III SA/Kr 780/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-24	
Data wpływu	2025-06-03	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Janusz Kasprzycki /przewodniczący/
Katarzyna Marasek-Zybura /sprawozdawca/
Magdalena Gawlikowska	
Symbol z opisem	6539 Inne o symbolu podstawowym 653	
Hasła tematyczne	Pomoc publiczna	
Skarżony organ	Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa	
Treść wyniku	uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2019 nr 0 poz 2167; Art. 1  par. 1  i 2; Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; ; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 nr 0 poz 775; Art. 138  par. 1  pkt 1; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z dnia 20 lutego 2025 r., nr 54/OR06/2025 w przedmiocie przyznania pomocy posiadaczowi chryzantem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie na rzecz skarżącej A. S. 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 20 lutego 2025 r. nr 457/OR06/2024 Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Krakowie (dalej: OR ARiMR) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 z późn. zm., dalej: k.p.a.) po rozpoznaniu odwołania A. S. (dalej: skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie (dalej: Kierownik) z dnia 30 grudnia 2020 r. nr BP104.8110.45.2020 w sprawie przyznanie pomocy posiadaczowi chryzantem w pełnej fazie dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku, spowodowanymi epidemią COVID-19.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 6 listopada 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie pomocy chryzantemowej. Zgodnie z ww. wnioskiem ilość chryzantem doniczkowych deklarowanych do pomocy wynosiła 1950 i były one przechowywane pod adresem K. [...], [...] K.

W dniu 16 listopada 2020 r. w miejscu przechowywania chryzantem w obecności siostry skarżącej (W. P.) zostały przeprowadzone oględziny, podczas których nie stwierdzono chryzantem zadeklarowanych przez skarżącą. Z notatki sporządzonej przez pracowników ARiMR przeprowadzających ww. oględziny wynika ma, że w dniu oględzin w rozmowie telefonicznej skarżąca przekazała kontrolującym, że rezygnuje z ww. dopłat. Z kolei obecna podczas oględzin siostra skarżącej stwierdziła, że wszystkie kwiaty, które znajdowały się na kontrolowanej posesji są jej własnością, a ona również ubiega się o ww. pomoc. Oględziny wykonane w dniu 13 listopada 2020 r. (w sprawie z wniosku siostry skarżącej) na tej samej posesji, potwierdziły obecność wszystkich kwiatów zadeklarowanych przez W. P.

Po przeprowadzeniu postępowania, Kierownik ww. Biura, decyzją z dnia 17 grudnia 2020 r. nr 0104-00000118556/20, odmówił skarżącej wnioskowanych płatności z uwagi na brak stwierdzenia posiadanych przez skarżącą chryzantem uprawnionych do tego wsparcia.

W wyniku odwołania od ww. decyzji, Dyrektor OR ARiMR, decyzją z dnia 4 lutego 2021 r. nr 3/OR06/2021, utrzymał w mocy ww. decyzję.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 21 października 2021 roku, sygn. akt I SA/Kr 430/21, oddalił skargę.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od ww. wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 13 lipca 2023 r. sygn. akt I GSK 1192/22, uchylił zaskarżony wyrok WSA a także dotychczas wydane w sprawie decyzje. W ocenie NSA, organy naruszyły wymóg wskazania stronie (przed rozstrzygnięciem sprawy) zależnych od strony przesłanek, których brak spełnienia lub wykazania mógł skutkować rozstrzygnięciem niekorzystnym dla strony, co według sądu było szczególnie istotne w sytuacji sprzecznych oświadczeń siostry strony dotyczących liczby i własności chryzantem. Zakwestionowano także brak umożliwienia skarżącej wypowiedzenia się o stanie sprawy przed jej rozstrzygnięciem.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji zwrócił się do strony o szczegóły i dowody dotyczące zakupu oraz produkcji sadzonek chryzantem w 2020 r., doniczek, a także korzystania z innych materiałów lub maszyn potrzebnych przy produkcji kwiatów a także czasu tej produkcji i jej wykazania np. rozliczeniami podatkowymi oraz potwierdzenia ilości odebranych od skarżącej chryzantem lub bioodpadów z tych roślin i oświadczeń osób wykonujących jakiekolwiek czynności przy kwiatach oraz własności terenów, na których stwierdzono obecność chryzantem.

