Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 16 lipca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (sprawozdawca) Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: referent stażysta Aleksandra Żakowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2026 roku sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zwrotu dotacji oświatowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 224 zł (słownie: dwieście dwadzieścia cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z 5 listopada 2025 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. W., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z 2 kwietnia 2025 r.,

nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zwrotu dotacji oświatowej.

Zaskarżona decyzja SKO zapadła w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy.

Skarżąca prowadzi Przedszkole [...] w S.. W 2022 r. otrzymała z budżetu Gminy S. dotację na prowadzenie ww. placówki w wysokości 881.460,14 zł.

Burmistrz pismem z 3 listopada 2023 r. powiadomił skarżącą o zamiarze przeprowadzenia kontroli w zakresie wykorzystania dotacji udzielonej za 2022 r. Czynności kontrolne zakończone zostały podpisaniem protokołu kontroli 3 lipca 2024 r. W protokole wskazano m.in., że w 2022 r. Przedszkole [...] wydatkowało dotację m.in. na zakup:

- w dniu 2 luty 2022 r. smartfona [...] za kwotę 799,00 zł oraz w dniu

21 lipca 2022 r. smartfona marki [...] za kwotę 5.179,00 zł;

- w dniu 12 czerwca 2022 r. zmywarki [...] za kwotę 1.599,99 zł (faktura nr [...] z 12 czerwca 2022 r. wystawiona przez T. S.A.), w dniu 9 sierpnia 2022 r. zmywarki [...] za kwotę 1.958,98 zł (faktura nr [...] z 9 sierpnia 2022 r. wystawiona przez T. S.A.), w dniu 9 sierpnia 2022 r. zmywarki [...] za kwotę 1.637,90 zł (faktura [...] z 9 sierpnia 2022 r. wystawiona przez E. Sp. z o.o.);

- w dniu 21 lipca 2022 r. polisy ubezpieczenia komputera za kwotę

389,00 zł - nota obciążeniowa nr [...].

W związku z zakończeniem kontroli Burmistrz 9 września 2024 r. skierował do skarżącej zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia kwoty zwrotu do budżetu Gminy S. dotacji wydatkowanej niezgodnie

z przeznaczeniem.

W trakcie postępowania skarżąca m.in. pismem z 30 grudnia 2024 r. wskazała, że zakupy aparatów telefonicznych jak i zmywarek mieszczą się katalogu środków służących procesowi dydaktycznemu i wychowawczemu. Telefony zostały zakupione dla utrwalania prac i osiągnięć dzieci. Zmywarki zakupiono w związku z rosnącą ilością dzieci i tym samym rosnącą liczbą brudnych naczyń. Zakup zmywarek jest bardziej opłacalny niż zatrudnienie osób do zmywania naczyń. Wskazano, że zmywarka zakupiona w dniu 12 czerwca 2022 r. zastąpiła zepsuty sprzęt. W piśmie wskazano także, że zakup ubezpieczenia komputera służy przedłużeniu gwarancji na wypadek jego awarii i braku możliwości korzystania z niego.

Z kolei w piśmie z 17 stycznia 2025 r. skarżąca wyjaśniła, że w zakupionych przez Przedszkole zmywarkach zamontowano grzałki zwiększające temperaturę wody służącej do mycia naczyń do 90 stopni Celsjusza. Oświadczyła równocześnie, że Przedszkole nie posiada dokumentacji potwierdzającej dokonanej modyfikacji zmywarek. Zmiany te służyły obniżeniu kosztów prowadzenia Przedszkola.

W odpowiedzi na kolejne wezwanie, skarżąca do pisma z 12 luty 2025 r. dołączyła kopię zaświadczenia z 12 sierpnia 2022 r. wydane przez "Naprawa

i Sprzedaż [...] J. K.", w którym potwierdzono, że w zmywarkach [...] oraz [...] wymieniono termostat 70 stopni Celsjusza na termostat 90 stopni Celsjusza.

