.a., a więc skutkującym koniecznością stwierdzenia ich nieważności. (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Do postępowania prowadzonego przez Kolegium oraz Burmistrza N. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości nr ewid a i działkami nr b i c miały zastosowanie przepisy K.p.a.

Przypomnienia wymaga, że postanowieniem z dnia [...], nr [...], Burmistrz N., działając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1998 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101, ze zm.) ustalił koszty postępowania w sprawie wydania decyzji o rozgraniczeniu w kwocie 3075 zł i zobowiązał do ich uiszczenia skarżącą, której pełnomocnika z zachowaniem terminu wniósł zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia [...], nr [...], stwierdziło niedopuszczalność wniesionego zażalenia wskazując, że skierowanie zaskarżonego postanowienia do skarżącej, zamiast do jej pełnomocnika skutkować musi uznaniem, że strona została jedynie poinformowana o treści aktu, gdyż skutki prawne związane z doręczeniem decyzji (postanowienia) związane są z prawidłowym jej doręczeniem., tj. doręczeniem pełnomocnikowi. Kolegium przyjęło, że zaskarżone postanowienie nie weszło do obrotu prawnego, a organ winien dokonać jego prawidłowego doręczenia, tj. do rąk pełnomocnika. Tymczasem organ I instancji wydał kolejne postanowienie z dnia [...] a po jego uchyleniu przez Kolegium postanowieniem z dnia [...] kolejne postanowienie z dnia [...], od którego Kolegium rozpoznało wniesione przez pełnomocnika skarżącej zażalenie i wydało postanowienie stanowiące przedmiot niniejszego postępowania.

Sąd co do zasady uznaje, że zasada oficjalności doręczeń wynikająca z art. 40 § 1 i 2 K.p.a., statuuje obowiązek doręczania pism stronie, a gdy ustanowiła ona pełnomocnika temu pełnomocnikowi. Tym samym, doręczenie decyzji stronie z pominięciem jej pełnomocnika jest bezskuteczne (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt II OSK 59/16, wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 2759/18– wszystkie orzeczenia dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Doręczenie w takiej sytuacji decyzji stronie, zamiast ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi ma w stosunku do tej strony wymiar wyłącznie informacyjny, strona zostaje tylko poinformowana o treści orzeczenia. Skutki prawne związane z doręczeniem rozstrzygnięcia rozpoczynają się dopiero z datą skutecznego doręczenia orzeczenia ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi (zob. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1855/13, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednakże zauważyć należy, ze przepisy regulujące doręczenie lub ogłoszenie rozstrzygnięcia organu administracji publicznej - z uwagi na ich ogólny cel - stanowią gwarancję przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego i mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji (tak w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 268/07). Z tego względu każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia postanowienia stronie powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji, które to skutki spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem. Jeżeli zatem wadliwość doręczenia nie powoduje ujemnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, doręczenie dokonane z oczywistym naruszeniem art. 40 § 2 K.p.a. może być uznane za dokonane skutecznie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 1140/20, wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 2759/18, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 850/20, wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 404/21, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1587/20, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 marca 2021 r., sygn.. akt I SA/Po 655/20, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1790/19).

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy po pierwsze dostrzec należało, że pełnomocnik skarżącej i skarżąca zamieszkują pod tym samym adresem, na który zostało skierowane i odebrane pierwsze z postanowień wydanych przez Burmistrza N. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, które nota bene nigdy nie zostało uchylone, a od którego pełnomocnik skarżącej w ustawowo określonym terminie wniósł zażalenie. W tych warunkach, nawet przyjmując wadliwość doręczenia postanowienia z dnia [...] z naruszeniem art. 40 § 2 K.p.a. uznać należało, że ta wadliwość nie wywołała dla strony negatywnych skutków procesowych. SKO jednak rozpoznając zażalenie na to ww. postanowienie, bez uwzględnienia okoliczności sprawy stwierdziło niedopuszczalność wniesionego zażalenia, nie wyjaśniając czy pomimo wadliwego wskazania na przesyłce danych skarżącej w istocie nie doszło do jej odebrania przez pełnomocnika, który zamieszkuje wspólnie ze skarżącą i który wniósł w terminie zażalenie, a więc nie wyjaśniając czy w tej konkretnej sytuacji nie doszło do doręczenia odpisu zapadłego postanowienia pełnomocnikowi skarżącej. Co więcej umknęło SKO, to że organ I instancji, pomimo zaleceń nie dokonał powtórnego doręczenia postanowienia z dnia [...] pełnomocnikowi strony skarżącej, lecz wydał kolejne postanowienia ([...], a po jego uchyleniu kolejne [...]). Kwestia ta nie podlegała jakiejkolwiek ocenie organu II instancji. Podkreślić należy ponownie, że nie każde naruszenie przepisów postępowania administracyjnego może mieć wpływ na uprawnienia stron. W przedmiotowej sprawie naruszenie przepisu art. 40 § 2 K.p.a. polegające na doręczeniu decyzji stronie, a nie pełnomocnikowi, nie miało wpływu na wynik sprawy, albowiem zażalenie od postanowienia wniesione zostało z zachowaniem terminu.