W odpowiedzi na ww. wezwanie, skarżąca w piśmie z dnia 29 stycznia 2024 r. wskazała, że nie posiada dowodu zakupu swoich chryzantem i innych rzeczy związanych z tymi chryzantemami z uwagi na upływ czasu i brak świadomości konieczności posiadania takiego dokumentu. Wskazała również, że chryzantemy zakupiła jej matka od firmy Ogrodnictwo P. P. (3375 szt.) i Ogrodnictwo A. i A. K. (2200 szt.), a donice na giełdzie kwiatowej w K. Zakupione chryzantemy były wyłącznie doniczkowe i nie zostały przekazane organizacjom wskazanym w przepisach i nie zostały oddane jako bioodpady a zutylizowane po okazaniu ich podczas kontroli. Wskazała, że organy ścigania umorzyły postępowanie dotyczące rzekomej próby wyłudzenia płatności. Organy ścigania stwierdziły, że skarżąca posiadała 1950 szt. chryzantem. Prace przy kwiatach strony były wykonywane głównie przez skarżącą własnoręcznie bez wykorzystania maszyn. Działka ewid. nr [...] jest własnością jej siostry, która płaci podatek rolny od tej działki, a dom leżący na tej działce ma nr [...]. Skarżąca zajmowała się chryzantemami przez 2020 r. dorywczo, celem wyrównania strat jej sklepu wynikających z epidemii koronawirusa. Po 2020 r. sprzedaż chryzantem została zaprzestana z uwagi na straty, jakie poniosła (nie posiada dokumentów dotyczących ww. sytuacji). Do wyjaśnień załączyła kopie oświadczeń z dnia 17 stycznia 2024 r. A. P. (matki skarżącej i W. P. o zakupie w maju 2020 r. ok. 6 tyś. sadzonek chryzantem doniczkowych i rozdzieleniu ich po równo między córkami), K. S. z dnia 16 stycznia 2024 r. (męża skarżącej o uprawianiu przez nią w 2020 r. 1950 szt. chryzantem doniczkowych, złożonych na dz. ewid. nr [...] oraz byciu przez stronę jedynym żywicielem rodziny), oświadczenia K. P. z dnia 18 stycznia 2024 r. (o byciu umówionym na pracę u skarżącej przy sprzedaży chryzantem w 2020 r. przy cmentarzu w Skawinie, przy czym z uwagi na zamknięcie cmentarzy związane z koronawirusem, praca ta nie doszła do skutku), oświadczenia E. S. z dnia 18 stycznia 2024 r. (córki skarżącej o planowanej pomocy przy sprzedaży chryzantem w 2020 r. przy cmentarzu w S., do której nie doszło z uwagi na zamknięcie cmentarzy), oświadczenie A. C. z dnia 17 stycznia 2024 r. (o planowanej pomocy przy sprzedaży chryzantem w dniach 31 października 2020 r. i 1 listopada 2020 r. przy cmentarzu w S., do której nie doszło z uwagi na zamknięcie cmentarzy), zezwoleń Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z dnia 15 października 2020 r. na zajęcie pasa drogowego celem tymczasowego handlu przez skarżącą i W. P.

Ponadto na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 4 lipca 2024 r. skarżąca wraz z siostrą podały, że zdjęcia kwiatów wykonane w dniu 13 i 16 listopada 2020 r. podczas inspekcji obejmowały tylko kwiaty W. P. Natomiast zdjęcia z przełomu zimy i wiosny 2021 r., które zostały przedłożone przez skarżącą w czasie składania wyjaśnień na Komendzie Powiatowej Policji w Krakowie w ramach sprawy [...] z zawiadomienia organu I instancji, dotyczyły jej kwiatów. Deklarowane przez nią kwiaty zostały zakupione przez jej matkę z firmy Ogrodnictwo A. A. K. i podzielone po równo pomiędzy skarżącą i jej siostrę. Ponadto uprawiała kwiaty na całej pow. dz. ewid. Nr [...] (adres K. [...] w gm. M.), która jest własnością jej siostry. W październiku 2020 r. jej chryzantemy zostały przesadzone do doniczek, a potem złożone na wózki celem przygotowania do sprzedaży. Według skarżącej suche części roślin wciąż znajdują się na ww. posesji. Siostra skarżącej oświadczyła, że była przekonana, że inspekcje z listopada 2020 r. dot. tylko jej chryzantem doniczkowych i z tego powodu nie wskazywała wówczas miejsca przechowywania chryzantem skarżącej.

Organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia 29 listopada 2024 r. nr 0104-00000111123/24, odmówił skarżącej wnioskowanych płatności. W ocenie organu I instancji skarżąca nie dostarczyła wiarygodnych dowodów na to, że chryzantemy ujawnione podczas oględzin przeprowadzonych w listopadzie 2020 r. należały do niej. W treści pisma z dnia 29 stycznia 2024 r. skarżąca oświadczyła, że kwiaty zostały zutylizowane, tymczasem na fotografiach wykonanych w marcu 2021 r. (przekazanych organowi w dniu 4 lipca 2024 r.) zostały one ukazane w doniczkach. W ocenie organu I instancji te zdjęcia świadczą o braku spełnienia wymogu przekazania chryzantem na bioodpady do dnia 30 listopada 2020 r. - skarżąca zaprzeczyła, że kwiaty zostały oddane organizacjom pozarządowym. Ponadto podnoszona przez skarżącą okoliczność, że chryzantemy były przechowywane celem okazania organom, a następnie poddane utylizacji, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, tj. we wspomnianych zdjęciach z marca 2021 r. Zdaniem organu I instancji, na ww. okoliczność oddania chryzantem do utylizacji w przeznaczonym terminie nie wskazują również zdjęcia przekazane przez w dniu 12 lipca 2024 r. - nie jest wiadoma data ich wykonania, a ponadto nie ukazują chryzantem w doniczkach (do których skarżąca wnioskowała o płatność).

W odwołaniu wniesionym do ww. decyzji, skarżąca zarzuciła organowi I instancji powzięcie błędnych ustaleń faktycznych, zignorowanie lub niewłaściwe rozpatrzenie zebranych w sprawie dowodów (wyjaśnień skarżącej i jej siostry, dokumentacji fotograficznej i policyjnej, potwierdzeń zakupu i odbioru chryzantem), brak uwzględnienia okoliczności niezawinionych przez skarżącą na jej korzyść (dot. to braku oddania chryzantem organizacjom społecznym lub oddania ich do utylizacji). Ponadto zarzucono organowi I instancji wydanie zaskarżonej decyzji z niepełnym uzasadnieniem, nie wyjaśniono, dlaczego zebrany materiał dowodowy (w tym dowody przedstawione przez skarżącą po uchyleniu dotychczasowych decyzji) został pominięty, bądź uznany za niewiarygodny.

Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie uznał wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją z dnia 20 lutego 2025 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Na wstępie organ odwoławczy, streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

Wskazał w oparciu o jakie dowody organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ I instancji za pomocne uznał przede wszystkim protokoły oględzin wykonanych w dniach 13 i 16 listopada 2020 r. pod adresem K. [...], [...] M., notatkę dotyczącą oględzin z dnia 16 listopada 2020 r., a także zdjęcia chryzantem z dnia 4 lipca 2024 r., jak również protokół z rozprawy administracyjnej. Protokoły oraz notatka jednoznacznie wskazywały, że pod adresem K. [...], [....] M. nie było innych chryzantem, niż zadeklarowane przez W. P., przy czym stwierdzona na miejscu liczba kwiatów pokrywała się z deklaracją zawartą we wniosku tej osoby. Daty wykonania zdjęć chryzantem przekazanych organowi I instancji dnia 4 lipca 2024 r. zostały określone (poprzez oświadczenia skarżącej i poprzez odczytanie danych plików cyfrowych) na marzec 2021 r. Na tych zdjęciach chryzantemy znajdowały się w doniczkach i nie były zutylizowane - wynika z tego, że nawet jeśli kwiaty widoczne na zdjęciach były zadeklarowanymi we wniosku skarżącej chryzantemami, to nie zostały one oddane do utylizacji, bądź przekazane organizacji pozarządowej (lub jednostki samorządu terytorialnego) w terminie określonym w rozporządzeniu dotyczącym szkód. Ww. oceny organu I instancji, Dyrektor uznał za słuszne.

Zdaniem Dyrektora, znaczna część dowodów nie mogła przyczynić się do wydania rozstrzygnięcia korzystnego dla skarżącej, mimo że świadczyła ona o spełnianiu przesłanek przyznania płatności. Te dowody odnosiły się jednak do innych osób (przede wszystkim do W. P.) - mogły zatem być pomocne w ewentualnych postępowaniach prowadzonych w sprawach tych osób. Dotyczyło to w szczególności potwierdzenia oddania przez W. P. części chryzantem na odpady i potwierdzenia przekazania przez siostrę skarżącej innej części kwiatów organizacji pozarządowej, a także znajdujących się w aktach sprawy dowodów zakupu chryzantem, figurujących na G. P. i A. P.

Nie budziło również wątpliwości uznanie przez organ I instancji za niewiarygodne dowodów w postaci pisemnych oświadczeń skarżącej oraz osób występujących w sprawie jako świadkowie, jak również dowodów w postaci zdjęć rzekomo zutylizowanych chryzantem, przesłanych w dniu 12 lipca 2024 r.

Fakty wynikające z ww. oświadczeń oraz wywodzone z ww. zdjęć nie znajdują potwierdzenia w reszcie materiału dowodowego - w zakresie, w jakim dotyczyły posiadania przez skarżącą i terminowej utylizacji kwiatów objętych wnioskiem o płatność chryzantemową. Organ I instancji słusznie za niewiarygodne uznał dowody w postaci pozyskanych akt postępowania karnego. Zeznania skarżącej i W. P. były sprzeczne z zeznaniami pracowników organu przeprowadzających oględziny w istotnych kwestiach dotyczących niniejszej sprawy. Wzajemne wykluczanie się zeznań podważało ich wiarygodność. Ponadto zeznania W. P. wskazywały, że w momencie przeprowadzania z nią przesłuchania w sprawie karnej (tj. dnia 20 maja 2021 r.) chryzantemy należące do skarżącej cały czas znajdowały się na posesji pod adresem K. [...], [...] M. - treść tych zeznań pozwala zakwestionować zasadność przyznania skarżącej płatności, ponieważ wskazuje na nieoddanie przez skarżącą chryzantem do utylizacji, bądź brak przekazania ich właściwej organizacji/jednostce w terminie określonym w § 13zza ust. 12 i 13 rozporządzenia dotyczącego szkód. Z kolei zdjęcia wyschniętych pozostałości chryzantem pochodzące z akt sprawy karnej, w ocenie organu I instancji były niespójne z pozostałym zebranym materiałem dowodowym i nie stanowią wystarczającego dowodu na to, że skarżąca posiadała na moment wnioskowania chryzantemy uprawnione do płatności. Ponadto część zdjęć dostępnych dla policji i prokuratury w postępowaniu karnym jest tożsama ze zdjęciami przekazanymi organowi I instancji przez skarżącą w dniu 12 lipca 2024 r. Nieprzydatne przy wydaniu rozstrzygnięcia okazały się również decyzje z dnia 15 października 2020 r., zezwalające skarżącej i jej siostrze na handel m.in. chryzantemami w pasie drogowym. Tego typu dowody mogą pomocniczo wskazywać na bycie mikroprzedsiębiorcą, małym lub średnim przedsiębiorcą (którym przyznawana była płatność chryzantemowa) - nie dotyczą, jednakże przesłanek, których spełnienie było kwestionowane w toku postępowania.

W ocenie Dyrektora OR ARMiR, organ I instancji wykonał obowiązki, które nałożył na niego Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2023 r. Postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Jeżeli nawet organ I instancji dopuścił się jakichś uchybień proceduralnych, to nie miały one wpływu na ustalenie prawdy obiektywnej, ani na możliwość uczynienia zadość uzasadnionym interesom skarżącej w postępowaniu (art. 7 k.p.a.). Dalsze prowadzenie postępowania w I instancji byłoby sprzeczne z postulatem szybkości i sprawności postępowania wyrażonym w art. 12 k.p.a.

