Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 10 stycznia 2022 .r nr SKO.4170.58.2884.2021 w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 19 listopada 2021 r. nr WIŚ.6220.5.2020; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie na rzecz strony skarżącej R. Sp. z o.o. w K. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 10 stycznia 2022 r. nr SKO.4170.58.2884.2021, wydane w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 23 czerwca 2021 r. Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia 29 grudnia 2020 r., znak: WIŚ.6220.6.2020 o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Przebudowa, rozbudowa i nadbudowa budynku produkcyjno-magazynowego wraz ze zmianą sposobu użytkowania, rozbiórka 3 budynków magazynowo-administracyjnych, budowa wagi najazdowej, budowa zbiornika na wody opadowe, budowa placu do magazynowania odpadów z kontenerami i boksami wraz z parkingami, infrastrukturą techniczną, urządzeniami budowlanymi oraz przebudową kolidujących elementów infrastruktury technicznej, w ramach budowy bazy magazynowo - transportowej z zapleczem administracyjno-socjalnym, zlokalizowanej na dz. nr [...], budowa wylotu kanalizacji deszczowej wraz z umocnieniem dna i skarp na dz. nr [...], obr. [...], przy ul. [...] w S.", w której stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla tego przedsięwzięcia przy spełnieniu warunków wskazanych w sentencji tej decyzji.

Postępowanie zostało wznowione na wniosek S.G. (dalej: "Wnioskodawca") z dnia 12 maja 2021 r., w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W dokumentacji stanowiącej podstawę wydania decyzji środowiskowej stwierdzono, że teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oddalony jest od miejsca planowanej inwestycji o około 130m, a w rzeczywistości w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji znajduje się piętrowy budynek mieszkalno-usługowy, w którym mieszka trzypokoleniowa rodzina, co nie było brane pod uwagę w trakcie tego postępowania.

Następnie postanowieniem z dnia 19 listopada 2021 r. nr WIŚ.6220.5.2020, Wójt, działając na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), w związku z art. 63 ust. 1 i 4, art. 66 ust. 1 i art. 68 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 247 z późn. zm.; dalej: "u.o.o.ś." lub "ustawa") oraz § 3 ust. 1 pkt 37 lit. b oraz pkt 83 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839; dalej: "rozporządzenie"), nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz ustalił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko tego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu postanowienia Wójt wskazał, że zgodnie z zapisami Karty informacyjnej przedsięwzięcia, planowane zadanie zaliczone zostało do działań mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla których przeprowadzenie procedury oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane, w związku z art. 63 ust. 1 tej ustawy. Kwalifikacji przedsięwzięcia dokonano w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 37 lit. b oraz pkt 83 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839). Po uzyskaniu od inwestora uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: "RDOŚ"), Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS") oraz Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie organ wydał zaskarżone postanowienie. Podkreślił, że zarówno RDOŚ, postanowieniem z dnia 9 października 2021r., jak i PPIS w opinii z dnia 7 września 2021 r., wyrazili stanowisko, że istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w tym sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Natomiast Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor Zarządu Zlewni") w opinii z dnia 8 listopada 2021 r. stwierdził, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie jest wymagane. Wójt wskazał, że analizując potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia, wziął pod uwagę opinie ww. organów oraz uwzględnił łącznie kryteria, o których mowa w art. 63 ust 1 ustawy. W związku z tym stwierdził, że uwzględniając rodzaj i skalę przedsięwzięcia, jego usytuowanie, możliwe oddziaływania inwestycji na ludzi, przedmiotowe przedsięwzięcie kwalifikuje się do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Raport powinien określać, analizować i oceniać oddziaływanie przedsięwzięcia na: klimat akustyczny, jakość powietrza, gospodarkę odpadami i gospodarkę wodno-ściekową oraz przedstawiać oddziaływanie, zarówno oddzielnie, jak i w połączeniu z innymi planami lub przedsięwzięciami istniejącymi i przewidywanymi do realizacji na terenie lub w pobliżu projektowanego przedsięwzięcia, a także uwzględniać oddziaływanie przedsięwzięcia na etapie jego realizacji, eksploatacji oraz likwidacji. Sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać elementy określone w art. 66 ustawy. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest podstawą ustalenia, w formie decyzji, środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, toteż niezbędnym jest, aby określał w sposób jednoznaczny uwarunkowania, o których mowa w art. 82 ust. 1 ustawy.

