Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2013 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz C. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

C. Sp. z o.o. w W. (dalej jako "Spółka", "Strona" lub "Skarżąca") złożyła dniu 12 grudnia 2011 r. (data wpływu do Ministra Finansów - Organ upoważniony Dyrektor Izby Skarbowej w W. Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w P.) wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe. Strona jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, polskim rezydentem dla celów podatkowych. 100% udziałów Spółki zostanie nabyte przez inną spółkę kapitałową, polskiego rezydenta podatkowego (dalej jako "Wspólnik"), W celu m. in. uproszczenia struktury własnościowej grupy, zminimalizowania ryzyk biznesowych oraz ograniczenia kosztów funkcjonowania tych podmiotów, Wspólnik rozważa i prawdopodobnie podejmie decyzję o rozwiązaniu i likwidacji Spółki. Spółka prowadzi działalność w branży nieruchomościowej (budowa, remonty, wynajem). W związku z rozważaną likwidacją Spółki, cały majątek Spółki zostanie przekazany do Wspólnika. W oparciu o otrzymane składniki Wspólnik będzie kontynuował działalność prowadzoną przez Spółkę.

W związku z powyższym zadano pytanie, jakie konsekwencje podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych spowoduje po stronie Spółki jako podatnika oraz płatnika przekazanie całego majątku Spółki na rzecz jedynego Wspólnika w związku z likwidacją Spółki.

Zdaniem Spółki, przekazanie jej jedynemu udziałowcowi majątku w związku z likwidacją Spółki nie spowoduje powstania po stronie Spółki przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Przychód powstanie natomiast po stronie Wspólnika. Przychód ten będzie podlegać opodatkowaniu 19% stawką tego podatku, a Spółka —jako płatnik— będzie zobowiązana pobrać podatek w odpowiedniej wysokości i wpłacić go do urzędu skarbowego.

Strona wyjaśniła, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r., nr 74, poz. 397 ze zm.) - dalej jako "updop", wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej stanowi dochód (przychód) z udziału w zyskach osób prawnych podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych u Wspólnika. Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 3 updop, do przychodów nie zalicza się wartości majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej - w części stanowiącej koszt ich nabycia bądź objęcia. W myśl art. 22 stawka podatku dochodowego od osób prawnych wynosi 19%, chyba że spełnione są przesłanki dla zwolnienia dochodu z tytułu likwidacji z pdop wskazane w art. 22 ust. 4 updop:

1) wypłacającym dywidendę oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego, mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Polski,

2) uzyskującym dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w pkt 1) jest spółka podlegająca w Polsce lub w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,

3) spółka, o której mowa w pkt 2), posiada bezpośrednio nie mniej niż 10 % udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 1),

4) spółka, o której mowa w pkt 2, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania.

Zwolnienie, o którym mowa w ust. 4, ma zastosowanie w przypadku, kiedy spółka uzyskująca dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada udziały (akcje) w spółce wypłacającej te należności w wysokości, o której mowa w ust. 4 pkt 3, nieprzerwanie przez okres dwóch lat (art. 22 ust. 4a updop). Na Spółce, jako na podmiocie wypłacającym przychód w postaci majątku Spółki, będą ciążyć obowiązki płatnika. Oznacza to że Spółka będzie obowiązana uzyskać informację od Wspólnika o wysokości kosztów nabycia/objęcia udziałów Spółki i w chwili wydania majątku na rzecz Wspólnika pobrać podatek i wpłacić go w terminie do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek, na rachunek urzędu skarbowego właściwego zgodnie z art. 26 ust. 3 updop. Spółka będzie również zobowiązana przesłać odpowiednie informacje i deklaracje do Wspólnika oraz urzędu skarbowego zgodnie z art. 26 ust. 3a, art. 26 ust. 3c, art. 26a updop.

Zdaniem Spółki, poza opisanymi powyżej konsekwencjami podatkowymi polegającymi na obowiązku pobrania przez Spółkę podatku przy przekazaniu jej majątku na rzecz Wspólnika oraz jego zapłaty do urzędu skarbowego (chyba że zostaną spełnione warunki dla zwolnienia z pdop), nie wystąpią po jej stronie jako podatniku i płatniku inne skutki podatkowe. W szczególności wydanie majątku Spółki w trakcie procedury jej likwidacji nie spowoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu pdop po stronie Spółki jako podmiotu likwidowanego.

