III OSK 2405/22 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-06-28	
Data wpływu	2022-10-03	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Ewa Kwiecińska
Maciej Kobak
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6480	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Sygn. powiązane	II SA/Wa 2407/19	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny	
Powołane przepisy	Dz.U. 2023 nr 0 poz 1634; art. 114 par 4; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198; art. 5 ust. 2; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia W. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2407/19 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia W. z siedzibą w W. na decyzję "Przewozy Regionalne" sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2019 r., nr PBZ.051.31.1.2019 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od POLREGIO S.A. z siedzibą w Warszawie na rzecz Stowarzyszenia W. z siedzibą w W. kwotę 566,50 zł (pięćset sześćdziesiąt sześć złotych pięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2407/19 oddalił skargę Stowarzyszenia W. z siedzibą w W. (dalej także jako: Stowarzyszenie) na decyzję "Przewozy Regionalne" sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej także jako: Spółka) z dnia 16 sierpnia 2019 r., nr PBZ.051.31.1.2019 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W piśmie z dnia 13 czerwca 2019 r., Stowarzyszenie zwróciło się do Spółki, na podstawie art. 61 Konstytucji RP oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej, o udostępnienie:

1) informacji o powodach rezygnacji z dodatkowych połączeń do i z Kostrzyna nad Odrą w terminach od dnia 31 lipca do dnia 4 sierpnia 2019 r.;

2) informacji o kosztach sprzątania taboru i usuwania strat, powstałych w wyniku wandalizmu w terminie od dnia 30 lipca do dnia 6 sierpnia 2018 r. w taborze pociągów musicRegio oraz 80 dodatkowych pociągów (https://polregio.pl/pl/ dlapodroznych/informacje/ruszyla-sprzedaz-biletow-na-pociagi-musicregio/), które kursowały z okazji Pol’and’Rock Festival 2018;

3) informacji, kto podjął decyzję (imię i nazwisko oraz stanowisko), że w tym roku nie wyruszą dodatkowe i specjalne pociągi do i z Kostrzyna nad Odrą w terminie od dnia 31 lipca do dnia 4 sierpnia 2019 r. oraz skany wszelkiej korespondencji związanej z wprowadzeniem tych zmian;

4) informacji, czy była robiona analiza pod kątem pomniejszenia wpływów z wyżej wymienionych przejazdów, czy wykazała, że takie zmniejszenie wpływów faktycznie nastąpi.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Spółka w piśmie z dnia 28 czerwca 2019 r. poinformowała, że w jej ocenie żądana w punkcie 1 informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Odnosząc się natomiast do punktów 2 i 4 Spółka wskazała, że zostanie w tym zakresie wydana odrębna decyzja i w związku z tym wezwano Stowarzyszenie do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez jego podpisanie oraz wskazanie adresu korespondencyjnego. Spółka pouczyła Stowarzyszenie, że nieuzupełnienie braków formalnych wniosku w zakreślonym terminie spowoduje pozostawienie tej części wniosku bez rozpoznania. Wreszcie, odnosząc się do punktu 3 wniosku Spółka

poinformowała, że taka decyzja – jak ta opisana w tej części żądania – nie została podjęta, co więcej Spółka od początku deklarowała chęć współpracy, poprzez wzmocnienie ruchu regionalnego na czas trwania imprezy, zaznaczając jednocześnie brak możliwości udzielenia wsparcia w dotychczasowej skali z uwagi na działania restrukturyzacyjne przeprowadzane w Spółce i w efekcie znaczne zmniejszenie możliwości operacyjnych przewoźnika (dostosowanie ilości taboru i liczby pracowników do obsługi standardowych połączeń służących pasażerom w codziennych dojazdach, np. do szkół, czy do pracy). Jednak Spółka poinformowała, że w rezultacie przeprowadzenia konstruktywnych rozmów z organizatorami przewozów, podjęto decyzję o zorganizowaniu dodatkowych połączeń dalekobieżnych.

Pismem z dnia 1 lipca 2019 r. Stowarzyszenie uzupełniło braki formalne wniosku.

Decyzją z dnia 16 sierpnia 2019 r., nr PBZ.051.31.1.2019, Spółka na podstawie art. 17 ust. 1 w związku z art. 16 oraz art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówiła Stowarzyszeniu udostępnienia informacji publicznej w zakresie punktu 2 wniosku dotyczącego informacji o kosztach sprzątania i usuwania strat w taborze, który kursował podczas Pol’and’Rock Festival 2018 oraz punktu 4 dotyczącego analizy pod kątem zmniejszenia wpływów z przejazdów z okazji Pol’and’Rock Festival.

W uzasadnieniu decyzji Spółka stwierdziła, po dokonaniu analizy zakresu wnioskowanej informacji, że żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa ze względu na ich wartość gospodarczą i jako takie są przez Spółkę chronione i nie podlegają udostępnieniu. Jak wskazała Spółka, wynika to zarówno z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, określającego ograniczenie, jakiemu podlega prawo do informacji publicznej, m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, jak i z obowiązującego w Spółce "Ramowego wykazu rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa "Przewozy Regionalne" sp. z o.o.", w którym ustalono, że tajemnicą przedsiębiorstwa objęte są, m.in. analizy efektywności realizowanych usług – w tym rentowności pociągów/przewozów na określonych liniach i odcinkach linii kolejowych oraz szczegółowe dane dotyczące eksploatacji taboru Spółki.

Następnie Spółka wskazała, że jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej jako podmiot wykonujący zadania publiczne, jednak jako spółka prawa handlowego prowadzi działalność w zwykłych warunkach rynkowych, w swojej działalności kieruje się kryteriami wydajności, skuteczności i efektywności kosztowej oraz ponosi ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością z uwagi na brak mechanizmu kompensowania ewentualnych strat finansowych, do której odnoszą się przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Spółka zwróciła przy tym uwagę, że ani ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ani ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wymagają dla skuteczności zastrzeżenia informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa, wykazania choćby potencjalnej szkody w ujawnieniu takich informacji. Spółka wskazała, że jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych podkreśla liberalną wykładnię pojęcia "informacje posiadające wartość gospodarczą" ugruntowaną przy wykładni art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i podkreśliła, że wartość gospodarczą zastrzeżonej informacji należy więc interpretować subiektywnie, w oparciu o indywidualne oceny, uwarunkowania i specyfikę funkcjonowania każdego przedsiębiorcy.

