Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr) Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędzia: WSA Urszula Zięba Protokolant: Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2020 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. w S. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa M. z dnia [...] sierpnia 2019 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej skargę oddala.

Rozstrzygnięciem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Zarząd Województwa odmówił D. Sp. z o.o. w S. przyznania pomocy na realizację operacji pn.: "Rozwój przedsiębiorstwa poprzez utworzenie wioski indiańskiej".

Organ podał, że wnioskodawca w ramach wniosku o przyznania pomocy zaplanował wykonanie na działce nr [...] (obręb ewidencyjny: W. ) inwestycji pn. "Zakup i wyposażenie wioski indiańskiej", polegające na budowie i wyposażeniu 6 obiektów:

1. jednego namiotu Jurta składającego się z konstrukcji drewnianej o średnicy 8 metrów, średnicy podłogi wykonanej z płyt OSB na drewnianych legarach 10 metrów wymagającej posadowienia na gruncie, całkowitej wysokości konstrukcji 4,4, metrów, drzwi wejściowych z litego drewna o wymiarach 200x110x15 cm, w którym wykonywana miała być działalność usługowa (organizacja imprez okolicznościowych, szkoleń itp.),

2. czterech namiotów Tipi (sypialnie) o konstrukcji drewnianej, każdy z namiotów o średnicy 6 metrów i wysokości 4,8 metra, średnicy podłogi wykonanej z płyt OSB na drewnianych legarach 5,8 metrów, wyposażony w 4 łóżka drewniane z materacem, 1 stolik, 4 krzesła, 4 skrzynie trójkątne na ubrania, w których świadczone miały być usługi noclegowe. Przedmiotowe obiekty pozwoliłyby na udostepnienie miejsc noclegowych w sumie dla 16 osób w jednym czasie.

3. jednego namiotu Tipi (świetlica), składającego się z konstrukcji drewnianej, o średnicy 8 metrów i wysokości 6,4 metra, średnicy podłogi wykonanej z płyt OSB na drewnianych legarach 7,8 metrów, wyposażony w 4 stoliki i 16 krzeseł, w którym prowadzone miały być zajęcia edukacyjno-integracyjne dla osób odwiedzających wioskę indiańską.

Zgodnie z założeniami przedstawionymi w dokumentacji aplikacyjnej ww. obiekty miałyby być użytkowane w okresie od 1 kwietnia do 31 października, czyli 7 miesięcy w roku. Ponadto, zgodnie z założeniami przedstawionymi w opisie operacji, tj. części B.III, pkt 3 wniosku o przyznanie pomocy, "po dostarczeniu infrastruktury wioski indiańskiej potrzebny będzie okres ok. 2 tygodni na posadowienie".

Organ pismem z dnia 25 lutego 2019 r. wezwał Wnioskodawcę do przedłożenia dokumentów niezbędnych do realizacji planowanej inwestycji zgodnie z prawem budowlanym, wskazując jakie dokumenty są niezbędne do ustalenia spełnienia przez stronę warunków przyznania pomocy.

W odpowiedzi na wezwanie Wnioskodawca przedłożył pismo z dnia 18 marca 2019 r., wystawione przez właściwy terytorialnie organ administracji architektoniczno-budowlanej, tj. Starostwo Powiatowe w G., z którego wynika, że w związku ze zgłoszeniem w dniu 12 marca 2019 r. robót budowlanych polegających na: postawieniu na działce [...] w W. namiotu typu "Tipi" i namiotu typu "Jurta", organ ten wyjaśnił, że przedstawiony w zgłoszeniu zakres robót budowlanych, zgodnie z dyspozycją z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) nie wymaga zgłoszenia. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że prowadzenie działalności przewidzianej w ramach projektu nie wymaga spełnienia żadnych dodatkowych wymagań ani uzyskania pozwoleń. Namioty powyższe w sezonie zimowym oraz wczesnej wiosny i późnej jesieni będą składane i przechowywane w budynku drewnianej wiaty.

