Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Dyrektora Izby skarbowej w K. z dnia z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu oddala skargę.

Wnioskiem z dnia [...] roku, obecnie skarżąca (działając przez profesjonalnego pełnomocnika) zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. o wypłatę należnego jej wynagrodzenia za cały okres sprawowania dozoru nad pojazdem – samochodem marki [...] nr rej. [...] oraz za usunięcie tego pojazdu z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 roku, nr 108, poz. 908 ze zm., dalej powoływana jako p,r,d,). Wnioskodawczyni powołała się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 roku, sygn. akt I OPS 1/10. Wskazała, że przedmiotowy samochód został przetransportowany i przyjęty na parking w dniu [...] roku. W dniu [...] roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. przejął przedmiotowy samochód na rzecz Skarbu Państwa. Urząd Skarbowy wypłacił wnioskodawczyni wynagrodzenie za okres od [...] roku do [...] roku.

Wnioskodawczyni, obecna skarżąca, domaga się w związku z tym wynagrodzenia za przechowywanie w/w pojazdu za okres od [...] roku do [...] roku, to jest [...] dni, po [...] brutto za dzień, łącznie kwoty [...] zł. Wnioskodawczyni wskazała, że kwota [...] zł została wyliczona na podstawie załącznika nr 1 do uchwały Rady Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] roku, a tabela opłat obowiązuje od [...] roku.

Postanowieniem z dnia [...] roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. przyznał skarżącej zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór nad [...] o nr rej. [...] za okres od dnia [...] roku do dnia [...] roku w łącznej kwocie [...] zł.

W podstawie prawnej podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 17 § 1 i art. 102

§ 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku, nr 108, poz. 908 ze zm., dalej powoływana jako "ustawa egzekucyjna") w związku z art. 130a p.r.d. oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011 roku, nr 46, poz. 237).

W uzasadnieniu organ podzielił co do zasady stanowisko skarżącej, że w świetle powołanej przez nią uchwały NSA z dnia 29 listopada 2010 roku, dozorcy należy się wynagrodzenie oraz zwrot koniecznych wydatków za cały okres dozorowania pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a p.r.d. i przejętego następnie na rzecz Skarbu Państwa. Organ nie uwzględnił jednak wysokości postulowanego przez skarżącą wynagrodzenia. W tym zakresie stwierdził, że stawki określone w uchwale rady powiatu odnoszą się jedynie do właścicieli innych niż Skarb Państwa i mogą one jedynie stanowić jeden z elementów ustalenia kwot za dozór pojazdu.

Wnioskodawczyni ani w piśmie z dnia [...] roku, ani w piśmie z dnia [...] roku (złożonym na żądanie organu) nie przedstawiła na poparcie swojej kalkulacji stanowiącej podstawę wyliczenia dziennej stawki dobowej żadnych dokumentów świadczących o wysokości poniesionych kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru nad pojazdem.

W związku z tym organ dokonał wyliczenia średniej stawki dobowej w oparciu o stawki obowiązujące na trzech parkingach znajdujących się we właściwości miejscowej organu oraz stawki wynikającej z uchwały Rady Powiatu [...] z dnia [...] roku, wg tabeli opłat obowiązującej od dnia [...] roku do dnia [...] roku i tabeli obowiązującej od dnia [...] roku do [...] roku.

Z postanowienia wynika także brak wynagrodzenia za dzień [...] roku, a to w związku z uchybieniem terminu przez jednostkę prowadzącą parking do zawiadomienia organu o nieodebraniu pojazdu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 p.r.d.

W zażaleniu na postanowienie organu I instancji skarżąca domagała się jego uchylenia i przyznania zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu w kwocie [...] zł brutto.

Zakwestionowała sposób obliczenia tego wynagrodzenia przez organ I instancji. W szczególności podkreśliła, że organ błędnie odniósł się do cen stosowanych przez innych przedsiębiorców, bowiem świadczą oni tego rodzaju usługi w sposób "klasyczny". Natomiast w przypadku przechowywania pojazdów usuniętych z drogi w trybie art. 130a p.r.d. przedsiębiorca musi spełnić szereg dodatkowych warunków i ponieść dodatkowe koszty związane ze świadczeniem tego rodzaju usługi. Akcentowała, że domaga się zwrotu wydatków według stawki określonej uchwałą Rady Powiatu [...].

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku Dyrektor Izby Skarbowej w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa uchylił w całości postanowienie organu I instancji i orzekł o przyznaniu skarżącej zwrotu koniecznych wydatków związanych w wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór za okres od [...] roku do [...] roku w łącznej kwocie [...] zł.

Uchylenie postanowienia organu I instancji – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia – było skutkiem nieprzyznania skarżącej zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dzień [...] roku. Wskazując na uchwałę NSA oznaczoną sygn. akt I OPS 1/10 organ stwierdził, że jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru. Oznacza to, że przyznanie wynagrodzenia nie jest uzależnione od dochowania przez prowadzącego parking 3 dniowego terminu określonego w rozporządzeniu z dnia 16 października 2007 roku w sprawie usuwania pojazdów.

W pozostałym zakresie organ odwoławczy podzielił ustalenia i ocenę prawną organu I instancji. Uznał, że ten ostatni organ przeprowadził rzetelne postępowanie dowodowe polegające na ustaleniu kosztów przechowywania pojazdów na parkingach działających na obszarze jego właściwości, przy uwzględnieniu stawek określonych w uchwale Powiatu.