Na postanowienie to, wraz z jednoczesnym zaskarżeniem postanowienia RDOŚ z dnia 9 września 2021 r. i opinii sanitarnej PPIS z dnia 7 września 2021 r., Spółka złożyła zażalenie.

Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 10 stycznia 2022 r., Kolegium, działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 123 k.p.a. i art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 65 ust. 2, art. 66 ust. 1 i art. 68 u.o.o.ś., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Kolegium podkreśliło, że Wójt zasięgnął opinii właściwych organów, o których mowa w art. 64 ust. 1 ustawy. Po przedstawieniu przez inwestora uzupełnienia Karty informacyjnej przedsięwzięcia z sierpnia 2021 r., zarówno RDOŚ w postanowieniu z dnia 9 września 2021 r., jak też PPIS w opinii z dnia 7 września 2021 r. stwierdzili, że w sprawie tej istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i zobowiązania inwestora do sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ze wskazaniem konkretnych okoliczności, które należało uwzględnić. Jedynie w opinii Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 8 listopada 2021 r. stwierdzono, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie jest wymagane. W ocenie Kolegium Wójt w sposób prawidłowy uzasadnił konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Konieczność taką wyraziły dwa spośród trzech organów uzgadniających właściwych w tej sprawie, a dodatkowo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wójt dokonał analizy kryteriów wskazanych w art. 63 ust. 1 ustawy stwierdzając, że rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia, usytuowanie przedsięwzięcia, rodzaj, cechy i skala możliwego oddziaływania wskazują na konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W skardze Spółka zaskarżyła powyższe postanowienie w całości zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 §3 K.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na:

- uznaniu w sposób nieuprawniony, że planowane przez Spółkę przedsięwzięcie kwalifikuje się do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, podczas gdy z treści uzasadnienia postanowienia nie wynika jednoznacznie, by stanowisko to było prawidłowe,

- uznanie, że dla planowanego przedsięwzięcie zaliczonego do działań mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko niezbędne jest wydanie decyzji w zakresie oddziaływania na środowisko oraz sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko, podczas gdy postępowanie zakończone zostało decyzją ostateczną, co do której nie ujawniły się żadne nowe okoliczności,

- niezastosowaniu przez Wójta przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść Skarżącej, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7a k.p.a., w tym także w art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców, będącego w istocie małą konstytucją dla przedsiębiorców i organów administracyjnych w rozstrzyganiu spraw względem przedsiębiorcy,

2. wydanie ww. z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 149 § 1 oraz art. 150 § 1 k.p.a. poprzez wznowienie postępowania, podczas gdy w sprawie tej nie wyszły na jaw żadne istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję,

3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie wynikające z błędnego przyjęcia, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania wskazane w tym przepisie, podczas gdy o okolicznościach, o których mowa w przedmiotowym postanowieniu organ miał wiedzę w chwili wydania decyzji,

4. wydanie zaskarżonego ww. z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców, polegającym na dowolnym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pominięciu słusznego interesu Skarżącej, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie,

5. wydanie ww. z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców, poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, w szczególności brak konsekwencji Organów obu instancji, poprzez nieuwzględnienie okoliczności wskazanych powyżej,

