Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi H. Z. i A. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej skargę oddala

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej jako "organ", "[...] WINB") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] po rozpoznaniu zażalenia H. Z. i A. Z. (dalej jako "skarżący") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] nakładające na A. i H. Z. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynków usytuowanych na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] w określonym terminie, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynków znajdujących się na terenie działki nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...].

Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] maja 2003 r. stawił się A. Z., który oświadczył, że budynek dwukrotnie uległ pożarowi na skutek podpalenia nieznanych osób. Skarżący zobowiązał się do przedłożenia do [...] maja 2003 r. zezwolenia Starosty [...] na remont i przebudowę budynków, a ponadto do przedłożenia stosownych dokumentów dot. uporządkowania terenu i ewentualnie rozbiórki.

Podczas kolejnych czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] marca 2014 r. oraz [...] sierpnia 2014 r. organ ustalił, że nieruchomość od strony północnej położona jest w odległości ok. 100 m od rzeki [...]; od strony wschodniej wzdłuż ul. [...], od której są fragmenty stalowych przęseł ogrodzenia. W pozostałych granicach - ogrodzenia brak. Od strony zachodniej, wzdłuż budynku jest wydeptana ścieżka do rzeki Świder, przy której widoczne są ślady po palonych ogniskach. Budynek od strony południowej działki jest piętrowy, zadaszony, z niezabezpieczonymi otworami przed wstępem osób trzecich postronnych (w odległości ok. 20 m od ul. [...]). Część klatki schodowej - zdemontowana. Od strony północnej budynek podpiwniczony, z walącym się stropem i fragmentami ścian parteru. Strop łatwo dostępny od strony ulicy - niezabezpieczony barierkami. Część belek stropowych uginająca się, część załamana. Zarówno strop jak i zwietrzałe fragmenty ścian parteru grożą zawaleniem, zagrażają życiu i mieniu osób postronnych.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nałożył na A. i H. Z. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynków usytuowanych na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] w terminie 60 dni od daty otrzymania postanowienia.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli A. i H. Z. Skarżący ponieśli, że czynności kontrolne w dniach [...] marca 2014 r. oraz [...] sierpnia 2014 r. zostały przeprowadzone z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego. Skarżący nie zostali powiadomieni o terminie ich przeprowadzenia. Wobec tego ustalenia faktyczne poczynione przez organ są wadliwe i nie mogą służyć jako podstawa do wydania ww. postanowienia.

Po rozpoznaniu zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia dokonane w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ powiatowy uzasadniają nałożenie na skarżących ekspertyzy technicznej na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

W ocenie [...] WINB nie można podnosić, by przeprowadzone przez organ I instancji czynności kontrolne zostały przeprowadzone z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzono stosowny protokół, a informacje w nim zawarte poparte zostały dokumentacją fotograficzną. Organ odwoławczy podkreślił, że protokół, jako dokument urzędowy korzysta ze zwiększonej mocy dowodowej i jego kwestionowanie bez przytoczenia wiarygodnych dowodów obalających zawarte w nim ustalenia jest pozbawione racji.

Organ odwoławczy podał, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowy obiekt nie jest użytkowany i znajduje się z złym stanie technicznym. W protokole z dnia [...] marca 2014 r. wskazano, że obiekt nie jest zabezpieczony przed wstępem osób trzecich, strop i zwietrzałe fragmenty ścian parteru grożą zawaleniem, zagrażają życiu i mieniu osób postronnych. Powyższe okoliczności zdaniem [...] WINB uzasadniają nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej.

Odnosząc się do kwestii prawidłowości dokonania powiadomienia skarżących o wyznaczeniu terminu czynności kontrolnych na dzień [...] marca 2014 r. oraz na dzień [...] sierpnia 2014 r. organ wojewódzki wskazał, że pisma zawierające informacje o terminach czynności kontrolnych zostały skutecznie doręczone H. i A. Z., o czym świadczą podpisy A. Z. na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przesyłek zawierających w/w dokumenty.

Skargę na powyższe postanowienie złożyli A. i H. Z. wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego tj.

- art. 81a ust. 3 poprzez przeprowadzenie przez organ czynności kontrolnych podczas nieobecności właściciela obiektu bez obecności przywołanego pełnoletniego świadka, co skutkuje tym, że czynności te nie mogą zostać uznane za dokonane w sposób prawidłowy, a zatem zebrany na ich podstawie materiał dowodowy należy uznać za wadliwy;

- art. 81 c ust. 2 w ten sposób, że organ kontrolny błędnie uznał, iż istnieją uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego budynków usytuowanych na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...].

Skarżący zarzucili ponadto naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. :

- art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zawiadomienie stron o czynnościach kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] marca 2014 r., gdyż strony nie zostały powiadomione o miejscu i terminie ich przeprowadzenia przynajmniej na siedem dni przed ich terminem, a także przeprowadzenia czynności kontrolnych w dniu [...] sierpnia 2014 r. pomimo informacji przekazanej telefonicznie organowi przez A. Z. iż przebywa on na zwolnieniu lekarskim i nie może być obecny przy czynnościach kontrolnych, co pozbawiło stronę możliwości udziału w przeprowadzeniu dowodu;

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego, który w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wskazanie niewyczerpujących okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. Nr 270, zwana dalej p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżonym do tutejszego Sądu postanowieniem Nr [...] z [...] marca 2015r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1kpa, utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] nakładające na A. i H. Z. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynków usytuowanych na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] w terminie 60 dni.

