Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Protokolant referent-stażysta Renata Tomaszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. K. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

Decyzją z dnia[...]r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 11, art. 15 ust. 1, art. 17, rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz.UE.L.30.16), art. 26, art. 32, art. 57 ust. 3, art. 58, art. 73 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1 122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.WE.L.316.65), art. 3 pkt 7 ustawy z 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 86), art. 3, art. 5 ust. 1-2, art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust. 2, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz.U. z 2010 r., Nr 67, poz. 434 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie przyznania A C płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014r.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 14 maja 2014r. A. C. złożył wniosek o przyznanie płatności na 2014 rok deklarując do przyznania wnioskowanych płatności powierzchnię 4,40 ha. W okresie od 4 do 6 sierpnia 2014r. w gospodarstwie producenta rolnego przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, wykonana metodą inspekcji terenowej. W toku kontroli stwierdzono szereg nieprawidłowości, tj. dla działki rolnej A (0,20 ha) stwierdzono powierzchnię większą niż zadeklarowana, tj. 0,42 ha – zastosowano kody[...] i [...]-, w przypadku działki rolnej B (1,29 ha) stwierdzono powierzchnię mniejszą niż zadeklarowana, tj. 1,09 ha- zastosowano kody [...] i [...], a w przypadku działki rolnej C (0,20 ha) stwierdzono powierzchnię mniejszą niż zadeklarowana tj. 0,17 ha – zastosowani kod DR13+, powierzchnia działki rolnej G (0,40 ha) jest mniejsza niż zadeklarowana, tj. 0,37 ha- zastosowano kod [...], w przypadku działki rolnej H stwierdzono, że na całej powierzchni działki rolnej zaniechano prowadzenia działalności rolniczej – zastosowano kody [...], [...] i [...]-, w przypadku działki rolnej I (0,65 ha) stwierdzono powierzchnię mniejszą, niż zadeklarowana tj. 0,58 ha i zastosowano kody [...] i [...]. Podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych producent rolny był obecny.

Pismem z dnia 29 października 2014r. strona wniosła zastrzeżenia do protokołu kontroli, załączając skierowanie do szpitala z dnia 11 marca 2014r., zaświadczenie o uczestnictwie w kursie, decyzje w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 rok oraz polisę TUW UD nr[...].

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A przyznał A. C. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014r. w wysokości 2 750,83 zł wskazując, że powierzchnia działek zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 4,40 ha, podczas gdy powierzchnia stwierdzona w toku postępowania administracyjnego, spełniająca kryteria do przyznania płatności wyniosła 3,94 ha.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym kwestionując ustalenia kontroli na miejscu, wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ustawa ta została uchylona ustawą z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015r., poz. 308 ), jednakże zgodnie z art. 60 ust. 2 ustawy o płatnościach z 2015 roku do płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, wsparcia specjalnego, płatności do upraw roślin energetycznych oraz pomocy do plantacji trwałych w rozumieniu ustawy wymienionej w art. 61, a także do postępowań w sprawach dotyczących tych płatności, wsparcia lub pomocy: 1) wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, 2) zakończonych ostateczną decyzją wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów, które zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, -stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec powyższego do rozpatrzenia niniejszej sprawy zastosowanie mają przepisy ustawy z 2007 roku w brzmieniu z 15 marca 2014 roku.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony

wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa wart. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 7 ust.1a ustawy).

Stosownie do treści art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy, wysokość płatności: bezpośredniej, płatności uzupełniającej, o której mowa w ust. 2a, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1ha tej powierzchni po uwzględnieniu art. 133b ust. 4 rozporządzenia nr 73/2009 oraz zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy, płatności obszarowe, płatność do krów i owiec oraz płatność do tytoniu są przyznawane na wniosek rolnika. Składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, z zastrzeżeniem art. 31a i 32. Zgodnie z art. 26 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. W toku kontroli administracyjnej powierzchnia którą deklaruje jako użytkowaną rolniczo jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. W myśl powołanego przepisu "System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Ponadto przepis art. 28 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 wymaga, aby podczas kontroli administracyjnej wniosków dokonywać kontroli krzyżowych "między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy. Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO. Kontrola metodą inspekcji terenowej polega na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych, w odniesieniu do co najmniej 50% ogólnej liczby działek rolnych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku. Pomiar granic działek rolnych jest wykonywany przy zastosowaniu różnego sprzętu pomiarowego np. tachimetru, odbiornika pomiarów satelitarnych GPS, taśmy mierniczej itp. Wybór metody pomiaru i sprzętu pomiarowego jest uzależniony od uwarunkowań występujących w terenie, tj. kształtu i wielkości mierzonej działki rolnej oraz rzeźby terenu. Wybór w tym zakresie należy do osoby realizującej czynności kontrolne.

