IV SA/Po 159/16 - Wyrok

Data orzeczenia	2016-05-05	
Data wpływu	2016-02-29	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Izabela Bąk-Marciniak
Jerzy Stankowski /przewodniczący/
Józef Maleszewski /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Skarżony organ	Rada Gminy	
Treść wyniku	Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały	
Powołane przepisy	Dz.U. 2015 nr 0 poz 163; art. 50 ust. 1-6; Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 maja 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Środzie Wlkp. na uchwałę Rady Gminy Kleszczewo z dnia 02 sierpnia 2004 r. nr XXII/114/2004 w przedmiocie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat jak również trybu ich pobierania stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości	
Uzasadnienie
Rada Gminy w Kleszczewie uchwałą nr XXII/114/2004 z dnia 2 sierpnia 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. nr 133 poz. 2748) uchwaliła szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb pobierania opłat.

W § 1 Uchwały wskazano rodzaje usług opiekuńczych realizowanych w zakresie zadań własnych gminy i określono, że usługi opiekuńcze świadczone są w miejscu zamieszkania. W § 2 Uchwały wskazano komu i w jakich sytuacjach przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych oraz zdefiniowano specjalistyczne usługi opiekuńcze. W § 3 Uchwały określono, że w decyzji o przyznaniu świadczenia w postaci usług określa się wysokość odpłatności, którą ponosi świadczeniobiorca, albo przyznaje się to świadczenie nieodpłatnie, oraz określono w jakiej sytuacji świadczenia w postaci usług przysługują świadczeniobiorcy nieodpłatnie. W § 4 określono zasady zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia, osobno dla osób samotnie gospodarujących i osób w rodzinie. W § 5 i § 6 określono, że odpłatność za usługi należy wpłacać w ratach miesięcznych, wskazując termin i sposoby uiszczania opłaty, przy czym w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w uzgodnieniu z Wójtem Gminy może odstąpić od określenia wysokości odpłatności. W § 7 wskazano, że wysokość kosztu jednej godziny usług opiekuńczych ustala Wójt Gminy. Wykonanie uchwały powierzono wójtowi Gminy i kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej (§ 8 Uchwały).

Pismem z dnia 08 stycznia 2016 r. Prokurator Rejonowy w Środzie Wlkp. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skargę na ww. Uchwałę, domagając się stwierdzenia nieważności Uchwały w całości. Zarzucił:

1. rażące naruszenie prawa - art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niepełne wyczerpanie zakresu upoważnienia ustawowego zawartego w art. 50 ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2015 roku, poz. 163 z późn. zm., dalej jako u.p.s.) i uregulowanie jedynie zasad i podstaw przyznawania świadczenia oraz warunków zaistnienia obowiązku, wysokości i sposobu zwrotu wydatków za świadczenia w formie usług opiekuńczych z jednoczesnym brakiem wskazania kosztu jednostkowego za jedną godzinę tych usług, czy wskazania innego bezspornego sposobu ustalenia wysokości opłaty za jedną godzinę usług opiekuńczych i przekazanie przepisem § 7 Uchwały do decyzji Wójta Gminy ustalenia wysokości kosztu jednej godziny usług opiekuńczych, gdy tymczasem wyłączną kompetencję w tym zakresie posiada Rada Gminy w Kleszczewie,

2. rażące naruszenie prawa - art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego zawartego w art. 50 ust. 5 u.p.s. i ustalenie świadczenia sług opiekuńczych w miejscu zamieszczania świadczeniobiorcy, gdy tymczasem ustalenie zakresu, okresu i miejsca świadczenia w myśl powołanego przepisu ustawy należy do ośrodek pomocy społecznej,

3. naruszenie przepisu § 143 odsyłającym do treści § 137 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2002 roku, nr 100 poz. 908, obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 283, dalej jako ZTP) poprzez powtórzenie w § 1 ust. 1 oraz § 2 zaskarżonej uchwały przepisów art. 50 ust. 1, 2, 3 u.p.s.

Uzasadniając napisał, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Z normatywnego charakteru przedmiotowej uchwały wynika konieczność formułowania w jej treści postanowień jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, przy precyzyjnym i kompleksowym realizowaniu delegacji ustawowej. Przepis art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.

Przepis art. 50 ust. 6 u.p.s. stanowi kompetencję rady gminy do określenia w drodze uchwały szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania. Zgodnie z tym przepisem jest wymagane, aby rada gminy realizując upoważnienie ustawowe określiła szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat w tej samej uchwale. Jeżeli ustawodawca zastrzegł, że w drodze aktu prawa miejscowego wydanego przez radę gminy powinny znaleźć się określone regulacje, to ich brak skutkuje nieważnością całej uchwały, jako niewypełniającej kompetencji przyznanej radzie.

