Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Łukasz Krzycki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Prezydenta [...] do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania za zajętą pod drogę publiczną nieruchomość stanowiącą działki ew. nr [...] i nr [...] z obrębu [...] w W., 2. stwierdza, że Prezydent [...] prowadził postępowanie przewlekle, 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 700 (siedemset) zł, 5. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

P. Z. W., reprezentowany przez Pełnomocnika – radcę prawnego - wniósł skargę, zarzucając przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.

Uzasadniając skargę, opisano przebieg sprawy, podnosząc:

- 19 lutego 2003 r. został złożony wniosek do Urzędu Miasta W. o przyznanie odszkodowania,

- 5 maja 2013 r. Prezydent W. wezwał zainteresowane strony do udziału w rozprawie administracyjnej, dotyczącej postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, zajętą pod drogi publiczne; [...] czerwca 2013 r. odbyła się rozprawa, w wyniku której wszelkie okoliczności faktyczne sprawy zostały wyjaśnione oraz ustalono kwotę odszkodowania; następnie strony zapoznały się z aktami sprawy, organ nie wyznaczył natomiast terminu na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania,

- 15 maja 2014 r. skarżący skierował do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, zaś ten - postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. - wyznaczył termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia, wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia postanowienia,

- pismem z 27 stycznia 2015 r. organ poinformował skarżącego, że nie miał możliwości załatwienia sprawy w terminie, wyznaczonym przez Wojewodę [...], i wskazał, że sprawa zostanie rozpatrzona do 31 grudnia 2015 r.

Skarżący wniósł o:

- zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej w określonym terminie,

- zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Opisano również przebieg sprawy wskazując:

- Wojewoda [...] ostateczną decyzją z [...] września 2010 r. stwierdził nabycie przez Gminę [...], z dniem [...] stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną - ul. [...], stanowiącej działki ew. nr [...] i [...]; przedmiotowy grunt - zajęty pod drogę - stanowił [...] grudnia 1998 r. współwłasność osób fizycznych,

- Urząd W., pismem z 11 lipca 2011 r., poinformował, że działki ew. nr [...] i [...] są jedynie projektowanymi, wykazanymi w opracowaniu geodezyjnym, przyjętym do państwowego rejestru zasobu geodezyjnego i kartograficznego (nr [...]), natomiast nie figurują w ewidencji gruntów i budynków, jako działki ewidencyjne; jednocześnie, działki projektowane ([...] i [...]) odpowiadają częściom obecnych, o nr [...] i [...],

- na podstawie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", poinformowano Stronę postępowania (pismem z 27 stycznia 2015 r.), że wniosek o przyznanie odszkodowania za wskazane nieruchomość zostanie rozpatrzony do 31 grudnia 2015 r.,

- w przedmiotowej sprawie został przygotowany projekt decyzji administracyjnej, który obecnie podlega procedurze kontroli wewnętrznej; organ dołoży wszelkich starań, aby zakończyć przedmiotowe postępowanie w możliwie najkrótszym terminie; podejmuje on kroki w celu pozyskania dodatkowych środków finansowych na wypłaty odszkodowań za nieruchomości wydzielone lub zajęte pod drogi publiczne; w ostatnim czasie nastąpiło znaczne spiętrzenie podobnych spraw, co spowodowało, że wydanie wszystkich przygotowanych decyzji w krótkim czasie nie było możliwe.

Strona wniosła o rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym w treści skargi zaś organ administracji, po zapoznaniu z jej treścią, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zam.)

Pismem z 22 czerwca 2015 r. organ administracji wyjaśnił, że wniosek Skarżącego został załatwiony przez wydanie decyzji z [...] maja 2015 r., oraz załączył jej kopię.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przewlekłość prowadzenia postępowania przez organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy przewlekłe prowadzenie postępowania zostało spowodowane zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (patrz: analogicznie, co do bezczynności - T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Nie może mieć więc w sprawie znaczenia, sformułowana przez organ w odpowiedzi na skargę, argumentacja o dużym wpływie spraw, czy podejmowanych działaniach w celu pozyskania dodatkowych środków na wypłaty odszkodowań.

Skarga może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia – zażalenie na przewlekłość albo wniosek o usunięcie naruszenia prawa, w myśl art. 37 K.p.a. W rozpoznawanym przypadku czyniło zadość temu wymaganiu zażalenie do Wojewody [...] z 15 maja 2014 r. Przepisy nie zakreślą wymaganego minimalnego bądź maksymalnego okresu pomiędzy wykorzystaniem środków, wskazanych w art. 37 § 1 K.p.a. w zw. z art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a wniesieniem skargi.

Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 K.p.a.).

Jak wskazuje organ administracji, decyzja warunkująca możliwość wypłaty odszkodowania za grunty przejęte pod drogi, jest datowana na [...] września 2010 r. Nie może mieć więc znaczenia okoliczność, że wniosek została złożony już w 2003 roku, bowiem o przewlekłości postępowania można mówić dopiero po dacie, gdy żądane orzeczenie w istocie mogło być wydane a więc – w danym przypadku - po dniu, gdy decyzja z 2010 roku stała się ostateczna.

Jak przyznano w skardze, do 19 czerwca 2013 r. były podejmowane przez organ administracji pewne czynności (w tym przeprowadzenie rozprawy). Jednak - jak wynika z akt sprawy – bezsprzecznie - w szczególności od dnia, gdy Wojewoda [...] uwzględnił zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie - żadna działania nie były kontynuowane. Organ wyznaczył jedynie nowy – odległy nota bene - termin załatwienia sprawy i poinformował o braku możliwości jej zakończenia w czasie wskazanym przez organ odwoławczy. Tego rodzaju czynności należy uznać za pozorne – niezmierzające do rozpatrzenia sprawy, w terminach zakreślonych przez K.p.a. Czyni to zasadnym zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania.

Pomimo wydania postanowienia z [...] sierpnia 2014 r., którym zobowiązano organ do załatwienia sprawy w terminie do 21 października 2014 r. (dwa miesiące od otrzymania postanowienia), organ I. instancji rozpoznał sprawę, przez wydanie decyzji, dopiero [...] maja 2015 r.

Jak przyjęto obecnie w judykaturze, załatwienie sprawy administracyjnej przed wyrokowaniem sądu, nie wyłącza zasadności orzekania w przedmiocie przewlekłości postępowania przed wydaniem decyzji czy innego aktu. Sąd odstępuje wówczas jedynie od zobowiązania organu do wydania orzeczenia w stosownym terminie, lecz umarza postępowanie w tym zakresie.

Reasumując, wobec niezałatwienia sprawy przez organ administracji publicznej w terminie określonym w art. 35 K.p.a., skargę należało uznać za zasadną.

Kwalifikując przewlekłość prowadzenia postępowania, jako mającą charakter rażący, Sąd miał na uwadze, że sprawa nie została załatwiona pomimo uwzględnienia przez organ odwoławczy zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie.

W ocenie Sądu - wobec rażącego charakteru naruszenia prawa - zasadnym było - z urzędu - wymierzenie organowi grzywny za okres od dnia, gdy był on zobowiązany załatwić sprawę postanowieniem wojewody z [...] sierpnia 2014 r., do czasu wydania orzeczenia w sprawie. W ocenie Sądu, adekwatną grzywną jest w danym przypadku kwota 700 złotych – poprzez przyjęcie sankcji 100 zł za każdy miesiąc.

Z powyższych względów, na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 - 4 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 5 sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Na koszty te składają się: kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 240 zł tytułem wynagrodzenia radcowskiego.