Weryfikując całość dokumentacji aplikacyjnej złożonej przez Wnioskodawcę, organ rozpatrzył wniosek o przyznanie pomocy pozytywnie. W trakcie kolejnego etapu postępowania związanego z obsługą wniosku o przyznanie pomocy (tj. na etapie przygotowania umowy o przyznanie pomocy) do organu wpłynęła pisemna informacja o podejrzeniu wystąpienia nieprawidłowości polegającej na przedłożeniu przez Wnioskodawcę wraz z wnioskiem o przyznania pomocy dokumentu z dnia 18 marca 2019 r. wystawionego przez Starostwo Powiatowe, dotyczącego innej inwestycji niż objęta wnioskiem o dofinansowanie.

Organ przeprowadził w związku z tym postępowanie wyjaśniające, w ramach którego wystąpiono do Starostwa Powiatowego w G., z prośbą o wyjaśnienie przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi organ przedstawił dokumentację złożoną przez Spółkę dnia 12 marca 2019 r. będącą podstawą wydania przez Starostwo dokumentu z dnia 18 marca 2019 r. o braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia robót budowlanych.

Dokumentacja ta została poddana weryfikacji przez organ, w trakcie której stwierdzono, że dokument z dnia 18 marca 2019 r. wystawiony przez Starostwo w G. dotyczy inwestycji niezwiązanej z operacją planowaną w ramach wniosku o przyznanie pomocy. W "Zgłoszeniu zamiaru przystąpienia do budowy/wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę" złożonego prze spółkę D. w Starostwie Powiatowym w dniu 12 marca 2019 r. określono rodzaj i zakres robót budowlanych jako: "rozkładanie i składanie namiotu jako atrakcji turystycznej (...) w celach atrakcji turystyki poznawczej zamieszkania w przeszłości ludzi gór". Przedmiotowe zgłoszenie dotyczy "namiotu Jurta składającego się z ażurowej ściany, krokwi dachowych, podpór zwanych filarami, koła oraz drutu stalowego spinającego ścianę ażurową, podłoga to moduły z desek ryflowanych" oraz "namiotu Tipi składającego się z 17 tyczek drewnianych o długości 8-9 metrów lub 10 metrów połączonych ze sobą w górnej części liną stalową, całość pokryta tkaniną, do podłoża przytwierdzona jest szpilami zwanymi "śledzie"". Organ wskazał, że w ww. zgłoszeniu z dnia 12 marca 2019 r. wskazano inną ilość obiektów, ich konstrukcję, sposób połączenia obiektów z gruntem oraz cel, w jakim owe obiekty miałyby zostać umieszczone na wskazanej działce, a także okres funkcjonowania na niej. W związku z tym organ stwierdził, że Wnioskodawca nie dołączył do wniosku o przyznanie pomocy dokumentów niezbędnych do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy albo ich kopii, których wykaz zawiera formularz wniosku o przyznanie pomocy, tj. ani zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych właściwemu organowi, ani decyzji o pozwoleniu na budowę. Mając na uwadze przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, organ stwierdził, że tylko roboty spełniające warunki określne w ustawie mogą być zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Wskazał w szczególności, że budowa tymczasowych obiektów budowlanych, co do zasady zwolniona jest od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o czym świadczy treść art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane. Taki rodzaj inwestycji objęty został obowiązkiem dokonania zgłoszenia, co wynika z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Jeżeli jednak obiekt pozostaje w tym samym miejscu przez okres dłuższy niż 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, to skutkuje to po stronie inwestora powstaniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o czym stanowi art. 28 ustawy Prawo budowlane. Namiot typu Jurta i Tipi o cechach i przeznaczeniu opisanych we wniosku o przyznanie pomocy, nie zostały wyłączone na podstawie art. 29 ustawy Prawo budowlane z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Pomimo że obiekty przewidziane w projekcie mogą posiadać walor "tymczasowości" ze względu na ich sezonowe użytkowanie, to będą pełniły funkcję użytkową budynku i służyły do przebywania w nich ludzi. W konsekwencji, wobec faktu, że Wnioskodawca nie dostarczył, pomimo wezwania, wymaganej dokumentacji dotyczącej robót budowlanych, tj. ani zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych właściwemu organowi ani decyzji o pozwoleniu na budowę Zarząd Województwa odmówił przyznania pomocy.

