Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 22 lipca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2026 roku sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 27 lutego 2026 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę

A. J. (dalej: skarżąca) uczyniła przedmiotem swojej skargi postanowienie Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: WWINGK, organ II instancji) z 27 lutego 2026 r., którym - po rozpoznaniu jej zażalenia - uchylono postanowienie Starosty [...] (dalej: Starosta, organ I instancji) z 10 grudnia 2025 r. i umorzono postępowanie administracyjne przed tym organem w sprawie odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej o dostęp do dokumentów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia 14 listopada 2025 r. do Starostwa [...] wpłynął wniosek skarżącej, jako spadkobierczyni po W. Ł. (zm. [...].), o udostępnienie wszystkich dokumentów zgromadzonych w zasobie geodezyjnym i kartograficznym, dotyczących sprawy podziału i uwłaszczenia nieruchomości o nr [...], [...] i [...], obr. [...], gm. [...]. Skarżąca podniosła, że jest stroną postępowania administracyjnego i na podstawie art. 73 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: K.p.a.) chce mieć wzgląd do akt sprawy.

Postanowieniem z 10 grudnia 2025 r. Starosta odmówił uwzględnienia wniosku o dostęp do dokumentów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego dot. ww. działek. Wskazał, że w tej sprawie zakończyło się postępowanie administracyjne w dniu 22 października 2025 r., a skarżąca otrzymała orzeczenie dnia 14 listopada 2025 r. W tej chwili toczy się postępowanie odwoławcze. Starosta wyjaśnił, że nie posiada dokumentów, o które wnioskuje skarżąca. Nie da się zatem uwzględnić wniosku. Dodał, że przepis art. 73 § 1 i 2 K.p.a. dotyczy dostępu do akt postępowania, a nie do zasobu danych prowadzonych przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...]. Podał też, że W. Ł. nie figuruje w żadnych rejestrach, z której to prawa skarżąca wywodzi wniosek.

Skarżąca w zażaleniu na to postanowienie podniosła, że jako spadkobierczyni po W. Ł. ma prawo wglądu do oryginalnych dokumentów świadczących o podziale działki W. Ł. na działki wskazane we wniosku inicjującym postępowanie. W l. 1977-1990 dokonywano zmian w granicach działki i dokonano wywłaszczenia. Dlatego chce ustalić wszystkie te okoliczności.

Jak wskazano na wstępie, postanowieniem z 27 lutego 2026 r. WWINGK uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie. W uzasadnieniu WWINGK wskazał, że dostęp do akt administracyjnych reguluje art. 73 § 1 i 2 K.p.a., a dostęp do zasobu geodezyjnego i kartograficznego regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 820, dalej: P.g.k.) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy.

Zdaniem WWINGK trafnie stwierdził Starosta, że w sprawie toczyło się i zakończyło się postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie P.g.k. Dnia 2 lutego 2026 r. zapadła decyzja kasatoryjna względem decyzji Starosty – sprawa powróciła do ponownego rozpoznania. W postępowaniu odwoławczym wykazano, że skarżąca istotnie jest spadkobierczynią pod swojej babci. Najpierw jej majątek odziedziczył K. J., a po nim skarżąca. Historycznie W. Ł. była podmiotem ewidencyjnym w dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej.

Wskazano, że ww. decyzja WWINGK nie została zaskarżona do sądu administracyjnego, a więc kwestia dostępu do zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez skarżącą jest ponownie analizowana przez Starostę. Niniejsza sprawa jest zatem bezprzedmiotowa, bowiem toczy się już postępowanie w tej sprawie. WWINGK stwierdził, że Starosta błędnie zrozumiał wniosek skarżącej – chodzi o dostęp do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a nie dostęp do akt administracyjnych w sprawie.

Wnosząc do tutejszego Sądu skargę na ww. postanowienie WWINGK A. J. podniosła, że organ odwoławczy błędnie przyjął przedmiot postępowania. Skarżącej chodzi nie o wgląd do dokumentacji, ale o ustalenie stanu faktycznego i prawnego nieruchomości będącej przedmiotem dziedziczenia. Istnieją bowiem rozbieżności co do powierzchni gospodarstwa rolnego. W historii działki brakuje wzmianki o jej ojcu. Pozostają wątpliwości, które należy wyjaśnić. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi WWINGK wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie, ani w sprawie już toczącej się nie przesądzono o prawach ani obowiązkach skarżącej i o stanie prawnym nieruchomości. Postępowanie dotyczy tylko dostępu do zasobów geodezyjnych i kartograficznych. W sprawie toczy się postępowanie zainicjowane wcześniej niż aktualne.

