1. Postanowieniem z 14 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego "P." sp. z o.o. z siedzibą w Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia 4 września 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia 4 września 2014r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Referendarz sądowy pismem z 27 stycznia 2015r. wezwał skarżącą m.in. do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPPr. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, skarżąca odmówiła nadesłania żądanych dokumentów. Zarządzeniem z dnia 3 marca 2015 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej. W sprzeciwie od zarządzenia referendarza sądowego skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że przy piśmie z dnia 31 marca 2015 r. ponownie przesłał skarżącej właściwy formularz w celu jego wypełnienia i złożenia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru pismo wraz z formularzem zostało doręczone skarżącej 15 kwietnia 2015 r. (k. 30 akt sądowych). Skarżąca nie złożyła wymaganego formularza wniosku. W piśmie z 22 kwietnia 2015 r. wskazała, że żądane dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty żądanej kwoty. Skarżąca oświadczyła, że jest to fikcja, która ma uzasadnić odmowę zwolnienia aby ochronić naruszający prawo organ administracji. Sąd pierwszej instancji mając na uwadze fakt, że skarżąca nie złożyła wymaganego i wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, pozostawił wniosek ten bez rozpoznania.
2. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie spółka wniosła o jego uchylenie i zwolnienie z kosztów sądowych.
3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie stwierdził, że jest ono niezasadne. Przede wszystkim podkreślić należy, że na podstawie art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Stosownie zaś do art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Warunkiem jednak zastosowania sankcji określonej w art. 257 p.p.s.a. jest uprzednie wezwanie strony do uzupełnienia braków wniosku, co wynika wprost z art. 257 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy każdorazowo musi być poprzedzone badaniem, czy wniosek ten spełnia wszystkie wymogi formalne. W niniejszej sprawie nie ulega natomiast wątpliwości, że wnioskodawca, pomimo doręczenia jemu urzędowego formularza PPPr wraz z zobowiązaniem do jego wypełnienia i złożenia w odpowiednim do tego terminie oraz pouczeniem o skutkach niedokonania tej czynności, nie nadesłał tego dokumentu. Bezspornym również jest, że strona przedmiotowe wezwanie otrzymała w dniu 15 kwietnia 2015 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (karta 30 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zasadnie Sąd pierwszej instancji pozostawił wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I OPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008, z. 5, poz. 74) niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a., wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jak to miało miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.
Nie ulega zatem wątpliwości, że mimo wezwania Sądu, spółka nie uzupełniła braków wniosku o przyznanie prawa pomocy według wymogów ustawy. Postępowanie sądowe, w tym również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W przypadku jej braku, wobec dyspozycji art. 257 p.p.s.a. wniosek podlega pozostawieniu bez rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