W związku z tym, że Spółka funkcjonuje na konkurencyjnym rynku, podkreśliła, że zobowiązana jest w sposób szczególny chronić dane, stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, uniemożliwiając dostęp do nich, w szczególności jej konkurentom, mogącym je wykorzystać w celu polepszenia własnej sytuacji gospodarczej, z pokrzywdzeniem jej interesu. W ocenie Spółki dane, o które wystąpiło Stowarzyszenie, bez wątpienia posiadają dla spółki wartość gospodarczą.

Spółka wyjaśniła, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w literaturze przedmiotu przyjęto, że dla odmówienia udostępnienia danej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne, a w niniejszej sprawie jej zdaniem przesłanki te zostały spełnione. Przesłanka formalna, zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą, wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia określonych informacji i – jak podkreśliła Spółka – w przedmiotowej sprawie przesłanka ta została spełniona poprzez ujęcie informacji w obowiązującym w Spółce "Ramowym wykazie rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa" oraz przez to, że dostęp do nich w Spółce mają do nich tylko określone osoby. Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na sytuację ekonomiczną, podmiotu jakkolwiek nie muszą mieć same w obie wartości gospodarczej. Spółka podkreśliła w związku z tym, że nie ulega wątpliwości, że przy obecnie panującej konkurencji na rynku usług kolejowych, tj. funkcjonowaniu wielu podmiotów, które wielokrotnie rywalizują o zamówienia publiczne w zakresie przewozów pasażerskich, a ponadto z uwagi na realizowanie usług przewozowych również przez coraz liczniejszych przewoźników samochodowych, ujawnienie wnioskowanych informacji może mieć niekorzystny wpływ na funkcjonowanie Spółki.

Reasumując, Spółka wskazała, że zobowiązana jest chronić cenne z punktu widzenia swojej działalności dane, niezbędne do osiągnięcia zakładanego efektu ekonomicznego, do których bez wątpienia zaliczają się szczegółowe dane dotyczące eksploatacji taboru oraz analizy efektywności realizowanych usług.

Stowarzyszenie w piśmie z dnia 23 września 2019 r. wywiodło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Spółki o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie punktów 2 i 4 wniosku z dnia 13 czerwca 2019 r. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Spółki na rzecz Stowarzyszenia zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych, zarzuciło Spółce naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 oraz art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w zakresie w jakim z przepisów tych wynikają podstawy ograniczania prawa do informacji ze względu na m.in. ochronę wolności i praw podmiotów gospodarczych, przy spełnieniu przesłanki proporcjonalności i konieczności, poprzez ograniczenie prawa do informacji, podczas gdy w sprawie nie zachodzi w istocie potrzeba ochrony wolności i praw podmiotu gospodarczego, a przez to dokonanie ograniczenia prawa do informacji, niespełniającego wymogu konieczności i proporcjonalności dokonanego ograniczenia;

2) art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie, w jakim przepis ten wysławia przesłankę ograniczania prawa do informacji ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że informacje żądane przez Stowarzyszenie w punktach 2 i 4 wniosku o udostępnienie informacji publicznej, objęte są tajemnicą przedsiębiorcy;

3) art. 7, art. 8 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie, w jakim przepisy te stanowią o tym, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, poprzez błędne zastosowanie tych przepisów, polegające na lakonicznym uzasadnieniu wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie zakwestionowało prawidłowość objęcia przez Spółkę żądanych w punktach 2 i 4 wniosku informacji tajemnicą przedsiębiorcy i podniosło, że Spółka skoncentrowała się przede wszystkim na wykazaniu, że żądana informacja została wymieniona w Ramowym wykazie rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa "Przewozy Regionalne" sp. z o.o. (nawiasem mówiąc, Stowarzyszenie wskazało, że nie otrzymało ww. dokumentu, dlatego też nie może poddać weryfikacji tego twierdzenia), jednak wykazanie, tzw. przesłanki formalnej (działań podjętych przed przedsiębiorcę w celu zachowania poufności informacji), nie jest wystarczające do odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem do posłużenia się tajemnicą przedsiębiorcy konieczne jest także wykazanie, że określone informacje przejawiają wartość gospodarczą. Tymczasem w ocenie Stowarzyszenia nie sposób przyjąć, że żądane informacje przejawiały wartość gospodarczą.

Stowarzyszenie podkreśliło, że na mocy wydanej decyzji, będącej przedmiotem niniejszej skargi, odmówiono w całości udostępnienia umowy, będącej przedmiotem wniosku, a z pewnością nie jest tak, że w całości treść tej umowy dotyczy kwestii technicznych, czy organizacyjnych przedsiębiorstwa, które przejawiają jakkolwiek wartość gospodarczą i które mogłyby podlegać ocenie pod kątem zaktualizowania się tajemnicy przedsiębiorstwa. Stowarzyszenie podniosło bowiem, że nie sposób przyjąć, że informacje o kosztach sprzątania i usuwania strat w taborze, który kursował z okazji wskazanego we wniosku festiwalu, przejawiają jakkolwiek wartość gospodarczą, gdyż po pierwsze, Spółka nie działa w tym zakresie na żadnym konkurencyjnym rynku, a po drugie nie sposób przyjąć, że ujawnienie tej informacji wpłynęłoby w jakikolwiek sposób na pozycję Spółki na rynku. Podobnie zresztą Stowarzyszenie ocenia sprawę w zakresie dotyczącym dotyczącej informacji o przeprowadzonej przez Spółkę analizie pod kątem zmniejszenia wpływów z przejazdów z okazji festiwalu.

