Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 18/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 23 listopada 2023 r. nr SKO.404.GG.2392.89.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z 11 grudnia 2023 r. S. W. (dalej: Skarżący), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: Sąd I instancji) skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 23 listopada 2023 r. nr SKO.404.GG.2392.89.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego.

Pismem z 8 stycznia 2024 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 8 stycznia 2024 r., wezwano Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismami z tej samej daty doręczono Skarżącemu odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 8 stycznia 2024 r. wzywającego go do uiszczeniu wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 (dwieście) złotych oraz odpis odpowiedzi na skargę z 14 grudnia 2023 r.

Powyższe wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostały doręczone Skarżącemu 10 stycznia 2024 r. (k. 22 akt sądowych).

W zakreślonym terminie Skarżący uiścił wpis sądowy od skargi. Natomiast wezwanie Sądu I instancji do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi Skarżącego.

W związku z nieuzupełnieniem przez Skarżącego braku formalnego skargi - Sąd I instancji, postanowieniem z 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 18/24, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), w punkcie pierwszym odrzucił skargę. Natomiast w punkcie drugim - Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i 2 1 p.p.s.a. o zwrocie stronie skarżącej kwoty 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył zażalenie w terminie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 46 § 2 pkt 1b p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie, że strona nie uzupełniła braku formalnego, tj. numeru PESEL, czego konsekwencją było bezzasadne odrzucenie skargi, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi, podczas, gdy Sąd mógł w sposób samodzielny uzyskać informację w zakresie identyfikacji Skarżącego z akt sprawy.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono ponadto, że Skarżący jest osobą starszą, schorowaną i nie posiadającą wiedzy specjalistycznej, a w momencie otrzymania wezwania działał samodzielnie.

Wobec powyższego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.

Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Skarżący nie wykonał – w określonym w art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. siedmiodniowym terminie – wezwania do usunięcia braku formalnego skargi w postaci podania jego numeru PESEL, co w konsekwencji obligowało Sąd I instancji do jej odrzucenia. Z treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wyraźnie wynika, że jeśli pismo strony będącej osobą fizyczną jest pierwszym pismem w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (a tak było w sprawie niniejszej), to powinno zawierać numer PESEL.

Zauważyć także należy, że z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (druk Sejmu VIII kadencji nr 3260) wynika, że obowiązek podania numeru PESEL strony postępowania wnoszącej pismo procesowe do sądu jest związany z wprowadzeniem do postępowania przed sądami administracyjnymi możliwości doręczania pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego zawierającego dane z systemu teleinformatycznego sądu i konieczną w takim przypadku jednoznaczną identyfikacją strony postępowania. Z kolei z art. 74a P.p.s.a. stanowi, że doręczanie pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej jest zależne od woli strony. Korzystanie albo niekorzystanie ze środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie jest zatem ciągłe w toku całego postępowania. Uzasadnia to stwierdzenie, że obowiązek podania numeru PESEL w pierwszym piśmie procesowym ma wymiar ogólny, a nie tylko taki, że numer ten jest konieczny w celu nadania biegu pismu procesowemu, w którym powinien być zamieszczony. W związku z tym, że na każdym etapie postępowania może powstać obowiązek sądu doręczania pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego zawierającego dane z systemu teleinformatycznego sądu, zrozumiałe jest, że ustawodawca uznał, że strona postępowania powinna ten numer podać w pierwszym piśmie procesowym, niezależnie od tego, czy już zdecydowała się na doręczanie pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego. Ponadto zaznaczyć należy, że także po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie, a więc już po zwrocie akt administracyjnych organowi, może powstać obowiązek doręczania pism i orzeczeń w formie dokumentu elektronicznego zawierającego dane z systemu teleinformatycznego sądu. Okoliczność ewentualnego znajdowania się numeru PESEL w aktach administracyjnych nie ma zatem przesądzającego znaczenia, gdyż – jak już wskazano – wszystkie dane powinny znajdować się w aktach sądowych.

Jednocześnie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 3 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22, podjął uchwałę o następującej treści: "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Jak wynika z treści podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych sprawy, a w przypadku jego braku na wezwanie Sądu winien być w zakreślonym terminie nadesłany.

Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zmiany bądź uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.