Strona podniosła, że w myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 updop, przychodami, z zastrzeżeniem ust 3 i 4 oraz art. 14 (który nie znajduje zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym), są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Zgodnie z powszechnie akceptowanym w praktyce organów podatkowych oraz sądów administracyjnych poglądem, przychodami podatkowymi (w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 updop) są wszelkie przysporzenia, które powodują trwały przyrost aktywów podatnika. W przedstawionym w niniejszym wniosku zdarzeniu przyszłym, Spółka zostanie zlikwidowana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037, ze zm.) - dalej jako "KSH", natomiast majątek pozostający w Spółce po jej likwidacji zostanie przekazany — w naturze — jedynemu Wspólnikowi Spółki. W ocenie Spółki, likwidacja Spółki oraz przekazanie Wspólnikowi majątku nie spowoduje przyrostu aktywów Spółki, a więc nie można mówić o powstaniu przysporzenia na rzecz Spółki z tego tytułu. Tryb likwidacji spółek z ograniczoną odpowiedzialnością został uregulowany przepisami KSH. Zgodnie z art. 272 KSH, rozwiązanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością następuje po przeprowadzeniu likwidacji, z chwilą wykreślenia spółki z rejestru. W myśl art. 282 § 1 KSH, likwidatorzy powinni zakończyć interesy bieżące spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania i upłynnić majątek spółki. Pozostały po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli majątek jest dzielony pomiędzy wspólników spółki proporcjonalnie do posiadanych przez nich udziałów, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Podział majątku nie może nastąpić przed upływem 6 miesięcy od daty ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli (art. 286 KSH). Zgodnie z poglądem prezentowanym w doktrynie prawa handlowego, "podział majątku może nastąpić bądź przez wypłatę wszystkim wspólnikom przypadających im kwot w pieniądzu, bądź przez przydzielenie poszczególnych przedmiotów majątkowych" (Andrzej Szajkowski/Monika Tarska w: "Kodeks Spółek Handlowych Tom II. Komentarz do artykułów 151' — 300"; Wydawnictwo CH. Beck; Warszawa 2005).

W świetle powyższego, zdaniem Strony, przekazanie całego majątku Spółki jedynemu Wspólnikowi w związku z likwidacją Spółki w trybie przewidzianym przepisami KSH nie spowoduje powstania po stronie Spółki jakiegokolwiek przysporzenia. W szczególności, przekazanie majątku w związku z likwidacją nie będzie związane z wypłatą na rzecz Spółki wynagrodzenia/rekompensaty w jakiejkolwiek formie. Przeprowadzenie likwidacji ma na celu zakończenie działalności Spółki, a nie generowanie przychodów. W konsekwencji, likwidacja Spółki oraz związane z nią przekazanie majątku Spółki nie spowoduje powstania po stronie Spółki przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Skarżąca podniosła, że przedstawione powyżej stanowisko zostało potwierdzone przez Ministra Finansów w piśmie z 22 sierpnia 2001 r. stanowiącym odpowiedź na zapytanie poselskie (Serwis Podatkowy 2002.7.25), interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 15 stycznia 2010 r., nr IPPB3/423-746/09-2/PD, interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 14 kwietnia 2009 r., nr IPPB3/423- 82/09-2/ER, interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 30 września 2008 r., nr IPPB3-423-1126/08-2/AG, interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 24 czerwca 2008 r., nr IPPB3-423-439/08-5/AG, interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 30 maja 2008 r., nr ITPB3/423-185/08/MT.

W związku z powyższym, Spółka stoi na stanowisku, że w przypadku, gdyby Wspólnik podjął decyzję o likwidacji Spółki w sposób opisany w przedstawionym stanie faktycznym, konsekwencje w podatku dochodowym od osób prawnych dla Skarżącej będą przedstawiały się następująco: wartość przekazanego Wspólnikowi majątku (przedsiębiorstwa) stanowić będzie przychód Wspólnika z udziału w zyskach osób prawnych (podstawa opodatkowania powinna zostać ustalona zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 3 updop), który podlega opodatkowaniu 19% stawką podatku, chyba że zastosowanie będzie miało zwolnienie z art. 22 ust. 4 updop. W związku z opodatkowaniem Wspólnika z tytułu likwidacji, Spółka jako płatnik podatku będzie zobowiązana pobrać przy przekazaniu majątku na rzecz Wspólnika należny podatek oraz zapłacić go do właściwego urzędu skarbowego oraz wypełnić inne obowiązki administracyjne wskazane w art. 26 i 26a updop. Przekazanie Wspólnikowi całego majątku Spółki w związku z likwidacją Spółki nie spowoduje powstania po stronie Spółki przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...] marca 2012 r. uznał stawisko Strony w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego, w zakresie:

- ustalenia obowiązków Spółki jako płatnika podatku dochodowego - za prawidłowe;

- konsekwencji podatkowych jakie powstaną po stronie Skarżącej występującego w charakterze podatnika - za nieprawidłowe.

