Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA – Włodzimierz Ryms (spr) po rozpoznaniu w dniu 12 września 2007 r., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 398/07 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w G. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2007 r., zn. [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki domków letniskowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w G. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2007 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki zespołu domków letniskowych. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd stwierdził, że skarżące Stowarzyszenie zostało wezwane do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 8 maja 2007 r. strona skarżąca przesłała do WSA w Szczecinie pismo, w którym poinformowała, że złożyła do Sądu Rejonowego (Krajowego Rejestru Sądowego) w Szczecinie wniosek o rejestrację, który został zarejestrowany pod sygn. akt [...]. Ponadto, skarżące Stowarzyszenie wskazało, że dotychczas zarejestrowane było postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2000 r., sygn. akt [...]. W ocenie Sądu I instancji skarżące Stowarzyszenie nie uzupełniło w wyznaczonym terminie braków formalnych poprzez nadesłanie aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego lub zaświadczenia. Sądy rejestrowe z dniem 1 stycznia 2004 r. przejęły dotychczasowe rejestry sądowe i wydają w tym zakresie odpisy, wyciągi i zaświadczenia. Podmioty podlegające, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 17, poz. 209 ze zm.) obowiązkowemu wpisowi do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej, wpisane do odpowiedniego rejestru przed dniem 1 stycznia 2001 r., wpisuje się do rejestru obecnie prowadzonego przez sądy rejonowe z urzędu. Wobec tego skarżące Stowarzyszenie było zobowiązane przedstawić odpis z Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Szczecinie.

Od tego postanowienia skarżące stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną, podnosząc zarzut naruszenia art. 49 § 1, art. 57 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarżące Stowarzyszenie zostało wezwane do przedłożenia aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Wezwanie to zostało wykonane przez przedstawienie postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 12 sierpnia 2000 r. o zarejestrowaniu Stowarzyszenia [...]. Skarżące Stowarzyszenie poinformowało jednocześnie, że aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego złoży niezwłocznie po jego otrzymaniu. Nie można zatem przyjąć, że strona nie uzupełniła braków formalnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 28 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa art. 28, mają obowiązek wskazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Wskazanie umocowania musi mieć formę dokumentu. Art. 29 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie precyzuje jaki dokument powinien zostać przedłożony. Co do zasady będzie to dokument urzędowy, w szczególności wyciąg z właściwego rejestru. Dokumentem stwierdzającym umocowanie może być także odpis uchwały podjętej w tym względzie zgodnie ze statutem organizacji przez powołany do tego organ. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pod rygorem odrzucenia skargi.

Z akt sprawy wynika, że Stowarzyszenie [...] wniosło skargę na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2007 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki domków letniskowych, która została podpisana przez Prezesa Zarządu i Skarbnika Stowarzyszenia. Pismem z dnia 26 kwietnia 2007 r. wezwano skarżące Stowarzyszenie do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi przez nadesłanie aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego oraz nadesłania odpisu skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżące Stowarzyszenie przedstawiło odpis skargi oraz postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2000 r. o rejestracji stowarzyszenia, zawiadomienie o wpisie do rejestru stowarzyszeń w dziale "A" Stowarzyszenia [...] w N., a także wyjaśniło, że złożyło wniosek do Sądu Rejonowego Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego w Szczecinie o rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym i w tym zakresie toczy się postępowanie rejestrowe, sygn. akt [...].

Do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 769 ze zm.) rejestry sądowe były prowadzone przez sądy właściwe na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem ustawy o KRS. W przypadku stowarzyszeń były to rejestry stowarzyszeń prowadzone przez właściwe sądy okręgowe. Obecnie poprzednie rejestry sądowe zostały przekazane do właściwego sądu rejonowego prowadzącego Krajowy Rejestr Sądowy – sądu rejestrowego. Jakkolwiek odpis z tych rejestrów można uzyskać we właściwym sądzie rejestrowym, to nie zmienia to faktu, że poprzednie rejestry nie tworzą Krajowego Rejestru Sądowego. Stowarzyszenia dotychczas zarejestrowane w rejestrach stowarzyszeń muszą dopiero wystąpić z wnioskiem o zarejestrowanie w Krajowym Rejestrze Sądowym. W sytuacji, kiedy stowarzyszenie nie zostało wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego może uzyskać jedynie odpis, wyciąg czy zaświadczenie z poprzedniego rejestru stowarzyszeń, a nie z Krajowego Rejestru Sądowego. Dotychczasowy wpis w rejestrze stowarzyszeń traci moc po wpisaniu podmiotu do Krajowego Rejestru Sądowego.

Mając powyższe względy na uwadze, należy uznać, że odrzucenie skargi z powodu nienadesłania aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego było przedwczesne, skoro skarżące stowarzyszenie nie było w tym Rejestrze wpisane i tym samym nie mogło otrzymać aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. W tej sytuacji, kiedy w zarządzeniu nie określono w jakim celu wezwano skarżące Stowarzyszenie do nadesłania aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, po otrzymaniu odpowiedzi Stowarzyszenia na wezwanie, Sąd powinien wezwać stronę skarżącą do wykazania umocowania do podejmowania czynności w postępowaniu przez osoby wnoszące skargę dokumentem, wskazując jednocześnie, iż takim dokumentem w szczególności może być odpis z poprzedniego rejestru stowarzyszeń, w którym Stowarzyszenie jest wpisane.

Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji nie słusznie odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi, skoro skarżące Stowarzyszenie nie mogło tych braków uzupełnić, z uwagi na nieprecyzyjne sformułowanie wezwania.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.