![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6290 Reforma rolna, Reforma rolna, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Oddalono skargę, IV SA/Wa 2223/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-07-15, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
IV SA/Wa 2223/19 - Wyrok WSA w Warszawie
|
|
|||
|
2019-09-11 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie | |||
|
Katarzyna Golat /przewodniczący/ Paweł Dańczak /sprawozdawca/ Wojciech Rowiński |
|||
|
6290 Reforma rolna | |||
|
Reforma rolna | |||
|
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi | |||
|
Oddalono skargę | |||
|
Dz.U. 2020 poz 256 art. 105 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 1945 nr 3 poz 13 art. 2 ust. 1 Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Rowiński Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. D. i E. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. |
||||
|
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister lub organ odwoławczy), uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2014 r., nr [...], i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister wskazał, że M. D. wystąpił z wnioskiem o wydanie na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51; dalej jako: rozporządzenie) decyzji stwierdzającej, że dwór i park, będące częścią majątku ziemskiego zapisanego w księdze wieczystej [...] tom I nr 5, stanowiącego byłą własność B. D., oznaczony obecnie jako działki o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], o łącznym obszarze 4,3665 ha, nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13; dalej jako: dekret). Na podstawie akt sądowych sprawy o nabycie spadu organ odwoławczy ustalił, że następcami B. D. są M. D. (reprezentowana przez M. D.) oraz E. D. i M. D. (działający przez r. pr. B. K.). Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. orzekł, że nieruchomość obecnie oznaczona ewidencyjnie jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], o łącznym obszarze 4,3665 ha, wchodząca w skład byłej posiadłości ziemskiej o pow. 206,2390 ha, zapisanej uprzednio w księdze wieczystej [...] tom I nr 5 - podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. W ocenie Wojewody [...] za taką kwalifikacją przemawiał m.in. rodzaj użytków wchodzących w skład majątku, potwierdzający ich rolnicze wykorzystywanie, a także fakt rolniczego wykorzystywania budynków i maszyn rolniczych znajdujących się w majątku w dniu jego przejęcia przez Państwo, wymienionych w protokole z [...] kwietnia 1945 r. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] złożył działający przez pełnomocnika M. D., podnosząc, że ujęta wnioskiem nieruchomość nie miała charakteru rolnego, a tym samym nie mogła być przejęta na cele reformy rolnej. Minister, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, wskazaną na wstępie decyzją, uchylił zakwestionowane rozstrzygnięcie Wojewody [...] i umorzył w całości postępowanie przed organem pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że wniosek M. D. dotyczył żądania wydania decyzji w oparciu o § 5 rozporządzenia, tzn. stwierdzenia, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, zwracają przy tym uwagę, że taki wniosek może być złożony, o ile nieruchomość przejęta została na rzecz Skarbu Państwa w tym trybie. Minister podkreślił, że prawodawca wyłącznie w przypadku majątków objętych reformą rolną, z uwagi na spełnienie przesłanek wskazanych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, za właściwy uznał administracyjny tryb rozstrzygania sporów dotyczących tej grupy nieruchomości ziemskich. Podstawę dla rozstrzygnięć stanowi w tych przypadkach § 5 ust. 1 rozporządzenia. Nie jest natomiast dopuszczalna rozszerzająca wykładnia przepisów dekretu, dlatego nie ma podstaw do objęcia trybem administracyjnym pozostałych rodzajów nieruchomości przeznaczonych na cele reformy rolnej. Tym samym właściwe organy administracji nie mogą orzekać o podpadaniu pod działanie dekretu nieruchomości innych niż objętych art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu i w tym zakresie zamknięta jest droga administracyjna dla rozstrzygania sporów co do zakresu działania przepisów o reformie rolnej. Organ odwoławczy wskazał następnie, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika, aby podstawą prawną