W treści § 3, § 4, § 5 i § 6 zaskarżonej uchwały Rada Gminy określiła podstawy, zakres i sposób ponoszenia przez osobę korzystającą z pomocy w formie usług opiekuńczych odpłatności w części albo w całości w zależności od dochodu świadczeniobiorcy będącego osobą samotnie gospodarującą z uwzględnieniem kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 u.p.s. oraz w zależności od dochodu na osobę w rodzinie świadczeniobiorcy, także z uwzględnieniem kryterium dochodowego. Wskazano tam, że wysokość obowiązku odpłatności stanowi proporcję wartości kryterium dochodowego i wysokości kosztu usługi. Jednocześnie w treści § 7 zaskarżonej uchwały wskazano, że wysokość kosztu jednej godziny usług opiekuńczych ustala Wójt Gminy.

Skarżący wskazał, że treść art. 50 ust. 6 u.p.s. przesądza o tym, że to rada gminy jest organem właściwym do określenia szczegółowych warunków odpłatności za usługi opiekuńcze. Dokonując regulacji szczegółowych warunków odpłatności nie można pominąć kwestii kosztu usługi opiekuńczej, a także sposobu jej naliczania, na co zwraca uwagę ugruntowana praktyka orzecznicza, w tym: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2006 r, sygn. akt: IV SA/Wr 600/04, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt: IV SA/Wr 851/11, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt: II SA/Ol 285/12. Analiza przepisów zaskarżonej uchwały skłania ku konstatacji, że oddanie do decyzji Wójta określenia wysokości kosztu jednej godziny usług opiekuńczych jako jednej z bazowych wielkości - umożliwiającej choćby ustalenie wysokości obowiązku zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia - wykracza poza granice delegacji ustawowej z art. 50 ust. 6 u.p.s. i stąd też stanowi rażące naruszenie prawa.

Podobnie sprzecznym z regulacją ustawową pozostaje przepis § 1 ust. 2 Uchwały, gdzie a priori określono miejsce świadczenia usług opiekuńczych, gdy dyspozycja art. 50 ust. 5 u.p.s. pozostawia do decyzji ośrodka pomocy społecznej miejsce świadczenia tych usług.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów ZTP strona skarżąca wskazała, że przepisy § 1 ust. 1 oraz § 2 zaskarżonej uchwały stanowią one powtórzenie przepisów art. 50 ust, 1, 2, 3 u.p.s. Stanowiąc akty prawa miejscowego Rada Gminy jest zobowiązana do przestrzegania przepisów zasad techniki prawodawczej, gdzie między innymi zabrania się powtarzania w uchwale i zarządzeniu przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Praktyka uczy, że takie wierne powielenie treści przepisu, mimo że niezgodne z ZTP, traktowane jest przez organy nadzoru jako nieistotne naruszenie przepisów prawa i nie wywołuje negatywnych następstw prawnych. W ocenie strony skarżącej, przez wzgląd na konieczność zachowania precyzji i czystości języka aktów prawa i przede wszystkim przez wzgląd na wagę pozostałych zarzutów czynionych uchwale wskazane jej przepisy winny zostać również wyeliminowane.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy, zastępowany przez pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając pełnomocnik napisała, że zarzut sformułowany przez prokuratora jako pierwszy nie powinien stanowić uzasadnienia dla stwierdzenia nieważności Uchwały. Co do zarzutu bezpodstawnego ustalenia, że świadczenie usług opiekuńczych będzie miało miejsce w miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy, że treść zapisu uchwały jest inna, dotyczy świadczenia usług w miejscu zamieszkania. Pomimo istnienia dyspozycji art. 50 ust. 6 u.p.s., wskazującego że ośrodek pomocy społecznej przyznając usługi opiekuńcze wskazuje miejsce ich świadczenia, to jednak podmiot ten, wskazując to miejsce jest związany bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa, które nie pozwalają mu na wskazanie innych miejsc świadczenia niż to ustawa przewiduje. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 11 u.p.s. do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy organizowanie i świadczenie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych, w miejscu zamieszkania, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Zgodnie z art. 36 pkt 2 lit. 1 u.p.s. niepieniężne świadczenia opiekuńcze spełniane są miejscu zamieszkania, ośrodkach wsparcia oraz rodzinnych domach pomocy. Zgodnie z art. 52 u.p.s. rodzinny dom pomocy stanowi formę usług opiekuńczych i bytowych świadczonych całodobowo przez osobę w jej miejscu zamieszkania. Pełnomocnik oceniła, że usług opiekuńczych regulowanych zaskarżoną uchwała nie można realizować w innym miejscu niż "miejsce zamieszkania" tak jak stanowi uchwała, i nie jest to arbitralne rozstrzygnięcie rady gminy, ale wynika z bezwzględnie obowiązujących przepisów.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów ZTP pełnomocnik podkreśliła, że już strona skarżąca zaznacza, że jest to nieistotne naruszenie prawa, które nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały. W sytuacji uznania pozostałych podstaw skargi za niewystarczające do zastosowania sankcji tak daleko idącej jak stwierdzenie nieważności i to stwierdzenie naruszenia prawa nie uzasadnia uwzględnienia żądania skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszym postępowaniu uchwała określająca szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz określająca szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb pobierania opłat. Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, zawiera bowiem normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, ustanowione przez ustawowo określony organ administracji publicznej. Dokonując bardziej szczegółowej klasyfikacji takiej uchwały należy stwierdzić, że zalicza się ona do kategorii aktów prawa miejscowego o charakterze wykonawczym, dla których ustanowienia niezbędne jest szczegółowe upoważnienie zawarte w ustawie szczególnej, o jakim mowa w art. 40 ust. 1 u.s.g. (por. wyrok WSA z 09.03.2010 r., II SA/Op 432/09, CBOSA). Została podjęta na podstawie art. 50 ust. 6 u.p.s., który to przepis pozostaje w niezmienionym brzmieniu. Jest to delegacja ustawowa dla rady gminy do określenia, w drodze uchwały, szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania.

Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały należy wskazać, iż ustawodawca wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii rażących naruszeń. Powyższe wynika z treści art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 z późn. zm., dalej jako u.s.g.) zgodnie z którymi uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym także z rozporządzeniem – co w konsekwencji oznacza, że również z "Zasadami techniki prawodawczej", które stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz. U. Nr 100, poz. 908). Choć w większości przypadków sprzeczność z konkretnymi, szczegółowymi dyrektywami legislacyjnymi zawartymi w rozporządzeniu będzie miała charakter nieistotnego naruszenia prawa, to jednak nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie zasadom techniki prawodawczej przyjdzie zakwalifikować jako istotne naruszenie prawa. Będzie to zwłaszcza dotyczyć reguł określanych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego mianem "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej" (zob. np. postanowienie TK z 27.04.2004 r., P 16/03; OTK-A 2004/4/36), nakaz przestrzegania których postrzegany jest jako jeden z elementów konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji (por. T. Zalasiński, Zasady prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 51).

Jednym ze wspomnianych "rudymentarnych kanonów" tworzenia prawa jest niewątpliwie reguła wynikająca z § 115 w zw. z § 143 rozporządzenia, w myśl której w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym). Podobnie zakotwiczona w art. 94 Konstytucji jest dyrektywa wynikająca z art. 118 w zw. z § 143 rozporządzenia, w świetle której w akcie prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych (por. G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2010, s. 633). Takie powtórzenie jest, co do zasady, zabiegiem niedopuszczalnym, traktowanym w dominującym nurcie orzecznictwa sądów administracyjnych i TK jako rażące naruszenie prawa (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 30 czerwca 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 431/11, CBOSA). Jedynie w drodze wyjątku, uzasadnionego zwłaszcza względami zapewnienia komunikatywności tekstu prawnego, za dopuszczalne można uznać powtarzanie w aktach praw miejscowego, takich zwłaszcza jak statuty czy regulaminy, innych regulacji normatywnych. W każdym jednak przypadku tego rodzaju powtórzenia powinny być powtórzeniami dosłownymi, aby uniknąć wątpliwości, który fragment tekstu prawnego (rozporządzenia, ustawy upoważniającej czy innego aktu normatywnego) ma być podstawą odtworzenia normy postępowania (zob. S. Wronkowska [w:] S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2012, s. 35 i 241).