6. wydanie ww. z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 63 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy, w zw. z § 3 pkt 37 lit. b oraz pkt 83 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, poprzez uznanie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, podczas gdy z treści uzasadnienia postanowienia nie wynika jednoznacznie aby stanowisko to było prawidłowe, w szczególności z uwagi na brak podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną oraz niewzięcia pod uwagę przez Organ łącznych okoliczności warunkujących konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Na podstawie powyższych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu wskazano, że żaden z organów opiniujących, jak również Wójt nie uzasadnili w sposób logiczny i zgodny z przepisami k.p.a. treści swoich rozstrzygnięć, jakie nastąpiły w późniejszym czasie, już po wydaniu postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania. Nie odniosły się do przyczyn wznowienia postępowania, które mają istotne znaczenie dla celowości dalszego prowadzenia postępowania. Skarżąca podkreśliła, że najbardziej kluczowe dla wadliwości przeprowadzenia postępowania jest to, że nie powinno ono w żadnym zakresie zostać wznowione i to decyzja z dnia 29 grudnia 2020 r. jest jedyną prawidłową jaka w niniejszej sprawie powinna pozostać w obrocie prawnym. Gdyby nie wadliwe czynności podjęte na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. i rzekome nowe okoliczności, wówczas dalsze kroki nie zostałyby w ogóle przez Organ podjęte. W skardze odniesiono się szczegółowo do charakteru działki sąsiedniej (nr [...]) podkreślając w konkluzji, że mając na uwadze art. 7 k.p.a., który nakazuje załatwienie sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywatela, organ nie dokonał ich wyważenia i w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości nie uzasadnił z jakich przyczyn nie uwzględnił słusznych interesów Strony. Organ jest obowiązany uwiarygodnić, udowodnić stawianą przez niego tezę. Ogólnikowe stwierdzenia pozbawione wnikliwej, zasadnej argumentacji nie zasługują w żadnym wypadku na uwzględnienie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, stwierdził nieważność postanowienia SKO z dnia 10 stycznia 2022 r. i postanowienia Wójta z dnia 19 listopada 2021 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (pkt I wyroku) oraz uchylił postanowienie Wójta z dnia 23 czerwca 2021 r. w przedmiocie wznowienia postępowania (pkt II wyroku).

Sąd wskazał, że w postanowieniu z dnia 19 listopada 2021 r. Wójt ponownie rozstrzygnął o istocie sprawy, nie uchylając jednocześnie decyzji z dnia 29 grudnia 2020 r. W obrocie funkcjonują więc dwa sprzeczne rozstrzygnięcia wydane w tej samej sprawie: decyzja Wójta z dnia 29 grudnia 2020 r. orzekająca o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz postanowienie Wójta z dnia 19 listopada 2021 r. nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Oznacza to, że postanowienie Wójta z dnia 19 listopada 2021 r., jak też utrzymujące je w mocy postanowienie Kolegium są dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Sąd dokonał również kontroli legalności postanowienia Wójta z dnia 23 czerwca 2021 r. o wznowieniu postępowaniu. Wskazał, że jednym ze sposobów doręczenia jest doręczenie przez publiczne ogłoszenie (art. 49 k.p.a.). W ocenie Sądu, okoliczność, kiedy pełnomocnik wnioskodawcy uzyskał informacje o planowanym przedsięwzięciu jest bez znaczenia dla oceny zachowania miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, skoro obwieszczenie zawierające informacje o treści wydanej decyzji zostało wywieszone w miejscowości zamieszkania wnioskodawcy. Okoliczność ta jest dowodem, że doręczenie wnioskodawcy decyzji z dnia 29 grudnia 2020 r. nastąpiło z upływem terminów wynikających z art. 49 k.p.a., co oznacza że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 29 grudnia 2020 r. nie został zachowany.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Kolegium od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 lutego 2025 r. sygn. akt III OSK 2561/22, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.

Sąd II instancji w pierwszej kolejności wskazał, że w przypadku przesłanki wznowieniowej wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., istotne znaczenie dla oceny zachowania terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienia postępowania ma ustalenie, w jakiej dacie wnioskodawca dowiedział się o powołanych nowych okolicznościach faktycznych lub nowych dowodach. Nie ma natomiast znaczenia, w jakiej dacie wnioskodawca dowiedział się o decyzji, ponieważ okoliczność ta jest istotna wyłącznie z punktu widzenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). W związku z powyższym stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie było nieprawidłowe.