Na podstawie dowodów zgromadzonych w toku sprawy, Dyrektor OR ARMiR stwierdził, że skarżąca nie posiadała kwiatów zadeklarowanych w swym wniosku w miejscu wskazanym w tym wniosku (stwierdzono to w wyniku oględzin w dniu 16 listopada 2020 r.). Skarżąca nie wskazała innego adresu przechowywania ww. kwiatów składając odpowiednią zmianę dot. tego wniosku ani nie upoważniła nikogo do reprezentowania. Pod wskazanym przez skarżącą adresem, posiadanie chryzantem (1965 szt.) wskazała również siostra skarżącej (W. P.), która swój wniosek o taką samą pomoc złożyła w dniu 4 listopada 2020 r. Oględziny wykonane w dniu 13 listopada 2020 r. potwierdziły obecność tych roślin. W. P. była obecna podczas obojga oględzin i wskazała, że te chryzantemy należą do niej. Dodatkowo w dniu 25 listopada 2020 r. do organu I instancji wpłynęło potwierdzenie odbioru 100 szt. chryzantem od W. P. przez Stowarzyszenie "D." (na cele dekoracyjne) oraz 1815 szt. chryzantem przez B. Sp. z o.o. jako bioodpady (do utylizacji). W takich okolicznościach organ I instancji słusznie nie mógł przyznać płatności skarżącej. Mógł je natomiast przyznać W. P. Jeżeli skarżąca dysponowała swoimi chryzantemami (innymi niż deklarowane także przez W. P.) to powinny się one znajdować pod wskazanym przez skarżącą adresem. Podczas oględzin w dniu 13 listopada 2020 r. łącznie chryzantem powinno ich więc być wyraźnie ponad 3000 szt. (suma chryzantem strony i jej siostry). Z kolei podczas inspekcji z dnia 16 listopada 2020 r. chryzantem powinno być pod ww. adresem przynajmniej tyle, ile zadeklarowała ich skarżąca. Z wyjaśnień uzyskanych od W. P. (wystosowano do niej wezwanie w charakterze świadka w dniu 15 stycznia 2021 r.) w toku postępowania odwoławczego wynika, że na dzień 16 listopada 2020 r. na ww. posesji znajdowały się kwiaty zarówno jej jak i skarżącej. Ponieważ siostra skarżącej nie była upoważniona do jej reprezentowania, a sama skarżąca nie mogła być obecna podczas kontroli z uwagi na stan zdrowia, kontrolujący nie byli w stanie samodzielnie ustalić które/czyje kwiaty powinny zostać zliczone. Efektem tego był zapis z protokołu ww. kontroli z dnia 16 listopada 2020 r. wskazujący na brak stwierdzenia posiadania przez skarżącą chryzantem zadeklarowanych w jej wniosku.

Dyrektor OR ARMiR, zwrócił uwagę, że siostra skarżącej oświadczyła, że chryzantemy skarżącej w ilości 1950 szt. (tyle ile zadeklarowała skarżąca) na dzień 1 lutego 2021 r. znajdują się pod adresem K. [...], [...] M., a posesja ta jest jej własnością. Takie stanowisko potwierdza brak przekazania przez skarżącą do ARiMR oświadczeń dot. odbioru kwiatów skarżącej przez organizacje pozarządowe lub jako bioodpady.

Zgodnie z § 13za ust. 13 i 16 rozporządzenia dotycz szkód takie oświadczenia powinny zostać złożone do dnia 30 listopada 2020 r. a ich brak uniemożliwia otrzymanie płatności do chryzantem. W takiej sytuacji, nawet jeżeli skarżąca posiadała swoje chryzantemy pod wskazanym we wniosku adresem, to z uwagi na brak ich przekazania uprawnionym (wskazanym przez ARiMR) podmiotom i brak informacji dla ARiMR o takim przekazaniu płatności chryzantemowych skarżąca nie mogłaby uzyskać. Wobec bezspornego braku dochowania wszystkich wymogów związanych z ubieganiem się o ww. płatności, rozstrzygniecie organu I instancji zostało uznane za słuszne - skarżąca nie mogła otrzymać ww. płatności w opisanych wyżej okolicznościach.

W ocenie organu odwoławczego, bezzasadny jest zarzut wobec organów ARiMR zawarty w odwołaniu, że przez ich opieszałość w przeprowadzeniu ponownych oględzin, nie była możliwa utylizacja tych chryzantem w terminie wskazanym w rozporządzeniu dot. szkód. Dowód przekazania chryzantem do utylizacji, bądź oddania ich właściwej organizacji/jednostce, zestawiony ze znajdującymi się w aktach sprawy analogicznymi dokumentami W. P., świadczyłby o posiadaniu zadeklarowanych kwiatów przez skarżącą. Taki dowód byłby bardziej przekonujący dla organów obu instancji niż zdjęcia przedłożone w toku postępowania przez skarżącą. Zaznaczył, że organy ARiMR są zobowiązane jedynie do ustalenia spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek uzyskania wsparcia wskazanych w omówionych wyżej regulacjach. Zadaniem tych organów nie jest wyjaśnianie ew. sporów czy niedomówień między członkami rodzin dotyczących prowadzenia handlu chryzantemami, przechowywania czy wnioskowania o pomoc związaną z tymi roślinami, nawet jeżeli wynikały one z niedyspozycji zdrowotnej skarżącej.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy i pominięcie istotnych dowodów, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że skarżąca nie spełniła warunków przyznania pomocy (m.in. przyjęcie, iż nie posiadała w 2020 r. kwalifikujących się chryzantem, podczas gdy zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na posiadanie przez nią wymaganej ilości kwiatów). Organ zaniechał podjęcia wszelkich kroków koniecznych do dokładnego wyjaśnienia sprawy (brak ponownych oględzin, niewyjaśnienie rozbieżności w zeznaniach, nieprzeanalizowanie nowych dowodów), a także dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych dowodów.