Burmistrz wystąpił do serwisu producenta zmywarek, tj. B. Sp. z o.o. z pytaniami: "Czy dopuszczacie Państwo jako producent i zapewniacie bezpieczne użytkowanie zmywarki [...] oraz [...] oraz [...] po wymianie fabrycznego termostatu na termostat grzejący wodę w zmywarce do 90 stopni Celsjusza? Czy taka zmywarka nadal posiada gwarancję producenta, czy możliwa jest jej bezpieczna eksploatacja, czy zmywarki przystosowane są do wody o takiej temperaturze? Czy nadal zachowane są posiadane przez sprzęt certyfikaty CE i Energy Star?".

W odpowiedzi na ww. zapytanie producent wskazał, że nie dopuszcza zmian tego typu i urządzenie nie będzie w stanie poprawnie i bezpiecznie pracować po takich zmianach konstrukcyjnych.

Burmistrz decyzją z 2 kwietnia 2025 r.:

1) ustalił kwotę dotacji w wysokości 5.585,87 zł udzielonej przez Gminę S. Przedszkolu [...], którego organem prowadzącym jest J. W. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą S. jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem i podlegająca zwrotowi do budżetu Gminy S. (tj. zakup polisy ubezpieczenia komputera za kwotę 389,00 zł, zakup zmywarki [...] za kwotę 1.599,99 zł, zakup zmywarki [...] za kwotę 1.958,98 zł, zakup zmywarki [...] za kwotę 1.637,90 zł),

2) określił termin zwrotu ww. kwoty do budżetu Gminy S. do 15 dni od dnia stwierdzenia ww. okoliczności, tj. w terminie do 15 dni od momentu kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna,

3) ustalił termin naliczania odsetek obliczanych w wysokości jak dla zaległości podatkowych dla ww. kwoty od dnia 13 grudnia 2022 r., tj. od momentu przekazania ostatniej raty dotacji za rok 2022 r.,

4) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w części dotyczącej uznania dotacji za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem z tytułu zakupu aparatu telefonicznego [...] za kwotę 5.179,00 zł oraz marki [...] za kwotę 799,00 zł.

Burmistrz w uzasadnieniu wskazał, że wydatek w wysokości 5.978,00 zł (zakup smartfona [...] oraz smartfona marki [...]) uważa się za zasadny i tym samym dotację, z której był finansowany, za wykorzystaną zgodnie z przeznaczeniem, dlatego postępowanie w tym zakresie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe.

Następnie organ I instancji wskazał, że wydatki realizowane ze środków publicznych, winny być dokonywane zgodne z zasadami wyrażanymi w ustawie

o finansach publicznych, czyli w sposób oszczędny i celowy. W ocenie Burmistrza, dokonywanie zmian w urządzeniach w sposób powodujących zagrożenia dla ich bezpiecznej eksploatacji nie można uznać za wydatek racjonalny i zasadny. Organ

I instancji wskazał, że w postępowaniu skarżącej można zauważyć swoisty dualizm

z jednej strony dokonuje wykupienia dodatkowej gwarancji (wydatek na zakup ubezpieczenia komputera) z obawy na ciągłość jego działania, a z drugiej strony dokonuje z chęci zysku modyfikacji zakupionych urządzeń skutkujących utratą gwarancji i brakiem możliwości bezpiecznego ich użytkowania.

Zdaniem Burmistrza, w związku z faktem, że Przedszkole dokonuje wydatku ze środków dotacji w sposób niecelowy, ponieważ zakupione zmywarki służą innemu celowi niż ten, do którego zostały skonstruowane, wydatek na ich zakup w łącznej wysokości 5.196,87 zł należy uznać za niezasadny, a ww. kwotę dotacji uznać za wydaną niezgodnie z przeznaczeniem.