W myśl art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009, z każdej kontroli na miejscu przeprowadzonej na mocy przepisów niniejszej sekcji sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. W sprawozdaniu wskazuje się w szczególności:

a) poddane kontroli systemy pomocy i wnioski o przyznanie pomocy;

b) obecne osoby;

c) sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach wraz z wynikami pomiarów każdej zmierzonej działki rolnej i zastosowanymi metodami pomiaru;

d) liczbę i rodzaj zwierząt, których obecność stwierdzono oraz, w stosownych przypadkach, numery kolczyków, wpisy do rejestru i do skomputeryzowanych baz danych bydła i/lub owiec i kóz oraz wszelkich innych skontrolowanych dokumentów uzupełniających, wyniki kontroli, oraz, w stosownych przypadkach, uwagi szczególne odnośnie do poszczególnych zwierząt i/lub ich kodów identyfikacyjnych;

e) czy rolnik został uprzedzony o wizycie, a jeżeli tak, z jakim wyprzedzeniem;

f) informacje o wszelkich szczególnych środkach kontroli, jakie należy zastosować w ramach poszczególnych systemów pomocy;

g) informacje o wszelkich dodatkowych środkach kontroli zastosowanych później.

W toku kontroli administracyjnej powierzchnia deklarowana jako użytkowana rolniczo jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w cyt. powyżej art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

Strona w zastrzeżeniach i odwołaniu kwestionuje stwierdzone przez kontrolerów terenowych w treści raportu z czynności kontrolnych ustalenie rodzaju upraw i wielkości powierzchni działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o nr [...], [...] oraz [...].

Organ odwoławczy wskazał, że w toku przeprowadzonej w dniach 4-6 sierpnia 2014r. kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, wykonanej metodą inspekcji terenowej stwierdzono szereg nieprawidłowości udokumentowanych w raporcie z przeprowadzonych czynności kontrolnych.

W toku postępowania strona złożyła zastrzeżenia, co do wyników kontroli, które były przedmiotem weryfikacji. W odpowiedzi na zastrzeżenia strony wskazano, że kontrola działki rolnej F położonej na działce ewidencyjnej nr[...] odbyła się w obecności strony, zaś o wynikach kontroli i przesunięciu granic uprawy między działkami została strona poinformowana. Na działce rolnej F stwierdzono uprawy należące do dwóch różnych grup płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego, w tym deklarowaną w pakiecie 2.9 truskawkę w dwóch miejscach na powierzchni 0,16 ha i 0,04 ha. Na pozostałych działkach rolnych stwierdzono uprawy mieszczące się w granicach poszczególnych działek ewidencyjnych deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. Rozbieżność pomiędzy powierzchnią deklarowaną a ustaloną w raportach z czynności kontrolnych wynika z faktu, że inspektorzy terenowi dokonali pomiaru obszarów kwalifikujących się do płatności według faktycznego sposobu użytkowania działek rolnych na dzień kontroli.

Odnosząc się do podniesionych przez stronę zarzutów dotyczących nieprawidłowości w zakresie dokonywanych pomiarów działek rolnych organ odwoławczy zauważył, że pomiar działek w przedmiotowej sprawie został dokonany za pomocą urządzenia GPS. Zgodnie z art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. W przedmiotowej sprawie z raportu kontroli wynika, że tolerancja pomiaru uwzględniona była z 1,25 m strefą buforową, co wypełnia dyspozycję art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Zobrazowany natomiast na zdjęciach stan faktyczny nie budzi wątpliwości, co do ustaleń w zakresie działki rolnej H, na której stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (odłóg). Okoliczność tą potwierdzają wykonane przez kontrolerów terenowych zdjęcia (od nr H21 do nr H28) tej działki rolnej oraz szkice z zaznaczeniem miejsc i kierunków wykonywanych zdjęć. Na zdjęciach tych widać nieskoszoną łąkę, porośniętą chwastami. Rolnik działkę tę deklarował również do programu rolnośrodowiskowego w zakresie pakietu 2 w wariancie 2.3 rolnictwo ekologiczne - trwałe użytki zielone, dla których zakończono okres przestawiania. Wymogiem dla tego wariantu jest wykonanie do dnia 31 lipca koszenia lub wypasanie w okresie wegetacyjnym na trwałych użytkach zielonych oraz usunięcie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn, ze względu na które dotrzymanie dwutygodniowego terminu nie było możliwe. Wizytacja terenowa odbyła się w dniu 4 sierpnia 2014r., czyli po terminie, do którego należało skosić łąki. Organ podkreślił, że jeśli wystąpiła okoliczność uniemożliwiająca skoszenie łąk, to należało w ciągu 10 dni od dnia dowiedzenia się o tej okoliczności poinformować właściwego kierownika biura powiatowego. W takim przypadku nie zostałyby nałożone sankcje powierzchniowe.

