III SAB/Wr 1049/20 - Wyrok

Data orzeczenia	2020-09-16	
Data wpływu	2020-08-07	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu	
Sędziowie	Anna Moskała /przewodniczący/
Barbara Ciołek
Tomasz Świetlikowski /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658	
Hasła tematyczne	Przewlekłość postępowania
Cudzoziemcy	
Skarżony organ	Wojewoda	
Treść wyniku	*Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa	
Powołane przepisy	Dz.U. 2019 nr 0 poz 2325;  art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, par. 1a oraz par. 2; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2020 r. sprawy ze skargi T.T. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2.000 (słownie: dwa tysiące) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Wyrokiem z 19 grudnia 2019 r. (III SAB/Wr 996/19), Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. (dalej: WSA) oddalił w całości skargę T. T.(dalej: strona, skarżąca) na bezczynność Wojewody D.(dalej: Wojewoda, organ), w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego

i prawnego sprawy.

W dniu 2 stycznia 2018 r. do Wojewody wpłynął wniosek strony z 29 grudnia 2017 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Pełnomocnik strony złożył - 22 sierpnia 2018 r. - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, z uwagi na niezałatwienie sprawy a 24 września 2018 r. ponaglenie. W dniu 18 października 2018 r. organ wezwał stronę do osobistego stawiennictwa oraz do dostarczenia

4 aktualnych zdjęć, ważnego dokumentu podróży, kopii stron paszportu, oryginału załącznika nr 1 do wniosku podpisanego przez upoważnioną osobę, informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy, jak i do uzupełnienia formularza wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy

w części: A2 - nazwiska poprzednie, A5 - imiona poprzednie, A17 - rysopis-znaki szczególne, A18 - PESEL, część II - członkowie rodziny. Jednocześnie poinformował stronę, że nieusunięcie powyższych braków - w terminie 7 dni od daty odebrania wezwania - skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało odebrane przez pełnomocnika strony 25 października 2018 r.

W dniu 29 października 2018 r. strona stawiła się osobiście w organie. Pełnomocnik strony - w piśmie z 29 października 2018 r. - wskazał, że we wniosku w części A2, A5, A17 i A18 pozostawiono puste miejsce, co należy traktować jako "brak"; co do części II informował, że uzupełnia informacje o następujące dane: imię i nazwisko: O. T., płeć: mężczyzna, data urodzenia: [...] r., pokrewieństwo: brat, obywatelstwo: ukraińskie, adres zamieszkania w P.: ul. G. [...]W., osoba ubiegająca się o zezwolenie na pobyt czasowy nie pozostaje na utrzymaniu wnioskodawczyni. Do pisma załączył wymagane dokumenty. Następnie do pisma z 5 czerwca 2019 r. (wpływ do organu: 10 czerwca 2019 r.) pełnomocnik załączył kolejne dokumenty, w tym załącznik nr 1 do wniosku na obowiązującym formularzu. Zawiadomieniem z 23 lipca 2019 r., działając na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: k.p.a.) w zw. z art. 106 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r., poz. 2094 ze zm. - dalej: u.o.c.), Wojewoda pozostawił wniosek strony bez rozpoznania. Wyjaśnił, że załącznik nr 1 do wniosku złożono po wyznaczonym terminie i że do dnia wydania zawiadomienia nie został uzupełniony formularz wniosku w części A18 oraz części CII.

W piśmie z 1 sierpnia 2019 r. pełnomocnik strony wniósł o "podjęcie pozostawionego bez rozpoznania wniosku" lub o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku. Wyjaśnił, że uzupełnienie formularza znajduje się w treści pisma z 29 października 2018 r., posiadał legitymację do uzupełniania dokumentów

i że z treści wezwania nie wynikało, w jaki sposób należy dokonać jego uzupełnienia.

