III SA/Gd 26/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-06-05	
Data wpływu	2025-01-15	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku	
Sędziowie	Adam Osik
Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/
Janina Guść /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6309 Inne o symbolu podstawowym 630	
Hasła tematyczne	Inne	
Skarżony organ	Dyrektor Izby Administracji Skarbowej	
Treść wyniku	Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 145 § 1 pkt 2, art. 200 i art. 205 § 2, art. 153; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 nr 0 poz 2383; art. 233 § 1 w zw. z art. 168 § 3  i § 3a; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Asesor WSA Adam Osik Protokolant: Sekretarz Sądowy Mirosława Marszałek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 listopada 2024 r., nr 2201-IGC.4344.2.2024.SL w przedmiocie zajęcia towaru w postaci gazu chłodniczego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza na rzecz skarżącej F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Funkcjonariusze Oddziału Celnego Terminal Kontenerowy Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni przeprowadzili weryfikację zgłoszenia celnego w procedurze tranzytu nr 24PL322080NS6KV4L6 z dnia 8 kwietnia 2024 r. W wyniku weryfikacji stwierdzono towar przewożony w 1150 szt. butli nienadających się do ponownego napełnienia (non refillable) w postaci gazu chłodniczego R410A o GWP 3922, który jest mieszanką fluorowanego gazu cieplarnianego (R32 i R1254), a czynnik chłodniczy R32 (HFC-32) jest natomiast fluorowanym gazem cieplarnianym o GWP 675 w nienadających się do ponownego napełnienia pojemnikach.

Pismem z dnia 27 czerwca 2024 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni zwrócił się do "A" Spółka z o.o. z żądaniem zniszczenia przedmiotowego towaru. W odpowiedzi spółka wyjaśniła, że nie jest osobą, o której mowa w art. 5 pkt 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269/1 z 10.10.20213 r. ze zm. - zwanego dalej: "UKC"), gdyż nie jest właścicielem towaru, nie posiada żadnego prawa do dysponowania towarem oraz nie sprawuje nad towarem fizycznej kontroli. Spółka jest jedynie przedstawicielem bezpośrednim. Poinformowała także, że posiadaczem towaru w rozumieniu art. 5 pkt 34 UKC jest podmiot, który organizował wprowadzenie towarów na teren UE oraz dysponował towarem w systemie portowym i wystawił towar do kontroli celnej. Podmiot ten został wskazany w dokumencie tranzytowym jako przewoźnik, tj. "B"Sp. z o.o. z siedzibą w P..

Pismem z dnia 23 lipca 2024 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni wystąpił z żądaniem zniszczenia przedmiotowego towaru do spółki "B" Sp. z o.o. z siedzibą w P. Przewoźnik, reprezentowany przez "A" Sp. z o.o., jako przedstawiciela bezpośredniego, w dniu 5 sierpnia 2024 r. wniósł o wyrażenie zgody na zwrot przedmiotowego towaru do nadawcy w trybie art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2065 - zwanej także w skrócie: "ustawą o substancjach zubażających").

Decyzją z dnia 29 sierpnia 2024 r. (nr 328000-322080.4344.69.2024.7.MM) Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni – działając na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1590 - zwanej w skrócie: "p.c.") w zw. z art. 198 ust. 1 lit b (iv) UKC – orzekł wobec "B" Sp. z o.o. z siedziba w P. o zajęciu towaru w postaci: gazu chłodniczego R410A o masie netto 12.995 kg (masa brutto 17.959 kg), który przewożony jest w 1150 szt. nienadających się do ponownego napełnienia pojemnikach.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego do procedury tranzytu nr 24PL322080NS6KV4L6 z dnia 8 kwietnia 2024 r. ustalono, iż przedmiotowy towar narusza zakaz przywozu, o którym mowa w art. 11 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573 z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych, zmieniających dyrektywę (UE) 2019/1937 i uchylającym rozporządzenie (UE) nr 517/2014 (Dz. Urz. UE nr L 2024/573 z dnia 20.2.2024 r. – zwanego w skrócie "rozporządzeniem 2024/573"). Ponadto, zgodnie z art. 20 ust. 4 lit. a/ tego rozporządzenia, przywóz fluorowanych gazów cieplarnianych z wyjątkiem czasowego składowania wymaga posiadania ważnej rejestracji w portalu F-GAS. Przedmiotowy gaz chłodniczy takiej rejestracji nie posiadał.