nacjonalizacji majątku ziemskiego B. D. był przepis art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. W Dziale II księgi wieczystej "[...] tom I karta 5" wpisanym właścicielem był B. D., "właściciel ziemski w [...]", na mocy podania z dnia [...] sierpnia 1927 r. i wpisu z dnia [...] listopada 1934 r. Następnie jako właściciela nieruchomości wpisano Skarb Państwa Polskiego (Wojewódzki Urząd Ziemski w [...]) "na podstawie wniosku Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] i zaświadczenia w myśl art. 1 dekretu z dnia [...] sierpnia 1946 r.". W ocenie Ministra dokumentacja wieczystoksięgowa nie dawała podstaw, aby twierdzić, że do przejęcia majątku pn. [...] tom I karta 5 doszło na mocy przepisu lit. e) art. 2 ust. 1 dekretu, a tylko w takiej sytuacji organ administracyjny byłby uprawniony do orzekania o niepodpadaniu jego części pod działanie tego przepisu. Minister dodał, że w aktach organu stopnia wojewódzkiego znajduje się pismo Sądu Rejonowego w [...] X Zamiejscowego Wydziału Ksiąg Wieczystych z/s w [...] z [...] stycznia 2013 r., zawierające informację, iż: "w księdze wieczystej [...] tom I karta 5 stan na dzień [...] września 1939 r. oraz [...] września 1944 r. jest następujący: - dział I powierzchnia nieruchomości wynosi 206,2390 ha; dział II właścicielem jest B. D., właściciel ziemski w [...]". Protokół "w sprawie przejęcia na cele Reformy Rolnej na mocy Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6.9.1944 o wprowadzeniu Reformy Rolnej" spisany z dnia [...] kwietnia 1945 r. "w majątku [...], własność obywatela D." (zachowano pisownię oryginalną), na podstawie którego również nie można stwierdzić, jaki przepis dekretu stanowił podstawę prawną nacjonalizacji tego majątku. Ponadto zwrócono uwagę, że materiały pozyskane przez organ I instancji z Archiwum Akt Nowych (zespół archiwalny nr [...], Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych) nie dotyczyły nieruchomości ziemskiej objętej wnioskiem M. D., lecz majątku pn. [...], gmina [...], powiat [...]. W zasobach Archiwum nie odnaleziono dokumentów odnoszących się do majątku położonego w miejscowości [...] ([...]), gm. [...], pow. [...]. Dalej organ odwoławczy wskazał, że w celu uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, wystąpił do wspomnianego Sądu Rejonowego z prośbą o nadesłanie zarówno działu I i II księgi wieczystej prowadzonej dla majętności B. D., jak też dokumentów zgromadzonych przy tej księdze, w szczególności zaświadczenia i wniosku Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...], które pozwoliłyby określić, jaki konkretny przepis dekretu z dnia 6 września 1944r. był podstawą nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa. W odpowiedzi na to wystąpienie Sąd przy piśmie z [...] kwietnia 2019 r. przesłał kserokopię dwóch kart z księgi wieczystej, informując jednocześnie, że przy księdze "[...] tom I karta 5" brak jest jakichkolwiek dokumentów. Organ zwrócił się również do Archiwum Państwowego w [...] oraz jego Oddziału w [...], Archiwum Państwowego w [...], jak też ponownie do Archiwum Akt Nowych - z prośbą o przeszukanie zespołów archiwalnych pod kątem dokumentów dotyczących przejęcia na rzecz Państwa majątku ziemskiego "[...]", gm. [...]. W odpowiedzi uzyskano wyłącznie protokół z [...] kwietnia 1945 r. w sprawie przejęcia majątku na cele reformy rolnej, który znajdował się już w aktach organu stopnia wojewódzkiego. Na podstawie dokonanych ustaleń Minister stwierdził, że wnioskodawca nie przedstawił dokumentów jednoznacznie świadczących, że przejęcie majątku objętego żądaniem nastąpiło na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Dokumentów potwierdzających przejęcie majątku w oparciu o przywołaną podstawę nie ma także w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania (zarówno przed organem I instancji, jak i w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przed Ministrem). Wobec zatem braku przepisów uprawniających organ do orzekania w trybie administracyjnym w danej sprawie, zdaniem Ministra wypełniona została przesłanka bezprzedmiotowości postępowania (art. 105 k.p.a.), w konsekwencji czego obligowało to organ odwoławczy do uchylenia decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2014r. i umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. D. i