W zakresie wydatków na dodatkowe ubezpieczenie (przedłużenia gwarancji zakupionego komputera) Burmistrz stwierdził, że jest to wydatek nie spełniający przesłanki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Zdaniem organu I instancji, o ile urządzenie w postaci komputera spełnia te przesłanki, to dodatkowe ubezpieczenie nie. W związku z powyższym kwotę 389,00 zł należy uznać za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, to jest co do nałożonego w punkcie 1 obowiązku zwrotu dotacji za zakup zmywarki [...] za kwotę 1.599,99 zł, zmywarki [...] za kwotę 1.958,98 zł, zmywarki [...] za kwotę 1.637,90 zł.

Skarżąca zarzuciła m.in., że organ błędnie przyjął, że zakup i przeróbka zmywarek była niecelowa. Podniosła także, że sanepid nie kwestionował przeróbek zmywarek.

SKO decyzją z 5 listopada 2025 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji wskazał, że wydatek w dokonywany ze środków otrzymanej dotacji musi spełniać warunek bycia wydatkiem bieżącym oraz być wydatkiem na cele:

w zakresie kształcenia, wychowania i opieki.

Zdaniem SKO wydatki będące przedmiotem postępowania obejmujące zakupy przedmiotowych zmywarek, co do zasady spełniają przesłankę bycia wydatkiem bieżącym. Jednak w ocenie SKO dokonywanie zmian w urządzeniach w sposób powodujący zagrożenia dla ich bezpiecznej eksploatacji nie można uznać za wydatek racjonalny i zasadny.

Następnie organ II instancji uznał, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania uzupełniającego w świetle zebranego w sprawie materiału nie jest konieczne. Zdaniem SKO, bezspornym jest bowiem fakt zakupu trzech zmywarek przez skarżącą, która we własnym zakresie (poprzez zewnętrzny podmiot), na własne ryzyko podjęła się modernizacji sprzętu. Wskazał, że już w momencie zakupu zmywarek skarżąca wiedziała, że nie spełniają one wymogów pozwalających na wyparzanie naczyń. Zatem skarżąca celowo podjęła się ich dostosowaniu tak, aby mogły służyć optymalizacji kosztów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję skarżąca zarzuciła brak rozpatrzenia zarzutów odwołania,

a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, to jest z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, jak i oparcie rozstrzygnięcia na kwestionowanych przez stronę faktach, których ustalenie wymaga wiedzy specjalistycznej, z pominięciem dowodu z opinii biegłego.

Skarżąca wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,

2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione w niej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1

§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143

z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 z późn. zm.; w skrócie: "u.f.p.") wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów.

Stosownie do art. 252 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz

z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Natomiast zgodnie z art. 252 ust. 5 u.f.p. zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy przyjąć generalne założenie, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem polega w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielna albo na realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach odrębnych stanowiących o sposobie udzielania i rozliczania dotacji.

Przedmiotowa sprawa dotyczy tzw. dotacji oświatowej, której środki beneficjent zobligowany jest spożytkować na realizację zadań określonych w art. 35 ust. 1 ustawy

z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2024 r.

poz. 754 z późn. zm.; w skrócie: "u.f.z.o."). Zatem każdy wydatek, który pokryty został

z dotacji, winien być poddany weryfikacji pod kątem jego zgodności ze wspomnianym przepisem. Brak owej zgodności uzasadnia twierdzenie o jego wydatkowaniu niezgodnie z przeznaczeniem, a w dalszej kolejności o potrzebie jego zwrotu.

Stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, z tym że dotacja, o której mowa w art. 29a ust. 1 i 2, jest przeznaczona na realizację zadań, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 117 ust. 5 ustawy - Prawo oświatowe. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki (...).