2. art. 81a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości faktycznych na korzyść skarżącej. W szczególności organ nie zastosował zasady in dubio pro libertate, mimo że stan faktyczny sprawy - zwłaszcza w zakresie liczby i lokalizacji niesprzedanych chryzantem skarżącej - obarczony był istotnymi wątpliwościami wynikającymi z sprzecznych dowodów. Zaniechanie organu dotyczy w szczególności wątpliwości co do spełnienia przez skarżącą dodatkowych warunków pomocy (jak przekazanie lub utylizacja niesprzedanych kwiatów w wymaganym terminie), które to wątpliwości powstały wyłącznie z winy organu i powinny były zostać rozstrzygnięte na korzyść skarżącej zgodnie z art. 81 a k.p.a.

3. art. 8 k.p.a. (zasada zaufania obywatela do organów) w zw. z art. 9 i art. 10 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie skarżącej do organu oraz ograniczenie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Organ nie dopełnił obowiązku należytego informowania strony o czynnościach i wymaganiach postępowania (m.in. nie poinformował skarżącej o możliwości wyznaczenia pełnomocnika na czas kontroli ani o konsekwencjach jej niestawienia się zdrowotnych), co doprowadziło do sytuacji, w której skarżąca - z powodu choroby potwierdzonej zaświadczeniem lekarskim (atak rwy kulszowej) - nie miała realnej możliwości zaprezentowania swoich chryzantem podczas oględzin w dniu 16 listopada 2020 r. Zamiast współdziałać ze stroną i umożliwić jej uzupełnienie braków (np. poprzez ponowne oględziny w innym terminie), organ przyjął bierną i formalistyczną postawę, przerzucając w całości ciężar wyjaśnienia sprawy na stronę. Działanie organu doprowadziło także do przekroczenia terminów wykonania obowiązków przez skarżącą (np. zgłoszenia do utylizacji kwiatów) bez jej winy, podważając tym samym zasadę lojalności i zaufania do władzy publicznej.

4. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie spełnia wymogów prawa - nie zawiera rzetelnej oceny całokształtu materiału dowodowego, ani wyjaśnienia, dlaczego część dowodów została pominięta lub uznana za niewiarygodną. Organ nie odniósł się szczegółowo do nowych dowodów przedstawionych przez skarżącą po uchyleniu poprzedniej decyzji (takich jak dodatkowe zeznania świadków, dokumentacja fotograficzna, dowody zakupu chryzantem, pozwolenia na handel przycmentarny czy akta umorzonego postępowania karnego). Brak wnikliwej analizy tych dowodów oraz brak logicznego uzasadnienia przyjętych ustaleń faktycznych, stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. i uniemożliwia kontrolę instancyjną oraz sądową decyzji. W orzecznictwie podkreśla się, że uzasadnienie decyzji administracyjnej musi zawierać jasne wskazanie, jakie fakty organ uznał za udowodnione, jakimi dowodami się oparł i z jakich przyczyn innym dowodom odmówił wiarygodności. Zaniedbanie tych obowiązków należy uznać za istotne uchybienie proceduralne.

W związku z powyższym, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga jest uzasadniona.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W niniejszej sprawie w wyroku z dnia 13 lipca 2023 r. sygn. I GSK 1192/22, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty są częściowo uzasadnione i dlatego na art. 185 § 1 w związku z art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 § 1 p.p.s.a uchylił zaskarżony wyrok oraz uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ja decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie.