E. D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucili zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz niepełną, wybiórczą oraz niewłaściwą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie poprzez przyjęcie, iż przejęcie majątku nie nastąpiło na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu z dnia 6 września 1944 r., zatem brak jest przepisów uprawniających organ do orzekania w trybie administracyjnym. Na podstawie podniesionych wyżej zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2014 r., a także o zasądzenie od organu administracji kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie skarżących błędne jest stanowisko organu, iż wnioskodawca nie wykazał w sprawie, aby majątek [...] został przejęty na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, co skutkowało brakiem przepisów uprawniających organ do orzekania w trybie administracyjnym. Zdaniem skarżących organ nie przeanalizował całości przepisu art. 2 ust. 1 dekretu. Przepis ten określał 5 rodzajów nieruchomości przeznaczonych na cele reformy rolnej, wymienionych w kolejnych literach od "a" do "e", i zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą do orzekania o niepodpadaniu pod przesłankę określoną w art. 2 ust. 1 lit. e) właściwe są organy administracji, natomiast w- pozostałych przypadkach właściwym jest tryb sądowy. W zaskarżonej decyzji organ uznał, iż skoro w zachowanych dokumentach nie wskazano jednoznacznie przepisu stanowiącego podstawę przejęcia nieruchomości, to brak było podstaw do orzekania w trybie administracyjnym. Skarżący podkreślili dalej, że analizując katalog przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 dekretu stwierdzić należy, iż nieruchomość ziemska w miejscowości [...] na dzień 1 września 1939 r. oraz 13 września 1944 r. stanowiła własność B. D., nie stanowiła zatem własności Skarbu Państwa, B. D. był obywatelem polskim narodowości polskiej. Organ w zaskarżonej decyzji nie wykazał niczego przeciwnego. Właściciel nieruchomości nie został również skazany żadnym prawomocnym wyrokiem. Organ nie przedstawił jakichkolwiek wyroków skazujących, Majątek nie został również skonfiskowany. Okoliczność ta bezsprzecznie wynika z treści protokołu w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej znajdującego się w aktach sprawy. Na tej podstawie skarżący podnieśli zarzut, iż organ w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił dostatecznie wszystkich okoliczności sprawy, a dokonując pogłębionej analizy wskazanego przepisu oraz zgromadzonego materiału dowodowego winien bezspornie dojść do wniosku, iż podstawą przejęcia majątku na cele reformy rolnej był art. 2 ust. 1 lit. e), gdyż pozostałe przepisy art. 2 ust. 1 nie mają związku z niniejszą sprawą. W opinii skarżących, skoro organ nie uzyskał jakichkolwiek dowodów wskazujących na okoliczność, aby podstawą przejęcia majątku na cele reformy rolnej był którykolwiek z przepisów art. 2 ust. 1 lit a)-d) dekretu, to przesądzenie o niedopuszczalności drogi administracyjnej i umorzenie postępowania było całkowicie bezpodstawne. Skarżący zarzucili jednocześnie, iż w sprawie doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania, a organ II instancji dokonał arbitralnych i niczym nieuzasadnionych domysłów co do podstawy prawnej przejęcia nieruchomości i na tej podstawie przesądził o niedopuszczalności drogi administracyjnej. W odpowiedzi na wniesioną skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, nie podzielając podniesionych w niej zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, albowiem podniesione w niej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie, a nadto Sąd, działając z urzędu nie dopatrzył innego rodzaju uchybień prawa materialnego, czy procesowego, które uzasadniałyby odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Co więcej, Sąd w pełni podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2019 r. i przyjmuje ją za własną. Nie budzi nadto wątpliwości Sądu stan faktyczny sprawy, dlatego nie wymaga on ponownego referowania. Z uwagi na to, że skarga formułuje zarzut uchylenia się przez organy administracyjne od oceny kwestii związanych z podstawą prawną przejścia przedmiotowej nieruchomości na cele reformy rolnej, konieczne jest ogólne wyjaśnienie reformy rolnej jako przedmiotu sprawy administracyjne. Zgodnie z art. 2 ust. 1 