VII SA/Wa 2355/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-01-28	
Data wpływu	2024-09-25	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Bogusław Cieśla /przewodniczący/
Szczepan Borowski /sprawozdawca/
Waldemar Śledzik	
Symbol z opisem	6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)	
Skarżony organ	Rada Miasta	
Treść wyniku	Stwierdzono nieważność uchwały w części	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bogusław Cieśla Sędziowie: sędzia WSA Waldemar Śledzik asesor WSA Szczepan Borowski (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi W. G. i P. G. na uchwałę nr [...] Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 29 czerwca 2000 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu osiedli P. i Z. 1. stwierdza nieważność § 46 pkt 1 tiret 1 oraz § 46 pkt 2 zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działki nr ew. [...] z obrębu [...]; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz skarżących W. G. i P. G. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
W piśmie z 4 września 2024 r. W G i P G (dalej także jako skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę nr [...], Rady Gminy W - W z dnia [...], czerwca 2000 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu osiedli P i Z (Dz. Urz. Województwa M z 2000 r., Nr [...],, poz. [...],, dalej jako uchwała lub miejscowy plan).

Przed wniesieniem skargi do Sądu skarżący w piśmie z 8 lipca 2024 r. wezwali Radę W do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.

Skarżący zaskarżyli § 46 uchwały w zakresie, w jakim dotyczy ona działki nr [...], z obrębu [...],, wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Uchwale nr [...], Rady Gminy W - W z [...], czerwca 2000 r. w zaskarżonej części skarżący zarzucili:

1. naruszenie § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r, Nr 15, poz. 140, dalej jako rozporządzenie w sprawie warunków technicznych), poprzez wykluczenie stosowania indywidualnych ujęć wody, podczas gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego dopuszczają taką możliwość;

2. naruszenie art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP poprzez wprowadzenie ograniczeń prawa własności bez zachowania warunków wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz bez należytego uzasadnienia przyjętych rozwiązań planistycznych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że jako właścicielom nieruchomości położonej na terenie objętym planem przysługuje im prawo do zaskarżenia uchwały będącej przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie. W ich ocenie § 46 uchwały nie dopuszcza korzystania z indywidualnych ujęć wody, nawet w przypadku braku możliwości podłączenia do sieci wodociągowej. Zdaniem skarżących miejscowy plan wprowadza w zakresie korzystania z indywidualnych ujęć wody ograniczenia dalej idące niż przepisy prawa powszechnie obowiązującego albowiem zgodnie z § 26 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w przypadku braku warunków przyłączenia do zewnętrznej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, urządzenia do oczyszczania ścieków w sposób określony w odrębnych przepisach lub szczelnego zbiornika do czasowego gromadzenia nieczystości ciekłych, jeżeli ich ilość nie przekracza 2 m3 na dobę.

Skarżący powołując się na poglądy wyrażane w orzecznictwie wskazali, że kwestionowany zapis ten ma ten skutek, że do czasu wybudowania sieci wodociągowej nie jest możliwe (zgodnie z zapisami planu) korzystanie z prywatnego ujęcia wody, zaś zakaz korzystania z indywidualnych ujęć wody przy jednoczesnym braku zapewnienia faktycznej możliwości podłączenia do sieci wodociągowej "wywołuje skutek zbliżony do wprowadzenia zakazu zabudowy. Zdaniem skarżących § 46 planu miejscowego reguluje kwestie uregulowane w rozporządzeniu bez upoważnienia ustawowego i w sposób sprzeczny z przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący wskazali, że w orzecznictwie NSA wskazuje się, że skoro uchwalając plan miejscowy, rada gminy może ingerować w wykonywanie prawa własności, to taka ingerencja ma uwzględniać zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którą ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, a same ograniczenia nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Przy czym w świetle art. 64 ust. 3 Konstytucji RP ingerencja w sferę prawa własności musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. W ocenie skarżących przesłanki te nie zostały spełnione w zaskarżonym planie miejscowym, bowiem organ nie przedstawił jakiegokolwiek uzasadnienia, że wprowadzone ograniczenia były konieczne, proporcjonalne i celowe ani nie wykazał, że osiągnięcie zakładanych celów było możliwe w sposób mniej ingerujący w prawo własności. Za szczególnie rażące, zdaniem skarżących, uznać należy uzależnienie możliwości zabudowy działek położonych na terenie mieszkalnictwa jednorodzinnego od działań leżących wyłącznie w gestii W, tj. budowy sieci wodociągowej na obszarze planu, a jednocześnie brak podjęcia jakichkolwiek działań w celu realizacji tych inwestycji pomimo upływu 24 lat od uchwalenia planu miejscowego.

