Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na uchwałę Rady Powiatu Siemiatyckiego z dnia 7 maja 2024 r. nr I/5/24 w przedmiocie zmiany Statutu Powiatu Siemiatyckiego p o s t a n a w i a odrzucić skargę; 1. zwrócić skarżącemu M. B. uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł (trzysta złotych).

Uchwałą z dnia 7 maja 2024 r. nr I/5/24 zmieniającą uchwałę Rady Powiatu Siemiatyckiego w sprawie uchwalenia Statutu Powiatu Siemiatyckiego, nadano § 52 ust. 2 Statutu następujące brzmienie: "2. W skład zarządu powiatu wchodzą: starosta jako jego przewodniczący, wicestarosta i pozostali członkowie w liczbie trzech osób, w tym etatowy członek zarządu, zatrudniony w starostwie powiatowym na podstawie wyboru.". Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 12 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. 2024, poz. 107; dalej: "u.s.p.") oraz na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. 2022, poz. 530; dalej: "u.p.s."), stanowiącego, że: pracownicy samorządowi są zatrudniani na podstawie wyboru w starostwie powiatowym: starosta, wicestarosta oraz pozostali członkowie zarządu powiatu - jeżeli statut powiatu tak stanowi.

Uchwałę powyższą zaskarżył do sądu administracyjnego M. B. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że projekt uchwały został zgłoszony wbrew prawu, tj. przez podmiot nieuprawniony (tj. nie przez Starostę, Zarząd, czy klub radnych, a przez radnego) i z pominięciem procedury dołączenia projektu do porządku obrad, opiniowania przez komisje, czy zarząd oraz z pominięciem 7-dniowego terminu, w którym projekt powinien trafić do rady przed dniem rozpoczęcia sesji. Skarżący podał, że pismem z dnia 7 czerwca 2024 r. skierowanym do skarżącego, Wojewoda Podlaski stwierdził, że zaskarżona uchwała odpowiada prawu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega odrzuceniu.

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Dlatego też sąd zobligowany jest do skontrolowania, czy skarga nie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 12 pkt 1 u.p.s. do wyłącznej właściwości rady powiatu należy stanowienie aktów prawa miejscowego, w tym statutu powiatu. Statut powiatu stanowi o ustroju powiatu (art. 2 ust. 4 u.s.p.). Jak stanowi art. 3 § 2 pkt pkt 5 i 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, a także na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż wyżej określone, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Niewątpliwie uchwała rady powiatu podjęta w sprawie zmiany statutu powiatu, jest aktem prawa miejscowego podjętym przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego w sprawie z zakresu administracji publicznej.

Wedle art. 87 ust. 1 u.s.p. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przepis ten wprowadza wymóg naruszenia interesu lub uprawnienia przez uchwałę organu powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, stanowiący zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej, wyrażonej w art. 50 p.p.s.a. (wedle której uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny). Skarga uregulowana w art. 87 ust. 1 u.s.p. nie jest zatem skargą powszechną (tj. nie ma charakteru actio popularis), bowiem dopiero wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na uchwałę organu, otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania. Stąd też, ewentualna sprzeczność uchwały z prawem, samodzielnie nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeśli uchwała nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r. sygn. akt II SA 2503/01, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim właśnie przepisem szczególnym jest cytowany wyżej art. 87 ust. 1 u.s.p.

W pierwszej kolejności sąd jest zatem zobligowany do zbadania legitymacji procesowej skarżącego przez ustalenie, czy zaskarżona uchwała narusza jego prawem chroniony interes lub uprawnienie w sprawie z zakresu administracji publicznej, przy czym chodzi tu o własny interes prawny podmiotu skarżącego. Powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że osoba skarżąca uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego musi wykazać istnienie związku między zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną. Innymi słowy, zmuszona jest ona wykazać, że skarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jej sferę prawnomaterialną, np. pozbawia ją pewnych uprawnień wynikających z przysługującego jej prawa albo ogranicza lub uniemożliwia ich realizację (por. m.in. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, CBOSA). Skarżący powinien wskazać przy tym konkretny akt, z którego uprawnienie to lub interes prawny jest wywodzony. Naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni, aktualny i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (por. m.in. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, CBOSA).

W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że interes prawny skarżącego, do którego nawiązuje art. 87 ust. 1 u.s.p. musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r., sygn. akt I SA 1355/91, Wspólnota 1992, nr 18, s. 17). Interes prawny musi być ponadto bezpośredni i realny w tym znaczeniu, że można go wywodzić wyłącznie z własnej określonej przez prawo materialne sytuacji prawnej. Bezpośredniość i realność interesu dotyczą związku sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialnoprawną, z której ten interes się wywodzi (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05, CBOSA).

Mając na uwadze powyższe, w ocenie sądu, brak jest podstaw do uznania, aby zaskarżona uchwała naruszała interes prawny skarżącego. Nie istnieje bowiem bezpośredni związek między sytuacją prawną skarżącego, a zaskarżoną uchwałą. Na interes ów nie wskazuje również sam skarżący. Zaskarżona uchwała dotyczy zmiany Statutu Powiatu Siemiatyckiego, polegającej na nadaniu zapisowi § 52 ust. 2 Statutu następującego brzmienia: "W skład zarządu powiatu wchodzą: starosta jako jego przewodniczący, wicestarosta i pozostali członkowie w liczbie trzech osób, w tym etatowy członek zarządu, zatrudniony w starostwie powiatowym na podstawie wyboru.". Regulacja ta dotyczy zatem organizacji wewnętrznej zarządu powiatu -umożliwia zatrudnienie w starostwie powiatowym jednego członka zarządu powiatu na podstawie wyboru (regulacja ta odnosi się do wyżej cytowanego art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b. u.p.s.). W związku zaś z tym, że jak wynika z protokołu inauguracyjnej sesji Rady Powiatu Siemiatyckiego VII kadencji z dnia 7 maja 2024 r., dołączonego do skargi, skarżący nie został wybrany do Zarządu Powiatu Siemiatyckiego, uchwała ta nie dotyczy jego osoby. Uchwała ta zatem nie odbiera, ani też nie ogranicza przysługujących mu uprawnień, a także nie nakłada na niego nowych obowiązków, jak i nie zmienia obowiązków dotychczas na nim ciążących. Aktualna sytuacja skarżącego nie pozostaje w jakimkolwiek związku z zaskarżonym aktem. Skarżący nie posiada więc legitymacji do zaskarżenia przedmiotowej uchwały.

Mając na względzie powyższe, sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.

O zwrocie wpisu sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego (k. 9)

Z uwagi na odrzucenie skargi sąd nie był uprawniony do dokonania kontroli legalności zaskarżonego aktu, w tym do badania merytorycznych zarzutów skargi.