Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 6 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 480/21 o odrzuceniu skargi K. D. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2021 r. nr 834/2021 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 480/21 odrzucił skargę K. D. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2021 r. nr 834/2021 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 21 października 2021 r. (wg akt sprawy było to zarządzenie z 8 października 2021 r. – przyp. NSA) wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych poprzez wskazanie jego numeru PESEL oraz nadesłanie czterech odpisów skargi, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu 21 października 2021 r.

Następnie, po rozpoznaniu złożonego wraz ze skargą wniosku o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem referendarza sądowego z 3 grudnia 2021 r. sygn. akt II SPP/Wr 74/21 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką we Wrocławiu pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy w dniu 27 stycznia 2022 r.

Sąd wskazał, że pomimo prawidłowego wezwania do usunięcia braku skargi w wyznaczonym terminie skarżący nie przedstawił odpisów skargi oraz nie wskazał numeru PESEL. Z tego powodu Sąd skargę odrzucił, na podstawie art. 220 § 3 i art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący, zastępowany przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika, zarzucił naruszenie art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz wniósł o uchylenie postanowienia w całości. W ocenie strony, z uwagi na przyznane skarżącemu prawo pomocy również w zakresie ustanowienia pełnomocnika, odrzucenie skargi mogło być dokonane dopiero po bezskutecznym wezwaniu pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych skargi. Takie wezwanie nie zostało jednak doręczone pełnomocnikowi. Wskazano również, że numer PESEL skarżącego znajduje się w aktach sprawy, toteż jego niepodanie nie powinno skutkować odrzuceniem skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

Przede wszystkim w niniejszej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 220 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie skarżący nie był wzywany do uiszczenia wpisu od skargi z uwagi na przyznane mu prawo pomocy w zakresie całkowitym. Przywołanie więc w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ww. przepisu (będące zapewne wynikiem omyłki) było nieuzasadnione w okolicznościach tej sprawy.

Przypomnieć warto, że pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – m.in. numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Przepis art. 47 § 1 p.p.s.a. stanowi natomiast, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie załącznika do akt sądowych. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie z 18 października 2021 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi (w wykonaniu zarządzenia z 8 października 2021 r.) było tylko częściowo prawidłowe.

Zgodzić się trzeba z autorem zażalenia, że przyczyną odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie mogło być niepodanie numeru PESEL skarżącego. Niewątpliwie numer PESEL znajdował się już w aktach sądowych – wprawdzie nie w treści samej skargi, ale w załączniku do niej, tj. karcie informacyjnej z leczenia szpitalnego (k. 4 akt sprawy). Ów dokument stanowi standardową dokumentację medyczną i już na wstępie pisma wskazano, że dotyczy ono K. D., którego dane osobowe – w tym numer PESEL – tam wymieniono. Z powyższego wynika, że numer PESEL skarżącego został podany w załączniku do skargi, stanowiącym jej integralną cześć, a jego dostrzeżenie w tym dokumencie nie powinno stanowić trudności. W konsekwencji wadliwa była ocena, że skarga K. D. obarczona jest brakiem formalnym w postaci niepodania numeru PESEL skarżącego, jak również błędne było wzywanie strony do usunięcia tegoż braku. Niewykonanie wezwania z 18 października 2021 r. w tym zakresie niewątpliwie nie mogło skutkować odrzuceniem skargi.

Poza sporem podostaje jednak, że wraz ze skargą skarżący nie złożył wymaganej liczby jej odpisów. Wprawdzie w treści skargi oświadczył, że załącza jeden odpis skargi i taka ilość odpisów została odnotowana przez Biuro podawcze na prezentacie ww. pisma, jednak odpisu tego brak jest w aktach niniejszej sprawy (nie dołączono go luzem do przekazanych tut. Sądowi akt). Ponieważ w niniejszej sprawie jako uczestników postępowania sądowego zaliczono cztery osoby, którym – poza skarżącym – doręczono zaskarżone postanowienie, koniecznym było wezwanie skarżącego do nadesłania czterech odpisów skargi w celu doręczenia tymże uczestnikom. Nawet gdyby uznać, że w Sąd jest w posiadaniu (być może poza aktami sprawy) jednego opisu skargi dołączonego przy jej wniesieniu, to wezwanie o cztery odpisy zamiast trzech nie było istotnym błędem.

W tej sytuacji prawidłowo wezwano skarżącego do uzupełnienia tego braku formalnego skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została doręczona skarżącemu w dniu 21 października 2021 r. W ustawowym terminie, który upłynął 28 października 2021 r., skarżący nie nadesłał odpisów skargi, do czego był wzywany. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji był zobowiązany odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie z 18 października 2021 r. (w wykonaniu zarządzenia z 8 października 2021 r.) do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało prawidłowo doręczone bezpośrednio skarżącemu. Wyjaśnić należy, że fakt złożenia wraz ze skargą wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika w żaden sposób nie wstrzymuje dokonywanej niezwłocznie po wpłynięciu skargi do sądu oceny warunków formalnych jej wniesienia, w tym kwestii, czy skarga jest obarczona brakami formalnymi. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi Przewodniczący wydziału wzywa stronę o ich uzupełnienie w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Brak jest uzasadniania dla wstrzymywania się z nadaniem sprawie dalszego biegu i wezwaniem strony do uzupełnienia braków formalnych skargi do momentu rozstrzygnięcia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Czynności sądowe związane z usunięciem braków formalnych skargi mogą, a nawet powinny być przeprowadzane równolegle z postępowaniem w przedmiocie prawa pomocy. Jeśli stronie zostanie przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika, to dopiero z momentem zawiadomienia Sądu przez właściwy organ samorządu zawodowego o wyznaczeniu pełnomocnika na Sądzie ciąży obowiązek doręczania korespondencji ustanowionemu pełnomocnikowi z urzędu. W niniejszej sprawie nie było zatem przeszkód, by tzw. zarządzeniem wstępnym z 8 października 2021 r. rejestrującym skargę wezwać skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci nadesłania jej 4 odpisów (z rygorem odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia braku w terminie 7 dni), a następnie doręczyć to wezwanie (pismem z 18 października 2021 r.) K. D. jeszcze przez rozpoznaniem wniosku o prawo pomocy. Przedmiotowe wezwanie było zatem skuteczne i jego doręczenie w dniu 21 października 2021 r. rozpoczęło bieg ustawowego terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.