dekretu na cele reformy rolnej przeznaczone będą nieruchomości ziemskie: a) stanowiące własność Skarbu Państwa z jakiegokolwiek tytułu, b) będące własnością obywateli Rzeszy Niemieckiej, nie-Polaków i obywateli polskich narodowości niemieckiej, c) będące własnością osób skazanych prawomocnie za zdradę stanu, za dezercję lub uchylanie się od służby wojskowej, za pomoc udzieloną okupantom ze szkodą dla Państwa lub miejscowej ludności, względnie za inne przestępstwa, przewidziane w dekrecie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 31 sierpnia 1944 r. (Dz. U. R. P. Nr 4, poz. 16) oraz w dekrecie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 30 października 1944 r. o ochronie Państwa (Dz. U. R. P. Nr 10, poz. 50), d) skonfiskowane z jakichkolwiek innych prawnych przyczyn, e) stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekracza bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Ze zgromadzonego w sprawie materiału, obejmującego w szczególności badanie KW wynika, że w Dziale II księgi "[...] tom I karta 5" B. D. wpisany był jako właściciel ("właściciel ziemski w [...]) – na mocy wpisu z 1934 r., a następnie jako właściciela spornej nieruchomości wpisano w 1946 r. Skarb Państwa (Wojewódzki Urząd Ziemski w [...]) – na podstawie wniosku Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] i zaświadczenia w myśl art. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. W ocenie Sądu, treść księgi nie pozwala na przyjęcie, że przejęcie majątku nastąpiło konkretnie na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e ww. dekretu, a więc ustalenia organu odwoławczego w tym zakresie są prawidłowe. Na odmienne wnioski nie pozwala także analiza innych dokumentów zgromadzonych w sprawie. W szczególności nie świadczy od zastosowaniu ww. podstawy prawnej przejęcia przekazana przez Archiwum Państwowe w [...] uwierzytelniona kserokopia protokołu z [...] kwietnia 1945 r. w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...]. Dokument ten, poza ogólnym wskazaniem jako podstawy przejęcia dekretu z dnia 6 września 1944 r., nie wskazuje w swoje treści, iż przejęcie faktycznie następowało w oparciu o literę e) art. 2 ust. 1 ww. aktu. Jak wynika z akt sprawy i czego skarżący w zasadzie nie kwestionują - brak jest w zgromadzonym materiale dowodowym takiego dokumentu, który wprost by wskazywał, że przejęcie spornych nieruchomości nastąpiło na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Skarżący wskazali, że ich zdaniem podstawę prawną przejęcia można wywieźć ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej znajdującego się w aktach sprawy. W ocenie Sądu argumentacja skarżących jest niezasadna a kwestii, co istotne, czy dana nieruchomość została objęta na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu nie można domniemywać. Przede wszystkim, na co Sąd już wcześniej zwrócił uwagę, protokół ten nie zawiera bezpośredniego wskazania, że podstawą przejęcia był ww. przepis dekretu. Nie jest przy tym Sądowi wiadome, jakie okoliczności zawarte w protokole miałyby świadczyć o przejęciu w trybie lit. e). Treść tego dokumentu zawiera bowiem opis stanu nieruchomości, natomiast nie powołuje jakichkolwiek odniesień co do konkretnych prawnych uwarunkowań przejęcia, poza ogólnym odwołaniem się do dekretu z 1944 r. Dokument ten został przy tym sporządzony zgodnie z § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, w myśl którego przejęcia majątków dokonywali upoważnieni przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych pełnomocnicy, wojewódzkie lub powiatowe urzędy ziemskie (ust. 1); przejęcie odbywało się przez protokólarny spis objętych nieruchomości wraz z inwentarzem (ust. 2.); protokół należało sporządzić w 4 jednobrzmiących egzemplarzach i powinien go podpisać właściwy organ przejmujący (ust. (1), tymczasowy zarządca i przewodniczący komitetu folwarcznego (ust. 3). Także zatem z tego przepisu nie wynika, by protokół miał dokumentować określoną podstawę przejęcia majątków. Co więcej, nawet gdyby chcieć przyjąć, że okolicznością świadczącą o przejęciu w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu miałby być fakt, że zarówno sporządzenie protokołu przejęcia, jak i późniejszy wpis własności na rzecz Skarbu Państwa wynikały z działania organów władzy państwowej, to byłoby to rozumowanie błędne. Jak