W ocenie Stowarzyszenia uzasadnienie wydanej w sprawie decyzji nie przedstawia obiektywnego zważenia racji za przyjęciem obrony interesu podmiotu będącego przedsiębiorcą, ani też wyważenia ścierających się ze sobą wartości. Stowarzyszenie podkreśliło, że w niniejszej sprawie w istocie zaniechano oceny zasadności posłużenia się przez przedsiębiorcę klauzulą poufności, co świadczy o błędnym zastosowaniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a przez to nieprawidłowym ograniczeniu prawa do informacji, w świetle art. 61 ust. 1 i 2 w związku z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Jednocześnie Stowarzyszenie podkreśliło, że lakoniczne uzasadnienie wydanej decyzji nie daje podstaw do przyjęcia, że informacje, których udostępnienia odmówiono, w istocie przejawiają jakąkolwiek wartość gospodarczą.

W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2407/19 oddalił skargę Stowarzyszenia na decyzję Spółki z dnia 16 sierpnia 2019 r., nr PBZ.051.31.1.2019 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest to, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, spółka jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej znajdującej się w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3 ustawy), bowiem wykonuje zadania publiczne w zakresie kolejowych przewozów pasażerskich. Ponadto, w ocenie Sądu I instancji, informacje w postaci wskazania kosztów sprzątania taboru i usuwania strat, powstałych w wyniku wandalizmu w terminie od dnia 30 lipca do dnia 6 sierpnia 2018 r. w taborze pociągów musicRegio oraz 80 dodatkowych pociągów, które kursowały z okazji Pol’and’Rock Festival 2018 oraz informacje, czy przeprowadzano analizę pod kątem pomniejszenia wpływów z wyżej wymienionych przejazdów i czy wykazała ona, że takie zmniejszenie wpływów faktycznie nastąpi, posiadają walor informacji publicznych. Istotnym zaś dla oceny niniejszej sprawy jest ustalenie, czy Spółka prawidłowo odmówiła Stowarzyszeniu udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Natomiast odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga: odniesienia się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, następnie zbadania treści żądanej informacji w świetle przesłanek zamieszczonych w tej definicji, a dopiero w następstwie tego wykazanie, że zaistniały wszystkie wymienione w niej przesłanki, niezbędne dla wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie powyższego przepisu.

Następnie Sąd I instancji wyjaśnił, że dane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, a ponadto przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji. Brak spełnienia choćby jednej z nich dyskwalifikuje daną informację jako tajemnicę przedsiębiorstwa (por. M. Filipek, Zaświadczenie z KRK jako tajemnica przedsiębiorstwa, Zam. Publ. 2010/9/20-23).

Z kolei tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyprowadza się, jak podał Sąd I instancji, z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny – wola utajnienia danych informacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 193/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że możliwość ograniczenia prawa z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wchodzi w grę, gdy spełnione są następujące przesłanki: brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji znajdujących się w dokumentacji wniesionej przez przedsiębiorcę; uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter, sposób zastosowania itp., szczególną wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę; podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji (treść dokumentacji) – powinny one nastąpić w momencie składania odpowiednich dokumentów; ich brak dyskwalifikuje możliwość ograniczenia dostępu do tego typu dokumentów ze względu na tego rodzaju przesłankę, w szczególności, gdy zastrzeżenie tajemnicy mogłoby nastąpić po wcześniejszym wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji (tak Mariusz Jabłoński w opracowaniu – Udostępnienie informacji publicznej w formie wglądu do dokumentów, wyd. PRESSCOM Spółka z o. o. Wrocław 2013, str. 131).

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że uzasadniając odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej Spółka uznała, że żądane informacje nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, posiadają charakter określony w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkrecji oraz mają wartość gospodarczą, a Spółka podjęła niezbędne działania w celu zachowania informacji w poufności, co pozwala stwierdzić, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie Spółka wykazała, iż wnioskowane do udostępnienia w punktach 2 i 4 wniosku z dnia 13 czerwca 2019 r. dane stanowią w istocie tajemnicę przedsiębiorcy. Wykazała bowiem, że wola utajnienia ww. danych wynika z obowiązującego w Spółce wewnętrznego dokumentu pn. "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa", nadto dostęp w Spółce do tego rodzaju dokumentów mają tylko określone osoby. Spółka podała także, że wnioskowane do udostępnienia dane mają taki charakter, że ich ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jej sytuację ekonomiczną. Wyjaśniono w tym zakresie, że przy obecnie panującej konkurencji na rynku usług kolejowych, tj. funkcjonowaniu wielu podmiotów, które wielokrotnie rywalizują o zamówienia publiczne w zakresie przewozów pasażerskich, a ponadto z uwagi na realizowanie usług przewozowych również przez coraz liczniejszych przewoźników samochodowych, ujawnienie wnioskowanych informacji może mieć niekorzystny wpływ na funkcjonowanie Spółki.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Stowarzyszenie i zaskarżając ten wyrok w całości i oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie, wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie od Spółki na rzecz Stowarzyszenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych.

Rozstrzygnięciu strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła:

I. stosownie do art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 133 § 1 w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy, a nadto w zakresie w jakim przepisy te formułują wymogi wobec uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, w tym wymóg wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na: a) zaniechaniu wskazania przez WSA w Warszawie dlaczego "W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ wykazał, iż (...) dane stanowią w istocie tajemnicę przedsiębiorcy", b) zaniechaniu przez WSA w Warszawie skonkretyzowanego uzasadnienia w zakresie oceny zasadności dokonanej przez Spółkę odmowy, które powinno odnosić się do poszczególnych dwóch punktów złożonego przez Stowarzyszenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, c) braku samodzielnej oceny przez WSA w Warszawie spełnienia w niniejszej sprawie przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy (tj. prawidłowości zastosowania przez Spółkę art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej) poprzez ograniczenie się jedynie do zreferowania stanowiska Spółki, wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA w Warszawie dokonał samodzielnej oceny, czy w odniesieniu do żądanej przez Stowarzyszenie informacji publicznej została spełniona przesłanka materialna zastosowania tajemnicy przedsiębiorcy, tj. gdyby WSA w Warszawie dokonał samodzielnej oceny zasadności zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w realiach sprawy, to powinien dojść do przekonania, że Spółka w zaskarżonej decyzji nie wykazała zasadności ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na przesłankę tajemnicy przedsiębiorcy;