NSA wskazał również, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze "specyficznym" stanem prawnym. Przypomniał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko może zostać wydana po przeprowadzeniu tzw. pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 82 ust. 1 ustawy) lub po stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (art. 84 ust. 1 ustawy). W tej sprawie decyzja Wójta z dnia 29 grudnia 2020 r. została wydana na podstawie art. 84 ust. 1 ustawy, ponieważ organ stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Natomiast po wznowieniu postępowania organ I instancji doszedł do wniosku przeciwnego, wydając postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określające zakres raportu na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy, co jest warunkiem koniecznym wydania decyzji z art. 82 ust. 1 ustawy. NSA podzielił zdanie Kolegium, że w tej sprawie nie została zatem jeszcze wydana decyzja ostateczna o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, a jedynie postanowienie o charakterze wpadkowym. Z art. 149 § 2 k.p.a. wynika, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Sąd II instancji wyjaśnił, że skoro warunkiem sine qua non wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wcześniejsze wydanie postanowienia o stwierdzeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to postanowienie to, wydawane na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy, w postępowaniu wznowieniowym jest elementem postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, o którym stanowi art. 149 § 2 k.p.a. Dopiero po jego przeprowadzeniu, możliwe jest wydanie przez organ właściwy w sprawie wznowienia, decyzji z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., a zatem decyzji uchylającej decyzję Wójta z dnia 29 grudnia 2020 r. i orzekającej co do istoty sprawy przez ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:w Rzeszowie:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze wyżej przedstawione granice orzekania należy wskazać, że Sąd rozpoznaje niniejszą sprawę po raz kolejny na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2025r., III OSK 2561/22. Zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego przesądził następujące kwestie.

W kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania NSA wskazał, że wnioskodawca powołał się na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Istotne znaczenie dla oceny zachowania terminu ma zatem ustalenie, w jakiej dacie wnioskodawca dowiedział się o powołanych nowych okolicznościach faktycznych lub nowych dowodach. Nie ma natomiast znaczenia, w jakiej dacie wnioskodawca dowiedział się o decyzji, ponieważ okoliczność ta jest istotna wyłącznie z punktu widzenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu).

Mając na względzie powyższe należało przyjąć, że wnioskodawca w niniejszej sprawie zachował termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Jak ustalono w toku postępowania administracyjnego, dowiedział się on o nowych okolicznościach i dowodach (dotyczących terenów chronionych akustycznie) w dniu 10 maja 2021r. na spotkaniu w Urzędzie Gminy, podczas gdy wniosek o wznowienie postępowania złożył 12 maja 2021r. Należało więc przyjąć, że termin z art. 148 § 1 k.p.a. został zachowany.

W kwestii możliwości wydania postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach wznowienia postępowania, gdy nie doszło jeszcze do uchylenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. ostatecznej decyzji, stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko NSA wskazał, że z art. 149 § 2 k.p.a. wynika, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Skoro warunkiem sine qua non wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wcześniejsze wydanie postanowienia o stwierdzeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to postanowienie to, wydawane na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej, w postępowaniu wznowieniowym jest elementem postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, o którym stanowi art. 149 § 2 k.p.a. Dopiero po jego przeprowadzeniu (a więc w istocie po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko), możliwe jest wydanie przez organ właściwy w sprawie wznowienia, decyzji z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., a zatem decyzji uchylającej decyzję Wójta Gminy [...] z 29 grudnia 2020 r. i orzekającej co do istoty sprawy przez ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

Mając na względzie powyższe NSA nakazał, aby ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji dokonał kontroli legalności zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku, a zatem w istocie przede wszystkim w kontekście zarzutów skargi spółki.