Podstawę prawną wydanych rozstrzygnięć stanowi art. 81c ust 2 Prawa budowlanego zgodnie z którym- organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika więc, iż stanowi on instrument umożliwiający organom (architektoniczno-budowlanym jak i nadzoru budowlanego) sprawne wykonywanie ich ustawowych zadań określonych przepisami. Postanowienie wydane w oparciu o omawiany przepis ma bowiem charakter dowodowy i takim celom służy. Przy czym, zaznaczyć trzeba, iż skorzystanie z uprawnienia określonego w ww. przepisie nie może być stosowane dowolnie i bez żadnych ograniczeń. Wskazuje na to wyraźnie brzmienie omawianego przepisu, w którym ustawodawca posługuje się sformułowaniem "w razie powstania uzasadnionych wątpliwości" i wymienia trzy kategorie przesłanek, od których uzależnia możliwość nałożenia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Z treści tego przepisu bezspornie wynika więc także, że organ wydający postanowienie o nałożeniu takiego obowiązku musi wykazać istnienie w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub jakości wykonywanych robót budowlanych bądź stanu technicznego obiektu budowlanego.

W ocenie Sądu, organy w sposób wystarczający wykazały, iż w sprawie występują takie wątpliwości co do stanu technicznego budynków usytuowanych na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], które uzasadniały zastosowanie cyt. powyżej normy prawnej. Uzasadnienie organu odwoławczego , a przede wszystkim organu I instancji w tym zakresie nie jest dowolne, albowiem znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy.

Podstawą dla wydania kontrolowanych rozstrzygnięć, były ustalenia poczynione przez organ I instancji, wskazujące, iż ". budynek od strony południowej działki jest piętrowy, zadaszony, z niezabezpieczonymi otworami przed wstępem osób trzecich postronnych (w odległości ok. 20 m od ul. [...]). Część klatki schodowej - zdemontowana. Od strony północnej budynek podpiwniczony, z walącym się stropem i fragmentami ścian parteru. Strop łatwo dostępny od strony ulicy - niezabezpieczony barierkami. Część belek stropowych uginająca się, część załamana. Zarówno strop jak i zwietrzałe fragmenty ścian parteru grożą zawaleniem, zagrażają życiu i mieniu osób postronnych".

Tak ustalony stan faktyczny uzasadnia powzięcie przez organa nadzoru budowlanego uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, zwłaszcza przy stwierdzeniu przez pracowników PINB, iż ściany parteru zagrażają życiu i zdrowi ludzi, zaś teren jest niezabezpieczony przed dostępem osób trzecich.

Powyższy stan faktyczny znajduje potwierdzenie w protokołach oględzin oraz bogatej dokumentacji fotograficznej.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, iż pierwsze oględziny przedmiotowych obiektów odbyły się w dniu [...] maja 2003r., po wszczęciu w dniu [...] kwietnia 2003r. postępowania z urzędu, w obecności A. Z.

Kolejne oględziny odbyły się w dniu [...] marca 2014r., w których skarżący nie brali udziału. Z zawiadomienia o czynnościach kontrolnych z dnia [...] lutego 2014r., co prawda wynika, iż skarżący otrzymują powiadomienia o czynnościach kontrolnych w dniu [...] marca 2014r., jednak w aktach postępowania administracyjnego brak dowodu dokonania takiego zawiadomienia przez organ.

Prawidłowo więc organ wyznaczył kolejny termin oględzin na dzień [...] sierpnia 2014r., o którym zawiadomił skarżących w dniu [...] lipca 2014r.( vide zwrotne poświadczenie odbioru zawiadomienia). Brak jest natomiast jakiegokolwiek dowodu na okoliczność, iż skarżący wnosił o przesuniecie terminu oględzin ze względu na zły stan zdrowia i przebywanie na zwolnieniu lekarskim, co podnosi się dopiero w skardze. W aktach postępowania nie pojawił się ślad ewentualnej rozmowy telefonicznej ani też co istotniejsze zwolnienie lekarskie skarżącego dowodzące niemożliwości udziału w czynnościach organu w dniu [...] sierpnia 2014r.,podczas których potwierdzono stan techniczny obiektów jako identyczny z tym ustalonym w dniu [...] marca 2014r.

W tej sytuacji jako nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art 79 § 1 i 2 kpa.

Czynności kontrolne z art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego nie są tożsame z oględzinami jako czynnością procesową przewidzianą przez art. 79 k.p.a. Jednakże, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 81a ust. 2 Prawa budowlanego czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu. Brak udziału w tej kontroli skarżących, nie może w świetle przytoczonych przepisów dyskwalifikować ich wyniku.

Nawet jeśliby uznać, iż w dniu [...] sierpnia 2014r. organ nadzoru budowlanego przeprowadził dowód z oględzin , o którym mowa w art.75 § 1kpa, to dobrowolny brak udziału skarżących w przeprowadzeniu takiego dowodu w żaden sposób nie dyskredytuje jego wartości dowodowej dla prowadzonego postępowania.

Na koniec Sąd zauważa i podkreśla raz jeszcze, iż kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie ma charakter jedynie dowodowy. Wydanie tego orzeczenia było spowodowane potrzebą dokładnego wyjaśnia sprawy wobec istniejących w niej wątpliwości co do stanu technicznego obiektów usytuowanych na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...].

Konkludując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu i rozstrzygnięciu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które mogłyby doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia i z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.