Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

P O S T A N O W E N I E Dnia 25 czerwca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 marca 2024 r. w sprawie sygn. akt I SA/Lu 113/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 4 grudnia 2023 r. nr 0601-IOV-1.4103.23.2024.15 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2020 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 113/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej WSA, Sąd pierwszej instancji) nie uwzględnił wniosku B. C. (dalej strona, skarżący, wnioskodawca) i odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej DIAS, organ odwoławczy) z dnia 4 grudnia 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2020 r.

Wnosząc skargę do WSA od powołanej decyzji DIAS, strona wniosła również w trybie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że nie dysponuje środkami finansowymi na uiszczenie całości zobowiązania zwłaszcza w taki sposób aby nie zachwiało to jego funkcjonowaniem. Konieczność jednorazowej zapłaty zaległości mogłoby spowodować wyprzedaż jego majątku, a postępowanie egzekucyjne skutkowałoby utratę płynności finansowej oraz konieczność zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej i mogłoby to spowodować nieodwracalne skutki dla strony jak i jego kontrahentów. Skarżący miał również przebywać na zwolnieniu lekarskim po operacji serca z kilkumiesięczną kosztowną rekonwalescencją. Nadto wnioskodawca podkreślił, że ma na utrzymaniu studiującą córkę oraz opiekuje się schorowanymi rodzicami otrzymującymi emerytury w minimalnej wysokości, które nie wystarczają im na podstawowe leki i opłaty. Strona też spłaca kredyt mieszkaniowy na dom rodzinny i wykonanie decyzji skutkowałoby zagrożeniem podstaw egzystencjonalnych rodziny skarżącego. Za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawiać miał także, w ocenie skarżącego, interes publiczny łącznie z interesami biznesowymi małych firm polegający na stworzeniu rozpoznawalnej polskiej marki na rynku małych ośrodków powiatowych i gminnych, gdzie skarżący funkcjonuje. Do wniosku skarżący dołączył stosowne dokumenty zdrowotne, jak również dokument orientacyjnego harmonogramu spłaty kredytu.

Nie uwzględniając wniosku strony, Sąd pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu, że skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających twierdzenie, że niewstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji może wywołać względem niego znaczną szkodę majątkową i trudne do odwrócenia skutki. Sąd zauważył, że wnioskodawca zaniechał przytoczenia jakichkolwiek szczegółów, które pozwoliłoby odnieść wskazaną kwotę podatku naliczonego z zakwestionowanych faktur nabycia w wysokości 210.990 złotych do obrotów jakie strona osiągała (i osiąga) z działalności gospodarczej, jej dochodów i oszczędności oraz innych elementów składających się na jej sytuację, w tym nie wykazała, aby prowadzona przez nią działalność gospodarcza przyniosła straty uniemożliwiające regulowanie należności publicznoprawnych. Sąd stwierdził, że o trudnej sytuacji finansowej skarżącego nie może świadczyć informacja o wysokości kredytu hipotecznego, bowiem twierdzenie o tym, że jednorazowa zapłata zaległości mogłaby spowodować utratę płynności finansowej strony, wyprzedaż jej majątku i konieczność zakończenia działalności gospodarczej nie zostało poparte konkretnymi argumentami obrazującymi stan majątkowy i możliwości finansowe wnioskodawcy i żadna z tych okoliczności nie została wykazana dokumentami.

Wnosząc zażalenie od zaskarżonego postanowienia WSA, strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Argumentacja zażalenia skoncentrowała się na wskazaniu, że Sąd oparł rozstrzygnięcie wyłącznie na orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS w sytuacji, gdy dokumentacja medyczna dotycząca skarżącego była szersza. Wskazano także, że fakt pobierania przez wnioskodawcę zasiłku chorobowego wskazuje na to, że nie może on prowadzić działalności zarobkowej, więc konsekwencje wykonania decyzji nie dotyczyłyby wyłącznie niego, ale również członków jego rodziny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonej do tego sądu ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będące formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a, według którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, że sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a, nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. To skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, powinien wykazać istnienie oraz uzasadnienie ustawowych przesłanek. Twierdzenia skarżącego powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 maja 2010 r., sygn. II FZ 182/10; 4 lipca 2012 r., sygn. II OSK 1522/12; 11 października 2012 r., sygn. II OZ 877/12; 11 stycznia 2013 r., sygn. II OSK 2895/12; 15 stycznia 2013 r. o sygn.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12; 22 stycznia 2013 r., sygn. II GSK 1990/12; 29 stycznia 2013 r., sygn. II FZ 1048/12; 15 marca 2013 r., sygn. II FSK 410/13, czy 4 lipca 2013 r., sygn. II GZ 323/13).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przytoczył ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na swój stan zdrowia, kredyt hipoteczny, konieczność opieki na studiującą córką i rodzicami w podeszłym wieku otrzymującymi minimalną emeryturę oraz to, że ewentualne wykonanie decyzji skutkować będzie wypowiedzeniem i egzekucją kredytu hipotecznego skarżącego, zamknięciem jego działalności gospodarczej oraz zagrożeniem nie tylko dla skarżącego, ale również jego najbliższych i kontrahentów.