W zakresie działki rolnej F przyznano płatność do powierzchni deklarowanej tj. 0,40 ha. Powierzchnia zmierzona wynosiła 0,38 ha i mieściła się w tolerancji pomiaru - 0,03 ha. Całą działkę zaliczono do płatności, gdyż zarówno powierzchnia truskawki, seradeli, jak i kukurydzy kwalifikuje się do jednolitej płatności obszarowej.

Na działce rolnej E oprócz seradeli (0,76 ha) znajdowała się uprawa truskawki na powierzchni 0,15 ha, łącznie powierzchnia uwzględniona w płatności wynosiła 0,91 ha, czyli tyle co zadeklarowała strona we wniosku.

Dla działki rolnej A kontrolerzy stwierdzili uprawę ziemniaka na powierzchni (0,42 ha) większej, niż deklarowana (0,20 ha). Zaś w przypadku działki rolnej B - owies, stwierdzono powierzchnię (1,09 ha) mniejszą, niż zadeklarowana we wniosku tj. 1,29 ha. Powierzchnia stwierdzona przez inspektorów terenowych działki rolnej C i G była o 0,03 ha mniejsza niż deklarowana. Na dzień kontroli uprawa żyta ozimego na działce rolnej I była mniejsza niż deklarowana (0,65 ha) o 0,07 ha.

Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącego ustalenia organu I instancji co do rzeczywistej powierzchni działek kwalifikowanych mających wpływ na wysokość płatności są prawidłowo uzasadnione poprzez odwołanie się do zebranego materiału dowodowego, który stanowi obszerna dokumentacja fotograficzna. Na załączonych fotografiach wskazano daty i numery kontrolowanych działek. Fotografie te przedstawiają stan kultury rolnej oraz rodzaj uprawy. Identyfikację fotografii umożliwiają załączone szkice obrazujące miejsce i kierunek wykonywania fotografii. Z kolei przedstawione przez organy szkice obrazujące kontrolowane działki są możliwe do zweryfikowania poprzez ich porównanie ze szkicami przedstawiającymi działki skarżącego, przedłożonymi przez niego do wniosku o płatność. Odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku o przyznanie płatności ponosi producent rolny, m.in. także za skutki zgłoszenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy.

Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że przy ustalaniu powierzchni Kierownik Biura Powiatowego dokonał kompensacji w ramach grupy upraw z zastosowanymi kodami [...] i [...]-, czyli działki, których powierzchnia stwierdzona jest większa niż deklarowana zostały skompensowane z działkami, których powierzchnia stwierdzona była mniejsza niż deklarowana. Co oznacza, że powierzchnia wyłączeń z płatności uwzględniała również powierzchnie stwierdzone w trakcie kontroli na miejscu, które były większe niż zadeklarowane.

W ocenie organu protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości, ponieważ został sporządzony w sposób prawidłowy przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, co oznacza, że nie można organowi postawić skutecznego zarzutu, że ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli stanowi o naruszeniu obowiązku podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego dowodu potwierdzającego, że powierzchnia spornych działek, jest inna od tej, która została ustalona na podstawie kontroli na miejscu. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 4,40 ha natomiast powierzchnia stwierdzona w toku postępowania administracyjnego, spełniająca kryteria przyznania płatności, wyniosła 3,94 ha. (tj. A 0,42 ha + B 1,09 ha + C 0,17 ha + E 0,91 ha + F 0,40 ha + G 0,37 ha + I 0,58 ha). Działka H zgłoszona o pow. 0,35 ha – zaniechano prowadzenia działalności rolnej. Różnica zatem pomiędzy powierzchnią zgłoszoną, a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 0,46 ha, co stanowi 11,6751% powierzchni stwierdzonej.

Zgodnie natomiast z art. 57 ust. 3 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla przedmiotowej grupy upraw, przy czym w myśl art. 2 pkt 23 tego rozporządzenia "zatwierdzony obszar" oznacza obszar, odnośnie do którego zostały spełnione wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy; (...) ".