2) art. 133 § 1 w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy, zaś uzasadnienie wyroku powinno zawierać podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku do wszystkich zarzutów skargi, w tym zwłaszcza do wyrażonego w skardze zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 oraz art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (brak oceny zarzutu niespełnienia wymogu konieczności proporcjonalności ograniczenia) - wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jeśli WSA w Warszawie oceniłby w sposób skonkretyzowany podniesiony przez Stowarzyszenie zarzut i wyjaśnił wyczerpująco przyjęte w sprawie stanowisko, to powinien dojść do przekonania, że złożoną w sprawie skargę należy uwzględnić;

3) art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 w związku z art. 133 § 1 w związku z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedostrzeżeniu przez WSA w Warszawie uchybień przepisów postępowania w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, tj.: niewłaściwego zastosowania przez Spółkę art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez: a) lakoniczne uzasadnienie stanowiska Spółki o spełnieniu w realiach sprawy przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy, sprowadzające się w istocie do jednego zdania: "Nie ulega wątpliwości, że przy obecnie panującej konkurencji na rynku usług kolejowych, tj. funkcjonowaniu wielu podmiotów, które wielokrotnie rywalizują o zamówienia publiczne w zakresie przewozów pasażerskich, ponadto realizowaniu usług przewozowych również przez coraz liczniejszych przewoźników samochodowych, ujawnienie wnioskowanych informacji może mieć niekorzystny wpływ na funkcjonowanie Spółki" (str. 3 decyzji z 16 sierpnia 2019 r.), b) zastosowanie przez Spółkę jednakowej argumentacji do odmowy udostępnienia zarówno informacji, o której udostępnienie Stowarzyszenie zwróciło się w punkcie 2 wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jak i do informacji, objętej punktem 4 ww. wniosku, choć odmowa każdej ze wskazanych informacji wymaga odrębnej i skonkretyzowanej oceny i uzasadnienia, c) brak skonkretyzowanego i przekonującego uzasadnienia przez Spółkę, w jaki sposób ujawnienie żądanych informacji może zagrozić interesom ekonomicznym Spółki, zważywszy na ekstraordynaryjny i historyczny charakter świadczonych usług przewozowych w związku z Pol’and’Rock Festiwal 2018 - wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło WSA w Warszawie do błędnego przyjęcia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, podczas gdy powinna zostać uchylona przez Sąd I instancji z uwagi na przywołane uchybienia formalne wydanego przez Spółkę rozstrzygnięcia;

II. stosownie do art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 61 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie w jakim przepisy te wprowadzają wymogi ograniczania konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, w tym wymóg proporcjonalności ograniczenia prawa oraz jego konieczności, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, choć w wyroku WSA w Warszawie (tak jak w decyzji Spółki) nie wykazano skutecznie potrzeby ochrony innych dóbr prawnie chronionych wskutek odmowy udostępnienia informacji publicznej, zaś dokonane ograniczenie, jako zbyt ekstensywne, narusza zasadę proporcjonalności;

2) art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na m.in. ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że żądane przez Stowarzyszenie informacje wypełniają materialną przesłankę zastosowania tajemnicy przedsiębiorcy, podczas gdy:

a) Spółka w zaskarżanej decyzji nie wykazała w sposób przekonujący spełnienia przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy, tj. nie wykazała, że żądane informacje mają wartość gospodarczą oraz że ich ujawnienie doprowadziłoby do naruszenia interesu ekonomicznego Przewozów Regionalnych sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie;

b) Spółka nie wykazała w jaki sposób ujawnienie informacji mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację gospodarczą Spółki oraz w jaki sposób miałoby korzystny wpływ dla podmiotów konkurencyjnych (oraz jakich podmiotów);

c) żądane informacje dotyczą ekstraordynaryjnych usług, świadczonych przez Spółkę, związanych z Pol’and'Rock Festival 2018, w związku z czym udostępnienie żądanych przez Stowarzyszenie informacji nie wiązałoby się z przekazaniem jakichkolwiek informacji, które choćby potencjalnie mogłyby wpłynąć na sytuację konkurencyjną Przewozów Regionalnych sp. z o.o.;

d) organizacja przewozów pasażerskich w związku z Pol’and’Rock Festival 2018 nie dotyczyła sytuacji konkurencyjnej Przewozów Regionalnych sp. z o.o.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie w pierwszej kolejności podniosła, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest obarczone wadą, która sprawia, że stanowisko Sądu I instancji nie poddaje się merytorycznej kontroli.

W ocenie strony skarżącej kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wyjaśnił z jakich względów przyjął, że żądana przez Stowarzyszenie informacja przejawia wartość gospodarczą, ani też nie wyjaśnił, jakie konkretnie informacje, które Spółka ujawniłaby w wyniku realizacji wniosku, mają wartość gospodarczą. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła, ze Sąd I instancji w istocie zaniechał samodzielnej oceny czy żądana przez Stowarzyszenie informacja ma jakąkolwiek wartość gospodarczą i ograniczył się jedynie do zreferowania stanowiska Spółki, które zresztą zdaniem strony skarżącej kasacyjnie także dalekie jest od precyzji, ani też nie wskazuje na czym miałaby polegać gospodarcza wartość żądanych informacji i jak ich ujawnienie mogłoby zagrozić sytuacji konkurencyjnej Spółki. Ponadto strona skarżąca kasacyjnie zwróciła uwagę na to, że przedmiotem zaskarżonej przez nią decyzji była odmowa udostępnienia dwóch grup informacji: objętych punktami 2 i 4 wniosku z dnia 13 czerwca 2019 r. Jednak ani uzasadnienie decyzji Spółki, ani uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odnosi się w sposób skonkretyzowany do poszczególnych dwóch grup informacji, których udostępnienia odmówiono. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby Sąd I instancji dokonał samodzielnej oceny, czy w odniesieniu do żądanej przez Stowarzyszenie informacji publicznej została spełniona przesłanka materialna zastosowania tajemnicy przedsiębiorcy, tj. gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał samodzielnej oceny zasadności zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w realiach niniejszej sprawy, to powinien dojść do przekonania, że Spółka w zaskarżonej decyzji nie wykazała zasadności ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na przesłankę tajemnicy przedsiębiorcy.