Zarzuty skargi spółki kwestionowały natomiast zaistnienie podstawy wznowienia postępowania, określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Wznowienie postępowania i uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uzależnione jest od łącznego spełnienia następujących warunków: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie został spełniony, brak jest podstaw do uznania, że w sprawie zaszła przesłanka wznowienia postępowania. Nowe okoliczności faktyczne są dla sprawy istotne, gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że gdyby były one znane organowi wydającemu decyzję w postępowaniu głównym, to organ wydałby inne rozstrzygnięcie w sprawie. Nowe okoliczności muszą należeć do rzędu tych, które mają bezpośredni związek z treścią rozstrzygnięcia sprawy, powinny mieć znaczenie dla sposobu ukształtowania praw i obowiązków stron, o których organ administracji publicznej orzekł w decyzji ostatecznej (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 marca 2025 r., III SA/Gd 414/24, LEX nr 3843598).

Wnioskodawca zwracając się o wznowienie postępowania podał podstawę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wskazał, że w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej przyjęto, że teren zabudowy mieszkaniowej oddalony jest od planowanej inwestycji o ok 130m. W rzeczywistości w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji - tj. na działce wnioskodawcy znajduje się budynek mieszkalno-usługowy, w którym mieszka rodzina. Wnioskodawca wskazał więc, że doszło do ujawnienia nowej okoliczności, nieznanej organowi.

Wójt Gminy [....], w postanowieniu o wznowieniu postępowania stwierdził, że wskazaną powyżej okoliczność pomięto podczas analizy przedsięwzięcia pod względem zagrożenia dla zdrowia ludzi w związku z emisją hałasu. Pominięcie nieruchomości przy kwalifikacji terenów podlegających ochronie akustycznej wynikało z niewłaściwych zapisów w ewidencji gruntów i budynków.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w trakcie postępowania, poprzedzającego wydanie ostatecznej decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, został zgromadzony dowód w postaci mapy z lokalizacją terenów chronionych akustycznie w otoczeniu inwestycji w trybie art. 115 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54 z późn. zm., dalej: p.o.ś.). Niewątpliwie działka należąca do Wnioskodawcy nie została ujęta jako zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Na podstawie m.in. tej mapy dokonano analizy pod względem oddziaływania na środowiskowo w zakresie hałasu.

Kolejna mapa z terenami chronionymi akustycznie, na której to budynek mieszkalny Wnioskodawcy został ujęty w kategorii zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej została natomiast sporządzona w Gminie [...] zgodnie z art. 115 p.o.ś. w dniu 15 lipca 2021r. Zatem nowa mapa, jako, że została sporządzona już po wydaniu decyzji ostatecznej z 29 grudnia 2020 roku nie może być traktowana jako nowy dowód, który istniał w dniu wydania decyzji. Podobnie należało ocenić znaczenie zawiadomienia o zmianach w danych ewidencyjnych, w wyniku których odnośnie budynku nr [...] na działce nr [...], należącej do S.G. dodano również inną funkcję – tj. budynek mieszkalny jednorodzinny. Zmiany do ewidencji wprowadzono w dniu 12 maja 2021r. a zatem już po wydaniu decyzji ostatecznej, objętej wznowieniem, co nie spełnia wymogu przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Należy przy tym wyjaśnić, w odniesieniu do działki nr [...], że nie ma ona przeznaczenia wyłącznie mieszkalnego. Z akt postępowania administracyjnego wynika bezsprzecznie, że na działce nr [...] prowadzona jest działalność w zakresie gospodarki odpadami. Na działce nr [...] istnieje stacja demontażu pojazdów z budynkiem handlowo-usługowym i halą warsztatową. Wnioskodawcy udzielono natomiast zezwolenia na wytwarzanie odpadów w instalacji do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Powyższe wynika z decyzji Wojewody Podkarpackiego, Wójta Gminy [...], Marszałka Województwa Podkarpackiego, dołączonych przez Skarżącą do zażalenia, jak również przedkładanych na wcześniejszych etapach postępowania. Należy więc wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 114 ust. 3 p.o.ś., jeżeli na terenach zamkniętych oraz na terenach przeznaczonych do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania znajduje się zabudowa mieszkaniowa, szpitale, domy pomocy społecznej lub budynki związane ze stałym albo czasowym pobytem dzieci i młodzieży, ochrona przed hałasem polega na stosowaniu rozwiązań technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne w budynkach.