Zgodnie z art. 11 ust. 3 rozporządzenia 2024/573, oprócz zakazów wprowadzenia do obrotu, o których mowa w pkt 1 załącznika IV, zakazuje się przywozu, wszelkich późniejszych dostaw lub udostępniania innym podmiotom w Unii odpłatnie lub nieodpłatnie, użytkowania lub wywozu pustych, całkowicie lub częściowo napełnionych, nienadających się do ponownego napełnienia pojemników przeznaczonych do fluorowanych gazów cieplarnianych wymienionych w załączniku I i w sekcji 1 załącznika II. Takie pojemniki mogą być przechowywane lub transportowane wyłącznie w celu ich późniejszego unieszkodliwienia. Ustęp ten nie ma zastosowania do pojemników wykorzystywanych do laboratoryjnych lub analitycznych zastosowań fluorowanych gazów cieplarnianych.

Akapit pierwszy ma zastosowanie do pojemników nienadających się do ponownego napełnienia, a mianowicie:

a) pojemników, które nie mogą być ponownie napełnione bez przystosowania do tego celu; oraz

b) pojemników, które mogą być ponownie napełnione, ale są przedmiotem przywozu lub zostały wprowadzane do obrotu bez uprzedniego zapewnienia, że można je zwrócić do ponownego napełnienia.

Ponieważ gaz chłodniczy R410A o GWP 3922 jest mieszaniną fluorowanego gazu cieplarnianego (R32 i R125), a czynnik chłodniczy R32 (HFC-32) jest fluorowanym gazem cieplarnianym o GWP 675, które wymienione są w załączniku I rozporządzenia 2024/573 w związku z czym na podstawie art. 11 ust. 3 rozporządzenia 2024/573 ma zastosowanie zakaz przywozu na obszar celny UE, który zgodnie z art. 3 pkt 7 rozporządzenia 2024/573 obejmuje m.in. tranzyt wewnętrzny i zewnętrzny (art. 210 UKC) pustych, całkowicie lub częściowo napełnionych, nienadających się do ponownego napełnienia pojemników przeznaczonych do fluorowanych gazów cieplarnianych wymienionych w załączniku I i w sekcji 1 załącznika lI, takie pojemniki mogą być przechowywane lub transportowane wyłącznie w celu ich późniejszego unieszkodliwienia.

W myśl art. 23 ust. 12 rozporządzenia 2024/573, organy celne konfiskują lub zajmują pojemniki nienadające się do ponownego napełnienia, o których mowa w art. 11 ust. 3 akapit drugi lit. a rozporządzenia, z których korzystanie jest zabronione na mocy niniejszego rozporządzenia, w celu unieszkodliwienia przez zniszczenie zgodnie z art. 197 i 198 rozporządzenia (UE1 nr 952/2013. lub informują właściwe organy w celu zapewnienia konfiskaty i zajęcia takich pojemników w celu ich unieszkodliwienia przez zniszczenie. Ponadto organy nadzoru rynku wycofują takie pojemniki z obrotu lub odzyskują je zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) 2019/1020. W innych przypadkach, niewymienionych w akapicie pierwszym, nielegalnego przywozu, późniejszej dostawy lub wywozu dokonanych z naruszeniem niniejszego rozporządzenia, w szczególności gdy fluorowane gazy cieplarniane wymienione w sekcji 1 załącznika I są wprowadzane do obrotu luzem lub produkty i urządzenia są nimi napełniane z naruszeniem wymogów dotyczących kontyngentów i upoważnień określonych w niniejszym rozporządzeniu, organy celne lub organy nadzoru rynku mogą przyjąć alternatywne środki. Środki takie mogą obejmować sprzedaż na aukcji, pod warunkiem że późniejsze wprowadzenie do obrotu jest zgodne z niniejszym rozporządzeniem.

Wywóz fluorowanych gazów cieplarnianych wymienionych w sekcji 1 załącznika I, w odniesieniu do których stwierdzono niezgodność po ich dopuszczeniu do swobodnego obrotu, jest zakazany.

W odniesieniu do wniosku o cofnięcie towaru do nadawcy na podstawie art. 46 ust. 2 ustawy o substancjach zubożających organ zauważył, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znaleźć musi art. 11 ust. 3 rozporządzenia 2024/573, w którym ustawodawca unijny zakazał wywozu pustych, całkowicie lub częściowo napełnionych, nienadających się do ponownego napełnienia pojemników przeznaczonych do fluorowanych gazów cieplarnianych wymienionych w załączniku I i sekcji 1 załącznika II. Takie pojemniki mogą być przechowywane lub transportowane wyłącznie w celu ich późniejszego unieszkodliwienia. Na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 p.c. organ uznał zatem, że wniosek posiadacza towaru o jego zwrot do nadawcy nie może być uwzględniony.