Rada W (dalej także jako Rada) w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie w całości.

Uzasadniając swoje stanowisko Rada wskazała, że ustalony w § 46 miejscowego planu obowiązek docelowego przyłączenia zabudowy do sieci wodociągowej wynika ze szczególnego położenia terenów objętych miejscowym planem na obszarach cennych przyrodniczo i środowiskowo z wysokim poziomem wód gruntowych oraz z uwagi na sukcesywną budowę infrastruktury technicznej na Osiedlu P w tym przewodu wodociągowego w ulicy D. Teren oznaczony symbolem Mj15 położony jest na zachód od ulicy D w sąsiedztwie głównego Rowu P i licznych prostopadłych do niego mniejszych rowów melioracyjnych, na terenach z wysokim poziomem wód gruntowych stanowiącymi dawne koryto rzeki Wisły. Zauważyć także należy, że zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W przyjętego uchwałą nr [...], Rady Miasta W z dnia [...], października 2006 r. z późn. zm., teren oznaczony w miejscowym planie symbolem Mjl5 znajduje się w obszarach cennych przyrodniczo - w strefie Systemu Przyrodniczego W. Ponadto sąsiaduje on z W Obszarem Chronionego Krajobrazu oraz z granicą zagrożenia powodziowego od rzeki W. Zdaniem organu uwarunkowania hydrologiczne i środowiskowe oraz ustawowe dyrektywy uwzględniania w zagospodarowaniu przestrzennym wymagań ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi legły u podstaw odnośnych zapisów miejscowego planu, co czyni bezprzedmiotowym zarzuty skargi o przekroczeniu przez organ władztwa planistycznego i nieproporcjonalnym ograniczeniu prawa własności skarżących. Dopuszczona przez miejscowy plan możliwość realizacji szamb na terenie, na którym znajduje się nieruchomość skarżących stwarza ryzyko zanieczyszczenia wód gruntowych tymczasowymi, indywidualnymi szambami. Uwarunkowania hydrologiczne generują zaś ryzyko ich zanieczyszczenia wodami powodziowymi rzek W lub W. W trosce o zdrowie mieszkańców w miejscowym planie ustalono zatem zaopatrzenie w wodę z miejskiej sieci wodociągowej.

Rada wskazała, że z § 46 miejscowego planu wynika zarówno możliwość zaopatrywania w wodę z miejskiej sieci z Wodociągów Układu Centralnego "W" poprzez magistralę w ul. R (pkt 1), jak i z lokalnego wodociągu (ujęcia wody) w ul. P (pkt 2). W dacie uchwalania miejscowego planu, tereny nim objęte, w większości były niezabudowane, a infrastruktura techniczna, w tym wodociągowa, była jeszcze w sferze projektów. W 2005 r. została wybudowana i uruchomiona oczyszczalnia ścieków P na Z, w północnej części Dzielnicy W przy Elektrociepłowni S. Tym samym rozpoczął się proces sukcesywnej realizacji miejskiej infrastruktury technicznej w zakresie sieci wodno-kanalizacyjnej z odprowadzeniem ścieków do funkcjonującej oczyszczalni ścieków P. Teren przy ulicy D znajduje się w planach inwestycyjnych w wykazie tabelarycznym pod numerami: Ip 3 Nr zadania IW003261B Budowa przewodu wodociągowego w ul. D o długości 400 m oraz Ip 4 Nr zadania IW003276B Budowa przewodu wodociągowego w drodze dojazdowej do ul. D o długości 245 m. Planowana sieć wodociągowa przy ulicy D znajduje się około 200 m od działki skarżących.

Rada podniosła również, że do wyłożonego do publicznego wglądu projektu miejscowego planu (w dniach od 7 grudnia 1998 r. do 8 stycznia 1999 r.), do terenu oznaczonego w projekcie planu symbolem Mj 15 lub do działki nr [...], z obrębu [...], nie wpłynął ani protest ani zarzut kwestionujący ustalenia dotyczące zaopatrzenia w wodę z miejskiej sieci wodociągowej. Zaznaczyła, że kontrola merytoryczna planów uchwalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym następowała przed uchwaleniem planu, na etapie rozpatrzenia przez radę gminy protestów i zarzutów do planu miejscowego (art. 23 i 24 powołanej ustawy). Uchwała rady gminy o odrzuceniu zarzutu mogła być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Rada zwróciła uwagę, że w związku z powyższym kontrola następcza sądu administracyjnego dokonywana już po uchwaleniu planu jest w znacznym stopniu ograniczona do badania naruszeń trybu postępowania oraz właściwości organów. Takie naruszenie, jej zdaniem, nie miały miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej jako: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Z kolei zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W myśl 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2017 r., poz. 1875 ze zm., dalej jako: u.s.g.). Według tego przepisu w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę z zakresu administracji publicznej ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone takim aktem, przy czym zaskarżenie uchwały do sądu musi być poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała została wydana przed 1 czerwca 2017 r., co powoduje, że skarga do sądu administracyjnego na tę uchwałę powinna być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a co więcej – należy ją wnieść w określonym w przepisach p.p.s.a. terminie od tego wezwania (uchwała siedmiu sędziów NSA z 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07).

