Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. Spółki z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 16 marca 2015 r. sygn. akt III SA/GI 1477/13 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi T. Spółki z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 16 marca 2015 r., sygn. akt III SA/GI 1477/13, odrzucił skargę kasacyjną T. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca Spółka) od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 19 stycznia 2015 r. odrzucającego wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. w sprawie ze skargi powyższej Spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.

Sąd pierwszej instancji w swoim uzasadnieniu stwierdził, że postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odrzucił wniosek Spółki w przedmiocie wyłączenia sędziego WSA M. S. od orzekania w sprawie o sygn. akt III SA/GI 1477/13 dotyczącej podatku akcyzowego z uwagi na wystąpienie przesłanki określonej w art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.)

W dniu 18 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącej spółki wniósł skargę kasacyjną od ww. postanowienia, w której wyraził pogląd, że postanowienie tut. Sądu z dnia 19 stycznia 2015 r. odrzucające wniosek spółki jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, a zatem przysługuje od niego skarga kasacyjna na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. na podstawie art. 178 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną. Przywołując treść powyższego przepisu stwierdził, że skargą kasacyjną można zaskarżyć postanowienie kończące postępowanie "w sprawie", czyli postanowienie, w wyniku którego wykluczona zostaje możliwość podejmowania w danej sprawie dalszych czynności; jest to ostatnie orzeczenie organu, kończące postępowanie jako całość. Postanowienia kończącego postępowanie w sprawie nie można przy tym utożsamiać z postanowieniem wydanym w postępowaniu jedynie wpadkowym, takim jak postanowienie w sprawie wyłączenia sędziego. Postępowanie takie dotyczy bowiem kwestii incydentalnej dla postępowania głównego.

Ponadto zdaniem Sądu, przyjęcie odmiennego poglądu, zgodnie z którym zaskarżalne byłyby także postanowienia kończące postępowania wpadkowe w określonej sprawie, oznaczałoby dopuszczalność zaskarżania wszelkich postanowień, co pozostawałoby w sprzeczności z założeniem o racjonalności prawodawcy ustanawiającego regulację art. 173 p.p.s.a.

Ponieważ zdaniem Sądu postanowienie w sprawie wyłączenia sędziego nie kończy postępowania "w sprawie", to nie przysługuje od niego skarga kasacyjna.

Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej niezbędnych kosztów postępowania zażaleniowego, według norm przepisanych.

Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania – art. 178 w zw. z art. 173 oraz w zw. z art. 58 § 1 pkt 4 i art. 64 § 3 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że postanowienie o odrzuceniu wniosku wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. może nie być "postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie" i może nie przysługiwać od niego skarga kasacyjna (ani żaden inny środek zaskarżenia).

Zdaniem skarżącej spółki rozstrzygnięcie Sądu I instancji narusza przepisy postępowania art. 178 w zw. 173 oraz w zw. z art. 58 § 1 pkt 4 i art. 64 § 3 p.p.s.a.

Naczelny sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu z dnia 16 marca 2015 r. błędnie przyjął, że skargę kasacyjną należało odrzucić.

Zgodnie z art. 173 p.p.s.a. od wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna.

Należy zaznaczyć, że w przypadku gdy wniosek o wyłączenie sędziego nie ma usprawiedliwionych podstaw podlega on oddaleniu, nawet jeśli złożony został w tej samej sprawie po raz drugi jak to miało miejsce w tych okolicznościach, ponieważ wniosek o wyłączenie sędziego jest postępowaniem "wpadkowym" dotyczącym kwestii incydentalnej dla postępowania głównego. Należy podkreślić również, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych podejmowane przez sąd postanowienia w kwestiach, takich jak: przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, przyznanie prawa pomocy, czy rozstrzyganie w przedmiocie innych wniosków stron - mają charakter wpadkowy (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2014 r. o sygn. akt II OZ 1048/14, LEX nr 1530798).

Należy podkreślić, że w myśl art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego można złożyć w sądzie, w którym sprawa "się toczy" stąd należy zgodzić się z argumentacją powołaną przez skarżącą w zażaleniu, że wniosek ten dotyczy właśnie "kwestii incydentalnej dla postępowania głównego".

Zgodnie z powyższym postępowanie wpadkowe jakim jest wniosek o wyłączenie sędziego jest postępowaniem incydentalnym w ramach postępowania co do istoty sprawy i nie towarzyszy mu walor res iudicata co oznacza możliwość wielokrotnego występowania z wnioskiem i skutkuje obowiązkiem jego rozpatrzenia przez Sąd.

Skoro postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziego jest postępowaniem wpadkowym dotyczącym kwestii incydentalnej dla postępowania głównego to postępowanie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego nie jest postępowaniem kończącym postępowanie w sprawie. Zatem wniesiony środek zaskarżenia zatytułowany skarga kasacyjna powinien być zakwalifikowany przez Sąd jako zażalenie.

Niewłaściwe oznaczenie rodzaju pisma nie może wywoływać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z treści pisma wynika, jaki jest jego rodzaj. Każde pismo, niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, powinno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma.

Należy dodać, ze środek zaskarżenia zatytułowany skarga kasacyjna został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu do wniesienia zażalenia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.