Na wezwanie Sądu, WWINGK przesłał kopię swej decyzji z 2 lutego 2026 r., którą uchylono decyzję Starosty w przedmiocie dostępu skarżącej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Sąd zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: P.p.s.a.). Ów przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Przedmiotem zaskarżenia jest istotnie postanowienie, które zostało wydane na skutek rozpoznania zażalenia. Z tego względu Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, uwzględniając art. 120 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując, jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje m.in. sądową kontrolę postanowień, wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., w zakresie realizowanej kontroli, sąd nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze. Innymi słowy, Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich okoliczności sprawy, mających wpływ na wynik sprawy, choćby strona skarżąca nie podniosła ich w skardze.

Przedmiotem skargi jest ocena zgodności z prawem postanowienia WWINGK, w którym uchylono postanowienie Starosty i umorzono postępowanie administracyjne w sprawie. W wyniku przeprowadzonej kontroli sądowej, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Skarżąca w niniejszej sprawie domaga się dostępu do danych z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, aby pozyskać niezbędne dla niej informacje o nieruchomości, której przed laty właścicielką była jej zmarła babcia. Starosta odmówił tego dostępu, gdyż uważa, że w tej sprawie toczy się postępowanie administracyjne, a podstawą swojego rozstrzygnięcia uczynił przepis art. 73 i art. 74 K.p.a. Organ II instancji uchylił postanowienie Starosty i umorzył postępowanie w tej sprawie twierdząc, że błędnie ustalono podstawę żądania skarżącej i niezasadnie powiązano rozstrzygnięcie organu I instancji z przepisami K.p.a. Sąd w pełni podziela stanowisko WWINGK.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć okoliczności, w jakich doszło do wszczęcia przedmiotowego postępowania administracyjnego. Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie wszystkich dokumentów zgromadzonych w zasobie geodezyjnym i kartograficznym dotyczących sprawy podziału i uwłaszczenia przedmiotowych nieruchomości. Wyjaśniła, że jest stroną trwającego postępowania administracyjnego w sprawie dostępu do zasobu geodezyjnego i kartograficznego i na podstawie art. 73 § 1 i 2 K.p.a. oczekuje dostępu do tego zasobu. Żądanie skarżącej z powołaniem przepisów K.p.a. stanowi nieuprawnione pomieszanie dostępu do różnych "zasobów", przy czym dostęp do zasobu geodezyjnego i kartograficznego jest publicznoprawnym uprawnieniem, o którym mowa w art. 40a ust. 1 P.g.k. w związku z § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 2 kwietnia 2021 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2021 r. poz. 820 ze zm.). Dopiero gdy w sprawie pojawia się spór na tym tle, dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego o dostęp do zasobu, który następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 40f ust. 1 P.g.k.). Dostęp do tego zasobu jest zatem administracyjnym uprawnieniem, który jest regulowany w trybie P.g.k. i przepisów wykonawczych. Żądanie skarżącej o dostęp do tego zasobu w trybie przepisów K.p.a. jest nieuprawniony, ponieważ przepisy K.p.a. regulują w art. 73 § 1 i 2 dostęp do akt administracyjnych, a dane interesujące skarżąca są udostępniane w myśl przepisów P.g.k. Jednocześnie dane te (pochodzące z zasobu geodezyjnego i kartograficznego) nie stanowią akt, których tajność powodowałaby wyłączenie jawności w trybie art. 74 § 1 K.p.a., a to z kolei uprawniało do ujawnienia po rozpoznaniu zażalenia wniesionego na podstawie art. 74 § 2 K.p.a.

Organ II instancji trafnie wyjaśnił tę różnicę i prawidłowo uzasadnił konieczność uchylenia postanowienia Starosty i umorzenia w tej sprawie postępowania administracyjnego. Powyższe spowodowane jest po pierwsze tym, nie można prowadzić dwóch postępowań administracyjnych w tej samej sprawie, po drugie zaś przepisy K.p.a. per se nie dają podstaw do wglądu do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. K.p.a. nie reguluje bowiem zagadnień związanych z materią praw lub obowiązków publicznoprawnych w rozumieniu materialnym, tylko jest to regulacja dotycząca procedury osiągania tychże praw lub obowiązków. Przepisy art. 73 § 1 i 2 oraz art. 74 § 1 i 2 K.p.a. nie mogły zatem stanowić podstawy odmowy dostępu do zasobu, o który ubiega się skarżąca, gdyż dokładnie w takiej sprawie toczy się osobne, wcześniej zainicjowane przez skarżącą, postępowanie administracyjne.