W wyniku rozpoznania – złożonego przez przedstawiciela bezpośredniego "A" Spółka z o.o. z siedzibą w W. - odwołania spółki "B" Sp. z o.o. z siedzibą w P., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku – działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 - zwanej w skrócie: "o.p.") oraz art. 73 ust. 1 p.c. (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1373) - decyzją z dnia 12 listopada 2024 r. (nr 2201-IGC.4344.2.2024.SL) utrzymał w mocy pierwszoinstancyjną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 11 ust. 3, art. 20 ust. 1 i ust. 4 lit. a/ oraz art. 23 ust. 12 rozporządzenia 2024/573, a także art. 30 ust. 1 i art. 31 p.c., a następnie wyjaśnił, że przytoczone przepisy wskazują jednoznacznie, że organ I instancji słusznie zajął przedmiotowy towar, zaś pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie jest prawidłowe.

"B" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:

1. prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

a) art. 38 w zw. z art. 11 ust. 3, art. 20 ust. 4 lit. a, art. 23 ust. 12 oraz art. rozporządzenia nr 2024/573 w zw. z art. 198 ust. 1 tiret iv UKC w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej - poprzez ich błędną wykładnię, sprzeczną z konstytucyjną zasadą państwa prawa i wynikającymi z niej zasadami nieretroaktywności prawa, bezpieczeństwa prawnego jednostki i swobody prowadzenia działalności gospodarczej, polegającą na uznaniu, że wynikające z tych przepisów normy mają zastosowanie w przypadku przywozu na terytorium Unii Europejskiej pojemników nienadających się do ponownego napełnienia, wypełnionych gazem chłodniczym R410A, który stanowi mieszankę fluorowanych gazów cieplarnianych o oznakowaniu HFC-32 i HFC-125, które zostały nadane w państwie pochodzenia, niebędącym członkiem Unii Europejskiej, przed wejściem w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573 z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych, zmieniające dyrektywę (UE) 2019/1937 i uchylającego rozporządzenie (UE) nr 517/2014 w wykonaniu umowy zawartej w dniu 5 lutego 2024 r., tj. przed uchwaleniem ww. rozporządzenia nr 2024/573;

względnie:

b) art. 46 ust. 2 ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych - poprzez jego niezastosowanie i zajęcie towaru w sytuacji, gdy w razie stwierdzenia nielegalnego wprowadzenia towaru na obszar Unii Europejskiej organ powinien orzec cofnięcie go poza ten obszar;

c) art. 30 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 1 p.c. oraz art. 198 ust. 1 tiret iv UKC - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na fakt, że przepis ten nie ma w sprawie zastosowania z uwagi na konieczność zastosowania przepisu szczególnego w postaci art. 46 ust. 2 ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych, który przewiduje orzeczenie cofnięcia towaru poza obszar Unii Europejskiej w razie stwierdzenia nielegalnego wprowadzenia go do obrotu;

2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 oraz art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 p.c. z uwagi na utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji, która to decyzja została oparta błędnych podstawach prawnych i faktycznych oraz jej treść nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, a mianowicie:

- organy obu instancji powołują nieprawidłową podstawę prawną w treści swoich decyzji w postaci art. 30 ust. 1 p.c., który to przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na szczególną regulację przewidzianą w art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. o substancjach zubażających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych;

- w decyzjach organów obu instancji, brak jest prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, z którego można byłoby wnioskować na podstawie jakich przepisów organy ustaliły, że "B" posiada status strony w niniejszym postępowaniu oraz na podstawie jakich okoliczności organy zakwalifikowały pojemniki, w których przewożony był gaz;

b) art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 p.c. - poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w zakresie weryfikacji rodzaju pojemników, w których przewożony był gaz;

c) art. 247 § 1 pkt 5 o.p. w zw. z art. 30 ust. 1 p.c. w zw. z art. 82, art. 83 i art. 84 p.c. z uwagi na utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji, pomimo że decyzja ta została dotknięta przesłanką nieważności w wyniku skierowania jej do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, tj. do przewoźnika.