W ustalonym stanie faktycznym organ uznał, że zastosowanie znajduje art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 zgodnie z którym, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział l sekcje 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. W rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną nie przekroczyła 20% powierzchni stwierdzonej, co spowodowało pomniejszenie płatności o dwukrotną stwierdzoną różnicę, tj. o 838,00 zł (910,87 zł x 0,46ha x 2). Stawka płatności w 2014 roku wynosiła 910,87 zł/ha. Organ uznał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od stosowania obniżek i wyłączeń, o których mowa w art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki przeprowadzonej przez organ l instancji kontroli administracyjnej oraz weryfikacji w terenie deklarowanych do płatności działek rolnych. Strona nie wykazała również, iż nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazał, że wbrew twierdzeniom organu administracji nie był obecny podczas przeprowadzanej kontroli na wszystkich zgłoszonych do płatności działkach, był obecny tylko na jednej działce oznaczonej nr [...], na której wiosną zamarzła uprawa truskawek o powierzchni 3 arów. Podał, że w miejsce zmarzniętej uprawy truskawek, którą zmuszony był zlikwidować (przesiać) zasiał pasek kukurydzy, żeby osłonić od wiatru plantację malin. Po zbiorze kukurydzy, którą wykorzystuje jako paszę dla kur ponownie zasadził truskawki. Wskazał, że na działce o nr 179 zadeklarował 35 arów łąki, tymczasem kontrolerzy zaliczyli 45 arów włączając początek działki rolnej H od strony zachodniej po wyciętych chwastach i odrostach akacji. Łąka o powierzchni 35 arów została skoszona w terminie późniejszym, ponieważ została zniszczona przez dziki. Zniszczonej przez dziki łąki nikt nie chciał skosić z uwagi na możliwość uszkodzenia sprzętu. Skarżący podniósł, że nie mógł skosić łąki w terminie sam, ponieważ miał uszkodzony sprzęt rolniczy, dopiero po jego naprawie w terminie późniejszym skosił łąkę. Wskazał, że istnieje różnica pomiędzy niskoskoszoną łąką, a odłogiem, który stwierdzili kontrolerzy. Podkreślił, że chwasty, które uwidoczniono na zdjęciach to zioła w pełni kwitnienia, które wykorzystuje jako napary do ekologicznych oprysków i kompostu. Odnosząc się do działki rolnej A wskazał, że zasiał więcej ziemniaków, ponieważ działka jest na dużym skłonie (stanowi dołek, makro górka) i dopiero w ubiegłym roku jej powierzchnia została wyregulowana.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

W dniu 2 lutego 2016r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika strony skarżącej, stanowiące uzupełnienie wniesionej skargi, w którym podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez nierzetelną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności zastrzeżeń skarżącego do raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowanych powierzchni z dnia 29 października 2014 roku oraz sprawozdania z kontroli nadzoru gospodarstwa z dnia 4 grudnia 2014 roku,

-art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącego do władzy publicznej, przejawiające się w przedmiotowej sprawie w szczególności brakiem powiadomienia skarżącego o terminie, w którym winien był zawiadomić Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o niewykonaniu do dnia 31 lipca koszenia oraz usunięcia lub złożenia w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie z uwagi na wystąpienie uzasadnionych przypadków, ze względu na które dotrzymanie dwutygodniowego terminu nie było możliwe, skutkiem czego było stwierdzenie zaniechania prowadzenia na działce rolnej H działalności rolniczej (odłóg),

-art. 107 § 1 K.p.a. poprzez powołanie w zaskarżonej decyzji nieaktualnej podstawy

prawnej rozstrzygnięcia,

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, podczas gdy organ, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2, winien był uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy.

naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

-art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, iż różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym wynosi więcej niż 3 %, a w konsekwencji obliczenie pomocy na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy,

-art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez nieodstąpienie od stosowania

obniżek i wykluczeń pomimo wykazania, iż nieprawidłowości nie wynikają z winy strony skarżącej.

wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego w A.

Na rozprawie w dniu 4 lutego 2016r. pełnomocnik skarżącego popierając wniesioną skargę oświadczył, że cofa zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 1 K.p.a., sformułowany w pkt 1 uzupełnienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł z dnia [..]r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A z dnia [...]r. w przedmiocie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.

Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2015r., poz. 308), która weszła w życie 15 marca 2015r., do postępowań dotyczących płatności bezpośredniej, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Postępowanie w rozpoznawanej sprawie wszczęte zostało wnioskiem skarżącego z dnia 14 maja 2014r. o przyznanie płatności na rok 2014, a zatem stosuje się do tego postępowania przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 1164 ze zm.) - dalej ustawa z 2007r.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 2007r. z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa wart. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy z 2007r., wysokość płatności: bezpośredniej, płatności uzupełniającej, o której mowa w ust. 2a, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1ha tej powierzchni po uwzględnieniu art. 133b ust. 4 rozporządzenia nr 73/2009 oraz zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Jak wynika z powyższego podstawowe znaczenie dla przyznania płatności obszarowej ma ustalenie powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Niewątpliwie obowiązkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie pomocy jest podanie rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawionych do przyznania tej pomocy. W celu weryfikacji zgodności deklarowanej przez rolników powierzchni działek rolnych z kryteriami warunkującymi przyznanie płatności w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009 przewidziano dwa rodzaje weryfikacji zgodności wniosków z kryteriami kwalifikowalności, tj. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie.