W skardze na bezczynność Wojewody, strona zarzuciła naruszenie art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. Wniosła o: zobowiązanie organu do wydania decyzji; stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ

i że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł; zwrot kosztów postępowania; rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Argumentowała, że załącznik nr 1 został przedłożony przed pozostawieniem wniosku bez rozpoznania

i że nie ma przeszkód do rozpoznania sprawy. Podała, że braki formularza zostały uzupełnione w piśmie z 29 października 2018 r. W jej ocenie, dopuszczalne jest wypełnienie wniosku na dodatkowym arkuszu papieru A4. Niezrozumiałe jest też - jej zdaniem - nieuwzględnienie uzupełnienia tylko w części A18 i CII. W jej opinii, pozostawienie wniosku bez rozpoznania było więc nieuzasadnione. Strona dodała, że została zmuszona do opuszczenia kraju i wydano decyzję deportacyjną, co skomplikowało jej plany osiedlenia się w Polsce.

Postanowieniem z 17 września 2019 r. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że dopuszczalne jest wypełnienie wniosku na dodatkowym arkuszu papieru A4, ale tylko wtedy, gdy w formularzu jest za mało miejsca na wpisanie wymaganych danych. Powołanym na wstępie wyrokiem, WSA oddalił skargę strony w całości. Uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawy nie mamy do czynienia z bezczynnością organu. Mianowicie, zawiadomieniem z 23 lipca 2019 r. - działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 106 ust. 1 i 1a u.o.c. - organ pozostawił wniosek strony bez rozpoznania. Sąd uzasadniał, że - zgodnie z art. 106 ust. 1 u.o.c. - wniosek

o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemiec składa na formularzu zawierającym dane wymienione w ustawie. Stosownie do art. 106 ust. 1a u.o.c., cudzoziemiec ubiegający się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, dołącza do niego wypełniony przez podmiot powierzający mu wykonywanie pracy załącznik zawierający dane wymienione w ustawie. Natomiast w myśl art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

WSA zauważył, że - 18 października 2018 r. - organ wezwał stronę do dostarczenia (m.in.) oryginału załącznika nr 1 do wniosku (podpisanego przez upoważnioną osobę) i do uzupełnienia formularza wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w części: A2 - nazwiska poprzednie, A5 - imiona poprzednie, A17 - rysopis-znaki szczególne, A18 - PESEL, część II - członkowie rodziny. Jednocześnie poinformował stronę, że nieusunięcie powyższych braków - w terminie 7 dni od daty odebrania wezwania - skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Sąd wskazał, że wezwanie to pełnomocnik strony odebrał 25 października 2018 r.

i że termin do uzupełnienia braków upływał 2 listopada 2018 r.

Sąd zgodził się ze stroną, że przedłożenie załącznika nr 1 do wniosku na aktualnie obowiązującym formularzu przy piśmie z 5 czerwca 2019 r. (wpływ do organu: 10 czerwca 2019 r.), a więc przed wydaniem zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z 23 lipca 2019 r., nie stanowiło przeszkody w rozpoznaniu wniosku strony. Podkreślił, że jeśli uzupełnienie wniosku nastąpiło po upływie terminu do uzupełnienia braku formalnego, jednakże przed wysłaniem stronie postępowania zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, to nie ma żadnych przeszkód do rozpoznania tak uzupełnionego wniosku. Dowodził, że jeśli strona nałożony na nią obowiązek wykonała, nawet jeśli nastąpiło to z opóźnieniem, ale przed wystosowaniem do niej informacji o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, to brak jest podstaw do stosowania takiej sankcji, gdyż nie ma to w takim przypadku racjonalnego uzasadnienia. Za zasadne natomiast uznał Sąd twierdzenie organu, że skarżąca do dnia wydania zawiadomienia nie uzupełniła formularza wniosku w części A18 - PESEL