W związku z powyższym należy odpowiedzieć na kluczowe pytanie, czy Organ wydający decyzję ostateczną wiedział, że na działce o nr [...], na której istnieje stacja demontażu pojazdów istnieje budynek, który oprócz funkcji usługowo-handlowej pełni również funkcję mieszkalną. Art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wprost bowiem stanowi, że nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji mają być nieznane organowi, który wydał decyzję.

Odpowiedzi na tak postawione pytanie należy udzielić z uwzględnieniem dokumentacji dołączonej do zażalenia. Skarżąca wraz z zażaleniem do Kolegium przedstawiła bowiem decyzję wydaną przez Wójta Gminy [...] z 27 sierpnia 2015r., ustalającą warunki zabudowy dla S.G. na działce nr [...] - na rozbudowę i przebudowę części mieszkalnej budynku stacji demontażu pojazdów (tj. budynku z wydzieloną częścią mieszkalną, usługowo-handlową i halą warsztatowo – magazynowo -składową). Wnioskodawcy udzielono natomiast pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania poddasza na cele mieszkalne w budynku z wydzieloną częścią usługowo-handlową na mocy decyzji Starosty [...] z 2 lutego 2009r., udzielającej pozwolenia na budowę o nr [...].

W ocenie Sądu z treści decyzji z 27 sierpnia 2015r., ustalającej warunki zabudowy wprost wynika, że organ – tj. Wójt Gminy [...] już co najmniej w 2015r uzyskał wiedzę, że w budynku handlowo-usługowym istnieje funkcja mieszkalna, która na mocy ww. decyzji z 27 sierpnia 2015r miała ulec rozbudowie i przebudowie. Była to ta sama okoliczność, która została powołana we wniosku S.G., mającym uzasadniać wznowienie postępowania. Powoływał się on na fakt, że na działce nr [...] istnieje również teren mieszkaniowy jednorodzinny. Jednak o tym, że budynek na działce nr [...] również pełni funkcję mieszkalną Organ uzyskał wiedzę już w 2015r. Wydał bowiem decyzję ustalającą warunki zabudowę na rozbudowę i przebudowę części mieszkalnej, która już istniała w związku z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę w dniu 2 lutego 2009r.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że za nowy dowód lub okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu, ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i faktów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a jedynie odmienna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego. Natomiast pojęcie "wyjdą na jaw" oznacza takie dowody, co do których istnienia organ nie posiadał wiedzy. Nie można przyjąć, że dany dowód lub okoliczność były nieznane organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikały one z materiałów będących w dyspozycji tego organu (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 października 2024 r. III SA/Kr 1461/24, LEX nr 3787858). Ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2022 r., I GSK 2509/18, LEX nr 3369034).

W ocenie Sądu zaistniałe w sprawie okoliczności wskazują, że podanej we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności nie można uznać za okoliczność nową, która wyszła na jaw i nie była znana organowi w dniu wydania decyzji. Fakt, iż wspomniany budynek pełnił również funkcję mieszkalną wynikał z dokumentów będących w zasobach Organu I instancji – tj. decyzji ustalającej warunki zabudowy z 27 sierpnia 2015r., nr [...]. To, że w trakcie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej teren działki nr [...] nie został zakwalifikowany jako teren ochrony akustycznej jest spowodowane wyłącznie działaniem Organu, który wówczas ocenił, że nie jest to teren podlegający takiej ochronie. Na powyższe wpływ miała zapewne opisana powyżej działalność w zakresie gospodarki odpadów, prowadzona na działce nr [...]. Należy tutaj przywołać art. 114 ust 3 p.o.ś., z którego wynika, że jeśli na danym terenie przeznaczonym do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania znajduje się zabudowa mieszkaniowa, ochrona przed hałasem polega na stosowaniu rozwiązań technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne w budynkach. Wynika stąd, że z woli prawodawcy poszczególne obiekty, określone mianem zabudowy, o ile nie znajdują się w jednolitych kompleksach określonego rodzaju zabudowy, nie podlegają ochronie akustycznej poprzez ustalenie i dotrzymywanie stosownych norm na zewnątrz. Ochrona przed szkodliwym oddziaływaniem hałasu jest realizowana wówczas poprzez stosowanie określonych rozwiązań technicznych, zapewniających stosowne izolowanie przed uciążliwościami, lecz jedynie wewnątrz pomieszczeń (wyrok NSA z 1.10.2015 r., II OSK 214/14, LEX nr 1987091).