W skardze skierowanej do WSA w Krakowie, Spółka wniosła o uchylenie ww. rozstrzygnięcia i nakazanie organowi pozytywnego rozpoznania wniosku a następnie przyznania pomocy z uwagi na spełnienie przez odwołującą się Spółkę wymogów do uwzględnienia wniosku. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Spółka zarzuciła błędną i nieuzasadnioną nadinterpretację okoliczności faktycznych i przyjęcie, że opisane we wniosku namioty Tipi oraz Jurta stanowią obiekty budowlane i jako takie przez ich posadowienie powinny zostać zgłoszone do właściwego organu celem uzyskania pozwolenia budowlanego, podczas gdy z przepisów prawa budowlanego jak i orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że posadowienie namiotów nie wymaga ani zgłoszenia ani uzyskania pozwolenia na budowę.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, gdyż w sprawie nie doszło do naruszenia mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, a w działaniach organu Sąd nie stwierdził uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania reguluje ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r., poz. 627 ze zm.), zaś szczegółowe zasady i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2019 r., poz. 664 ze zm.).

Sąd stwierdza, że rację ma organ podnosząc, że strona skarżąca nie dopełniła ciążących na nim obowiązków związanych z dołączeniem do wniosku o przyznanie pomocy niezbędnych dokumentów, mimo szczegółowego określenia w wezwaniu z dnia 25 lutego 2019 r., jakie dokumenty – zgodnie z ustawą Prawo budowlane – powinny zostać przedłożone. Podkreślić w tym miejscu należy, że postępowanie w sprawie o przyznanie pomocy jest postępowaniem konkursowym. Tak więc to na stronie skarżącej ciążył obowiązek przedstawienia dowodów oraz składania wyjaśnień niezbędnych do wyboru operacji do dofinansowania w prawem przewidzianej fazie i trybie. Dołączenie dokumentów na etapie składania skargi pozostaje bez wpływu na dokonaną przez organ ocenę wniosku, gdyż dokumentami tymi organ nie dysponował na etapie oceny wniosku i nie były one poddane jego ocenie we właściwym czasie i trybie. Organ nie był także zobligowany na etapie oceny wniosku, po uzyskaniu i zweryfikowaniu informacji, że przedłożony przez Spółkę dokument ze Starostwa Powiatowego w G. z dnia 18 marca 2019 r. dotyczy innej inwestycji, ponawiać wezwania do Spółki dotyczącego przedłożenia stosownych dokumentów. W świetle mającego w sprawie zastosowanie art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz.U. z 2019 r., poz. 1167 ze zm.) w razie stwierdzenia, że wniosek o udzielenie wsparcia zawiera braki, jest nieprawidłowo wypełniony lub zawiera oczywiste omyłki, zarząd województwa wzywa podmiot ubiegający się o wsparcie do usunięcia tych braków lub nieprawidłowości, lub poprawienia oczywistych omyłek w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 14 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Mając na uwadze treść art. 21 ust. 1c ww. ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności należy wskazać, że w przypadku zastosowania procedury wyjaśnień i uzupełnień ciężar udowodnienia faktów spoczywa na podmiocie, który z tego faktu wywodzi skutki prawne, czyli na wnioskodawcy. Jeżeli wnioskodawca nie przedstawia dokumentów potwierdzających okoliczności niezbędne dla wyboru operacji do finansowania, organ zatem nie ma podstaw by de facto ponawiać wezwanie do poprawiania danego dokumentu po raz kolejny, albowiem taki mechanizm i takie oczekiwanie wnioskodawcy mogłoby prowadzić do nierówności w traktowaniu innych uczestników naboru i odformalizowaniu procedowania albowiem jeden z nich mógłby być wzywany aż do momentu udowodnienia spełnienia okoliczności warunkującej uzyskanie wsparcia (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 1 września 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 342/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego dla zachowania równości i konkurencyjności prawodawca wprowadził terminy określane w wezwaniu do uzupełnienia braków (w niniejszej sprawie - 7 dni, (k.239-241 akt administracyjnych)) z pouczeniem o skutkach jego niedochowania. Zasada równości przejawia się w tym, m.in., że wszyscy Beneficjenci mają mieć zapewniony zarówno równy dostęp do środków pomocowych, jak i jednakowe podejściu do nich. Konsekwencją tego jest to, że Beneficjenci są jednokrotnie wzywani do uzupełnienia braków i złożenia wyjaśnień. Jeszcze raz należy podkreślić, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek dołączenia do wniosku o przyznanie pomocy dokumentów niezbędnych do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy. W związku z tym brak przedłożenia przez Wnioskodawcę dokumentacji dotyczącej robót budowlanych musiał skutkować odmową przyznania pomocy.