W niniejszej sprawie skarżący w piśmie z dnia 8 lipca 2024 r. (data wpływu: 9 lipca 2024 r.) wezwali Radę W do usunięcia naruszenia prawa. Nie ulega zatem wątpliwości, że wymóg poprzedzenia skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa został spełniony. Skarga została złożona przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wpływu wezwania organu (data nadania skargi: 5 września 2024 r.).

W ocenie Sądu skarżący wykazali istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a ich indywidualną sytuacją prawną (interes prawny), a także to, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na ich sytuację prawną. Skarżący są bowiem właścicielami działki nr [...], z obrębu [...], znajdującej się na terenie objętym kwestionowanym planem, a zatem z całą pewności posiadają w sprawie interes prawny i co więcej interes ten narusza zaskarżona uchwała poprzez ograniczenie ich prawa własności przez wprowadzenie zakazu zastosowania indywidualnych ujęć wody na działce, a w rezultacie pozbawienia możliwości jej zabudowy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie był § 46 uchwały nr [...], Rady Gminy W - W z dnia [...], czerwca 2000 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu osiedli P i Z, w zakresie, w jakim dotyczy działki nr [...], z obrębu [...], stanowiącej własność skarżących.

Zgodnie z zakwestionowanym przepisem uchwały:

1) W zakresie zaopatrzenia w wodę plan ustala:

- zasilanie obszaru planu w wodę z Wodociągów Układu Centralnego "W" poprzez magistralę w ul. R;

- lokalizację projektowanych magistrali zasilających 0200 w liniach rozgraniczających ulic Z i P;

- lokalizację projektowanych sieci rozbiorczych w liniach rozgraniczających ulic.

2) Plan dopuszcza zaopatrzenie w wodę z lokalnego wodociągu (ujęcia wody) w ulicy P:

- istniejącej zabudowy;

- nowej zabudowy, pod warunkiem uzgodnienia przyłączenia z dysponentem lokalnego wodociągu, z uwzględnieniem ustaleń par.145 rozdz. 16.

Skarżący zażądali stwierdzenia przytoczonego przepisu w całości.

Na wstępie rozważań należy zwrócić uwagę, że zaskarżona uchwała w części dotyczącej § 46 była już przedmiotem kontroli tutejszego Sądu, który m.in. w prawomocnych wyrokach z 31 stycznia 2019 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1740/18) oraz z 26 listopada 2018 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1746/18) stwierdzał nieważność wspomnianego przepisu, w odniesieniu do działek położonych w bliskim sąsiedztwie działki należącej do skarżących. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w powołanych orzeczeniach i przyjmuje go za swój własny.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.), pod rządami której uchwalono zaskarżony plan zagospodarowania przestrzennego, gmina w ramach zadań własnych ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, a uprawnienie to realizuje między innymi przez uchwalanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. To uprawnienie gminy określane w doktrynie jako władztwo planistyczne oznacza, że gmina samodzielnie rozstrzyga o zasadach zagospodarowania na swoim terenie. Nie może jednak ono nosić cech dowolności działania. Rozstrzygnięcie o przeznaczeniu terenu i zasadach jego zagospodarowania musiało być dokonane z uwzględnieniem obowiązujących przepisów i na zasadach określonych w ustawie, bowiem miejscowy plan zagospodarowania wraz z innymi ustawami kształtuje sposób wykonywania m.in. prawa własności i definiuje jego treść w zakresie wykorzystywania nieruchomości (art. 33 ustawy). W związku z tym wszelkie rozstrzygnięcia planistyczne, które ograniczają właściciela w sposobie korzystania z niej, muszą być dokonywane z uwzględnieniem obowiązującego prawa. Oznacza to, że ograniczenie prawa własności musi mieć oparcie w normie ustawowej uprawniającej gminę do takiego działania. Należy też podkreślić, że uprawnienie gminy do ustalania przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania nie może być nadużywane i niezależnie od legalności jest oceniane także pod kątem ewentualnego przekroczenia tych uprawnień. Prawnie wadliwymi ustaleniami planu będą zatem nie tylko te, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które będą wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień władczych.