i części CII - członkowie rodziny. Skoro bowiem - zgodnie z art. 106 ust. 1 u.o.c. - wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemiec składa na formularzu zawierającym dane wymienione w ustawie, to także uzupełnienie brakujących we wniosku danych winno nastąpić na formularzu. Sąd zaakcentował, że wezwanie do uzupełnienia wniosku było w tym zakresie jasne i precyzyjne, gdyż organ wyraźnie wezwał stronę do uzupełnienia formularza wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w części: A2 - nazwiska poprzednie, A5 - imiona poprzednie, A17 - rysopis-znaki szczególne, A18 - PESEL, część II - członkowie rodziny. Zatem - zdaniem Sądu - niezgodne z wymogami z art. 106 ust. 1 u.o.c. oraz wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych wniosku było uzupełnienie tych danych w odrębnym piśmie sporządzonym przez pełnomocnika strony. Sąd zważył, że prawdziwość danych podanych we wniosku cudzoziemiec potwierdza własnoręcznie złożonym podpisem na formularzu wniosku. Wskazał, że w myśl art. 106 ust. 1 pkt 16 u.o.c., formularz wniosku zawiera pisemne oświadczenie cudzoziemca, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, że dane zawarte we wniosku są prawdziwe. Stwierdził, że nie jest więc możliwe uzupełnienie brakujących danych we wniosku w odrębnym piśmie, sporządzonym i podpisanym przez pełnomocnika strony. Ponadto dowodził, że zgodnie z pkt. 7 pouczenia na formularzu wniosku, jeżeli w jakiejkolwiek rubryce formularza jest zbyt mało miejsca na wpisanie wymaganych informacji, dalsze informacje, wraz ze wskazaniem rubryki/rubryk, których dotyczą, należy podać na osobnym arkuszu formatu A4 i dołączyć do wniosku jako załącznik. Wywiódł, że pouczenie to nie odnosi się do sposobu uzupełniania niewypełnionych rubryk formularza wniosku w ogóle.

W ocenie Sądu, Wojewoda prawidłowo pozostawił wniosek strony bez rozpoznania, skoro do dnia wydania zawiadomienia nie uzupełniła ona formularza wniosku w części A18 - PESEL oraz części CII – członkowie rodziny. Oczywiste jest również, że skarżąca nie uzupełniła formularza wniosku w części: A2 - nazwiska poprzednie, A5 - imiona poprzednie, A17 - rysopis-znaki szczególne. Nie można więc - zdaniem Sądu - zarzucić organowi pozostawania w bezczynności. Z tych względów - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) - Sąd skargę strony oddalił w całości. W skardze kasacyjnej, strona zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA), wyrokiem z 16 czerwca 2020 r. (II OSK 915/20), uchylił wyrok WSA i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Ocenił, że skarga kasacyjna strony zawiera usprawiedliwione podstawy. Uznał zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. (zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej) i art. 9 k.p.a. (zasady informowania stron). Ponownie rozpoznając sprawę nakazał WSA uwzględnienie przedstawionej

w uzasadnieniu argumentacji, a następnie - na podstawie całokształtu okoliczności sprawy - jeszcze raz dokonanie oceny, czy w sprawie miała miejsce bezczynność organu, a jeżeli tak, to czy miała ona charakter rażącego naruszenia prawa

w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., czy zachodzą podstawy do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oraz czy zachodząc przesłanki, zgodnie z wnioskiem strony zawartym w skardze, do przyznania od organu na rzecz skarżącej określonej sumy pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku strony skarżącej

o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy i pracę okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Pojęcie "bezczynność" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ("nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1").

Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie.

Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki.