Należy podzielić stanowisko organu, że decydującym kryterium oceny, czy dany obiekt wymaga pozwolenia na budowę czy zgłoszenia jest cel posadowienia, pełniona funkcja a wreszcie, zwłaszcza w odniesieniu do tymczasowych obiektów budowlanych, czas funkcjonowania, a także czas potrzebny na ich budowę. Stosownie do treści art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, przez tymczasowy obiekt budowlany - należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Co do zasady budowa tymczasowych obiektów budowlanych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, o czym świadczy treść art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane (w stanie prawnym obowiązującym w dacie dokonywania oceny wniosku strony skarżącej). Nie oznacza to jednak, że budowa takich obiektów nie pozostaje pod nadzorem organów administracji publicznej, bowiem jak stanowi art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (w stanie prawnym obowiązującym w dacie dokonywania oceny wniosku skarżącej), taki rodzaj inwestycji objęty został obowiązkiem dokonania zgłoszenia. Jeżeli jednak obiekt pozostaje w tym samym miejscu przez okres dłuższy niż 180 dni, od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, to skutkuje to po stronie inwestora powstaniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co wynika z treści art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 28 ustawy Prawo budowlane. W rozpoznanej sprawie, w przypadku inwestycji zaplanowanej w ramach operacji, montaż konstrukcji będzie trwał około 2 tygodnie. Drewniana konstrukcja namiotów wymagająca montażu w określonym miejscu, w którym namioty będą użytkowane i związane z gruntem, uniemożliwia przeniesienie namiotu w inne miejsce bez konieczności demontażu jego konstrukcji. Istotne jest także to, że wejście do jednego z namiotów będzie zabezpieczone drzwiami, których w typowych "namiotach", wyłączonych nawet spod obowiązku zgłoszenia, nie ma. Pomimo że obiekty przewidziane w projekcie mogą posiadać walor "tymczasowości" ze względu na ich sezonowe użytkowanie, to będą pełniły funkcję użytkową budynku i służyły do przebywania w nich ludzi. Nie są także wymienione w art. 29 ustawy Prawo budowlane, co w konsekwencji oznacza, że nie są wyłączone z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

W świetle powyższych uwag, w sytuacji gdy przedłożona przez wnioskodawcę dokumentacja była niekompletna, zawierała niedopowiedzenia i sprzeczności, organ nie mógł tych okoliczności zignorować. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że ocena projektu została dokonana z naruszeniem prawa, które miałoby istotny wpływ na wynik oceny. W związku z tym organ prawidłowo odmówił przyznania pomocy przyjmując za podstawę art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz ww. art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 20 litego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że w przypadku gdy nie spełnione zostały warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4,5,6, lit. d, pkt 7,13 i 14 tej ustawy, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyny odmowy.

W związku z tym Sąd skargę oddalił, działając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).