Zaakcentowania wymaga również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na konieczność odróżnienia braku doręczenia od doręczenia wadliwego, ale dokonanego, w szczególności gdy strona ustanowiła pełnomocnika w sposób skuteczny i z odpowiednim zakresem umocowania, a doręczenie zostało dokonane z jego pominięciem. Wówczas przyjmuje się, że doręczenie aczkolwiek dokonane z oczywistym naruszeniem art. 40 § 2 K.p.a., może być uznane za skutecznie dokonane, jeżeli nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych, a zwłaszcza nie pozbawiło jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/GL 1587/20; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 190/19; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1751/14; wyrok NSA z 15 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1454/18). Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie i stąd też przy uwzględnieniu powyższego brak było podstaw prawnych do przyjęcia, że postanowienie Burmistrza N. z dnia [...], w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego i obciążenia nimi skarżącej nie zostało wprowadzone do obrotu prawnego. Pełnomocnik zamieszkująca pod tym samym adresem co skarżąca zapoznała się z postanowieniem Burmistrza N. z dnia [...] i wniosła w terminie zażalenie, o czym świadczy jego treść. Tym samym w obrocie pozostaje ww. postanowienie Burmistrza N. z dnia [...] oraz kolejne postanowienie z dnia [...] w tożsamym przedmiocie. Stosownie do brzmienia przepisu art. 126 K.p.a. do postanowień mają odpowiednie zastosowanie m.in. przepisy art. 109 – 113 K.p.a. Art. 110 § 1 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Postanowienie z dnia [...] zostało podpisane i doręczone stronie, która wniosła w terminie zażalenie. Prawny zatem byt ww. postanowienia na zewnątrz rozpoczął się z chwilą jego doręczenia stronie, która uzyskała informację - na etapie postępowania przed organem I instancji – odnośnie do stanowiska organu w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Przez doręczenie w rozumieniu komentowanego przepisu należy rozumieć każdą sytuację, gdy decyzja (postanowienie) znalazła się w posiadaniu osoby, do której została skierowana. Wadliwe doręczenie decyzji nie wywołuje skutku domniemania doręczenia, ale też nie można zanegować faktu, że strona decyzję otrzymała (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 3095/15). W wyroku WSA w Gliwicach z dnia 30 lipca 2009 r. , sygn. akt IV SA.Gl 53/09, uznano, że doręczenie decyzji stronie, a nie ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi, wywołuje skutek w postaci związania organu wydaną decyzją, jakkolwiek decyzja ta nie została prawidłowo doręczona.

Uwzględniając powyższe przyjąć należało, że w sprawie doszło do dwukrotnego skonkretyzowania tego samego stosunku administracyjnoprawnego, na podstawie niezmienionego stanu faktycznego i prawnego sprawy, kształtowanego przez przepisy art. 262 K.p.a. oraz w odniesieniu do tego samego podmiotu – skarżącej, co stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Dopiero eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia (postanowienia z dnia [...]) otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy i wydania kolejnych postanowień, w tym zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z dnia [...]. Organ nie może prowadzić w dalszym ciągu postępowania administracyjnego i orzekać co do istoty sprawy w sprawie, w której doszło do wydania i doręczenia rozstrzygnięcia w formie wcześniejszych postanowień. Rolą organów w przedmiotowej sprawie będzie podjęcie czynności zmierzających do wyeliminowania w ramach nadzwyczajnego trybu kontroli zapadłych w przedmiotowej sprawie postanowień w sprawie ustalenia i obciążenia skarżącej kosztami postępowania rozgraniczeniowego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w pkt 1 wyroku Sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji . W pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a postanowił natomiast o zasądzeniu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, na które składa się wpis od skargi ustalony w kwocie 123 zł.