Sąd otrzymał od organu II instancji kopię decyzji kasatoryjnej WWINGK z 2 lutego 2026 r. (k. 71-85 akt sądowych), która powyższe ustalenia potwierdza i ma wiedzę o tym, że prawo dostępu skarżącej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a więc to wszystko, co interesuje skarżącą, jest aktualnie przedmiotem postępowania administracyjnego. Przepis art. 73 § 1 i 2 K.p.a. nie może prowadzić do obejścia przepisów P.g.k. i służyć ujawnieniu danych z tego zasobu. Organ II instancji prawidłowo to wszystko odczytał i trafnie uchylił decyzję Starosty i umorzył niezasadnie wszczęte postępowanie administracyjne.

Zważywszy, ze w sprawie mamy do czynienia z wydaniem przez Starostę postanowienia, od którego służyło zażalenie, zastosowanie znajdował przepis art. 144 K.p.a., wedle którego q sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. I tak, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Uchylenie decyzji i umorzenie postępowania I instancji oznacza zniesienie postępowania administracyjnego w sprawie, z powodu jego bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. Zgodnie z dyspozycją art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego należy więc niewątpliwie zaliczyć fakt istnienia w obiegu prawnym ostatecznej decyzji wydanej w tożsamej sprawie. Przyjmuje się, że jeżeli w obrocie prawnym istnieje już ostateczna decyzja administracyjna dotycząca podmiotowo i przedmiotowo tego samego zdarzenia prawnego, to kolejne postępowanie w tej samej sprawie należy uznać za bezprzedmiotowe i w konsekwencji je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Sprawa administracyjna, która staje się przedmiotem postępowania, musi mieć zatem charakter otwarty w tym znaczeniu, że nie może być już rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Przyjęcie powagi rzeczy osądzonej wymaga więc stwierdzenia tożsamości porównywanych spraw pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Tożsamość podmiotowa ma zaś miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same podmioty. Natomiast tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy wyznacza tożsamość podstawy prawnej i faktycznej oraz treści żądania (por. wyrok NSA z 12 marca 2026 r., sygn. akt I OSK 310/25, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W kontekście powyższego organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że z takim właśnie stanem faktycznym i prawnym ma do czynienia na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Ostateczna (w znaczeniu formalnym) była bowiem wspomniana decyzja kasatoryjna z 2 lutego 2026 r. rozstrzygająca zagadnienie udostępnienia skarżącej żądanych materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego odnośnie przedmiotowych działek (tożsamość przedmiotowa i podmiotowa).

Odnosząc się do zarzutów i twierdzeń skargi należy wskazać, że organ II instancji prawidłowo zidentyfikował przedmiot postępowania. Wobec tego, że w dniu wydania zaskarżonego postanowienia toczyło się już postępowanie w tej sprawie (na skutek ww. decyzji kasatoryjnej), a zażalenie dotyczyło postanowienia Starosty o odmowie udostępnienia danych, wydanego na podstawie art. 73 § 1 i 2 i art. 74 § 1 i 2 K.p.a., zasadnie uznano, że skarżąca żąda dostępu do zasobu na podstawie przepisów K.p.a., gdzie przepis art. 73 § 1 i 2 dotyczy wyłącznie dostępu do akt postępowania administracyjnego, a przepis art. 74 § 1 i 2 ograniczenia do akt administracyjnych z uwagi na klauzule tajności. Skarżąca w treści skargi jakby prostowała ostatecznie swoje stanowisko, lecz to właśnie jest przedmiotem postępowania przed organami administracji geodezyjnej, w którym zapadła ww. decyzja kasatoryjna. Postępowanie sądowoadministracyjne na tym etapie nie jest przestrzenią do rozstrzygania o tym, czy skarżąca powinna otrzymać wnioskowany dostęp do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Rozbieżności co do powierzchni gospodarstwa rolnego oraz dane historyczne są już zaś przedmiotem wyjaśnień w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, na podstawie art. 40f ust. 1 P.g.k. Temu nie służą zaś przepisy K.p.a., jak i tym bardziej P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalono.