Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kieres po rozpoznaniu w dniu 15 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z/s we W. reprezentowanej przez kuratora adw. M.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz zabezpieczenia na majątku podatnika wykonania tego zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: odrzucić skargę.

W dniu 4 marca 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

we Wrocławiu została przekazana skarga spółki A. sp. z o.o. z/s we W. – dalej jako Spółka, reprezentowanej przez kuratora adw. M.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz zabezpieczenia na majątku podatnika wykonania tego zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę. Do skargi kurator załączył postanowienie Sądu Okręgowego we W. XI Wydział Gospodarczy Odwoławczy z [...] grudnia 2017 r. sygn. akt XI [...], z którego wynika jego umocowanie do niezwłocznego podjęcia starań o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację, jak również do pełnienia funkcji pełnomocnika ogólnego spółki w sprawach podatkowych w rozumieniu art. 138d § 2 Ordynacji podatkowej.

Następnie, zarządzeniem Sędziego Sprawozdawcy z 2 maja 2020 r. kurator Spółki - wobec stwierdzenia przez Sąd, że z przedłożonych dokumentów nie wynika umocowanie kuratora do reprezentowania Spółki przed sądami administracyjnymi

- został wezwany do podjęcia działań celem uzupełnienia braków w organach spółki lub celem rozszerzenia umocowania kuratora do działania w imieniu A. sp.

z o.o. również przed sądem administracyjnym, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej zwanej: "p.p.s.a.". W wezwaniu Sąd wyjaśnił, że przedłożone postanowienie Sądu Okręgowego we W. XI Wydział Gospodarczy Odwoławczy z dnia [...] grudnia 2017 r. sygn. akt XI Ga [...] upoważnia kuratora wyłącznie do niezwłocznego podjęcia starań o powołanie organów osoby prawnej, likwidacji spółki – w razie potrzeby oraz pełnienia funkcji pełnomocnika ogólnego spółki w sprawach podatkowych w rozumieniu art. 138d § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z ww. przepisem Ordynacji podatkowej, pełnomocnictwo ogólne upoważnia do działania we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych. Tego rodzaju pełnomocnictwo nie upoważnia jednak do działania przed sądem administracyjnym.

Pismem z 14 sierpnia 2020 r. do Sądu wpłynęło pismo adw. M. W., w którym podniósł, że jego umocowanie do działania w imieniu skarżącej Spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym wynika z przedłożonego postanowienia Sądu Okręgowego we W. XI Wydział Gospodarczy Odwoławczy z dnia [...] grudnia 2017 r., sygn. akty XI Ga [...]. W piśmie podniesiono, że zgodnie z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, ochrona praw wynikająca z instytucji kuratora nie ogranicza się jedynie do działania w postępowaniu administracyjnym i nie ulega zakończeniu z chwilą doręczenia kuratorowi ostatecznej decyzji administracyjnej, bez prawa do poddania zapadłego rozstrzygnięcia kontroli sądu administracyjnego. Takie ujęcie nie jest zasadne, albowiem naruszałoby wprost gwarantowane konstytucyjne prawo do sądu (postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2013 r. II OSK 2990/12, postanowienie NSA z dnia 10 listopada 2015 r. I OSK 2186/15, postanowienie NSA z dnia 11 września II OZ725/12). Uzasadniając zaprezentowane stanowisko kurator podkreślił, że pomimo iż ww. orzecznictwo dotyczyło kurateli opartej o przepis art. 184 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, to porównanie treści i celu przepisu do art. 138d § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, czyni przedmiotowe orzecznictwo aktualnym również na gruncie postępowania podatkowego, skoro sprawowana funkcja pełnomocnika ogólnego w sprawach podatkowych ma ten sam cel tj. ochronę praw podmiotu, który nie może prowadzić swoich spraw. Kurator podkreślił, ze podjął wszelkie możliwe działania celem uzupełnienia braków w organach spółki, jednak okazały się bezskuteczne. Postanowieniem z [...] lipca 2020 r. Sąd Rejonowy dla W., VI Wydział Gospodarczy KRS, sygn. WR.VI Ns-Rej KRS [...] rozwiązał spółkę A. sp. z o.o. z/s we W. i zarządził jej likwidację, które jak wskazano, nie jest prawomocne. Zdaniem kuratora odrzucenie skargi w sprawi uniemożliwi likwidatorowi wstąpienie do niej w celu dalszego reprezentowania spółki. Właściwym do reprezentowania spółki w likwidacji jest bowiem likwidator. Ponadto kurator wskazał, że w jego ocenie w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd zawiesza postępowanie z urzędu , jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożlwiające jej działanie. Zastosowanie przedmiotowego przepisu umożliwi likwidatorowi wstąpienie do sprawy. Z tego powodu, z ostrożności procesowej kurator wniósł o zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Stosownie do treści art. 28 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej jako "p.p.s.a.", osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Na podstawie art. 29 p.p.s.a., organ lub osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli braki

