Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (spawozdawca) WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2023 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 marca 2023 r. nr SKO.41/957/P/2023 w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej: SKO, organ, organ odwoławczy) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Lublin (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 21 grudnia 2022 r., wydane wobec P. P. w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego, wznowionego postanowieniem z dnia 21 grudnia 2022r. w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2020 r. za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...].

W uzasadnieniu wskazano, że skarżący wnioskiem z dnia 21 listopada 2022 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta Lublin o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu Nr 1847/NF/2021. Wniosek uzasadnił tym, że od kilku lat przymusowo przebywał na terytorium [...] i z tego powodu nie odbierał korespondencji, która była wysyłana na nieaktualny adres. W związku z powyższym nie miał wiedzy o istnieniu decyzji i nie mógł wnieść od niej odwołania. Jednocześnie złożył odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.

Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2022 r. organ wznowił postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2020 r. za nieruchomość w [...] przy ul. [...]2/24, a następnie postanowieniem z tej samej daty, wznowione postępowanie zawiesił do czasu rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący wskazał, że decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została mu doręczona, nie mógł więc brać udziału w sprawie bez swojej winy. Podniósł, że przebywał przymusowo w [...] od maja 2017 r. do grudnia 2021 r., o czym organ wiedział i tam powinien kierować korespondencję.

W ocenie SKO, wobec tego, że skarżący w jednym dniu złożył jednocześnie odwołanie od decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia oraz wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, pierwszeństwo w rozstrzygnięciu ma odwołanie jako zwyczajny środek zaskarżenia. Tym samym, organ pierwszej instancji prawidłowo zdecydował o zawieszeniu wznowionego postępowania.

W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego P. P. wskazał, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania, domagał się więc uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Nie uzasadnił swojego stanowiska i nie przywołał podstaw prawnych żądań zawartych w skardze.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując wskazaną w postanowieniu argumentację.

Sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna i z tego względu nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (postanowienia, innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej/jego wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia.

Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, nie zawiera wad, które winny eliminować ją z obrotu prawnego.

Poza sporem pozostaje, że skarżący wnioskiem z dnia 21 listopada 2022r. (data wpływu do organu - 23 listopad 2022 r.) wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Lublin Nr 1847/NF/2021 z dnia 30 stycznia 2020 r. oraz złożył odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Skarżący podał, że od kilku lat przymusowo przebywał na terytorium [...] i z tego powodu nie odbierał korespondencji na terytorium Polski, która była wysyłana na nieaktualny adres. W związku z powyższym nie miał wiedzy o istnieniu decyzji i nie mógł się od niej skutecznie odwołać.

Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2022 r., organ pierwszej instancji, na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, wznowił postępowanie podatkowe, a następnie postanowieniem z tej samej daty, wznowione postępowanie zawiesił w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Organ uznał, że do czasu rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i ewentualnie odwołania od decyzji, wznowione postępowania podatkowe winno być zawieszone. Organ odwoławczy pogląd ten zaakceptował stwierdzając, że pierwszeństwo w rozstrzygnięciu winno mieć odwołanie jako zwyczajny środek zaskarżenia. Dopiero po rozpoznaniu odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a więc po ustaniu przyczyn uzasadniających zawieszenie powstępowania, organ - stosownie do art. 205 § 1 Ordynacji podatkowej – będzie miał podstawę do podjęcia zawieszonego postępowania wznowieniowego i do jego prowadzenia.

Ze stanowiskiem tym, w ocenie Sądu, należy się w pełni zgodzić.

Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji zaistnienia ustawowych przesłanek. Postępowanie w sprawie wznowienia jest nowym postępowaniem administracyjnym, odrębnym od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Stosownie do przepisu art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, wznowienie postępowania może dotyczyć wyłącznie decyzji ostatecznej, która jest dotknięta co najmniej jedną z wad kwalifikowanych określonych w dalszej części tej regulacji. Przesłanka ostateczności decyzji jest zatem warunkiem sine qua non uruchomienia trybu nadzwyczajnego w postaci wznowienia postępowania. Walor ostateczności decyzja uzyskuje albo w wyniku wyczerpania drogi odwoławczej, albo też w wyniku upływu terminu do jej zaskarżenia. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja organu pierwszej instancji stała się decyzją ostateczną, z uwagi na fakt, że skarżący nie wniósł od niej w ustawowym terminie odwołania. Dlatego też organ, działając na wniosek strony, wznowił postępowanie podatkowe w tej sprawie.

Równocześnie jednak skarżący złożył odwołanie od decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia twierdząc, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego, bowiem nie została mu skutecznie doręczona. Wniosek ten oraz dokonana czynność wniesienia odwołania nie mogą stanowić alternatywnego, toczącego się równolegle ze wznowieniem postępowania podatkowego, środka prowadzącego do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Są one oparte na odmiennych podstawach i nie konkurują ze sobą. Aby można było procedować co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy w tym zakresie (art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej), a w konsekwencji wydać decyzję w trybie wznowieniowym (art. 245 Ordynacji podatkowej), w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć o wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i - w zależności od podjętego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie – rozpoznać odwołanie. Tryb ten jest trybem zwyczajnym i od niego zależy, czy zaskarżona decyzja pozostanie w obrocie prawnym. Determinuje więc również losy postępowania wznowieniowego (o znacznie mniejszym zakresie rozpoznania, wyznaczonym podstawą wznowienia, niż odwołanie).

Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Na gruncie tego przepisu licznie wypowiadały się sądy administracyjne, które zwracały uwagę na konieczność ścisłej interpretacji podstaw zawieszenia postępowania podatkowego jako wyjątku od zasady szybkości i ciągłości postępowania (zob. np. wyroki NSA: z 20 czerwca 2017 r., sygn. II FSK 1267/17; z 21 stycznia 2016 r., sygn. II FSK 3042/13). Przez pojęcie zagadnienia wstępnego należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nieprzesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Zagadnienie wstępne występuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. W konsekwencji, wymóg obligatoryjnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ma miejsce tylko wtedy, gdy organ rozpatrujący i orzekający w sprawie nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania głównego. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się zatem sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, której organ nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji.

Jak słusznie wskazało SKO, w niniejszej sprawie pierwszeństwo należało przypisać rozpoznaniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a następnie rozstrzygnięciu (formalnemu lub merytorycznemu) o odwołaniu co oznacza, że zastosowanie regulacji z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej było jak najbardziej prawidłowe. Skarżący nie przedstawił żadnego uzasadnienia dla swojego stanowiska, w którym uznał, że organ powinien procedować równolegle zarówno w trybie zwyczajnym, jak i nadzwyczajnym. Stanowisko to jest nie do pogodzenia z regułami obu postępowań.

Z powyższych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151

p.p.s.a.