Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Bk 1506/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. N. na postanowienie Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2025 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych postanawia: oddalić zażalenie.

I

Zaskarżonym postanowieniem z 12 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Bk 1506/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił M. N. (dalej jako "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 22 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Bk 1506/25, oddalającego skargę skarżącego na postanowienie Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych.

Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy:

Odpis wskazanego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu 30 marca 2026 r. (vide wydruk z.p.o. k. 61 akt sądowych).

Pismem z 29 kwietnia 2026 r., wniesionym za pośrednictwem platformy ePUAP na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, skarżący wywiódł skargę kasacyjną od wskazanego wyroku.

Pismem Przewodniczącej Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 29 kwietnia 2026 r., wysłanym 30 kwietnia 2026 r., skarga kasacyjna została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

Pismem z 29 kwietnia 2026 r., wysłanym 7 maja 2026 r., skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wskazując, że omyłkowe skierowanie skargi kasacyjnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zamiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku stanowiło omyłkę o charakterze niezamierzonym i techniczno-adresowym, związaną z błędem przy obsłudze systemu ePUAP, jak również wskazał, że o omyłce dowiedział się 30 kwietnia 2026 r., tj. w dniu, kiedy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przekazał skargę kasacyjną do Sądu właściwego, o czym został poinformowany przez Sąd przekazujący.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że w sytuacji wniesienia skargi kasacyjnej do sądu niewłaściwego, datą wniesienia środka odwoławczego jest data przekazania go do sądu właściwego przez sąd lub organ, do którego środek odwoławczy został niewłaściwie skierowany, jak również, że do tego etapu postępowania nie mają zastosowania regulacje dotyczące terminowości skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego wniesionej do takiego sądu z pominięciem organu wydającego skarżone rozstrzygnięcie. Analizując natomiast okoliczności wskazane we wniosku, Sąd I instancji uznał, że nie mogą one świadczyć o braku winy profesjonalnego pełnomocnika procesowego – radcy prawnego – w uchybieniu terminu, jak i o zachowaniu przez pełnomocnika należytej staranności.

Wobec powyższego Sąd I instancji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w podstawie prawnej przyjętego rozstrzygnięcia wskazując art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.").

Zażaleniem z 20 maja, skarżący zaskarżył wydane w sprawie postanowienie w całości, zarzucając naruszenie:

1. art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi, mimo że skarga kasacyjna została sporządzona, podpisana elektronicznie i wysłana w dniu 29 kwietnia 2026 r., a więc przed upływem terminu;

2. art. 86 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie, że omyłkowe wskazanie adresata w systemie ePUAP automatycznie stanowi co najmniej lekkie niedbalstwo profesjonalnego pełnomocnika, bez należytego uwzględnienia konkretnych okoliczności sprawy;

3. art. 87 § 2 p.p.s.a. przez zastosowanie zbyt rygorystycznego standardu oceny wniosku, mimo że przepis wymaga jedynie uprawdopodobnienia, a nie pełnego udowodnienia braku winy;

4. art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z zasadą prawa do sądu przez odmowę przywrócenia terminu w sytuacji, w której czynność procesowa została realnie podjęta w terminie, a uchybienie wynikało z jednostkowej, niezamierzonej omyłki techniczno-adresowej przy korzystaniu z urzędowego systemu teleinformatycznego.

Wobec tak postawionych zarzutów, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego wyroku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania.

II

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu, oddalającego skargę skarżącego na postanowienie Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych. Jako podstawę prawną postanowienia Sąd I instancji wskazał art. 86 § 1 p.p.s.a.

Przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

Tym samym, warunkiem przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Jak zauważa się w nauce prawa, jak również w orzecznictwie sądowym, do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, mylne poinformowanie strony przez sąd o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia (por. H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 86., teza 2. i przywołane tam orzecznictwo).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zostało wykazane, ażeby strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu bez swojej winy.

Należy zauważyć w pierwszej kolejności, w odniesieniu do zarzutów nr 1. i 4. zażalenia, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Co bowiem znamienne, podnoszona przez skarżącego okoliczność, że wniósł skargę kasacyjną za pośrednictwem platformy ePUAP w terminie otwartym do jej wniesienia, tyle że do niewłaściwego Sądu, i przekazanie przez tenże Sąd otrzymanego środka zaskarżenia do Sądu właściwego po upłynięciu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, nie stanowi o ziszczeniu się przesłanki do nadania dalszego biegu skardze kasacyjnej czy też przywrócenia terminu do dokonania czynności w postaci jej wniesienia, jak podnosi to skarżący, a jedynie przemawia za uznaniem, że czynność wniesienia skargi kasacyjnej została dokonana z uchybieniem przewidzianego przez ppsa terminu.

Tym samym oceny wymagało, czy uchybienie terminu miało miejsce z przyczyn niezawinionych przez skarżącego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnoszone przez skarżącego okoliczności, a więc kwestia "jednostkowej, niezamierzonej omyłki techniczno-adresowej przy korzystaniu z urzędowego systemu teleinformatycznego", która wynikała z "incydentalnego błędu przy obsłudze ePUAP", w istocie stanowią o przyczynieniu się przez skarżącego do uchybienia terminu.

Za prawidłową należało uznać ocenę tych okoliczności dokonaną przez Sąd I instancji, który wskazał, że świadczą one o niezachowaniu należytej staranności przez profesjonalnego pełnomocnika, jako że uchybienie było rezultatem pomyłki pełnomocnika. W tym kontekście przywołać należy wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 31 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 69/09, pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy, co oznacza, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa również, w odniesieniu do zarzutów nr 2. i 3. zażalenia, że skarżący nie wyjaśnił, w sposób zgodny z przedstawionym wyżej prawidłowym rozumieniem przesłanki przywrócenia terminu z art. 86 § 1 p.p.s.a., których "konkretnych okoliczności sprawy" nie uwzględnił Sąd I instancji przy rozpoznaniu wniosku, a które to okoliczności mogłyby przemawiać za nieprawidłowością rozstrzygnięcia przyjętego przez Sąd I instancji.

W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla także, że za nieusprawiedliwione należało uznać wskazywanie przez skarżącego w uzasadnieniu zażalenia na nieodniesienie się przez Sąd I instancji do kwestii "reklamacji do ePUAP", z którą, jak twierdzi, wystąpił, bowiem skarżący nie podnosił tej okoliczności we wniosku o przywrócenie terminu.

Wobec powyższego, skierowanie przez profesjonalnego pełnomocnika korespondencji zawierającej skargę kasacyjną do niewłaściwego sądu administracyjnego w wyniku omyłki, Sąd I instancji prawidłowo uznał za okoliczność przemawiającą za niezasadnością przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.