Strona skarżąca kasacyjnie podniosła także, że w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie całkowicie pominął wyrażony przez Stowarzyszenie w skardze zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 oraz art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i w konsekwencji nie rozpatrzył zarzutu niespełnienia przez Spółkę wymogów konieczności i proporcjonalności ograniczenia, wynikających z konstytucyjnych warunków limitowania, m.in. prawa podmiotowego do informacji publicznej. Strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jedynie przywołał treść art. 61 ust. 1 ustawy zasadniczej, ale w żaden sposób nie odniósł się do kwestii dokonywania ograniczeń wskazanego konstytucyjnego prawa, a uchybienie to w ocenie strony skarżącej kasacyjnie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jeśli Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odniósłby się w sposób skonkretyzowany do podniesionych przez Stowarzyszenie zarzutów i wyjaśnił wyczerpująco przyjęte w sprawie stanowisko, to mógłby dojść do przekonania, że złożoną w sprawie skargę należy uwzględnić. Uzasadniając powyższe twierdzenia strona skarżąca kasacyjnie wskazała, że w realiach niniejszej sprawy nie sposób wskazać na realną potrzebę ochrony innych - od prawa podmiotowego do informacji publicznej - wartości konstytucyjnie chronionych, gdyż takiej potrzeby nie wykazała skutecznie Spółka w zaskarżanej decyzji. Gdyby zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił wskazany zarzut, powinien dojść do przekonania, że dokonana decyzja odmowna nie spełnia warunku konieczności i proporcjonalności, gdyż Spółka odmówiła z jednakowych (zresztą wysoce ogólnych i lakonicznych) względów udostępnienia dwóch grup informacji, objętych pkt 2 i 4 wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej, choć odmowa udostępnienia każdej z tych informacji wymagałaby odmiennej, skonkretyzowanej oceny.

Ponadto, strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dostrzegł, że wydana przez Spółkę decyzja narusza art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest w ocenie strony skarżącej kasacyjnie daleko niewystarczające do wykazania zasadności zastosowania przez Spółkę art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. do skutecznego wykazania zasadności ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na potencjalną potrzebę ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Uzasadnienie kwalifikacji informacji jako mającej stanowić przedmiot tajemnicy przedsiębiorcy dokonane przez Spółkę mogłoby równie dobrze stanowić argument przemawiający za odmową udostępnienia jakiejkolwiek informacji dotyczącej szeroko pojętej działalności Spółki. Strona skarżąca kasacyjnie wskazała, że Spółka zaniechała skonkretyzowanego i przekonującego uzasadnienia w jaki sposób ujawnienie żądanych informacji może zagrozić interesom ekonomicznym Spółki, szczególnie zważywszy na ekstraordynaryjny i obecnie historyczny charakter świadczonych usług przewozowych w związku z Pol’and’Rock Festival 2018. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie w realiach sprawy nie wykazano, aby żądane informacje dotyczyły jakiejkolwiek działalności Spółki, która ma miejsce w warunkach konkurencji. Odniesiono się bowiem jedynie w sposób ogólny, blankietowy, do "obecnie panującej konkurencji na rynku usług kolejowych, tj. funkcjonowaniu wielu podmiotów, które wielokrotnie rywalizują o zamówienia publiczne w zakresie przewozów pasażerskich, ponadto realizowaniu usług przewozowych również przez coraz liczniejszych przewoźników samochodowych". Natomiast nie wykazano dlaczego w zakresie żądanych informacji Spółka działa na rynku konkurencyjnym, skoro wniosek dotyczył szczególnej i specyficznej sytuacji, dotyczącej świadczenia usług przewozowych na potrzeby jednego wydarzenia - Pol’and’Rock Festiwal 2018.

W ocenie strony skarżącej kasacyjnie nie sposób wskazać jak informacja o m.in. "kosztach sprzątania taboru", czy też informacja o kosztach usuwania strat w wyniku wandalizmu mogłaby wpłynąć negatywnie na sytuację rynkową Spółki oraz jaką korzyść ekonomiczną mogłaby przynieść jej konkurentom oraz jakich konkretnie konkurentów rynkowych w tym kontekście można byłoby rozważyć. Wobec powyższego, strona skarżąca podniosła, że organizacja przewozów pasażerskich w związku z Pol’and’Rock Festival 2018 nie dotyczy sytuacji konkurencyjnej Spółki, bowiem dotyczy nadzwyczajnej aktywności, niezwiązanej ze standardowym świadczeniem usług transportowych i wątpliwe jest w związku z tym, że istnieje jakkolwiek rozumiany rynek usług transportowych, związany konkretnie z organizacją Pol’and’Rock Festival 2018.