Zatem sama zmiana stanowiska Organu co do kwalifikacji terenu jako podlegającego ochronie akustycznej nie może być traktowana jako okoliczność nowa, nieznana organowi w myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż organ na dzień wydania decyzji ostatecznej dysponował decyzją wskazującą bezpośrednio na to, że na terenie należącym do Wnioskodawcy istnieje również funkcja mieszkalna. W ocenie Sądu w związku z powyższym nie zachodzą podstawy do uznania, że zaistniała podstawa do wznowienia postępowania, określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem SKO w Krośnie, wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, że zarzuty zażalenia, dotyczące przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania są przedwczesne.

Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Stosownie do art. 149 § 2 k.p.a., postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Zatem w postępowaniu wznowieniowym, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. należy ustalić istnienie podstaw wznowienia postępowania oraz - w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. Postępowanie wznowieniowe nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Co do zasady to w decyzji wydanej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 lub pkt 2 k.p.a, Organ rozstrzyga wiążąco o stwierdzeniu podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b.

W niniejszej jednak sprawie należy uwzględnić specyfikę postępowania wznowieniowego, jakie toczy się w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia. Przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 k.p.a. Organ w toku postępowania wznowieniowego wydał wobec Inwestora postanowienie o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ustalił zakres raportu. O ile w przypadku modelowo przebiegającego postępowania wznowieniowego Organ w sposób wiążący rozstrzyga o podstawach z art. 145 § 1 w decyzji wydawanej na podstawie art. 151 § 1 k.p.a o tyle w postępowaniu wznowieniowym, które dotyczy środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia Organ już przed wydaniem postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny powinien poczynić takie ustalenia, które pozwolą stwierdzić, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki wznowieniowe. Należy bowiem uwzględnić, że w tego rodzaju postępowaniu organ rozstrzyga o uprawnieniach i obowiązkach strony już podczas wydania postanowienia, o którym mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.o.ś. W ocenie Sądu sprzeczne z zasadą praworządności, prawdy obiektywnej i zaufania do organów do administracji publicznej (art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a.) byłoby takie działanie Organów, które najpierw nakładałoby na Stronę postanowieniem obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, które wiąże się z określonymi obowiązkami, w tym przedstawieniem raportu oddziaływania na środowisko, by dopiero potem w ramach decyzji wydawanej na podstawie art. 151 § 1 k.p.a rozstrzygać, czy zaistniała w ogóle podstawa wznowieniowa do uchylenia decyzji ostatecznej. W związku z powyższym Kolegium nie mogło uchylić się od oceny zarzutów, zawartych w zażaleniu, które dotyczyły zaistnienia przesłanki wznowieniowej stwierdzeniem, że zarzuty te są przedwczesne.

W ocenie Sądu przedstawione powyżej okoliczności wskazują, że nie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W związku z powyższym Organy, zamiast wydawać postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko powinny były wydać decyzję o odmowie uchylenia dotyczącej ustalającej środowiskowe uwarunkowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Z tych przyczyn uznając, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem Wójta Gminy [...] z 19 listopada 2021r.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) Sąd na rzecz Skarżącej zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, na które składa się uiszczony wpis od skargi (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.