Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. i R. G. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1704/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. P. i R. G. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 maja 2025 r., znak DOR.7110.116.2025.INO w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 26 września 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1704/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. P. i R. G. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 maja 2025 r., znak ... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismem z dnia 17 czerwca 2025 r. skarżący wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 maja 2025 r. w części dotyczącej pkt 1, w którym GINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - Wojewody Mazowieckiego z 16 stycznia 2025 r. w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego (składającego się z projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego) i udzielenia pozwolenia na budowę na działce ewid. nr ..., obręb ..., gmina P..

W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika podnieśli, że z uwagi na to, że organy administracji pominęły kilka istotnych aspektów zasadne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ jej wykonanie może spowodować trudne do odwrócenia skutki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny za niewystarczające uznał samo powołanie się na art. 61 § 3 p.p.s.a., bez przywołania konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do skarżących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione. Sąd zaznaczył, że przedstawioną w skardze treść wniosku o wstrzymanie nie można uznać za jego uzasadnienie - ze względu na niewskazanie na konkretne okoliczności uprawdopodobniające niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (a okoliczności te powinny również zostać poparte stosownymi dokumentami).

Sąd podkreślił, że po pierwsze, brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04 (niepubl.); po drugie, sąd nie może działać za skarżących w przypadku braku uzasadnienia wniosku, gdyż to na skarżących ciąży obowiązek wykazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić ich na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 766/08, Lex nr 493672).

Reasumując, Sąd stwierdził, że skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uzasadnili złożonego wniosku, brak było więc podstaw do jego uwzględnienia.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucili naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez błędne uznanie, iż wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został należycie uzasadniony, podczas gdy końcowy fragment uzasadnienia skargi bezpośrednio odnosi się do zasadności jego uwzględnienia przez Sąd - fragment ten odwołuje się do wyszczególnionych w pozostałej treści skargi istotnych aspektów sprawy pominiętych przez organy, dotyczących w szczególności wpływu inwestycji na zdrowie i życie ludzi przez oddziaływanie pól elektromagnetycznych, a także jej wpływu na środowisko oraz braku rozważenia przez organy alternatywnych wariantów przebiegu inwestycji - przy czym precyzyjne przewidzenie wszystkich potencjalnych skutków tych uchybień jest niemożliwe już z samej natury sprawy, gdyż zaniechanie organów w tym zakresie samo w sobie rodzi ryzyko powstania trudnych do odwrócenia następstw.

Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 maja 2025 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę sieci elektroenergetycznej dla inwestora PGE Dystrybucja S.A. w Lublinie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd Wojewódzki stwierdził, że skarżący nie wykazali przesłanek do uwzględnienia wniosku na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Obowiązkiem skarżących było bowiem sprecyzowanie okoliczności wskazujących na potrzebę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

To, że wniosek zawarto w skardze, nie oznacza braku obowiązku jego odrębnego uzasadnienia, odnoszącego się wyraźnie do przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu z uzasadnienia skargi nie wynikają okoliczności wskazujące na to, że ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła dla skarżących niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Zaznaczyć należy, że inwestor ma prawo do rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przy czym, to on ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi, czy też skargi kasacyjnej. Prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, bowiem kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, gdyby zaistniała taka konieczność, będzie obciążać właśnie jego.

Należy również zwrócić uwagę, że stosownie do art. 35a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega zwrotowi. W przypadku oddalenia skargi kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń inwestora. Mimo że w niniejszej sprawie nie został zastosowany wspomniany przepis, to już sama możliwość uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora potwierdza, że Sąd rozpoznający wniosek musi ostrożnie wyważyć sprzeczne interesy inwestora i pozostałych stron postępowania.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

-----------------------

4