W kontekście prawa własności, istotne jest podkreślenie, że korzysta ono z najdalej idących gwarancji ochrony, zarówno wynikających z ustaw, jak i z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niemniej, jak wielokrotnie akcentowano w orzecznictwie, prawo to nie ma charakteru nieograniczonego ani absolutnego. Uregulowania prawne, które przewidują ochronę prawa własności, jednocześnie zawierają normy dopuszczające ingerencję w to prawo. W tym miejscu należy odwołać się przede wszystkim do przepisów art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, które stanowią, że własność i inne prawa majątkowe podlegają równej ochronie prawnej. Równocześnie istnieją regulacje dopuszczające ograniczoną ingerencję we własność (art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP), jednakże w granicach określonych ustawowo i w zakresie nienaruszającym istoty własności.

Podsumowując, prawo własności, choć chronione konstytucyjnie i ustawowo, nie jest prawem nieograniczonym. Ustawodawca przewiduje możliwość ingerencji w to prawo, jednakże musi ona być zgodna z Konstytucją i ustawami, a także nie naruszać istoty tego prawa.

Skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalany jest na podstawie przepisów rangi ustawowej, to ograniczenia w prawie własności wprowadzane tym planem są prawnie dopuszczalne. Ustalenia planu mogą i często ograniczają własność, ale takie normy wynikające z aktu prawa miejscowego jakim jest plan nie mogą być uznane za sprzeczne z generalnymi postanowieniami Konstytucji oraz art. 140 k.c. przewidującymi szczególną ochronę tego prawa. Warunkiem tego jest jednak, aby pozostawały w zgodzie z zasadą proporcjonalności. Wymóg proporcjonalności, zwany także zakazem nadmiernej ingerencji, oznacza konieczność zachowania proporcji pomiędzy ograniczeniem danego konstytucyjnego prawa lub wolności (czyli nałożonymi na jednostkę obciążeniami), a zamierzonym celem (pozytywnym efektem) danej regulacji prawnej. Wymóg proporcjonalności oznacza konieczność wyważania dwóch dóbr (wartości), których pełna realizacja jest niemożliwa (por. wyrok NSA z 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 240/13).

Co prawda możliwości wskazania przez organ gminy w uchwale sposobu zaopatrywania w wodę poszczególnych działek, w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały wynikały z przepisu rangi ustawowej, bowiem zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się, w zależności od potrzeb zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej oraz linie rozgraniczające tereny tej infrastruktury. Jednakże rację mają skarżący, że § 46 w części wyłączającej możliwości korzystania z indywidualnych ujęć wody nie jest zgodny z obowiązującymi w tej mierze przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a ponadto, zdaniem Sądu, nie spełnia wymogu proporcjonalności.

Wynikające z § 46 ust. 1 pkt 1 tiret 1 oraz § 46 pkt 2 zaskarżonej uchwały ograniczenia dotyczą całego obszaru planu, a zatem również obszarów oznaczonych symbolem Mj15, na którym położona jest działka skarżących. Wynika z nich znaczące ograniczenie lokalizowania inwestycji.

W ocenie Sądu przepis ten jest niezgodny z § 26 ust. 1 i ust. 2 obowiązującego w dacie podejmowania uchwały rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy te stanowiły, że działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do zewnętrznej sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i elektroenergetycznej oraz scentralizowanego zaopatrzenia w ciepło bądź korzystania z indywidualnych źródeł ciepła (§ 26 ust. 1). W razie braku warunków przyłączenia do zewnętrznej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, urządzenia do oczyszczania ścieków w sposób określony w odrębnych przepisach lub szczelnego zbiornika do czasowego gromadzenia nieczystości ciekłych, jeżeli ich ilość nie przekracza 2 m3 na dobę. Jeżeli ilość nieczystości ciekłych odprowadzanych do zbiornika przekracza 2 m3 na dobę, niezbędna jest pozytywna opinia właściwego terenowo państwowego inspektora sanitarnego. (§ 26 ust. 2).