Kontroli administracyjnej poddawane są wszystkie wnioski o przyznanie płatności, natomiast przeprowadzenie kontroli na miejscu nie jest regułą. W sytuacji wykrycia nieprawidłowości w trakcie kontroli administracyjnej oraz w sytuacji gdy na podstawie systemu informacji geograficznej organ nie może ustalić rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania płatności, ma on możliwość przeprowadzenia kontroli na miejscu celem dokładniejszej weryfikacji podanych przez wnioskodawcę danych. W art. 32 ww. rozporządzenia wskazano, że z każdej kontroli na miejscu sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli, wskazując wszelkie elementy jakie powinno zawierać sprawozdanie z kontroli. Z przepisu tego wynika również, że jeżeli kontrolę na miejscu przeprowadza się metodą teledetekcji zgodnie z art. 35, państwa członkowskie nie mają obowiązku umożliwiać rolnikowi lub jego przedstawicielowi podpisania sprawozdania z kontroli, o ile podczas kontroli z wykorzystaniem teledetekcji nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Jeżeli kontrole takie wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie sprawozdania z kontroli zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie ewentualnych zmniejszeń płatności lub wykluczeń. Nadto z art. 35 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że w przypadku gdy państwo członkowskie wykorzystuje możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, wówczas wykonuje fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni przeprowadza fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji w sposób zadowalający właściwe organy. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż organ przeprowadzający kontrole za pomocą teledetekcji lub też fizycznej kontroli na miejscu nie ma obowiązku umożliwienia rolnikowi podpisania sprawozdania z przeprowadzonej kontroli, o ile kontrola ta nie wykaże nieprawidłowości. W sytuacji natomiast gdy kontrola na miejscu wykaże jakiekolwiek nieprawidłowości organ za każdym razem obowiązany jest umożliwić rolnikowi zapoznanie się z tym sprawozdaniem, jego podpisanie oraz powinien umożliwić mu ustosunkowanie się do dokonanych przez organ ustaleń, zanim wyciągnie z niej wnioski.

Podkreślić przy tym należy, państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy (art. 20 ust. 1 Rozporządzenia Rady UE nr 73/2009). Każde państwo członkowskie ustanawia i prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli (zwany systemem zintegrowanym)- art. 14 ust. 1 cyt. rozporządzenia. W myśl art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009, system zintegrowany obejmuje następujące elementy: a) skomputeryzowaną bazę danych; b) system identyfikacji działek rolnych; c) system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności; d) wnioski o pomoc; e) zintegrowany system kontroli; f) jednolity system rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc. System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000 – art. 17 rozporządzenia nr 73/2009.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, kontrole administracyjne, o których mowa w cyt. powyżej art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrywanie za pomocą narzędzi informatycznych, w tym kontroli krzyżowych, które dotyczą zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy. Kontrole na miejscu obejmują wszystkie działki rolne, odnośnie do których złożono wnioski o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Obszary faktycznie wyznaczone do kontroli na miejscu mogą być ograniczone do próby obejmującej co najmniej 50 % działek rolnych, odnośnie do których złożono wnioski o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy ustanowionych w tytułach III, IV i V rozporządzenia (WE) nr 73/2009, pod warunkiem że próba ta gwarantuje wiarygodny i reprezentatywny poziom kontroli zarówno pod względem kontrolowanego obszaru, jak i pomocy, o którą składany jest wniosek. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w toku takiej kontroli próby, zwiększa się próbę działek rolnych poddawanych kontroli. W miarę możliwości państwa członkowskie mogą wykorzystywać teledetekcję zgodnie z art. 35 oraz techniki globalnego systemu nawigacji satelitarnej (art. 33 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009).

Z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wynika, że powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej, zaś maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha.

W rozpoznawanej sprawie w dniach od 4 do 6 sierpnia 2014r. w gospodarstwie rolnym beneficjenta przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą inspekcji terenowej. W toku kontroli stwierdzono szereg nieprawidłowości, tj.; w przypadku działki rolnej A (0,20 ha) stwierdzono powierzchnię większą niż zadeklarowana, tj. 0,42 ha i zastosowano kody [...] i [...]-; w przypadku działki rolnej B (1,29 ha) stwierdzono powierzchnię mniejszą niż zadeklarowana, tj. 1,09 ha i zastosowano kody [...] i [...]; w przypadku działki rolnej C (0,20 ha) stwierdzono powierzchnię mniejszą niż zadeklarowana tj. 0,17 ha – zastosowano kod [...]; powierzchnia działki E tj. 0,91 ha - stwierdzono powierzchnię 0,76 ha, powierzchnia działki rolnej G (0,40 ha) była mniejsza niż zadeklarowana, tj. 0,37 ha i zastosowano kod [...], w przypadku działki rolnej H stwierdzono, że na całej powierzchni działki rolnej zaniechano prowadzenia działalności rolniczej i zastosowano kody [...], [...] i [...]; w przypadku natomiast działki rolnej I (0,65 ha) stwierdzono powierzchnię mniejszą, niż zadeklarowana tj. 0,58 ha i zastosowano kody [...] i [...]. Podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych producent rolny był obecny.