Minister Finansów w uzasadnieniu powołał się na treść art. 286, art. 286 § 2 i § 3 KSH, art. 22 ust. 1, art. 22 ust. 4, art. 22 ust. 4a, art. 26 ust. 1, art. 26 ust. 3, art. 26 ust. 3a, art. 26 ust. 3c oraz art. 26a updop. Wyjaśnił, że przepisy prawa podatkowego nie regulują w sposób szczególny czynności polegającej na przeniesieniu na dotychczasowego wspólnika własności składników nieupłynnionego majątku spółki kapitałowej, która podlega likwidacji. Nie oznacza to jednak, że obowiązek podatkowy po stronie Spółki nie powstanie. Ustawy podatkowe, w tym updop, określają zdarzenia, które powodują powstanie obowiązku podatkowego czyli powinności przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem tych zdarzeń. Ustalają, kiedy i w jakich sytuacjach powstanie obowiązek podatkowy. Oznacza to, że powstaje on w okolicznościach wskazanych przez prawo, niezależnie od woli podlegających mu osób czy podmiotów. Na gruncie ustaw podatkowych abstrakcyjny obowiązek podatkowy przekształca się w skonkretyzowane zobowiązanie podatkowe, czyli zobowiązanie do zapłacenia podatku. Z powyższego wynika, że podstawową przesłanką, której zaistnienie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego a następnie zobowiązania podatkowego jest zaistnienie określonego w przepisach zdarzenia.

Minister Finansów wskazał, że w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma fakt, że w wyniku planowanego przekazania majątku Spółki dojdzie do przeniesienia własności określonych składników majątkowych należących do tej pory do Spółki. Skarżąca zakłada bowiem, że w trakcie likwidacji nie dojdzie do zbycia składników majątku Spółki tylko do przeniesienia ich własności na rzecz jedynego udziałowca. Nie jest zatem, w opinii Ministra Finansów, zasadny argument podniesiony przez Spółkę, iż przeniesieniu własności, o którym mowa nie będzie odpowiadać po stronie likwidowanej Spółki żadne przysporzenie. W jego ocenie opisaną we wniosku czynność należy rozpatrywać na gruncie prawa podatkowego w oparciu o interpretację przepisu art. 12 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 updop. Ustawodawca w wykazie zdarzeń uznanych przez niego za przychody u podatników podatku dochodowego od osób prawnych zawartych w art. 12 ust. 1 updop nie wymienia przeniesienia własności składników majątku nieupłynnionego podczas likwidacji spółki jako zdarzenia rodzącego taki przychód. Katalog wymienionych w tym przepisie zdarzeń rodzących przychód nie ma charakteru wyczerpującego, lecz jedynie przykładowy. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę w art. 12 ust. 1 updop sformułowania, że przychodami są "w szczególności" zdarzenia gospodarcze w przepisie tym wymienione. Jednocześnie sposób ustalania wielkości przychodu będącego następstwem zbywania rzeczy lub praw majątkowych, a więc przenoszenia własności takich rzeczy lub praw majątkowych, wskazuje art. 14 updop. Stanowi on, że przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, a jeżeli cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, to przychód ten określa organ podatkowy w wysokości ich wartości rynkowej. Pojęcie "zbycie" nie oznacza tylko umowy sprzedaży w rozumieniu Kodeksu cywilnego, w której z jednej strony następuje wydanie rzeczy, a z drugiej zapłata ceny, tj. określonej kwoty pieniężnej. Cena nie zawsze musi być wyrażona w pieniądzu. Może również przybrać postać zwolnienia danego podmiotu (dłużnika) z ciążących na nim zobowiązań wobec innego podmiotu.