wynika bowiem z § 12 powołanego wcześniej rozporządzenia, wpis własności na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich wymienionych w art. 2 ust. 1 następował na wniosek właściwego wojewódzkiego urzędu ziemskiego. Oznacza to, że w każdym przypadku, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 dekretu działania podejmował właściwy wojewódzki urząd ziemski, a nie w tylko w przypadku najniższej jednostki redakcyjnej art. 2 dekretu. Poza tym nie można zgodzić się ze stroną, która zdaje się sugerować, że to organ miał obowiązek wskazać dowody na podstawie, których można by uznać, że przejęcie majątku nastąpiło na podstawie art .2 ust. 1 lit. e dekretu. Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania podejmowana liczne próby zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającego w sposób bezsporny odtworzyć stan historyczno-prawny spornych nieruchomości, co jednak nie przyniosło zamierzonego skutku. Zdaniem Sądu brak zatem jakichkolwiek jednoznacznych dowodów/dokumentów wskazujących na podstawę prawną objęcia spornego majątku przejęciem uprawniał organ do wydania zaskarżonej decyzji. Należy przy tym zauważyć, że Strona w tym zakresie nie wykazała się inicjatywą dowodową, oczekując na działanie organów. W świetle powyższych ustaleń nie można przyjąć, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Wbrew twierdzeniom skargi, ustalenia organu administracji znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, przy czym należy dodać, że pomimo licznych prób uzyskania szerszych informacji, głównie poprzez wystąpienia do stosownych instytucji o udostępnienie dokumentacji archiwalnej, niejednokrotnie okazywało się to nieskuteczne. Nie może to jednak być podstawą zarzutu niepodejmowania przez organy niezbędnych działań w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, skoro niemożność zgromadzenia niezbędnej dokumentacji nie była zależna od orzekających w sprawie organów. Tym samym nie można zgodzić się ze skarżącymi, że organy administracyjne nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Materiał dowodowy, na podstawie którego organy administracyjne dokonywały ustaleń był wytworzony kilkadziesiąt lat temu i choćby z tego względu działania organów administracyjnych w jego gromadzeniu doznają ograniczeń. Analiza dostępnych w sprawie dokumentów pozwala natomiast na uznanie za prawidłowe stanowiska Ministra wyrażonego w zaskarżonej decyzji, że nie jest jednoznaczne i pewne, że przejęcie spornego majątku miało miejsca na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Zauważyć przy tym trzeba, że także skarżący nie przedstawili jakichkolwiek dowodów pozwalających na wysnucie wniosków odmiennych niż wynikające z treści dokumentów odszukanych przez organy. Wnioskowanie zaś o istnieniu określonych okoliczności stanu faktycznego w oparciu o okoliczności stwierdzone w dokumentach, których wiarygodność nie została skutecznie podważona, przy jednoczesnym braku innych dokumentów, których treść mogłaby prowadzić do odmiennych wniosków, nie może być utożsamiane z zastąpieniem dowodów niedopuszczalnymi domniemaniami, a w konsekwencji także przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów i naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wobec braku potwierdzenia, że przedmiotowa nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu słusznie organ odwoławczy stanął na stanowisku, że sprawa niniejsza nie podlegała załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że prowadzenie postępowania i wydanie decyzji w oparciu o § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia [...] marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu byłoby bezprzedmiotowe (np. wyrok WSA w Warszawie z 15 grudnia 2019 r., I SA/Wa 1457/16 oraz wyrok NSA z 26 lutego 2019 r., I OSK 826/17, publ. CBOSA). W tej sytuacji organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję Wojewody [...] i umorzył w całości postępowanie przed organem I instancji powołując się na art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (tak: J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2005, s. 485). Tak więc sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego, w formie decyzji administracyjnej. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesioną w niniejszej sprawie skargę oddalił. |
||||