Wymaga zaakcentowania, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu

o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca,

a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Podkreślić trzeba, że w myśl art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych

w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Zaakcentować należy, że w związku z tym, iż w sprawie WSA we Wrocławiu wydał wyrok, który został zaskarżony skargą kasacyjną, uwzględnioną przez NSA, ramy kognicji Sądu rozpoznającego obecnie skargę zostały ograniczone rozstrzygnięciami zapadłymi wcześniej w sprawie. Zauważa się bowiem, że stosownie do regulacji art. 190 p.p.s.a.: "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej, od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Przez ocenę prawną,

o której mowa w art. 190 p.p.s.a., trzeba rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, który może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego

i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (postanowienia). WSA, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma zatem całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, gdyż dokonana przez NSA w wyroku z 16 czerwca 2020 r. (II OSK 915/20) wykładnia prawa jest dla niego wiążąca. Sąd, w składzie rozpoznającym ponownie sprawę, mógłby odstąpić od zawartej w orzeczeniu sądu kasacyjnego wykładni prawa wyłącznie wtedy, jeżeli stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, uległby tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie miałyby zastosowania przepisy wyjaśnione przez ten Sąd, ewentualnie, jeśli po wydaniu orzeczenia przez Sąd kasacyjny zmieniłby się stan prawny. Żadna z powyższych przesłanek nie zaistniała jednak w tej sprawie. Sąd zauważa, że NSA akcentował, iż rolą sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność organu jest ustalenie: po pierwsze, czy w dniu orzekania przez sąd stan bezczynności w konkretnej sprawie wskazanej we wniosku strony nadal istnieje; po drugie, czy stan ten ustał na skutek podjęcia przez organ czynności lub wydania aktu z zakresu administracji publicznej. Celem postępowania

w przedmiocie skargi na bezczynność jest bowiem zobowiązanie organu do podjęcia czynności bądź wydania aktu, jeżeli organ administracji "milczy w sprawie" i nie podejmuje czynności.

NSA podniósł, że - w tej sprawie - wniosek inicjujący postępowanie administracyjne wpłynął do organu 2 stycznia 2018 r. i że do dnia wydania wyroku przez WSA postępowanie to nie zostało przez organ zakończone decyzją administracyjną. W dniu 23 lipca 2018 r. organ sporządził natomiast pismo, w którym zawiadomił stronę o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. NSA wskazał, że ponieważ pozostawienie podania bez rozpoznania

w trybie art. 64 § 2 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu, kontrola tego aktu następuje

w ramach skargi na bezczynność organu. Podniósł, że - jak zgodnie przyjmuje się

w orzecznictwie - nieuzasadnione pozostawienie podania bez rozpoznania jest nierozpoznaniem sprawy w terminie. Stronie, która zarzuca organowi administracji publicznej bezczynność polegającą na zaniechaniu wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje - na zasadach ogólnych - skarga do sądu administracyjnego (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13). Sąd kasacyjny zaakcentował, że istota niniejszej sprawy sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy okoliczności sprawy pozwalały organowi administracji na pozostawienie wniosku cudzoziemki bez rozpoznania. Na tak postawione pytanie należało - zdaniem Sądu kasacyjnego - udzielić odpowiedzi negatywnej. NSA zauważył, że prawidłowo Sąd I instancji ocenił, że przedłożenie załącznika nr 1 do wniosku na aktualnie obowiązującym formularzu przy piśmie z 5 czerwca 2019 r. (wpływ do organu: 10 czerwca 2019 r.), a więc przed wydaniem zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania 23 lipca 2019 r., nie stanowiło przeszkody w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które skład orzekający NSA w sprawie podzielił, jeśli uzupełnienie wniosku nastąpiło po upływie terminu do uzupełnienia braku formalnego, jednak przed wysłaniem stronie postępowania zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, to nie ma żadnych przeszkód do rozpoznania tak uzupełnionego wniosku. Przeciwny pogląd, że upływ tego terminu musi skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, byłby przejawem nieracjonalnego formalizmu. Przeczyłby wynikającemu z art. 12 § 1 k.p.a. obowiązkowi, aby organy administracji działały w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (wyroki NSA: z 11 marca 2011 r., II GSK 337/10; z 10 stycznia 2017 r., II GSK 3287/15; z 26 marca 2018 r., II OSK 3346/17; z 14 września 2018 r., II OSK 629/18