Ponadto skarżąca spółka wniosła o wystąpienie z wnioskiem do Trybunału Sprawiedliwości o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczącym wykładni przepisów rozporządzenia 2024/573 i odpowiedź:

a) czy zakaz wynikający z art. 11 ust. 3 i obowiązek wynikający z art. 20 ust. 4 lit. a/ rozporządzenia 2024/573 mają zastosowanie w przypadku przywozu na terytorium Unii Europejskiej pojemników nienadających się do ponownego napełnienia, wypełnionych gazem chłodniczym R410A, który stanowi mieszankę fluorowanych gazów cieplarnianych o oznakowaniu HFC-32 i HFC-125, które zostały nadane w państwie pochodzenia, niebędącym członkiem Unii Europejskiej, przed wejściem w życie rozporządzenia 2024/573 w wykonaniu umowy zawartej w dniu 5 lutego 2024 r., tj. przed uchwaleniem rozporządzenia 2024/573?

b) czy wynikający z art. 23 ust. 12 rozporządzenia 2024/573 obowiązek zajęcia pojemników nienadających się do ponownego napełnienia, o których mowa w art. 11 ust. 3 akapit drugi lit. a/ oraz ich unieszkodliwienia przez zniszczenie ma zastosowanie do pojemników nienadających się do ponownego napełnienia, wypełnionych gazem chłodniczym R410A, który stanowi mieszankę fluorowanych gazów cieplarnianych o oznakowaniu HFC-32 i HFC-125, które zostały nadane w państwie pochodzenia, niebędącym członkiem Unii Europejskiej, przed wejściem w życie rozporządzenia 2024/573 w wykonaniu umowy zawartej w dniu 5 lutego 2024 r., tj. przed uchwaleniem rozporządzenia 2024/573?

W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo przedstawiła swoje stanowisko i przywołała na jego poparcie stosowną argumentację.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie zaznaczenia wymaga, że "kontrola zgodności z prawem decyzji nie może być przeprowadzana przez (...) sąd dowolnie, lecz wprost przeciwnie – powinna przebiegać w pewnej określonej kolejności. Stwierdzenie bowiem istnienia danego typu wad decyzji może eliminować potrzebę ustalania zaistnienia innych wad, co ma niewątpliwy wpływ na racjonalizację działalności kontrolnej sądu. W pierwszej kolejności powinna być przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji (i postępowania, które ją poprzedziło) z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji. Obowiązek badania z urzędu decyzji administracyjnej w aspekcie występowania przyczyn określonych w art. 156 § 1 k.p.a. powinien wyprzedzać badanie legalności decyzji w pozostałym zakresie. Inaczej rzecz ujmując, sąd administracyjny rozpoznając skargę na decyzję administracyjną, powinien najpierw ustalić, czy kontrolowane rozstrzygnięcie nie zawiera jednej z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jeżeli wynik takiej kontroli wykaże, że zachodzą przesłanki określone w tym przepisie, sąd zobligowany jest stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji (lub wydanie jej z naruszeniem prawa, w sytuacji określonej w art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a.) i wówczas nie bada już, czy decyzja zawiera inne wady prawne, niemieszczące się w katalogu przyczyn stwierdzenia jej nieważności. Dopiero zatem uprzednie wykluczenie istnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. uprawnia sąd do dalszej kontroli decyzji w zakresie, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c p.s.a." (zob. pkt 44 komentarza do art. 145 p.p.s.a. [w:] T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, WK 2016).

W ocenie Sądu, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 listopada 2024 r. (nr 2201-IGC.4344.2.2024.SL) w przedmiocie zajęcia towaru w postaci gazu chłodniczego, należało stwierdzić, że decyzja ta jest obarczona wadą powodującą stwierdzenie jej nieważności, gdyż została wydana "z rażącym naruszeniem prawa".

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, decyzją z dnia 29 sierpnia 2024 r. orzekł wobec skarżącej spółki, tj. "B" Sp. z o.o. z siedzibą w P. o zajęciu towaru, doręczając tę decyzję spółce "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W., tj. przedstawicielowi bezpośredniemu skarżącej spółki, działającemu na podstawie udzielonego upoważnienia nr 153/2023 z dnia 7 kwietnia 2023 r.

Odwołanie od powyższej decyzji, jako przedstawiciel bezpośredni skarżącej spółki, wniosła "A" Sp. z o.o., a dokument ten został podpisany elektronicznie podpisem zaufanym przez G. N.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że kwestie dotyczące reprezentacji spółek kapitałowych, m.in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zostały uregulowane w ustawie z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 18 ze zm. – dalej w skrócie jako "k.s.h."). Zgodnie z art. 201 § 1 k.s.h. zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Stosownie do art. 205 § 1 k.s.h., jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem.