NSA wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie ma naruszenie przez organy administracyjne art. 79a k.p.a. poprzez niezastosowanie tej regulacji. Konsekwencją stwierdzenia naruszenia art. 79a k.p.a. było uwzględnienie zarzutów dotyczących naruszenia art. 8 i art. 80 k.p.a. Organ administracyjny poprzez zaniechanie wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane na dzień wysłania informacji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co w dalszej kolejności skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, ograniczył skarżącej możliwość wykazania dowodami istotnych dla sprawy elementy stanu fatycznego. W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydawania w sprawie decyzji, ze względu na treść art. 79a k.p.a., strona postępowania wszczętego na wniosek ma prawo oczekiwać od organu administracyjnego wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane na dzień wysłania informacji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, celem uniknięcia wydania decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Siostra skarżącej złożyła w sprawie dwa sprzeczne ze sobą oświadczenia co do faktu znajdowania się pod adresem wskazanym we wniosku z dnia 6 listopada 2020 r. chryzantem należących do skarżącej. Najpierw stwierdziła, że na nieruchomości znajdują się tylko do niej należące chryzantemy. W drugim oświadczeniu stwierdziła, że na nieruchomości znajdują się także chryzantemy należące do skarżącej. Biorąc pod uwagę te oświadczenia i brak powiadomienia skarżącej zgodnie z art. 79a k.p.a., przez co uniemożliwiono jej podjęcie dalszych działań procesowych, zarzut naruszenia art. 78 § 2 k.p.a. należało uznać za zasadny. Ponownie rozpoznając sprawę, organ wątpliwości powstałych na tle rozbieżnych oświadczeń siostry skarżącej co do faktu znajdowania się na nieruchomości położnej w K. [...], rozważyć miał dowody przedstawione przez skarżącą oraz umożliwić jej wypowiedzenie się na temat zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przed wydaniem decyzji.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 13 lipca 2023 r. sygn. I GSK 1192/22, Naczelny Sąd Administracyjny podał również, że "powodem odmowy płatności dla Skarżącej był brak potwierdzenia posiadania kwiatów pod adresem wskazanym przez Skarżącą we wniosku oraz brak ich przekazania jako bioodpady lub jako ozdoby organizacjom pozarządowym. Każda z tych okoliczności razem lub z osobna oznaczała brak spełnienia warunków uprawniających do wsparcia. Konsekwencją tego była odmowa przyznania płatności". Zestawiając tę informację z treścią wskazanego przez NSA, jako podstawę rozstrzygnięcia, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, zgodnie z którymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; wskazać należy, że niewątpliwym jest, że gdyby Naczelny Sąd Administracyjny podzielał stanowisko organu, że niesporny w sprawie brak przekazania chryzantem jako bioodpady lub jako ozdoby, oznacza brak spełnienia warunków uprawniających do wsparcia, a w konsekwencji stanowi samodzielną podstawę odmowy przyznania płatności; to stwierdzone przez NSA naruszenia przepisów postępowania, nie mogłyby mieć żadnego wpływu na wynik sprawy, a zatem nie mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Skoro zatem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 lipca 2023 r. sygn. I GSK 1192/22 uchylił decyzje organów obu instancji, to jednocześnie przesądził, że sam, niesporny w niniejszej sprawie, brak przekazania chryzantem jako bioodpady lub jako ozdoby, nie może stanowić podstawy odmowy przyznania płatności.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że zgodnie z art. 4 i nast. ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U z 2019 r. poz. 1505 z późn. zm., dalej: ustawa o ARiMR), podmiotem właściwym w sprawach szeroko rozumianego wpierania rolnictwa i obszarów wiejskich, jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR, prawodawca krajowy zawarł delegację ustawową, stosownie do której szczegółowe zasady realizacji powierzonych Agencji zadań dookreślają przepisy wydanego przez Radę Ministrów rozporządzenia. Korzystając z powyższej delegacji, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187, dalej: rozporządzenie).

Rozporządzenie zostało zmienione rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1932), które weszło w życie w tym samym dniu. Zmiana dotyczyła dodania § 13za określającego zasady udzielania pomocy finansowej posiadaczom chryzantem doniczkowych i ciętych w fazie pełnej dojrzałości, przeznaczonych do sprzedaży według stanu na dzień złożenia wniosku - będącym mikroprzedsiębiorstwem, małym lub średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19.

Zgodnie z brzmieniem § 13za rozporządzenia, Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, posiadaczowi co najmniej: 50 sztuk chryzantem doniczkowych w fazie pełnej dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży według stanu na dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, lub 200 sztuk chryzantem ciętych w fazie pełnej dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży według stanu na dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, jednocześnie będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz.UE.L193.1); dalej: "rozporządzenie nr 702/2014", któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19.

Postępowanie przed organami ARiMR regulowane jest natomiast w art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR. Stosownie do tej regulacji, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Zasadniczo zatem w postępowaniu organy ARiMR nie stosują tych przepisów k.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy.

Art. 10a ust. 1 dodano na podstawie art. 36 pkt 4 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa, z mocą obowiązującą od dnia 1 września 2017 r. Ponadto, zgodnie z art. 10a ust. 6 pkt 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przepisów ust. 1-5 nie stosuje się do postępowań rozstrzyganych w drodze decyzji na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy. Zauważyć jednak należy, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zostało wydane na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Zatem w postępowaniu prowadzonym w oparciu o ww. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, obowiązują wszelkie standardy w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Jednym z warunków przyznania pomocy posiadaczom chryzantem było złożenie kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku dotyczącego ww. płatności. Zgodnie natomiast z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Zgodnie z przepisami dotyczącymi ww. płatności: zainteresowany wsparciem (wnioskodawca):

- musiał posiadać chryzantemy przeznaczone do sprzedaży według stanu na dzień złożenia wniosku,

- chryzantemy wnioskodawcy miały być w pełni dojrzałe (min. 50 doniczkowych lub 200 ciętych),

- nie mógł sprzedać ww. kwiatów w związku z zamknięciem cmentarzy w 2020 r. (z uwagi na zagrożenie epidemią COVID-19) - § 13za ust. 1 rozporządzenia,

- był zagrożony utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19,

- musiał złożyć kompletny i prawidłowo wypełniony wniosek dotyczący ww. płatności (§ 13za ust. 2 ww. rozporządzenia) w którym miał m.in. podać miejsce przechowywania ww. kwiatów (§ 13za ust. 3 pkt 5 ww. rozporządzenia).

Organ natomiast zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w taki sposób, aby strona nie poniosła szkody w wyniku nieznajomości prawa.