w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin (art. 31 § 1 p.p.s.a.).

W myśl art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony (art. 58 § 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie skarga do sądu została podpisana przez kuratora spółki adw. Marcina Wojciechowskiego. Celem wykazania jego umocowania do działania przed sądami administracyjnymi, wezwano kuratora o nadesłania dokumentu - w terminie 3 miesięcy - z którego będzie wynikało obsadzenie organów spółki i/lub umocowanie kuratora do działania przed sądem administracyjnym. W zakreślonym terminie kurator wniósł pismo, w którym poinformował, że złożył wniosek o rozwiązanie spółki i otwarcie postępowania likwidacyjnego, w wyniku którego Sąd Rejonowy dla W. VI Wydział Gospodarczy KRS, postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. sygn. WR.VI Ns-Rej KRS [...] rozwiązał spółkę A. sp. z o.o.

z siedzibą we W. i zarządził jej likwidację. Jednocześnie kurator wskazał, że w jego ocenie był umocowany do działania w imieniu strony skarżącej w postępowaniu sądowadministracyjnym, na mocy przedłożonego wraz ze skargą postanowienia Sądu Okręgowego we W. XI Wydział Gospodarczy Odwoławczy z dnia [...] grudnia 2017 r. sygn. akt XI Ga [...]. W ocenie Sądu, Spółka na dzień wniesienia skargi nie posiadała zdolności do podejmowania skutecznych czynności w sprawie sądowoadministracyjnej i brak ten nie został uzupełniony w trybie art. 31 p.p.s.a. Sąd nie podziela też stanowiska kuratora, że dokument upoważniający go do działania w niniejszym postępowaniu znajduje się w aktach sprawy. Postanowieniem Sądu Okręgowego we W. XI Wydział Gospodarczy Odwoławczy z dnia [...] grudnia 2017 r. sygn. akt XI Ga [...], kurator został umocowany do niezwłocznego podjęcia starań o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację, jak również do pełnienia funkcji pełnomocnika ogólnego spółki w sprawach podatkowych w rozumieniu art. 138d § 2 Ordynacji podatkowej. Zatem kurator nie został upoważniony do reprezentowania Spółki przed sądem administracyjnym. Za utrwalone w orzecznictwie należy uznać też stanowisko, że art. 138 Ordynacji podatkowej jest jedynie podstawą do złożenia przez organ wniosku o ustanowienie kuratora dla osoby prawnej, którego uwzględnienie przez sąd polega na ustanowieniu kuratora na podstawie art. 42 k.c. Tenże jednak nie jest upoważniony do reprezentowania spółki przed sądem administracyjnym (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2015 r., I FSK 1803/15). Co więcej, kurator o którym mowa w art. 138 § 3 Ordynacji podatkowej, który w istocie jest kuratorem z art. 42 k.c., nie może reprezentować spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nawet jeśli zgodnie z art. 138d § 1 i 2 Ordynacji podatkowej jest jej pełnomocnikiem ogólnym, upoważnionym do działania we wszystkich sprawach podatkowych oraz innych należących do właściwości organów podatkowych (vide: postanowienie WSA w Gliwicach z 19 kwietnia 2017 r. , III SA/Gl 239/17).

Tak więc na moment wniesienia skargi, skarżąca Spółka nie posiadała zdolności do podejmowania skutecznych czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zaś brak ten nie został uzupełniony. Kurator, który wniósł skargę w imieniu Spółki, nie został umocowany do Jej reprezentowania przed sądem administracyjnym. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.