Wreszcie, strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że nawet jeśli przyjąć, że żądane informacje w jakimś zakresie przejawiają wartość gospodarczą, a ich ujawnienie zagrażałoby interesom przedsiębiorcy (z czym jednak Stowarzyszenie się nie zgadza), to z pewnością nie jest tak, że wszystkie dane, objęte decyzją odmowną (tj. informacje, wskazane w punktach 2 i 4 wniosku Stowarzyszenia z dnia 13 czerwca 2019 r.) w całości nie mogą zostać udostępnione, a przedmiot wniosku w całości mógłby zostać zakwalifikowany jako tajemnica przedsiębiorcy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej podkreślając ponownie, że nie jest organem władzy publicznej, a zatem podlega także ochronie przewidzianej w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a jej prawo podmiotowe do ochrony informacji poufnych podlega ochronie z pierwszeństwem do prawa o dostępie do informacji publicznej na zasadach opisanych w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym, jak wskazała Spółka, część generowanych przez nią informacji, danych oraz dokumentów stanowiących dane, informacje i dokumenty poufne objęte klauzulą "tajemnicy przedsiębiorcy" podlegają ochronie. Spółka wyjaśniła, że działające na ryku kolejowych przewozów pasażerskich spółki kolejowe oraz przewoźnicy drogowi miały również prawo ubiegania się o wykonywanie przewozów na Pol’and’Rock Festival, co oznacza, że istniał konkurencyjny rynek przewozowy. Ponadto, kwestie związane z zagadnieniami osiągania przez Spółkę przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej, mają określoną wartość gospodarczą, a ich ujawnianie, mogłoby wpłynąć na osiągane przychody i spowodować dla Spółki powstanie strat gospodarczych z uwagi na działalność konkurencyjną innych przewoźników. Koszty sprzątania taboru nie są ustalane odrębnie dla przewozów okolicznościowych i wynikają z cennika usług firm sprzątających. Następnie Spółka wskazała, że podjęła odpowiednie działania, aby nie upubliczniać danych na temat ponoszonych kosztów utrzymania taboru w tym jego czyszczenia i napraw, gdyż są to koszty posiadające niewątpliwą dla Spółki wartość gospodarczą wskazującą na wysokość wydatków na ten cel, wynikającą z zawieranych przez Spółkę umów. W ocenie Spółki zarówno informacja dotycząca należności za przejazdy pasażerów z biletami, jak i za przejazdy bezbiletowe, na Festiwal Pol’and’Rock w 2018 r. stanowią w Spółce informacje poufne, a dane o wysokości wpływów, a także ewentualnych zysków lub strat z przewozów na ww. Festiwal w 2018 r. nie były i nie są upubliczniane ani przez Spółkę, ani przez inne podmioty świadczące podobne usługi przewozowe, konkurencyjne względem Spółki. Odzwierciedlają one bowiem zindywidualizowane warunki i zasady i sposób prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę, a ponadto wykorzystywane rozwiązania w zakresie przewozów okazjonalnych w związku z organizacją różnych imprez stanowią wynik doświadczeń Spółki oraz stosowania indywidualnych rozwiązań wynikających z praktyki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie.

W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22).

W ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca kasacyjnie wskazała na naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. (pierwszy i drugi zarzut), zaś w trzecim zarzucie naruszenia przepisów postępowania poza ww. przepisami wytknięto także Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a., a także art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) – dalej zwanej k.p.a.

Treść wszystkich z przywołanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, jak i uzasadnienie skargi kasacyjnej, umożliwiają ich łączne rozpoznanie, bowiem zarzuty te w zakresie, w jakim na ich podstawie wytyka się Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie niedostateczne wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia mają usprawiedliwione podstawy.

W ramach pierwszego zarzutu naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca kasacyjnie wskazała na naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 133 § 1 w związku z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. i na tej podstawie wytknęła Sądowi I instancji naruszenie ww. przepisów "w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy, a nadto w zakresie w jakim przepisy te formułują wymogi wobec uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, w tym wymóg wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na: a) zaniechaniu wskazania przez WSA w Warszawie dlaczego "W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ wykazał, iż (...) dane stanowią w istocie tajemnicę przedsiębiorcy", b) zaniechaniu przez WSA w Warszawie skonkretyzowanego uzasadnienia w zakresie oceny zasadności dokonanej przez Spółkę odmowy, które powinno odnosić się do poszczególnych dwóch punktów złożonego przez Stowarzyszenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, c) brak samodzielnej oceny przez WSA w Warszawie spełnienia w niniejszej sprawie przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy (tj. prawidłowości zastosowania przez Spółkę art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej) poprzez ograniczenie się jedynie do zreferowania stanowiska Spółki, wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA w Warszawie dokonał samodzielnej oceny, czy w odniesieniu do żądanej przez Stowarzyszenie informacji publicznej została spełniona przesłanka materialna zastosowania tajemnicy przedsiębiorcy, tj. gdyby WSA w Warszawie dokonał samodzielnej oceny zasadności zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w realiach sprawy, to powinien dojść do przekonania, że Spółka w zaskarżonej decyzji nie wykazała zasadności ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na przesłankę tajemnicy przedsiębiorcy".

Natomiast na podstawie drugiego zarzutu strona skarżąca kasacyjnie ponownie wytknęła Sądowi I instancji naruszenie art. 133 § 1 w związku z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., tym razem "w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy, zaś uzasadnienie wyroku powinno zawierać podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku do wszystkich zarzutów skargi, w tym zwłaszcza do wyrażonego w skardze zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 oraz art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (brak oceny zarzutu niespełnienia wymogu konieczności proporcjonalności ograniczenia) - wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jeśli WSA w Warszawie oceniłby w sposób skonkretyzowany podniesiony przez Stowarzyszenie zarzut i wyjaśnił wyczerpująco przyjęte w sprawie stanowisko, to powinien dojść do przekonania, że złożoną w sprawie skargę należy uwzględnić".