W postępowaniu w sprawie przyznania pomocy posiadaczowi chryzantem organy winny bowiem przestrzegać ogólnych zasad postępowania administracyjnego i respektować podstawowe założenia procedury administracyjnej. Powinny zatem poczynić ustalenia w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a następnie podjęte rozstrzygnięcie uzasadnić zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Tym bardziej dokonując wykładni przepisów organy winny mieć na względzie cel jaki przyświecał prawodawcy przy wprowadzeniu ww. regulacji. Niewątpliwie celem dokonanych w dniu 2 listopada 2020 r. zmian rozporządzenia było udzielenie wsparcia posiadaczom chryzantem w pełnej dojrzałości, którzy z powodu zakazu wejścia na cmentarze zostali pozbawieni możliwości ich sprzedaży. Wobec powyższego na organach administracji spoczywał obowiązek udzielenia pomocy wszystkim przedsiębiorcom ponoszącym straty w związku z wprowadzonym zakazem, którzy wykazali liczbę chryzantem oddanych podmiotom lub instytucjom określonym w rozporządzeniu.

Wprowadzenie przepisów zmieniających rozporządzenie nie zostało poprzedzone odpowiednim vacatio legis, umożliwiającym zapoznanie się z treścią przepisów. Dokładna analiza treści rozporządzenia była konieczna, bowiem uzależniało ono przyznanie pomocy od spełnienia szeregu obowiązków w zakresie zachowania odpowiedniej treści i terminu składanych wniosków.

Ponadto rozporządzenie zmieniające przewidywało wyjątkowo krótki okres na złożenie wniosku, to jest 4 dni.

W ocenie Sądu tryb wdrażania powyższych przepisów pomocowych naruszał wynikające z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady zaufania obywateli do państwa i przyzwoitej legislacji. Nie można stawiać wyższych wymagań wnioskodawcom niż oddziałom Agencji, które także nie były w stanie prawidłowo przygotować się do wykonania rozporządzenia poprzez wydanie formularzy wniosku już w pierwszym dniu obowiązywania nowych przepisów.

Z art. 9 k.p.a. wynika obowiązek wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, by osoby uczestniczące w tym postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione, aby zostało wydane rozstrzygniecie o treści żądanej przez stronę. Ponadto obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2001 r. sygn. V SA 44/01, LEX nr 50158, z dnia 25 czerwca 1997 r. sygn. SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816).

Organ, kierując się treścią art. 9 k.p.a., powinien zatem czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w sprawie, także poprzez dążenie do ustalenia miejsca przechowywania chryzantem.

Organ podjął nawet taką próbę, albowiem udał się na miejsce wskazane jako miejsce przechowywania chryzantem, nie wywiązał się jednak z obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. co było spowodowane również naruszeniem art. 79 § 1 k.p.a., czyli dokonaniem kontroli niejako z zaskoczenia, bez poinformowania o tym fakcie strony i prowadzeniem kontroli bez udziału strony. Podkreślić należy, iż podstawowym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania, a następnie zapewnienie im czynnego w nim udziału. Powyższe wynika z art. 10 § 1 k.p.a., stanowiącego, iż organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zadaniem organu jest więc ustalenie, w oparciu o stosowne przepisy prawa materialnego, jakim podmiotom przysługuje przymiot stron danego postępowania, następnie zaś zawiadamianie ich o wszelkich dokonywanych w tym postępowaniu czynnościach, w tym m.in. w wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.), o zamiarze przeprowadzenia poszczególnych dowodów (art. 79 § 1 k.p.a.). Określona okoliczność faktyczna może być bowiem - według art. 81 k.p.a. - uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Wskazać należy, że przeprowadzając postępowanie wyjaśniające organ obowiązany jest zachować gwarancje czynnego udziału strony w postępowaniu. Zgodnie z regulacją art. 79 k.p.a., strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Podkreślić należy, iż zachowanie wymagań określonych w art. 79 k.p.a. jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji publicznej niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu. Naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Warszawie z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. VII SA/Wa 1759/07, we Wrocławiu z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. III SA/Wr 502/07, w Krakowie z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. I SA/Kr 1212/21, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Uznać zatem należy, że organy wyżej wymienionych wymogów postępowania nie dochowały.