Dotacje przeznaczane na realizację zadań placówki wychowania przedszkolnego ograniczone są do zakresu ich celowości oraz do bieżących jej wydatków. Są one zatem przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówki wychowania przedszkolnego w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, przy czym mogą być wyłącznie wydatkowane na pokrycie jej bieżących wydatków placówki. Rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez placówkę wychowania przedszkolnego bądź jednostkę prowadzącą, czy też pokrywaniu wszelkich jej wydatków (por. m.in. wyroki NSA z: 25 września 2015 r., II GSK 1769/14;

8 maja 2014 r., II GSK 229/13; 19 marca 2014 r., II GSK 1858/12; 26 sierpnia 2014 r.,

II GSK 1002/13; wszystkie powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, baza CBOSA).

Ustawa jasno sprecyzowała, że jako wydatki bieżące należy rozumieć wydatki, o których mowa w art. 236 ust. 2 u.f.p. Są to zatem wszystkie wydatki, które nie są wydatkami majątkowymi, tj. wydatkami na zakup m.in. środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych czy nieruchomości. Będą to zatem głównie wydatki na zakup usług, towarów czy wydatki na wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń (por. A. Olszewski, D. Pietrzykowska, G. Pochopień, K. Tusiński [w:] Finansowanie zadań oświatowych. Komentarz, red. M. Pilich, Warszawa 2020, uw. 6 do art. 35, LEX/el).

Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm.) organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności:

1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych

i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;

2) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki

i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym;

3) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;

4) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym

w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120, 295

i 1598), i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki;

5) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych;

6) wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki;

7) przekazanie do szkół dla dzieci i młodzieży oraz placówek, o których mowa

w art. 2 pkt 7, z wyjątkiem szkół artystycznych realizujących wyłącznie kształcenie artystyczne, informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych.

W ocenie Sądu, organy obu instancji nie wykazały, że zakup: polisy ubezpieczenia komputera za kwotę 389,00 zł, zmywarki [...] za kwotę 1.599,99 zł, zmywarki [...] za kwotę 1.958,98 zł oraz zmywarki [...] za kwotę 1.637,90 zł nie są wydatkami bieżącymi wydatkowanymi na realizację zadań placówki.

Zdaniem Sądu, jeśli ubezpieczony komputer jest wykorzystywany do pracy w Przedszkolu, nie ma racjonalnego wytłumaczenia, aby wydatek na ubezpieczenie sprzętu był uznany za niecelowy i niesłużący pokryciu bieżących zadań jednostki.

Organ I instancji uznał nadto zakup zmywarek za wydatki nieracjonalne i niezasadne, z uwagi na dokonane zmiany w urządzeniach (zmywarkach), polegające na zamontowaniu grzałki zwiększającej temperaturę wody służącej do mycia naczyń do 90°C, ponieważ zdaniem organu zmiany powodują zagrożenie dla ich bezpiecznej eksploatacji.

Sąd podziela stanowisko organu, że co do zasady nie powinno się dokonywać zmian konstrukcyjnych w zakupionych sprzęcie. Jednak ustalone okoliczności zdaniem Sądu nie dają podstaw twierdzenia, że zmiany spowodowały zagrożenie dla bezpiecznej eksploatacji, w związku z tym wydatki na zakup zmywarek są wydatkami nieracjonalnymi i niecelowymi. Organ jako dowód przedłożył wyłącznie mailową korespondencję z pracownikiem autoryzowanego serwisu. Natomiast nie zakwestionowano faktu, że zakupione zmywarki były w przedszkolu wykorzystywane. Organ nie wykazał, że po dokonanych zmianach urządzenia nie pracowały i nie były wykorzystywane do mechanicznego mycia naczyń. Nie wskazał, że organy uprawnione do kontroli w zakresie bezpieczeństwa żywieniowego i warunków pracy w przedszkolu (Sanepid czy Państwowa Inspekcja Pracy) zakwestionowały możliwość użytkowania sprzętu. W związku z powyższym w ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że wydatkowana dotacja w kwocie 5.196,87 zł nie była przeznaczona na realizację zadań placówki, tj na pokrycie wydatków bieżących.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ będzie zobowiązany uwzględnić ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach, na podstawie art. 200 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak

w pkt II sentencji wyroku.