Minister Finansów wskazał, że w przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy w planowanym zdarzeniu przyszłym dojdzie do skutecznego przeniesienia własności składników majątkowych posiadanych przez Spółkę na jej udziałowca. Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że tak. W tym zakresie musi bowiem dojść do przeniesienia własności składników majątku należących do podmiotu, który jest likwidowany na rzecz innego podmiotu tj. jedynego udziałowca. Zbycie nieruchomości w przedmiotowej sprawie nie będzie jednak umową sprzedaży w rozumieniu art. 535 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Tak rozumiejąc umowę sprzedaży należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie przeniesienie własności składników majątku likwidowanej Spółki nie ma charakteru umowy sprzedaży. Spółka tytułem dokonanego zbycia nie otrzyma od wspólnika zapłaty w formie przekazania mu bezpośrednio czy w drodze przelewu konkretnej kwoty środków pieniężnych. Przeniesienie własności składników majątkowych nastąpi w celu wykonania obowiązku Spółki polegającego na zaspokojeniu roszczenia wspólnika opartego na podstawie przepisu zawartego w art. 286 KSH. Omawiane składniki majątkowe stanowią aktywa Spółki. Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie organu w pełni uprawnione jest stanowisko, że przeniesienie własności tych składników majątku jako "wypłata" pokrywająca roszczenie wspólnika wypełnia hipotezę art. 14 ust. 1 updop, gdzie mowa o " odpłatnym zbyciu rzeczy lub praw majątkowych". Czynność prawna jest odpłatna, jeżeli podmiot, który dokonał przysporzenia otrzymuje w zamian korzyść majątkową stanowiącą ekwiwalent tego przysporzenia. W ocenie Ministra Finansów Spółka osiąga korzyść majątkową o konkretnym wymiarze. Poprzez zbycie majątku Spółka "otrzymuje" ekwiwalent w postaci zmniejszenia się jej zobowiązań. Przesunięcie składnika majątkowego z aktywów Spółki do aktywów udziałowca rodzi skutek rozporządzający powodując przejście własności tych składników. Powoduje to uzyskanie przychodu podatkowego na podstawie art. 12 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 updop.

W związku z powyższym Minister Finansów stwierdził, że po stronie Spółki powstanie przychód podatkowy z tytułu odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych w wysokości wartości rynkowej poszczególnych składników wchodzących do tej pory w skład majątku Spółki.

Jednocześnie organ wyjaśnił, że powołane we wniosku interpretacje indywidualne zostały wydane w indywidualnych sprawach innych wnioskodawców i nie mogą stanowić źródła praw i obowiązków dla innych podatników. Rozstrzygnięcia w nich zawarte, na podstawie art. 14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) – dalej jako "Ordynacja podatkowa", mogą być zmienione przez Ministra Finansów, z uwagi na ich nieprawidłowość.

Minister Finansów odnosząc się do powołanego we wniosku pisma z dnia 22 sierpnia 2001 r. stanowiącego odpowiedź Ministra Finansów na interpelację poselską wskazał, że pismo to nie stanowi interpretacji ogólnej przepisów prawa podatkowego w rozumieniu art. 14a § 1 Ordynacji podatkowej i stanowisko w niej zawarte nie jest wiążące dla Organu w przedmiotowej sprawie.

Strona wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany przedmiotowej interpretacji indywidualnej.

Strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości interpretację indywidualną z dnia [...] marca 2012 r. Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzuciła naruszenie przepisów prawa:

- art. 12 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 updop w związku z art. 353 § 1 i art. 508 Kodeksu cywilnego polegające na uznaniu, że przekazanie Wspólnikowi w związku z likwidacją całego majątku spowoduje powstanie po stronie Skarżącej przychodu w postaci zwolnienia Spółki z ciążących na niej zobowiązań pomimo, że w rzeczywistości, zobowiązanie Skarżącej wygaśnie na skutek jego wykonania;

- art. 7 i art. 217 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 12 ust. 1 updop polegające na uznaniu, że przychód podatkowy powstaje w odniesieniu do zdarzenia, które nie zostało wskazane jako podlegające opodatkowaniu przez konkretny przepis prawa podatkowego;

- art. 14b § 6 w zw. z art. 14a § 1, w zw. z art. 14h w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 32 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji polegające na wydaniu interpretacji sprzecznej z innymi interpretacjami indywidualnymi wydanymi w podobnych stanach faktycznych i prawnych, wskutek czego naruszona została zasada jednolitości oraz zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w części uznającej za nieprawidłowe, przedstawione we Wniosku, stanowisko Skarżącej w zakresie konsekwencji podatkowych jakie poniesie Spółka w sytuacji przekazania majątku Wspólnikowi w związku z likwidacją gdy występuje ona w charakterze podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzkie sądy administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 ust. 1 i 2 ustawy 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), w tym interpretacje indywidualne wydane przez Ministra Finansów, podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem.