Pismem z dnia 29 października 2014r. strona wniosła zastrzeżenia do protokołu kontroli w zakresie ustalenia rodzaju upraw i wielkości powierzchni działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o nr [...], [...] oraz [...].

W wyniku weryfikacji zgłoszonych przez skarżącego zastrzeżeń ustalono, że kontrola działki rolnej F położonej na działce ewidencyjnej nr[...] odbyła się w obecności strony, o wynikach kontroli i przesunięciu granic uprawy między działkami została strona poinformowana. Na działce rolnej F stwierdzono uprawy należące do dwóch różnych grup płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego, w tym deklarowaną w pakiecie 2.9 truskawkę w dwóch miejscach - na powierzchni 0,16 ha i 0,04 ha. Na pozostałych działkach rolnych stwierdzono uprawy mieszczące się w granicach poszczególnych działek ewidencyjnych deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. Rozbieżność natomiast pomiędzy powierzchnią deklarowaną a ustaloną w raportach z czynności kontrolnych wynikała z faktu, że inspektorzy terenowi dokonali pomiaru obszarów kwalifikujących się do płatności według faktycznego sposobu użytkowania działek rolnych i ich stanu w dniu kontroli. Pomiar działek został dokonany za pomocą urządzenia GPS, a tolerancja pomiaru, co wynika treści protokołu kontroli uwzględniała 1,25 m strefą buforową i jest zgodna z dyspozycją cyt. art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Maksymalna bowiem tolerancja pomiaru odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha.

W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono również, że na działce rolnej H, zaniechano prowadzenia działalności rolniczej (odłóg), a powyższą okoliczność obrazują wykonane przez kontrolerów terenowych zdjęcia działki (od nr [...] do nr [...]) oraz jej szkice z zaznaczeniem miejsc i kierunków wykonywanych zdjęć. Przedmiotową działkę, jak ustalono skarżący zadeklarował również do programu rolnośrodowiskowego w zakresie pakietu 2 w wariancie 2.3 rolnictwo ekologiczne - trwałe użytki zielone, dla których zakończono okres przestawiania. Wymogiem dla tego wariantu jest wykonanie do dnia 31 lipca koszenia lub wypasania w okresie wegetacyjnym na trwałych użytkach zielonych oraz usunięcie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn, ze względu na które dotrzymanie dwutygodniowego terminu nie było możliwe. W niniejszej sprawie wizytacja terenowa miała miejsce w dniu 4 sierpnia 2014r., czyli po upływie terminie, do którego należało skosić łąki. W dniu kontroli na terenie działki stwierdzono nieskoszoną łąkę, porośniętą chwastami. W przypadku wystąpienia okoliczności uniemożliwiającej skoszenie łąki, należy w ciągu 10 dni od dnia dowiedzenia się o tej okoliczności poinformować właściwego kierownika biura powiatowego. W takim przypadku nie zostałyby nałożone sankcje powierzchniowe. W rozpatrywanej sprawie skarżący we wskazanym powyżej terminie nie zgłosił żadnych okoliczności uniemożlwiających skoszenie łąki w terminie. Uczynił to dopiero po przeprowadzonej kontroli, w zastrzeżeniach do protokołu kontroli.

W zakresie działki rolnej F przyznano płatność do powierzchni deklarowanej tj. 0,40 ha. Powierzchnia zmierzona wynosiła 0,38 ha i mieściła się w tolerancji pomiaru - 0,03 ha. Całą działkę zaliczono więc do płatności, gdyż zarówno powierzchnia truskawki, seradeli, jak i kukurydzy kwalifikowała się do jednolitej płatności obszarowej. Na działce rolnej E oprócz seradeli (0,76 ha) znajdowała się uprawa truskawki na powierzchni 0,15 ha, łącznie powierzchnia uwzględniona w płatności wynosiła 0,91 ha, czyli tyle co zadeklarowała strona we wniosku.

Na działce rolnej A stwierdzono uprawę ziemniaka na powierzchni (0,42 ha), a więc większej, niż zadeklarowana, tj. 0,20 ha. Na działce rolnej B - owies, stwierdzono powierzchnię (1,09 ha) mniejszą, niż zadeklarowana we wniosku tj. 1,29 ha. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej C i G była natomiast o 0,03 ha mniejsza niż deklarowana. Na dzień kontroli uprawa żyta ozimego na działce rolnej I była mniejsza niż deklarowana o 0,07 ha.

Przy ustalaniu powierzchni działek rolnych dokonano kompensacji w ramach grupy upraw z zastosowaniem kodów [...] i [...]-, czyli działki w przypadku których powierzchnia stwierdzona była większa, niż deklarowana zostały skompensowane z działkami, których powierzchnia stwierdzona była mniejsza niż deklarowana. Oznacza to, jak słusznie zauważył organ administracji, że powierzchnia wyłączeń z płatności uwzględniała również powierzchnie stwierdzone w trakcie kontroli na miejscu, które były większe, niż zadeklarowane przez stronę.