Co więcej zeznania pracowników ARiMR T. G. i P. G., którzy przeprowadzać mieli kontrolę w postępowaniu z wniosku skarżącej w dniu 16 listopada 2020 r., złożone w postępowaniu karnym, sprzeczne są ze znajdującym się w aktach sprawy protokołem z kontroli sporządzonym w postępowaniu z wniosku siostry skarżącej, sporządzonym przez pracowników ARiMR J. N. i P. K. W protokole tym wskazano bowiem, że w dniu 13 listopada 2020 r. na nieruchomości stwierdzono 1965 szt. chryzantem doniczkowych należących do W. P. W aktach sprawy znajduje się ponadto potwierdzenie przekazania 100 szt. chryzantem doniczkowych Stowarzyszeniu "D." z dnia 14 listopada 2020 r. oraz potwierdzenie przekazania 1815 szt. chryzantem doniczkowych jako bioodpady z dnia 24 listopada 2020 r. Tymczasem T. G. zeznał "na miejscu po obchodzie posesji i tuneli stwardziłem ze jest około 1000-1100 sztuk razem wszystkiego chryzantem doniczkowych", natomiast P. G. zeznał "na miejscu po obchodzie posesji i tuneli stwardziłem ze jest około 1000-1200 sztuk razem wszystkiego chryzantem doniczkowych". Z pozostałych przeprowadzonych i niekwestionowanych przez organy dowodów wynika natomiast, że na przedmiotowej nieruchomości w dniu 16 listopada 2020 r., samych tylko kwiatów należących do W. P. było 1815 szt., zatem o 50-80% więcej niż podawane przez pracowników, którzy przeprowadzać mieli kontrolę. Dokumenty te podają w wątpliwość rzetelność czynności przeprowadzonych przez T. G. i P. G., a w konsekwencji także wiarygodność podawanych przez nich informacji. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw do kwestionowania pozostałego materiału dowodowego tylko w oparciu o twierdzenia T. G. i P. G.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca przedłożyła kopie oświadczeń z dnia 17 stycznia 2024 r. A. P. (matki skarżącej i W. P. o zakupie w maju 2020 r. ok. 6 tyś. sadzonek chryzantem doniczkowych i rozdzieleniu ich po równo między córkami), K. S. z dnia 16 stycznia 2024 r. (męża skarżącej o uprawianiu przez nią w 2020 r. 1950 szt. chryzantem doniczkowych, złożonych na dz. ewid. nr [...] oraz byciu przez stronę jedynym żywicielem rodziny), oświadczenia K. P. z dnia 18 stycznia 2024 r. (o byciu umówionym na pracę u skarżącej przy sprzedaży chryzantem w 2020 r. przy cmentarzu w S., przy czym z uwagi na zamknięcie cmentarzy związane z koronawirusem, praca ta nie doszła do skutku), oświadczenia E. S. z dnia 18 stycznia 2024 r. (córki skarżącej o planowanej pomocy przy sprzedaży chryzantem w 2020 r. przy cmentarzu w S., do której nie doszło z uwagi na zamknięcie cmentarzy), oświadczenie A. C. z dnia 17 stycznia 2024 r. (o planowanej pomocy przy sprzedaży chryzantem w dniach 31 października 2020 r. i 1 listopada 2020 r. przy cmentarzu w S., do której nie doszło z uwagi na zamknięcie cmentarzy), zezwoleń Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z dnia 15 października 2020 r. na zajęcie pasa drogowego celem tymczasowego handlu przez skarżącą i W. P.

Na szczególną uwagę zasługuje zezwolenie Burmistrza Miasta i Gminy Skawina na zajęcie pasa drogowego celem tymczasowego handlu w dniach od 31 października do 1 listopada 2020 r. uzyskane przez skarżącą z dnia 15 października 2020 r., a zatem na 15 dni przed podjęciem decyzji o zamknięciu cmentarzy. Całkowicie bowiem nieracjonalnym byłoby występowanie przez skarżącą o to zezwolenie i ponoszenie kosztów jego uzyskania, gdyby skarżąca nie miała zamiaru prowadzenia sprzedaży na podstawie tego zezwolenia.

Skarżąca dostarczyła także jako dowód posiadania kwiatów, 7 zdjęć na których widać dziesiątki kwiatów.

W oznaczeniach plików cyfrowych widnieje data utworzenia 20210316 (4 zdjęcia) oraz 20210309 (3 zdjęcia), które należy odczytać w ten sposób, iż zdjęcia zostały utworzone odpowiednio w dniach 9 i 16 marca 2021 r. Datę wykonania zdjęcia przechowywanego w formie elektronicznej (co wynika z oznaczenia jpg), bez trudu można ustalić poprzez otwarcie na zdjęciu w wersji elektronicznej, zakładki "informacje o pliku". Skoro zatem niespornym w sprawie jest, że W. P. przekazała 100 szt. chryzantem doniczkowych Stowarzyszeniu "D" w dniu 14 listopada 2020 r. oraz przekazała 1815 szt. chryzantem doniczkowych jako bioodpady w dniu 24 listopada 2020 r., to kwiaty na zdjęciach z marca 2021 r., nie mogły być tymi samymi, za które W. P. otrzymała płatność.

Ponownie rozpatrując sprawę organ winien zatem; uwzględniając, że sam brak przekazania chryzantem jako bioodpady lub jako ozdoby, nie może stanowić podstawy odmowy przyznania płatności; przeprowadzić postępowanie zgodnie z wymogami wynikającymi z powołanych wyżej przepisów k.p.a., a przy ocenie dowodów wykorzystać zasady logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i koherentność materiału dowodowego, z całkowitym odrzuceniem informacji pochodzących od T. G. i P. G., wobec oczywistej sprzeczności ich twierdzeń z niekwestionowanymi przez organ dowodami z dokumentów; mając na uwadze, że skarżąca nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego działania organu. W tym kontekście organ dokonać winien ustaleń faktycznych, biorąc pod uwagę materiał zdjęciowy znajdujący się w aktach sprawy oraz fakt, że to organ nie przeprowadził w prawidłowy sposób postępowania wyjaśniającego związanego z ustaleniem liczby i stopnia rozwoju chryzantem. Organ winien okoliczności te ustalić wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, w tym dokumentami zgromadzonymi w postępowaniu karnym, zawierającymi protokoły przesłuchania świadków i strony, a także dowodami z przesłuchania świadków i strony.

Podsumowując Sąd wskazuje, że organy nie przeprowadziły prawidłowego, ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach, z uwzględnieniem wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 13 lipca 2023 r. sygn. I GSK 1192/22, co uzasadnia naruszenie przepisów w postaci art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 75, art. 77 § 1, art. 79 § 2 k.p.a. a w konsekwencji art. 8, art. 11 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie sprawy, uznając że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania w pkt II sentencji wyroku, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.