Sąd podziela zarzut powtórzenia przepisów art. 50 ust. 1 ust. 2 i ust. 3 u.p.s. w przepisach Uchwały. W § 1 ust. 1 Uchwały został powtórzony tekst art. 50 ust. 3 u.p.s. – wyliczenie rodzajów usług opiekuńczych. W § 2 ust. 1 Uchwały został powtórzony tekst art. 50 ust. 1 u.p.s., zaś w § 2 ust. 2 został powtórzony tekst art. 50 ust. 2 u.p.s. – w obu sytuacjach powtórzono opis osób, którym przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych. Skoro wskazane przepisy Uchwały stanowią powtórzenie przepisów ustawy, z ww. względów nie mogą zostać zaakceptowane.

Dalej Sąd stwierdza, że z art. 50 ust. 6 u.p.s. jednoznacznie wynika, że wyłącznie rada gminy została upoważniona do określenia w uchwale, kwestii także związanych z odpłatnością. Strona skarżąca słusznie wskazuje, że oddanie do decyzji Wójta określenia wysokości kosztu jednej godziny usług opiekuńczych jako jednej z bazowych wielkości – umożliwiającej choćby ustalenie wysokości obowiązku zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia – wykracza poza granice delegacji ustawowej zawartej w przywołanym przepisie. Rada Gminy w § 7 Uchwały scedowała zatem własną kompetencję, na Wójta, nie mając podstawy prawnej do takiego działania. Takie działanie stanowi rażące naruszenie prawa (tak również WSA w Olsztynie w prawomocnym wyroku z dnia 05 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 42/15,CBOSA).

Sąd podziela także zarzut strony skarżącej, dotyczący określenia miejsca świadczenia usług opiekuńczych w sprzeczności z art. 50 ust. 5 u.p.s. Ustawodawca w przywołanym przepisie zastrzegł przyznawanie usług opiekuńczych, ustalanie ich zakresu okresu i miejsca świadczenia, do wyłącznej właściwości ośrodka pomocy społecznej. Określając w akcie prawa miejscowego, że usługi opiekuńcze świadczone są w miejscu zamieszkania (osoby, której taka pomoc została przyznana) rada gminy wykroczyła poza delegację ustawową. Pełnomocnik Gminy, w odpowiedzi na skargę wywodzi, że usług opiekuńczych regulowanych zaskarżoną uchwałą nie można realizować w innym miejscu niż "miejsce zamieszkania" i nie jest to arbitralne rozstrzygnięcie rady gminy ale wynikać ma z bezwzględnie obowiązujących przepisów. Sąd stwierdza jednak, że kluczowe znaczenie dla oceny zakwestionowanego przepisu § 1 ust. 2 Uchwały ma zakres delegacji ustawowej. Brzmienie art. 50 ust. 5 u.p.s. wskazuje wprost, że rada gminy nie ma kompetencji do regulacji w tym zakresie w drodze uchwały podejmowanej na podstawie art. 50 ust. 6 u.p.s. (por. także prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 170/14; CBOSA). Nadto Sąd stwierdza, że nie jest możliwe zaakceptowanie przepisu wydanego bez upoważnienia ustawowego, choćby i faktycznie dana norma prawna wynikała z innych przepisów tej samej ustawy, także z tego powodu, że bezwzględnie obowiązuje przepisy ustawy - mogą ulec zmianie.

Sąd nie podziela argumentu pełnomocnika Gminy, jakoby istotną okolicznością w sprawie był fakt uchylenia zaskarżonej uchwały przez Radę Gminy. To fakt, że zaskarżona uchwała została uchylona uchwałą Rady Gminy Kleszczewo nr XIV/93/2016 z dnia 27 stycznia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat i trybu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2016 r. poz. 945). Okoliczność, że zaskarżona uchwała nie obowiązuje w dacie wniesienia skargi czy w dacie rozprawy nie ma jednak znaczenia przy ocenie legalności tej uchwały i nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku. Uchylenie przepisów uchwały przez radę gminy oznacza wyeliminowanie ich ze skutkiem od daty uchylenia (ex nunc), zaś stwierdzenie nieważności wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). W takiej sytuacji uchwałę należy traktować tak, jak gdyby nigdy nie została podjęta. Powyższe zobowiązuje sąd administracyjny do merytorycznego badania zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, jeśli mogła ona wywołać wobec określonych podmiotów skutki, których nie usuwa uchylenie naruszającej prawo uchwały. Sąd podziela stanowisko zawarte w ww. wyroku WSA w Olsztynie z dnia 05 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 42/15, że skoro zaskarżona uchwała stanowiła podstawę do przyznawania i ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, a także częściowego lub całkowitego zwolnienia od tych opłat, to niewątpliwie wywołała określone skutki prawne.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzekł o nieważności zaskarżonej uchwały, w całości.