W konsekwencji wobec stwierdzonych nieprawidłowości ustalono, że powierzchnia działek rolnych spełniająca kryteria do przyznania wnioskowanych przez skarżącego płatności wynosiła 3,94 ha, a nie jak zadeklarowano we wniosku 4,40 ha, na co głównie wpływa fakt nie zaliczenia do płatności działki H. Różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 0,46 ha, co stanowi, jak prawidłowo ustalił organ , 11, 6751 % powierzchni stwierdzonej.

Należy podkreślić, że w toku postępowania strona nie przedłożyła żadnych dokumentów, które wykazałyby, że powierzchnia i uprawa (odłóg) kwestionowanych przez nią działek rolnych przedstawia się inaczej, niż obrazuje to wynik przeprowadzonej kontroli na miejscu. Przeprowadzona przez organy ARiMR inspekcja terenowa obejmowała ustalenie granic i powierzchni zadeklarowanych przez stronę działek rolnych, zweryfikowanie grupy upraw wskazanych przez stronę na tych działkach i stwierdzenie stanu tych działek, co do tego, czy ich powierzchnie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Lokalizacja w terenie obszarów zadeklarowanych do płatności odbyła się na podstawie danych dotyczących działek ewidencyjnych (położenie geograficzne, granice wielkość), na których strona umiejscowiła w swym wniosku poszczególne działki rolne. Pomiary powierzchni uprawnionych do płatności zostały dokonane przy pomocy odbiorników nawigacji satelitarnej (GPS), umożliwiających odpowiednio dokładne obliczenia dotyczące obwodu i powierzchni kontrolowanego terenu. Ostateczne wyniki tych pomiarów zostały podane z uwzględnieniem tolerancji, której zakres jest uzależniony od wielkości i kształtu mierzonego obszaru oraz charakterystyk urządzeń, którymi wykonano te pomiary. Rezultaty kontroli utrwalono w materiale fotograficznym oraz w protokole kontroli z dnia 6 sierpnia 2014r. wskazującym na zawyżenie i zaniżenie poszczególnych powierzchni deklarowanych działek, a także inne nieprawidłowości w postaci braku wykoszenia i usunięcia okrywy roślinnej, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca, lub braku wypasania zwierząt na działce rolnej H. Z treści protokołu wynika, że wnioskodawca był obecny podczas przeprowadzonej kontroli.

Ujawnione w toku kontroli wniosku nieprawidłowości oznaczały zatem brak dochowania przez stronę warunków związanych z płatnościami i uprawniały organ do wykluczenia, stosowanego w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a kwalifikującą się do płatności.

Odwołując się do treści art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, organ zasadnie wskazał, że jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ale to na stronie ciąży obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów w celu obrony swojego stanowiska.

W związku z powyższym należy zauważyć, że ustawodawca w art. 3 cyt. ustawy statuuje jednak jako ogólną zasadę stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z pewnymi tylko modyfikacjami (w szczególności in fine ust. 3 tego artykułu). Z przepisu tego wynika - co słusznie zauważył organ uzasadniając swoją decyzję - że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodziła skutki prawne. Ciężar wykazania, że producent rolny prowadził działalność rolniczą na zgłoszonych we wniosku działkach spoczywał na stronie, która mogła wskazać dowody podważające poczynione przez organy ustalenia, bądź przedstawić stosowne wnioski dowodowe. Samo zgłoszenie zastrzeżeń do protokołu kontroli nie może być uznane za wystarczające. Zawarte w protokole kontroli ustalenia dokonane zostały przez upoważnionych i posiadających wymagane kwalifikacje pracowników ARiMR i tak jak przyjął organ, raport z czynności kontrolnych korzysta z przymiotu wiarygodności i stanowi podstawę do rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Skarżący nie przedstawił zaś żadnych dowodów, które podważałyby ustalenia organu.

W myśl art. 18 ustawy, płatności są przyznawane na wniosek rolnika, natomiast wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z zapisem art. 7 ust. 4 ustawy i jest to iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni.

Mając na uwadze powyższe regulacje ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zauważyć należy, iż składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. W rozpoznawanej sprawie skarżący został przez organ zawiadomiony o terminie kontroli i brał w niej udział. Skarżący złożył jedynie zastrzeżenia do protokołu kontroli. Natomiast w toku postępowania nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na nieprawidłowość ustaleń poczynionych przez organy. Należy podkreślić, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, co powinno wpłynąć w praktyce na uaktywnienie stron tego postępowania. To rolnik odpowiada za treść wypełnionego wniosku i to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki, które pozwalają na odstąpienie od wykluczeń stosowanych w przypadku rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a kwalifikującą się do płatności. W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zakres czynności, które muszą być przeprowadzone przed wydaniem decyzji we wskazanych przedmiotach określony jest w przepisach prawa unijnego i omawianej ustawy. Takimi czynnościami są kontrole, o których mowa w art. 30 – 33 ustawy o płatnościach. W omawianym zakresie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nie mają zastosowania. Drugi z wymienionych przepisów zastąpiony jest w całości przez art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawierający odmienną niż K.p.a. regulację, dotyczącą rozpatrzenia materiału dowodowego z wyłączeniem obowiązku jego zbierania z urzędu (por. wyrok NSA z 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 869/09).