i II OSK 1914/18; z 20 sierpnia 2019 r., II OSK 1559/19). Dalej NSA stwierdził, że rozważenia wymaga, czy słusznie Sąd I instancji uznał za prawidłowe twierdzenie organu, że skarżąca do dnia wydania zawiadomienia nie uzupełniła formularza wniosku w części A18 - PESEL oraz części CII - członkowie rodziny a w konsekwencji, czy należało pozostawić wniosek bez rozpoznania. Zauważył, że Sąd ten przyjął, iż - zgodnie z art. 106 ust. 1 u.o.c. - skoro wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemiec składa na formularzu zawierającym dane wymienione w ustawie, to również uzupełnienie brakujących we wniosku danych winno nastąpić na formularzu. Dostrzegł, że

- w ocenie Sądu I instancji - wezwanie do uzupełnienia wniosku skierowane przez organ do skarżącej przy piśmie z 18 października 2018 r. w tym zakresie było jasne

i precyzyjne, bowiem organ wyraźnie wezwał stronę do uzupełnienia formularza wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy we wskazanych w piśmie częściach. Zatem niezgodne z wymogami z art. 106 ust. 1 u.o.c. oraz wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych wniosku było uzupełnienie tych danych w odrębnym piśmie sporządzonym przez pełnomocnika strony. NSA zaznaczył, że Sąd I instancji dostrzegł przy tym, że prawdziwość danych podanych we wniosku cudzoziemiec potwierdza własnoręcznie złożonym podpisem na formularzu wniosku, a nadto - zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 16 u.o.c. - formularz wniosku zawiera pisemne oświadczenie cudzoziemca pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, że dane zawarte we wniosku są prawdziwe. Nie jest więc możliwe - co do zasady - uzupełnienie brakujących we wniosku danych w odrębnym piśmie, sporządzonym i podpisanym przez pełnomocnika strony. W ocenie NSA, o ile można zgodzić się z powyższą argumentacją Sądu

I instancji, co do tego, że uzupełnienie brakujących we wniosku danych winno nastąpić również na formularzu ze względów wyżej wskazanych, o tyle nie można uznać, że wezwanie do uzupełnienia wniosku skierowane przez organ do skarżącej przy piśmie z 18 października 2018 r. było jasne i precyzyjne. NSA podkreślił, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku (pisma, podania), skierowane do strony, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., powinno w sposób wyraźny określać, jakie braki zawiera wniosek, w jaki sposób i w jakim terminie powinny one zostać usunięte, pod rygorem wynikającym z tego przepisu. Podniósł, że w rozpoznawanej sprawie organ - w piśmie z 18 października 2018 r. - wezwał cudzoziemkę, "z uwagi na złożenie niekompletnego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy", na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 106 ust. 2 u.o.c., m.in. do "uzupełnienia formularza wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w części": A2 - nazwiska poprzednie, A5 - imiona poprzednie, A17 - rysopis-znaki szczególne, A18 - PESEL oraz części II (członkowie rodziny). Zdaniem NSA, wbrew stanowisku Sądu

I instancji, nie można z powyższego stwierdzenia organu jednoznacznie wywodzić, że wezwanie "było jasne i precyzyjne". Skoro organ uznał, zresztą słusznie

w kontekście przedstawionych wyżej rozważań, że uzupełnienie formularza wniosku, o konkretne dane, powinno nastąpić także na formularzu wniosku, to winien to wyraźnie w wezwaniu wyartykułować, poprzez wskazanie, że uzupełnienia złożonego formularza wniosku (uzupełnienia rubryk) strona może dokonać w siedzibie organu, bądź przez nadesłanie prawidłowo wypełnionego formularza wniosku. W ocenie NSA, nic nie stało również na przeszkodzie, w sytuacji, gdy cudzoziemka stawiła się osobiście - 29 października 2018 r. - na wezwanie organu, do czego została zobowiązana także w piśmie z 18 października 2018 r. (na podstawie art. 105 ust. 2 u.o.c.), aby organ przedłożył stronie formularz wniosku i wskazał, które rubryki