Oznacza to, że wyłączenie w miejscowym planie możliwości skorzystania z indywidualnego ujęcia wody, w sytuacji gdy z przyczyn obiektywnych nie jest możliwe podłączenie do zewnętrznej sieci wodociągowej pozostaje w sprzeczności z aktem prawa powszechnie obowiązującego stojącego wyżej w hierarchii aktów prawnych określonych w art. 87 Konstytucji RP. Organ stanowiący gminy wbrew przepisom rozporządzenia uniemożliwił właścicielom wszystkich działek objętych planem miejscowym, których działki nie znalazły się od ponad 20 lat w zasięgu zewnętrznej sieci wodociągowej (w dalszym ciągu nie jest wiadome kiedy taka możliwość powstanie), wykorzystania ich zgodnie z przeznaczeniem tych działek. Tymczasem rozporządzenie z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jako akt wyższego rzędu taką możliwość przewidywało. Zgodnie z § 26 ust. 1 tego rozporządzenia zasadą jest zapewnienie działce zasilania wodą z zewnętrznej sieci wodociągowej, jednakże prawodawca w tym akcie prawnym przewidział możliwość skorzystania z indywidualnego ujęcia wody. Zatem nie sposób uznać za dopuszczalne, aby akt prawa miejscowego takiej możliwości nie przewidywał dla obszaru przewidzianego w planie pod zabudowę mieszkaniową. Istotne jest również, że Rada Gminy nie uzasadniła na etapie sporządzania planu, w jakim celu wprowadziła takie obostrzenia, co już samo w sobie świadczy o nadużyciu przysługującego organowi władztwa planistycznego, w szczególności, że w niezaskarżonym w niniejszej sprawie § 47 uchwały określającym zasady odprowadzania ścieków przewidziała tymczasowe rozwiązania do chwili doprowadzenia do określonych działek sieci kanalizacyjnej. Nie są przy tym przekonujące argumenty organu przedstawione w odpowiedzi na skargę w odniesieniu do zakazu korzystania z indywidualnego ujęcia wody. Organ wskazał, że jego zadaniem w zakresie działań planistycznych jest m.in. uwzględnienie wymagań ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia. Zwrócił uwagę, że działka skarżących położona jest na terenie o wysokim poziomie wód gruntowych, z dużym prawdopodobieństwem podtopień i powodzi. W ocenie Sądu argumenty organu (które głównie dotyczą kwestii budowy szamb, a kwestie odprowadzania ścieków nie były przedmiotem skargi) nie uzasadniają takiej ingerencji w prawo własności, jakie zawiera zaskarżony przepis miejscowego planu.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażonych m.in. w powołanych wyżej wyrokach WSA w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 1740/18 oraz IV SA/Wa 1746/18), że ustawodawca nie przyznał organom gminy kompetencji do stanowienia wszelkich norm prawnych, lecz jedynie kompetencję do precyzowania rozwiązań zawartych w ustawach. Tym samym organy gminy nie mogą zmieniać lub uchylać przepisów zawartych w źródłach prawa powszechnie obowiązującego, o których mowa w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, w tym też w rozporządzeniach. Wyjście poza katalog spraw określonych w przepisie kompetencyjnym oznacza wydanie aktu normatywnego z przekroczeniem granic ustawowego upoważnienia i powoduje, że taki plan dotknięty jest w tej części wadą nieważności. Tego typu wada, w ocenie sądu mieści się w zakresie określonym w art. 27 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązującej w dacie uchwalania planu.

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżony przepis w części § 46 pkt 1 tiret 1 oraz § 46 pkt 2 narusza nie tylko przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych ale również wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji zasadę proporcjonalności rozumianą m.in. jako ewentualne uprawnienie do ingerencji w prawa rzeczowe do nieruchomości jedynie w racjonalnej, odpowiedniej proporcji do wskazanych w tym przepisie celów (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1708/09).

Stąd też Sąd uznał za zasadne stwierdzenie nieważność § 46 pkt 1 tiret 1 oraz § 46 pkt 2 zaskarżonej uchwały w odniesieniu do działki skarżących (nr ew. [...], z obrębu [...],; [...],).

Zdaniem Sądu ustalenia planu w zakresie § 46 pkt 1 tiret 2 i tiret 3 uchwały zgodnie z którym w zakresie zaopatrzenia w wodę ustala się, lokalizację projektowanych magistrali zasilających ⌀200 w liniach rozgraniczających ulic Z i P oraz lokalizację projektowanych sieci rozbiorczych w liniach rozgraniczających ulic, dotyczą obowiązków gminy, a zatem nie stanowią naruszenia interesu skarżących, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. W związku z tym skargę w tym zakresie należało oddalić.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). Na zasądzoną na rzecz skarżącego kwotę składają się: wpis od skargi (300 zł), koszty udzielonej pomocy prawnej (480 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).