W skardze L.K. zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi przedstawiła argumenty, które w jej ocenie wskazują na zasadność wysokości żądanego wynagrodzenia. Podkreśliła brak uprawnień organu do samodzielnego ustalania stawki dla tego wynagrodzenia. Wskazała także na fakt przedłożenia dokumentów z których wynikała wysokość ponoszonych kosztów i wynagrodzenia. Jej zdaniem brak jest podstaw do kwestionowania stawek ustalonych uchwałą Rady Powiatu. Nadto skarżąca podtrzymała twierdzenia zawarte w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Skarżąca dotychczasowe swoje stanowisko dodatkowo argumentowała w piśmie z dnia [...] roku, a organ odwoławczy w piśmie z dnia [...] roku, wskazując na orzecznictwo sądowoadministracyjne, podtrzymał żądanie oddalenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy stwierdzić, że art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w czasie sprawowania przez skarżącą dozoru, przewidywał instytucję przejścia z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów, które zostały usunięte z drogi na skutek naruszenia przepisów o bezpieczeństwie lub porządku ruchu drogowego wskazanych w ust. 1 lub ust. 2 tego artykułu oraz nie zostały odebrane przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia ich usunięcia.

Do przejścia własności takich pojazdów na rzecz Skarbu Państwa dochodziło w związku z uznaniem ich za porzucone z zamiarem wyzbycia się własności.

Wskazany przepis w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcia prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 roku, sygn. akt P 4/06 (Dz. U. nr 100, poz. 949) uznany za niezgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji. Przepis ten – art. 130a ust. 4 p.r.d. we wskazanym zakresie utracił moc 12 czerwca 2009 roku.

Należy także na wstępie podkreślić, że za okres, w którym Skarb Państwa był właścicielem przedmiotowego pojazdu skarżąca otrzymała wynagrodzenie.

Przedmiotem niniejszej sprawy oraz sporu między skarżącą a organem jest wynagrodzenie za okres poprzedzający przejście własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Droga administracyjna do dochodzenia roszczeń za ten okres została potwierdzona w powołanej przez obie strony uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 roku, sygn. akt I OPS 1/10. Co do zasady organ przyznał, że skarżącej należy się wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru na podstawie art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej.

Spór, jak wyżej stwierdzono, sprowadza się do wysokości tego wynagrodzenia i w związku z tym sposobu jego ustalenia.

Do wynagrodzenia za dozór pojazdu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d. stosuje się przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosowanie przepisów tej ostatniej ustawy wynika z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uchwale z dnia 19 czerwca 2007 roku, sygn. akt III CZP 47/07 Sąd Najwyższy uznał, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie, określone także jako przechowywanie usuniętych pojazdów, stanowi stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy stwierdził, że po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieodebranego pojazdu jego nowy właściciel, którym jest Skarb Państwa, wstępuje w stosunek prawny jaki łączył dotychczasowego właściciela z podmiotem prowadzącym parking. Brak jest podstaw do przyjęcia, że Skarb Państwa wstępując w miejsce byłego właściciela pojazdu w stosunek prawnoadministracyjny powstały na skutek usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na parkingu strzeżonym, przejmuje w całości uprawnienia i obowiązki poprzedniego właściciela stanowiące o treści tego stosunku prawnego. Podobnie sprawa przedstawia się w kwestii wysokości opłat za parkowanie takiego pojazdu.

Skład orzekający podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w K., że opłaty za parkowanie ustalone przez radę powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 p.r.d. nie odnoszą się do Skarbu Państwa lecz do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym art. 130a ustawy.

Takie też stanowisko zostało zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 8 września 2006 roku, sygn. akt I OSK 1184/05, a także (przykładowo) w wyrokach: z dnia 15 maja 2007 roku, sygn. akt I OSK 1768/06, z dnia 20 lutego 2007 roku, sygn. akt I OSK 1795/06.

Mimo, że w stanie faktycznym wyżej powołanych spraw chodziło o wynagrodzenie za okres, w którym Skarb Państwa stał się właścicielem pojazdu to poglądy w nich zaprezentowane pozostają aktualne w przypadku ustalenia wynagrodzenia z pozostały okres, bowiem to wynagrodzenie obciąża również Skarb Państwa.

Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza wskazanego w skardze art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej. Unormowanie zawarte w art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej nakazuje organowi przyznanie na żądanie dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. W toku ustalania wysokości przysługującego skarżącej wynagrodzenia pomocniczo może znaleźć zastosowanie wskazany przez skarżącą art. 836 kc w zakresie, w jakim przewiduje, że przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Artykuł 102 § 2 ustawy egzekucyjnej nie określa bowiem, jak należy ustalić przedmiotową należność. Jak wynika z powołanego wyżej wyroku, wydanego w sprawie I OSK 1795/06, należność ta winna odpowiadać wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie tego dozoru, a więc utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzeniu za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu.

W ocenie Sądu niewskazanie przez podmiot prowadzący parking (skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie żądanej kwoty) rzeczywistych kosztów przechowania samochodu, uprawniało organ do ustalenia przedmiotowych należności za dozór w oparciu o stawki opłaty za przechowywanie samochodów na innych parkingach (przy uwzględnieniu stawki wynikającej z uchwały).

Mając na uwadze powyższą argumentację w ocenie Sądu zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, co zaskutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270).

SW