Sąd, w ramach kompetencji wyznaczonej przez wyżej wskazane przepisy, stwierdza, że zaskarżona interpretacja indywidualna narusza prawo procesowe, jak również prawo materialne.

Sąd wskazuje, że kwestią sporną w sprawie było to, jakie konsekwencje podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych spowoduje po stronie Spółki, jako podatnika, przekazanie całego majątku Spółki na rzecz jej jedynego Wspólnika, w związku z jej likwidacją?

Poza sporem w sprawie pozostawała okoliczność, że czynność przekazania majątku likwidowanej spółki jej jedynemu wspólnikowi, będącemu osobą prawną, powoduje powstanie opodatkowanego przychodu po stronie Wspólnika.

Zdaniem Sąd w sporze rację należy przyznać skarżącej Spółce, a nie Ministrowi Finansów, który udzielił zaskarżonej interpretacji, odwołując się między innymi do przepisów art. 12 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.p.

Minister Finansów w treści tych przepisów upatrywał podstawę do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych czynności przekazania majątku likwidowanej Spółki na rzecz jej jedynego Wspólnika, w związku z jej likwidacją.

Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy Minister zgodził się ze skarżącą Spółką, że opisana we wniosku o udzielenie interpretacji czynność przekazania majątku likwidowanej Spółki na rzecz jej jedynego Wspólnika, w związku z jej likwidacją powoduje przychód u Wspólnika Spółki, nieuzasadnione było twierdzenie organu udzielającego zaskarżonej interpretacji, że zdarzenie takie rodzi obowiązek podatkowy również po stronie Spółki. Podwójne opodatkowanie tej samej czynności nie może być uznane prawidłowe oraz dopuszczalne w świetle obowiązującego porządku prawnego.

Sąd podziela stanowisko Ministra Finansów, że katalog wartości stanowiących przychód w rozumieniu u.p.d.p., zawarty w art. 12 ust. 1 tej ustawy, który to przepis został wskazywany jako podstawa prawna zaskarżonej interpretacji, ma charakter otwarty. Warto również wskazać, że zabrakło w nim odniesienia się do likwidacji spółki oraz przekazania majątku jej jedynemu wspólnikowi w związku z postępowaniem likwidacyjnym.

Tym samym nie można jednoznacznie ani wykluczyć ani uznać, że przepis art. 12 ust. 1 updop stanowi podstawę do jednoznacznej odpowiedzi na postawione we wniosku o interpretację pytanie.

Decydujące znaczenie przy rozstrzyganiu tej sprawy ma zatem ustalenie: czy przekazanie ww. majątku likwidowanej spółki jedynemu wspólnikowi, będącemu osobą prawną, prowadzi do powstania po stronie skarżącej Spółki przysporzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela argumentację przedstawioną przez Spółkę, co do charakteru postępowania likwidacyjnego, wynikającego z przepisów KSH.

Zdaniem Sądu opisana w stanie faktycznym ww. czynność nie wiąże się z powstaniem po stronie Spółki jakiegokolwiek przysporzenia.

Trudno mówić bowiem, że Spółka w związku z przekazaniem ww. majątku jedynemu Wspólnikowi, osiągnie jakąkolwiek korzyść majątkową. Przeniesienie na wspólników prawa własności nie jest zbyciem, w wyniku którego powstaje po stronie skarżącej Spółki przychód, gdyż przekazanie majątku nie stanowi odpłatnego zbycia praw.

Z tego względu brak jest podstaw do zastosowania w analizowanym stanie faktycznym – zdarzeniu przyszłym opisanym we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej – przepisu art. 14 ust. 1 updop.

Zdaniem Sądu nie można też przyjąć tak, jak uczynił Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji, że dokonanie ww. czynności przekazania majątku likwidowanej Spółki na rzecz jej jedynego Wspólnika, w związku z likwidacją stanowi zwolnienia z długu, o jakim mowa w art. 508 Kodeksu cywilnego. Jest to jednostronna czynność, w wyniku której Wspólnik nie jest zobowiązany do świadczenia wzajemnego, nie dochodzi też do zapłacenia ceny. Natomiast w przypadku odpłatnego zbycia dochodzi do dwustronnej czynności odpłatnej, a przysporzeniem po stronie Spółki byłaby cena, którą zobowiązany jest uiścić nabywca.