Z kolei w ramach trzeciego zarzutu sformułowanego na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie wskazała na naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902) – dalej: u.d.i.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów, polegające na "niedostrzeżeniu przez WSA w Warszawie uchybień przepisów postępowania w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, tj.: niewłaściwego zastosowania przez Spółkę art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez: a) lakoniczne uzasadnienie stanowiska Spółki o spełnieniu w realiach sprawy przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy, sprowadzające się w istocie do jednego zdania: "Nie ulega wątpliwości, że przy obecnie panującej konkurencji na rynku usług kolejowych, tj. funkcjonowaniu wielu podmiotów, które wielokrotnie rywalizują o zamówienia publiczne w zakresie przewozów pasażerskich, ponadto realizowaniu usług przewozowych również przez coraz liczniejszych przewoźników samochodowych, ujawnienie wnioskowanych informacji może mieć niekorzystny wpływ na funkcjonowanie Spółki" (str. 3 decyzji z 16 sierpnia 2019 r.), b) zastosowanie przez Spółkę jednakowej argumentacji do odmowy udostępnienia zarówno informacji, o której udostępnienie Stowarzyszenie zwróciło się w pkt 2 wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jak i do informacji, objętej pkt 4 ww. wniosku, choć odmowa każdej ze wskazanych informacji wymaga odrębnej i skonkretyzowanej oceny i uzasadnienia, c) brak skonkretyzowanego i przekonującego uzasadnienia przez Spółkę w jaki sposób ujawnienie żądanych informacji może zagrozić interesom ekonomicznym Spółki, zważywszy na ekstraordynaryjny i historyczny charakter świadczonych usług przewozowych w związku z Pol’and’Rock Festiwal 2018 - wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło WSA w Warszawie do błędnego przyjęcia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, podczas gdy powinna zostać uchylona przez Sąd I instancji z uwagi na przywołane uchybienia formalne wydanego przez Spółkę rozstrzygnięcia".

Odnosząc się w pierwszej kolejności do przywołanego w ramach omawianych zarzutów art. 133 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (..)" wyjaśnić należy, że orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem oraz przed sądem (uwzględniając treść art. 106 § 3 p.p.s.a.). Wskazany wyżej przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., II GSK 2374/11, LEX nr 1296049). Należy przy tym odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem np. odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2012 r., I OSK 1749/11, LEX nr 1145067). W ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd oceny dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., I OSK 1350/11, LEX nr 1149159; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2011 r., II OSK 1609/10, LEX nr 1132105). Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi zatem wówczas, gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika więc nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., I FSK 497/09, LEX nr 594014; wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., II OSK 1645/09, LEX nr 746707; wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., II OSK 763/12, LEX nr 1219174). Sąd I instancji analizując i oceniając w niniejszej sprawie znajdujące się w aktach dokumenty, w tym decyzję Spółki z dnia 16 sierpnia 2019 r., nr PBZ.051.31.1.2019 o odmowie udostępnienia Stowarzyszeniu informacji publicznej, nie mógł zatem naruszyć art. 133 § 1 p.p.s.a., a prawidłowość tej oceny podnoszona w ramach skargi kasacyjnej nie może być skutecznie kwestionowana w drodze zarzutu naruszenia tego przepisu.

Zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. powiązano w niniejszej sprawie między innymi z zarzutami naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., który z kolei stanowi, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez stronę skarżącą, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Biorąc powyższe pod uwagę podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę Stowarzyszenia niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, dokonując oceny prawidłowości wydania przez Spółkę decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. W związku z tym zarzut w tym zakresie okazał się nieskuteczny.

Ponadto, odnosząc się do trzeciego z zarzutów naruszenia przepisów postępowania zauważyć należy, że strona skarżąca kasacyjnie powiązała zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., m.in. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., którego Sąd I instancji nie mógł naruszyć, bowiem oddalając skargę Stowarzyszenia na podstawie art. 151 p.p.s.a. nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Omawiane zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się jednak skuteczne w części dotyczącej naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem analiza kontrolowanego w sprawie wyroku Sądu I instancji, w kontekście zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i argumentacji skargi kasacyjnej dotyczącej niedostatecznego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia skutkowała koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podstawę uznania wydanej w niniejszej sprawie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej za prawidłową stanowiło stwierdzenie przez Sąd I instancji, że w realiach niniejszej sprawy słusznie zakwalifikowano żądane przez Stowarzyszenie informacje w postaci "informacji o kosztach sprzątania taboru i usuwania strat, powstałych w wyniku wandalizmu w terminie od dnia 30 lipca do dnia 6 sierpnia 2018 r. w taborze pociągów musicRegio oraz 80 dodatkowych pociągów, które kursowały z okazji Pol’and’Rock Festival 2018" (punkt 2 wniosku o udostępnienie informacji publicznej) oraz informacji dotyczącej tego czy była przez Spółkę przeprowadzana analiza pod kątem pomniejszenia wpływów z przejazdów do i z Kostrzyna nad Odrą w terminie od dnia 31 lipca do dnia 4 sierpnia 2019 r. i czy analiza ta wykazała, że takie zmniejszenie wpływów faktycznie nastąpi (punkt 4 wniosku o udostępnienie informacji publicznej) jako objęte tajemnicą przedsiębiorstwa i tym samym niepodlegające udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej z uwagi na przesłankę ograniczenia dostępu do żądanej informacji wyrażoną w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Sąd I instancji uznał, że za ograniczeniem prawa dostępu do żądanych przez Stowarzyszenie informacji na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przemawia to, że "żądane informacje nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, posiadają charakter określony w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. oraz mają wartość gospodarczą, a spółka podjęła niezbędne działania w celu zachowania informacji w poufności, co pozwala stwierdzić, że te informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Spółka wykazała, że wnioskowane przez Stowarzyszenie dane stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, bowiem wyjaśniła, że "wola utajnienia ww. danych wynika z obowiązującego w spółce wewnętrznego dokumentu pn. "Ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa", nadto dostęp w spółce do tego rodzaju dokumentów mają tylko określone osoby. Organ podał także, ze wnioskowane do udostępnienia dane mają ten charakter, że ich ujawnienie mogłoby mieć wpływ na sytuację ekonomiczną spółki. Wyjaśnił w tym zakresie, że przy obecnie panującej konkurencji na rynku usług kolejowych, tj. funkcjonowaniu wielu podmiotów, które wielokrotnie rywalizują o zamówienia publiczne w zakresie przewozów pasażerskich, ponadto realizowaniu usług przewozowych również przez coraz liczniejszych przewoźników samochodowych, ujawnienie wnioskowanych informacji może mieć niekorzystny wpływ na funkcjonowanie spółki".

