Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Województwa Lubuskiego - Zarządu Dróg Wojewódzkich w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1454/21 odrzucające skargę kasacyjną Województwa Lubuskiego - Zarządu Dróg Wojewódzkich w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1454/21 w sprawie ze skargi Województwa Lubuskiego - Zarządu Dróg Wojewódzkich w Z. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 21 lipca 2021 r., nr DLŁ-WNL.8134.10.2021.MP w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z 14 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1454/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Województwa Lubuskiego - Zarządu Dróg Wojewódzkich w Z. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z 21 lipca 2021 r., nr DLŁ-WNL.8134.10.2021.MP w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną.

Zarządzeniem z 25 kwietnia 2022 r. Przewodnicząca Wydziału IV wezwała skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, w terminie siedmiu pod rygorem jej odrzucenia, przez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z jego jednym odpisem poświadczonym za zgodność z oryginałem. Skarżący został również zobowiązany do nadesłania oryginału, bądź poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu pełnomocnictwa, z którego treści wynika uprawnienie do występowania w jego imieniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, bądź sądami administracyjnymi ewentualnie uprawnienie do sporządzenia skargi kasacyjnej – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej (art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "ppsa").

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z 20 maja 2022 r. oświadczył, że zrzeka się rozprawy i wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, nie nadesłał jednak odpisu tego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z 30 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1454/21, odrzucił skargę kasacyjną Województwa Lubuskiego - Zarządu Dróg Wojewódzkich w Z. od wyroku tego Sądu z 14 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1454/21.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącego uzupełnił tylko częściowo wskazany wyżej brak formalny skargi kasacyjnej - składając wprawdzie oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, jednak bez odpisu ww. pisma dla strony przeciwnej. Tym samym, w ocenie Sądu I instancji, nie uzupełnił on stwierdzonego braku formalnego skargi kasacyjnej w zakreślonym przez Sąd zakresie, co biorąc pod uwagę rygor odrzucenia skargi w trybie art. 178 ppsa, implikowało orzeczenie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i nadanie biegu skardze kasacyjnej. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść postanowienia, tj.: 1) art. 178 ppsa, poprzez błędne przyjęcie przez sąd, że skarżący nie złożył odpisu swojego pisma z 20 maja 2022 r., zawierającego oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, podczas gdy odpis tego pisma złożył, co wynika wprost z treści tego pisma; 2) art. 178 ppsa, poprzez błędne przyjęcie przez sąd, że istnieje podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej, podczas gdy oświadczenie w przedmiocie trybu rozpoznania skargi zostało złożone w terminie i w wymaganej ilości egzemplarzy; 3) art. 178 ppsa, poprzez uznanie, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna ze względu na brak odpisu oświadczenia, podczas gdy oświadczenie w przedmiocie zrzeczenia się rozprawy zostało złożone skutecznie, w wymaganej ilości egzemplarzy i wywołało zamierzony skutek; 4) art. 176 § 2 w zw. z art. 178 ppsa, poprzez błędne uznanie przez sąd, że złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy w jednym egzemplarzu jest tożsama z nieprawidłowym wykonaniem zobowiązania sądu i stanowi podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano również, że zdaniem wnoszącego zażalenie, brak jednego egzemplarza wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, z uwagi na jego treść procesową, nie uniemożliwia nadania skardze kasacyjnej prawidłowego biegu. Powołując się na rozbieżne orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący podniósł, że odrzucenie skargi kasacyjnej, bez jej merytorycznego rozpoznania, jedynie z powodu zbyt dużego formalizmu ze strony Sądu należy uznać za nieuzasadnione.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 178 ppsa, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Z akt ocenianej sprawy wynika, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV z 25 kwietnia 2022 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z jego jednym odpisem poświadczonym za zgodność z oryginałem. Strona skarżąca kasacyjnie została również zobowiązana do nadesłania oryginału, bądź poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu pełnomocnictwa, z którego treści wynika uprawnienie do występowania w imieniu skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, bądź sądami administracyjnymi, ewentualnie uprawnienie do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z 14 lutego 2022 r. Na wykonanie zarządzenia zakreślono, zgodnie z art. 177a ppsa, termin siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego 16 czerwca 2022 r. (k. 145 akt sąd.). Do dnia wydania postanowienia z 30 maja 2022 r. braki skargi kasacyjnej uzupełniono jedynie w części – skarżący złożył wprawdzie wymagane prawem oświadczenie oraz dokument stosownego pełnomocnictwa procesowego wraz z poświadczonym za zgodność z oryginałem odpisem Uchwały nr [...] Zarządu Województwa Lubuskiego z dnia 27 grudnia 2016 r., nie nadesłał jednak odpisu oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu zarzutu błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że do pisma z 20 maja 2022 r. załączono jego odpis, stwierdzić należy, że z akt sprawy wynika, że przy piśmie tym nadesłano dwa załączniki, opisane jako: "odpis pisma z załącznikami" i "odpis pełnomocnictwa", co potwierdza pieczęć biura podawczego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (k. 146 akt sąd.). Analizując akta sprawy Sąd stwierdził, że rzeczywiście wraz z pismem uzupełniającym braki formalne skargi kasacyjnej złożono dwa załączniki, z tym że był to dokument pełnomocnictwa nr [...] z dnia 22 kwietnia 2022 r. (k. 147 akt sąd.) oraz wskazany wyżej odpis Uchwały nr [...] Zarządu Województwa Lubuskiego z dnia 27 grudnia 2016 r., wykazujący umocowanie Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w Z. A. B. do reprezentowania skarżącego w sprawie i udzielania dalszych pełnomocnictw (k. 148 akt sąd.) Z powyższego jasno wynika, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, sporny odpis pisma nie został do niego załączony.

W tym miejscu przypomnieć należy wyrażany wielokrotnie przez sądy administracyjne pogląd, że strona działająca w sprawie przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, a skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają tym samym mocodawcę.

Zgodnie z art. 176 § 2 ppsa, wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy jest obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej, bez którego ww. środek odwoławczy nie może otrzymać prawidłowego biegu. Powinien zatem znaleźć się w skardze kasacyjnej albo w odrębnym piśmie uzupełniającym. Skoro w niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej takiego wniosku bądź oświadczenia pełnomocnik skarżącego nie umieścił, został prawidłowo wezwany zarządzeniem z 25 kwietnia 2022 r. do uzupełnienia ww. braku poprzez nadesłanie stosownego w tym zakresie pisma wraz z jego odpisem.

Skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi kasacyjnej w postaci odpisu oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, wobec czego Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 178 ppsa.

Nie można się przy tym zgodzić z pełnomocnikiem skarżącego, że był to brak nieistotny i będący przejawem zbyt dużego formalizmu ze strony Sądu. Wskazać bowiem trzeba, że konieczność dołączenia odpisu pisma uzupełniającego skargę kasacyjną wywodzić należy również z art. 47 § 1 ppsa, który nakłada na stronę składającą pismo procesowe obowiązek dołączenia do niego odpowiedniej liczby załączników dla doręczenia ich pozostałym stronom. Z uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13, jasno wynika, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, (art. 47 § 1 ppsa), jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 ppsa, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który to brak nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie przyjąć należy, że powyższe stanowisko odnosi się również do skargi kasacyjnej oraz pisma procesowego uzupełniającego skargę kasacyjną. Podkreślenia wymaga, że skarga kasacyjna stanowi sformalizowany środek prawny, który uregulowany został w przepisach ppsa, zatem nie można dowolnie przyjmować, które z określonych w tej ustawie wymagań formalnych skarżący kasacyjnie spełni, a które pominie, uznając je za nadmierny formalizm.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.