Sąd stwierdza ponadto, że wydanie majątku wspólnikom w ramach likwidacji przewidzianej w KSH, jest w zasadzie ostatnią czynnością poprzedzającą złożenie wniosku o wykreślenie spółki z rejestru. Z momentem tego wykreślenia spółka zostaje rozwiązana i ustaje byt osoby prawnej. W konsekwencji w momencie, w którym kształtuje się zobowiązanie podatkowe i powstaje obowiązek zadeklarowania i uiszczenia podatku, podatnik zobowiązany do zapłaty może już nie istnieć. Co więcej, nie ma również żadnego podmiotu, który byłby jego następcą prawnym - w szczególności brak unormowania, które czyniłyby takimi następcami byłych wspólników. Ten ostatni fakt powoduje również, że w razie braku dobrowolnej zapłaty podatku przez rozwiązywaną spółkę w późniejszym okresie nie ma już prawnej możliwości wyegzekwowania zaległości. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może bowiem zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, nie ma zaś możliwości takiego doręczenia, jeśli podatnik został już zlikwidowany.

Sąd, w związku z przedstawionymi wyżej rozważaniami, stwierdza, że skoro wprost z przepisów prawa nie wynika, aby przekazania majątku likwidowanej spółki na rzecz jej jedynego Wspólnika, w związku z jej likwidacją, powodowało powstanie po stronie Spółki obowiązku podatkowego, nie można więc rozszerzać katalogu źródeł przychodu, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 updop, dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, tym bardziej, że Wspólnik będzie zobowiązany w związku z ww. czynnością zapłacić ten podatek, zaś Spółka nie otrzyma niczego w zamian dokonując wyżej wymienionej, jednostronnej, nieodpłatnej czynności prawnej.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z: 14 marca 2012r. sygn. akt II FSK 1673/10, w którym jednoznacznie stwierdzono, że "przekazanie przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością dywidendy w formie prawa własności do znaku towarowego jej wspólnikowi rodzi obowiązek opłacenia podatku wyłącznie u wspólnika"; 8 lutego 2012r. sygn. akt II FSK 1384/10, w którym zaprezentowano analogiczny pogląd, uznając, że wykładnia przepisów prawnych zawartych w art. 12 ust. 1-3 u art. 14 ust. 1 updop nie daje podstaw do przyjęcia tezy, że powstanie przychód po stronie spółki. (dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - www.nsa.gov.pl).

Sąd uznaje, że ww. poglądy wyrażono wprawdzie w odniesieniu do dywidendy rzeczowej, aczkolwiek Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ta sama czynność nie może wywoływać obowiązku podatkowego u dwóch stron tejże czynności, do czego doszłoby, co Sąd wskazał wyżej, gdyby za prawidłowy uznać pogląd Ministra Finansów wyrażony w zaskarżonej interpretacji.

Sąd uznaje zatem, że nieprawidłowa była wykładnia przepisów art. 12 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 updop, dokonana przez Minister Finansów. Pominięto w niej ww. kwestię podwójnego opodatkowania z tytułu dokonania jednej i tej samej czynności.

Sąd w związku z tym - wbrew stanowisku Ministra Finansów wyrażonemu w zaskarżonej interpretacji – stwierdza, że skarżąca Spółka przekazując swój majątek w postępowaniu likwidacyjnym wspólnikowi o statusie osoby prawnej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych z tego tytułu.

Zdaniem Sądu powyższe rozważania wskazują, że zaskarżona interpretacja nie zawiera przekonywujących argumentów, pozwalających na uznanie, że w sposób prawidłowy wypełniono reguły z art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej - przedstawiono uzasadnienie prawne, zawierające rzetelną informację, dlaczego w przypadku opisanym przez Spółkę znajdą zastosowanie wskazane w interpretacji przepisy prawa. Ponadto nie odniesienie się do powołanych przez skarżącą Spółkę interpretacji - nie budzi zaufania do organu podatkowego oraz narusza art. 121 tej ustawy.

Sąd, mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 146 § 1 P.p.s.a uchylił zaskarżoną interpretację (punkt pierwszy sentencji).

Orzeczenie z punktu drugiego ma uzasadnienie w dyspozycji art. 152 P.p.s.a., który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określi czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011r. w sprawie opłat za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu. (Dz. U. Nr 31 poz. 153), zasądzając na rzecz skarżącej Spółki zwrot wpisu sądowego w wysokości 200 złotych oraz wynagrodzenie doradcy podatkowego w wysokości 240 złotych i 17 złotych tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.