Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. W. na uchwałę Rady Gminy Świętajno z dnia 26 sierpnia 2014 r. nr XXXVIII/314/2014 w sprawie: rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy Świętajno postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia

Pismem z dnia 7 lipca 2014 r. F. W. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę na Wójta Gminy A w procedowaniu administracyjnym w sprawie wyliczenia odszkodowania i wydania decyzji za wycinkę 385 sztuk drzew z działki nr "[...]" w A na podstawie wykazanego cennika - art. 85 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Po przekazaniu przez Kolegium skargi do rozpoznania Radzie Gminy w trybie art. 227-240 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) Rada Gminy podjęła na postawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dna 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) oraz art. 229 pkt 3 i art. 238 § 1 k.p.a. zaskarżoną uchwałę z 26 sierpnia 2014 r., którą uznano skargę na działalność Wójta Gminy za bezzasadną.

Skargę na wymienioną uchwałę wniósł F. W.. W skardze skarżący zarzucił zaskarżonej uchwale naruszenie uprawnienia skarżącego i jego interesu prawnego poprzez naruszenie trójstronnego porozumienia pomiędzy spółką A, skarżącym i Wójtem Gminy w sprawie naliczenia odszkodowania za wycinkę drzew. Skarżący zaskarżonej uchwale zarzucił także naruszenie art. 77 ust. 1 Konstytucji RP oraz naruszenie art. 7 i 8 k.p.a.

Skarżący wniósł również o rozpoznanie przez Sąd skargi z dnia 7 lipca 2014 r. na działalność Wójta Gminy, jego rażące naruszenie prawa i przewlekłość postępowania administracyjnego w sprawie naliczenia odszkodowania za wycinkę drzew. Ponadto skarżący wniósł na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. o uznanie przez Sąd, że nastąpiło rażące naruszenie prawa, niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie naliczenia odszkodowania za wycięcie drzew. Ponadto skarżący wniósł o uznanie przez Sąd, że nastąpiło rażące zaniedbanie Rady Gminy i jej przewodniczącego w rozpoznaniu wniesionej skargi z 7 lipca 2014 r. na działalność Wójta Gminy, tj. rażące naruszenie prawa postępowania administracyjnego oraz jego działalności przeciwko i na szkodę skarżącego, co stanowi przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Skarżący wniósł ponadto o rozpoznanie przez Sąd spraw związanych z naliczaniem odszkodowań za: wycięcie drzew, zajęcie działki, za wykonanie prac porządkowych.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie z daleko idącej ostrożności procesowej o umorzenie lub oddalenie skargi w części dotyczącej przewlekłego prowadzenia przez Wójta Gminy postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wycinkę drzew. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano, że ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Podniesiono również, że sprawa ustalenia odszkodowania została załatwiona wydaniem w dniu 21 sierpnia 2014 r. decyzji przez Wójta Gminy, która została prawdzie uchylona przez organ II instancji, ale decyzja administracyjna tego organu była decyzją reformatoryjną ustalającą wysokość odszkodowania w tożsamy sposób jak w decyzji organu I instancji. Wskazano również, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Wójta Gminy nie było przewlekle prowadzone, a organ ten wydawał w sprawie cztery decyzje, które zostały następnie uchylone przez organ II instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Podnieść należy, iż stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta obejmuje jednak tylko orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała Rady Gminy wyrażająca jej stanowisko w sprawie skargi na działalność Wójta Gminy. Uchwała ta została zatem wydana w wyniku tzw. skargi powszechnej, przysługującej w oparciu o przepisy Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 229 pkt 3 Kpa organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności m.in. wójta jest rada gminy. Jednakże w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (jeszcze przed reformą sądownictwa administracyjnego) przeważał pogląd, iż sprawy z tego zakresu nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (tak między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2001r. Sygn. akt I SA 2668/00, LEX nr 54426 oraz w postanowieniu z dnia 21 września 2001r. sygn. akt I SA 2347/01, LEX nr 55766).

Podobne stanowisko zajmuje orzecznictwo także po reformie sądownictwa administracyjnego.

W utrwalonym już orzecznictwie sądowym przyjmuje się mianowicie, że sądy administracyjne nie są właściwe między innymi do rozpoznawania tzw. skarg powszechnych, a więc skarg związanych, tak jak w niniejszej sprawie, z nienależytym wykonywaniem zadań przez właściwe organy albo ich pracowników (tak m.in. w postanowieniu NSA z 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargi te wnoszone są bowiem oraz rozpatrywane w trybie i przez organy określone w dziale VIII (art. 227-240) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W wyroku z dnia 27 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 176/10 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że uchwała podjęta przez radę gminy (miasta) w trybie postępowania skargowego regulowanego przepisami k.p.a. nie może być w żadnym wypadku kwalifikowana jako akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Skarga, która została w tym trybie wniesiona, uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne uproszczone, które kończy się nie decyzją administracyjną w sposób władczy kształtującą sytuację prawną adresata, lecz czynnością materialno-techniczną, tj. zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy.

Podobnie kształtuje się orzecznictwo w odniesieniu do innych jednostek samorządu terytorialnego. I tak, Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdził w wyroku z dnia 20 lipca 2004r. (Sygn. akt OSK 650/04, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), iż podejmując uchwałę w trybie skargowym rada powiatu oceniała działalność organu jako sui generis "zwierzchnik służbowy" (...) uchwała, która stanowi rozpoznanie skargi powszechnej w ramach podległości między organami samorządu powiatu nie ma charakteru sprawy z zakresu administracji publicznej (...), zwłaszcza iż przepis art. 5 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnym nie przewiduje kognicji sądu administracyjnego w sprawach wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej oraz wynikających z podległości służbowej. Wymienioną linię orzecznictwa kontynuuje postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 maja 2005r. (sygn. akt II SA/Bk 276/05, opubl. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 2-3/2005 str. 115). W tezie ostatnio wymienionego orzeczenia Sąd stwierdził, iż "uchwała Rady Powiatu podjęta w wyniku rozpoznania skargi wniesionej w trybie działu VIII k.p.a. nie jest uchwałą w sprawie z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 87 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.).

W związku z powyższym skarga wniesiona w niniejszej sprawie na uchwałę Rady Gminy jest niedopuszczalna.

Sad także nie jest właściwy do rozpoznania skargi z 7 lipca 2014 r. na działalność Wójta, gdyż organem właściwym do rozpoznania takiej skargi w oparciu o art. 229 pkt 3 k.p.a. jest Rada Gminy.

W tym postępowaniu Sąd nie jest także właściwy do rozpoznania innych zarzutów dotyczących działalności Wójta podniesionych w skardze na uchwałę z dnia 26 sierpnia 2014 r., a związanych z nienależytym i przewlekłym prowadzeniem przez Wójta postępowania w sprawie odszkodowania za wycięcie drzew. Decyzje wydawane przez Wójta podlegają zaskarżeniu w trybie administracyjnym do organu wyższej instancji, a następnie do sądu administracyjnego. W postępowaniu przed sądem administracyjnym ze skargi na konkretną decyzję, skarżący może podnosić zarzuty przeciwko takiej decyzji, w tym zarzuty związane z ewentualną – w ocenie skarżącego - niewłaściwą podstawą prawną wydania decyzji.

Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało odrzucić.