W konsekwencji, w ocenie Sądu, organy zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w sposób wyczerpujący rozpoznały całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a następnie w oparciu o wynik dokonanej analizy, prawidłowo zastosowały art. 58 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, stosownie do treści którego, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru.

W rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną nie przekroczyła 20% powierzchni stwierdzonej, co spowodowało pomniejszenie płatności o dwukrotną stwierdzoną różnicę, tj. o 838,00 zł (910,87 zł x 0,46ha x 2). Stawka płatności w 2014 roku wynosiła 910,87 zł/ha. W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od stosowania obniżek i wyłączeń, o których mowa w art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki przeprowadzonej przez organ kontroli administracyjnej oraz weryfikacji w terenie deklarowanych do płatności działek rolnych. Strona nie wykazała również, iż nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości.

Wobec powyższego za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, art. 58 i art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz art. 8 K.p.a.

Bezsporne jest także, że skarżący nie zgłosił na piśmie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej, które uniemożliwiłby mu wywiązanie się ze swoich zobowiązań. W wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu jednoznacznie stwierdzono, że zgłoszona do płatności działka rolna H jest porośnięta chwastami i samosiejkami krzewów i stanowi odłóg, co przedstawia dokumentacja zdjęciowa. Gdy zaś chodzi o podniesione przez skarżącego okoliczności dotyczące zniszczenia łąki przez dziki i przez to brak możliwości jej skoszenia z uwagi na możliwość uszkodzenia sprzętu, to należy zaznaczyć, że skarżący nie zgłosił do organu tej okoliczności jako okoliczności nadzwyczajnej w rozumieniu art. 31 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 i jak wskazał, skosił łąkę samodzielnie w terminie późniejszym.

Za zasadne należało zatem uznać stanowisko organów administracji, zgodnie z którym skarżący na dzień 31 maja 2014r. nie użytkował rolniczo zakwestionowanej zgłoszonej do wniosku działki rolnej H, co stanowiło podstawę do wykluczenia jej powierzchni z płatności. Złożony przez niego wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, co potwierdziła przeprowadzona kontrola na miejscu. Skarżący nie wykazał również, że stwierdzone w następstwie kontroli nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. W tym miejscu przypomnieć należy, że uczestnictwo w rolniczych programach pomocowych nie jest obligatoryjne, a producent, który chce skorzystać z przywilejów dopłat jest obowiązany dostosować się do precyzyjnych i sformalizowanych wymogów oraz aktywnie uczestniczyć w postępowaniu przed organami agencji. Za treść wypełnionego wniosku odpowiada wnioskodawca, na którym spoczywa obowiązek starannego i rzetelnego wykazania okoliczności uprawniających do uzyskania dopłat. Skarżący nie skorzystał również z możliwości skorygowania, bądź wycofania złożonego wniosku o przyznanie płatności. Wbrew zarzutom skargi, Kierownik Biura Powiatowego nie miał obowiązku informowania z urzędu skarżącego o terminie, w którym powinien zawiadomić o niewykonaniu do dnia 31 lipca koszenia z uwagi na wystąpienie uzasadnionego przypadku. Składając wniosek o przyznanie płatności rolnik składa oświadczenie, że m.in. zna zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem ( pkt 3) a jeżeli ma wątpliwości może zwrócić się o ich wyjaśnienie do organu.

Reasumując, w niniejszej sprawie organy administracji przeprowadziły staranne postępowanie dowodowe, zamieściły w aktach dowody, udostępniły je stronie, i w konsekwencji wydały decyzje, które w pełni realizują dyspozycję art. 107 § 3 K.p.a. Działanie organu nie naruszało więc art. 8 k.p.a. Podkreślić należy, że dla potrzeb pomocy obszarowej decydujące znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu wykorzystywany rolniczo. Stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1, 2 i 4 ustawy o płatnościach, płatności są przyznawane corocznie, dlatego ubiegający się ich przyznanie winien każdorazowo (w każdym roku) złożyć prawidłowo wypełniony wniosek, który jest podstawą przyznania płatności. Powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest ustalana na podstawie dostępnego materiału sprawy, a pojęcie działki rolnej nie musi być tożsame z pojęciem działki ewidencyjnej. Ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych, a więc działek faktycznie użytkowanych rolniczo, może się zmieniać w czasie niezależnie od danych ewidencyjnych zawartych w rejestrze gruntów.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 490).

k.p.