Z wpisu z Krajowego Rejestru Sądowego w odniesieniu do "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. wynika, że na dzień wniesienia odwołania (tj. 6 września 2024 r.) w skład zarządu ww. spółki wchodził Prezes Zarządu (A. C.) oraz Wiceprezes Zarządu (G. N.), natomiast sposób reprezentacji spółki ustanowiony został w ten sposób, że "Do składania oświadczeń w imieniu spółki uprawniony jest Prezes Zarządu samodzielnie, a Wiceprezes Zarządu łącznie z Prokurentem" (zob. https://wyszukiwarka-krs.ms.gov.pl)

Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 979 ze zm.) domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe.

Mając powyższe na uwadze należało zatem dostrzec, że wniesione przez "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. (w imieniu swojego mocodawcy – "B" Sp. z o.o. z siedzibą w P.) odwołanie nie zostało podpisane przez wszystkie osoby uprawnione do reprezentowania tej spółki i składania oświadczeń w jej imieniu. Pod złożonym odwołaniem widnieje bowiem wyłącznie podpis G. N., który – będąc Wiceprezesem Zarządu – może reprezentować spółkę jedynie łącznie z Prokurentem.

W sytuacji, gdy przedstawicielem mocodawcy w postępowaniu – tak jak w niniejszej sprawie w toczącym się postępowaniu przed organami celnymi – jest spółka prawa handlowego, to wszelkie czynności dokonywane przez nią w imieniu mocodawcy w postępowaniu administracyjnym muszą odpowiadać zasadom reprezentacji obowiązującym w spółce przedstawiciela.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie odwoławcze jest całkowicie podporządkowane zasadzie skargowości, co oznacza, że może być uruchomione tylko i wyłącznie na żądanie strony, a nigdy nie może być wszczęte z urzędu. Wynika z tego, że wniesienie środka zaskarżenia będzie skuteczne - czyli spowoduje wszczęcie postępowania drugoinstancyjnego - tylko w przypadku podjęcia tej czynności procesowej przez uprawniony podmiot (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Go 904/07).

Mając powyższe na uwadze, w zaistniałej sytuacji kwestia, że odwołanie wniesione w niniejszej sprawie powinno być podpisane zgodnie z wynikającymi z KRS zasadami reprezentacji obowiązującymi w spółce "A" Sp. z o.o., będącej przedstawicielem bezpośrednim "B" Sp. z o.o. z siedzibą w P., tj. "spółki mocodawcy" będącej – jako "posiadacz towarów" w rozumieniu art. 5 pkt 34 UKC - stroną toczącego się postępowania celnego w sprawie zajęcia towaru, nie może budzić wątpliwości.

Opisana zatem powyżej nieprawidłowość stanowi o oczywistej wadzie wniesionego odwołania, która nie została dostrzeżona przez organ odwoławczy, a w związku z tym organ nie podjął próby usunięcia tejże wady, doprowadzając do wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Reasumując, w zaistniałej sytuacji odwołanie podpisane wyłącznie przez Wiceprezesa Zarządu "A" Sp. z o.o., w momencie jego złożenia dotknięte było brakiem formalnym co do należytej reprezentacji i nie można mu było nadać biegu bez uprzedniego podjęcia czynności zmierzających do usunięcia tego braku w trybie art. 169 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 2 p.c., pod rygorem pozostawienia podania (odwołania) bez rozpatrzenia. W konsekwencji decyzja wydana w związku z odwołaniem, które nie zostało prawidłowo podpisane, narusza art. 233 § 1 w zw. z art. 168 § 3 czy § 3a o.p., a naruszenie to należy uznać jako rażące. Stosownie bowiem do przepisów art. 220 i następnych o.p. (znajdujących zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 73 ust. 1 pkt 2 p.c.), organ odwoławczy przystępuje do rozpoznania sprawy tylko i wyłącznie na podstawie wniesionego skutecznie odwołania. Uruchomienie kompetencji bez takiego odwołania jest działaniem dotkniętym wadą kwalifikowaną polegającą na "wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1314/16).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. – stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku.

Wobec stwierdzonej wadliwości zaskarżonej decyzji odniesienie się do zarzutów i wniosków skargi Sąd uznał za przedwczesne.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2. sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. 997 zł, na które składa się wysokość uiszczonego wpisu (500 zł), wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie reprezentującego skarżącą adwokata (480 zł), ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).