i w jaki sposób winna ona uzupełnić oraz pouczył stronę o niemożności uzupełnienia danych formularza w odrębnym piśmie. Pozostawienie wniosku strony bez rozpoznania, z uwagi na wadliwość wezwania, było - w opinii NSA - nieuprawnione. Na marginesie NSA zauważył ponadto pewną niekonsekwencję w postępowaniu organu, albowiem w piśmie pozostawiającym wniosek bez rozpoznania podaje on, że cudzoziemka nie uzupełniła części A18 i CII, mimo iż w wezwaniu do uzupełnienia braków została ona też wezwana do uzupełnienia rubryk: A2, A5, A17. Niejako więc przyjmuje, że uzupełnienie braków formularza wniosku mogło nastąpić w odrębnym piśmie (w tym przypadku w piśmie strony z 29 października 2018 r.) lub że wezwanie to nie było wystarczająco precyzyjne.

Mając na uwadze powyższe i będąc związany stanowiskiem NSA, Sąd stwierdził, że pozostawienie wniosku strony bez rozpoznania, z uwagi na wadliwość wezwania, było nieuprawnione oraz że - w związku z tym - organ pozostaje

w sprawie bezczynny, znacznie przekraczając - określony w art. 35 k.p.a. - termin do załatwienia sprawy.

W przekonaniu Sądu, nie można także zaakceptować sytuacji, w której organ administracji dokonuje wstępnej oceny formalnej wniosku - jego kompletności (zaczyna działać, podejmuje pierwszą w sprawie czynność) dopiero po ponad dziewięciu miesiącach od jego wpływu a dalej - po upływie kolejnych dziewięciu miesięcy - błędnie pozostawia wniosek strony bez rozpoznania. Nadto, w tym okresie, znacznie przecież przekraczającym terminy określone w art. 35 k.p.a., organ bezsprzecznie nie wykonywał również prawidłowo (terminowo) dyspozycji art. 36 k.p.a., tj. nie informował strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i nie wskazywał nowego terminu jej załatwienia.

Powyższe wskazuje, że bez wątpienia Wojewoda pozostaje w sprawie bezczynny, naruszając w sposób niedopuszczalny zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a.

W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt. I sentencji wyroku.

Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu (a więc nie tylko niewydanie przez tak długi okres aktu - decyzji), Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że bezczynność organu w prowadzonym postępowaniu miała miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd zauważa przy tym, co trzeba podkreślić, że stwierdzona bezczynność wynikała wyłącznie z postawy (zaniechań) organu i że do zaistniałej sytuacji nie przyczyniła się strona skarżąca.

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na podjęcie pierwszej czynności formalnej a dalej rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa

i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem strony skarżącej, przez wydanie aktu kończącego postępowanie, w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie

z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).

Na wniosek strony skarżącej, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał stronie skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2.000 zł (pkt IV sentencji wyroku),

o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Stwierdził, że kwota ta będzie adekwatna

w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się, nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt

i pracę na terytorium obcego państwa. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty w/w kwoty przez organ posłuży zwalczeniu bezczynności organu w sprawie (zdyscyplinuje organ). Sąd uznał przy tym, że żądana przez stronę skarżącą kwota jest zbyt wygórowana.

W ocenie Sądu, zasądzona kwota 2.000 zł: z jednej strony zrekompensuje stronie skarżącej negatywne przeżycia psychiczne i krzywdy moralne związane

z bezczynnością organu w postępowaniu oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki; z drugiej, będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania; po trzecie, jest potrzebna dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygnięcia skargi na bezczynność, tj. zwalczania bezczynności organu oraz jego zdyscyplinowania.

Z przedstawionych wyżej względów, Sąd orzekł jak w pkt l-IV sentencji wyroku. O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).

Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.