Trzeba jednak zwrócić uwagę, że twierdzenia skarżącego nie pokrywały się w zasadniczej części z zaoferowanym przez niego materiałem dowodowym, co słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji. Niewątpliwie znaczną ilość zaoferowanych dokumentów stanowi dokumentacja medyczna wnioskodawcy, z której wynikało, że skarżący leczy się kardiologicznie. O ile skarżący przebywał w szpitalu celem przeprowadzenia planowej operacji [...], na przełomie marca i kwietnia 2023 r. to został wypisany w stanie ogólnym dobrym z dalszymi zaleceniami. Z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 31 maja 2023 r. wynikało, że z uwagi na rokowanie odzyskania zdolności do pracy ustalono skarżącemu uprawnienie do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 4 miesięcy licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego.

O ile skarżący podkreślił, że biorąc pod uwagę, że okres zasiłku chorobowego wyczerpuje się po 182 dniach, co daje mu ochronę przez okres ok. 10 miesięcy, to ustalenia Sądu pierwszej instancji w tym przedmiocie były prawidłowe. Stosownie bowiem do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2780 ze zm.) świadczenie rehabilitacyjne przyznaje się ubezpieczonemu po wyczerpaniu zasiłku chorobowego. Z dniem wydania tego orzeczenia stronie nie przysługiwał już zasiłek chorobowy. Twierdzenie to koresponduje z dokumentacją medyczną zaoferowaną przez skarżącego, bowiem we wrześniu 2023 r. wyczerpane zostałoby świadczenie rehabilitacyjne, co potwierdza wniosek lekarza wnioskodawcy, sporządzony w dniu 22 września 2023 r. i stanowiący formularz OL-9 tj. zaświadczenie o stanie zdrowia składane celem orzeczenia o zasiłku rehabilitacyjnym, w wypadku niniejszej sprawy na dalszy okres. Biorąc pod uwagę, zaświadczenie to złożone zostało we wrześniu 2023 r., skargę do WSA złożono w połowie stycznia 2024 r. do DIAS, a rozpoznawane zażalenie złożono w dniu 19 marca 2024 r. (data stempla pocztowego) – bez przedłożenia aktualnej dokumentacji medycznej, to uznać należy, że przesłanka stanu zdrowia wnioskodawcy i w konsekwencji wynikającej z tego niemożności prowadzenia działalności gospodarczej się zdezaktualizowała.

Słusznie wskazać należy także, że samo zaświadczenie o wysokości kredytu nie stanowi dostatecznej informacji o złym stanie finansowym skarżącego, który nie przedstawił dowodów na kwestie związane ze swoją sytuacją finansową. Słusznie bowiem WSA podkreślił, że biorąc pod uwagę kwotę 210.900 złotych do obrotów wskazanych w zakwestionowanych fakturach nabycia, strona nie wskazała żadnych informacji, czy dowodów odnośnie swojej obecnej sytuacji finansowej. Również kwestia podnoszonych przez skarżącego pasywów poprzez opiekę i wsparcie finansowe studiującej córki oraz starszych rodziców, którzy – zdaniem wnioskodawcy – osiągają jedynie minimalną emeryturę, stanowią wyłącznie twierdzenia wnioskodawcy.

Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy, a tego w złożonym wniosku nie skarżący nie uczynił, co też skutkowało wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Również w rozpoznawanym zażaleniu skarżący nie zdołał podważyć wywodu Sądu pierwszej instancji.

W świetle powyższego, zważywszy iż zażalenie nie miało uzasadnionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił je.