W związku z powyższym przypomnieć należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Skoro z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. wynika, że uzasadnienie wyroku musi zawierać opis stanu faktycznego sprawy oraz stanowisk stron postępowania, w tym wskazanie zarzutów skargi i argumentację strony przeciwnej oraz stanowisko sądu wraz z właściwie uzasadnioną podstawą prawną, to należy przyjąć, że zamieszczenie w uzasadnieniu tych elementów ma umożliwić odtworzenie sposobu rozumowania sądu, które doprowadziło do danego rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Taka sytuacja zaistniała w realiach niniejszej sprawy.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zrealizował wymogu czytelnego skonstruowania uzasadnienia wyroku, bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku w części odnoszącej się do oceny spełnienia w niniejszej sprawie przesłanek objęcia żądanych przez Stowarzyszenie informacji tajemnicą przedsiębiorcy uznać należało za lakoniczne i niewystarczające.

Podkreślić należy, że ugruntowane jest już stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym nie wystarcza samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny, nawet przy wyraźnym zamanifestowaniu tego przekonania, a więc obok przesłanki formalnej musi jeszcze zostać spełniona przesłanka materialna objęcia danych informacji tajemnicą przedsiębiorcy. Określone informacje, aby mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy, muszą ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnianie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację danego podmiotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie spełnienia przesłanki materialnej objęcia żądanych danych tajemnicą przedsiębiorcy w niniejszej sprawie nie wykazał. Podkreślić bowiem należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest wyczerpującej analizy, która uzasadniałaby wniosek o spełnieniu w realiach niniejszej sprawy przesłanki materialnej objęcia informacji, o których udostępnienie ubiegało się Stowarzyszenie, ochroną wynikającą z tajemnicy przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ograniczył się bowiem do stwierdzenia, że w realiach niniejszej sprawy wystarczające było wskazanie przez Spółkę, bez odrębnego odniesienia się do informacji żądanych w punkcie 2, a osobno do tych, o których udostępnienie Stowarzyszenie zwróciło się w punkcie 4 wniosku, że informacje te, które jak słusznie podkreśla strona skarżąca kasacyjnie, dotyczą świadczenia usług w związku z konkretnym wydarzeniem, tj. festiwalem Pol’and’Rock, mają taki charakter, że ich ujawnienie mogłoby mieć wpływ na sytuację ekonomiczną spółki, gdyż przy obecnie panującej konkurencji na rynku usług kolejowych, tj. funkcjonowaniu wielu podmiotów, które wielokrotnie rywalizują o zamówienia publiczne w zakresie przewozów pasażerskich, a ponadto z uwagi na realizowanie usług przewozowych również przez coraz liczniejszych przewoźników samochodowych, ujawnienie wnioskowanych informacji może mieć niekorzystny wpływ na funkcjonowanie Spółki. Biorąc powyższe pod uwagę, raz jeszcze należy podkreślić, że tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego podmiotu. Nie wystarczy bowiem, aby żądana informacja dotyczyła podmiotu, tj. aby odnosiła się do prowadzonej przez niego działalności i aby z jego woli byłą objęta tajemnicą. W takim bowiem przypadku tajemnicą przedsiębiorcy objęte byłoby wszystko, co przedsiębiorca arbitralnie uzna za taką tajemnicę, także na podstawie czynności kwalifikowanych (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1301/21; wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2016, sygn. akt I OSK 2950/14; wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2022, sygn. akt III OSK 1258/21). Ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych wskazuje, że przesłanki nieudzielenia informacji publicznej ze wskazanego powodu muszą być omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1993/16).

W realiach niniejszej sprawy nie można było uznać przytoczonej argumentacji za wystarczającą, w szczególności, że została ona przedstawiona jako uzasadnienie ograniczenia prawa do informacji publicznej zarówno w kontekście punktu 2, jak i 4 wniosku, które dotyczą różnych danych, a do czego Sąd I instancji zupełnie się nie odnosi i traktuje informacje te "zbiorczo". W związku z tym uznać należało, że analiza zaskarżonego wyroku potwierdza stanowisko strony skarżącej kasacyjnie, że na podstawie treści tego uzasadnienia nie jest możliwe przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. W realiach niniejszej sprawy nie jest możliwe skontrolowanie procesu myślowego, który doprowadził Sąd I instancji do wniosku, że żądane przez Stowarzyszenie informacje, zarówno w punkcie 2, jak i w punkcie 4 wniosku, objęte są tajemnicą przedsiębiorcy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie zostały przedstawione wystarczające argumenty świadczące o tym, że w sprawie rzeczywiście wykazano, że informacje będące przedmiotem punktu 2 oraz 4 wniosku Stowarzyszenia posiadały wartość gospodarczą dla Spółki. Powyższe prowadzi do uznania za słuszne zarzuty naruszenia przepisów postępowania w części dotyczącej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaniechał wytłumaczenia zajętego stanowiska, co w istocie powoduje taką wadliwość uzasadnienia wyroku, która usprawiedliwia uznanie, że nie pozostało to bez wpływu na wynik sprawy.

Skoro trafne okazały się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., to przedwczesne byłoby wyrażanie przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska w kwestiach objętych pozostałymi zarzutami skargi kasacyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że wadliwość uzasadnienia wyroku czyni przedwczesną ocenę pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej (postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., II OSK 481/14; wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2015 r., I GSK 465/15; wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2021 r., I OSK 1880/19). Konieczne jest bowiem wykazanie przez Sąd I instancji, z uwzględnieniem prawidłowego rozumienia pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy i elementów świadczących o tym, że dana informacja podlega ochronie z tego powodu, przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku, że w sprawie zaistniała również przesłanka materialna objęcia żądanych przez Stowarzyszenie informacji tajemnicą przedsiębiorcy uzasadniającą ograniczenie dostępu do tych informacji, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że kwestia ta musi zostać poddana odrębnej analizie w stosunku do punktu 2, jak i 4 wniosku Stowarzyszenia z dnia 13 czerwca 2019 r.

Z wyżej wymienionych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaszły podstawy do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a.