Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2008 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala

VII SA/Wa 516/08

UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku E. C. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1998 r., znak [...] nakazującej w trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego o konstrukcji szkieletowej drewnianej usytuowanego na działce nr [...] w B. [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosowanie przepisu art. 155 Kpa w sprawie dotyczącej likwidacji samowoli budowlanej nie jest możliwe. Decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu jest decyzją nakazową nakładającą na stronę obowiązek, przy czym jest decyzją związaną, a więc organ ma obowiązek wydać decyzję w określonych prawem okolicznościach i wola strony czy też jej zgoda na zmianę decyzji w żadnych okolicznościach nie może skutkować zmianą takiej decyzji.

Przepis art. 48 Prawa budowlanego stanowi środek przymusu wobec sprawców samowoli budowlanej. Obliguje właściwy organ administracji do podjęcia orzeczenia w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego w razie stwierdzenia, że wystąpiły wymagane do wydania takiego orzeczenia przesłanki. Nie ma tu znaczenia, czy w sprawie występuje słuszny interes strony lub interes społeczny w rozumieniu art. 155 Kpa.

Decyzją znak: [...] z dnia [...] lutego 2008 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania E. C. od w/w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r., utrzymał ją w mocy.

Organ odwoławczy podnosił ustalenia i ocenę dokonaną przez organ pierwszej instancji. Dodatkowo podał, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1998 r., nakazującą rozbiórkę była utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2000 r.

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wskazał, że przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 Kpa decyzji nakazującej rozbiórkę (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 888/97, ONSA 2000/1/36). Nie ma przy tym znaczenia czy w sprawie występuje słuszny interes stron lub interes społeczny w rozumieniu art. 155 Kpa.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E. C., wnosząc o wnikliwe zbadanie jej sprawy i rozważenie możliwości uchylenia lub zmiany decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1998 r., znak: [...], w trybie art. 155 Kpa.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż jej zdaniem ustawodawca uznał wyższość takich czynników jak solidność i miejsce postawienia budynku nad uzyskaniem koniecznych dokumentów zaś ostatnia nowelizacja Prawa budowlanego umożliwia legalizację samowolnie wzniesionych obiektów.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca uchylenia na podstawie art. 155 Kpa ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. O tym, że do obiektu zrealizowanego przez skarżącą ma zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane, przesądza ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę budynku mieszkalnego o konstrukcji szkieletowej drewnianej wybudowanego na działce nr [...] w B.. Skarga na tą decyzję została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona wyrokiem z dnia 4 listopada 2002 r., sygnatura akt. IV SA 1992/00.

Przepis art. 155 Kpa, na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja określa prawne przesłanki dopuszczalności uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej na mocy której strona nabyła prawo.

Możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznych podlega szczególnej ochronie z uwagi na trwałość tych decyzji (art. 16 § 1 Kpa) i jest obwarowana kilkoma warunkami. I tak przepisy szczególne nie mogą sprzeciwiać się uchyleniu lub zmianie decyzji i jednocześnie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Na uchylenie lub zmianę decyzji powinny przy tym wyrazić zgodę wszystkie strony postępowania.

Możliwość zastosowania art. 155 kpa w konkretnej sprawie należy rozważać w świetle przepisów prawa materialnego i tylko wtedy, gdy daje on organowi administracji "pewną gamę rozstrzygnięć", (por. wyrok NSA z 10.01.1984 r., SA/Ka 660/83, OSP z 1986 r. z. 7, poz. 134; wyrok NSA z 24.04.1996 r., V SA 374/95 niepublikowany, wyrok NSA z 10.04.1999 r., IV SA 1434/97 Lex nr 48678).

Przepis art. 155 kpa, jest przepisem procesowym, a nie materialno-prawnym i nie może upoważniać do lekceważenia normy materialnoprawnej i zastępowania jej elementami oceny o charakterze słusznościowym, jakie zawiera ogólna klauzula "interesu społecznego lub słusznego interesu strony". Można zresztą mówić o interesie społecznym i słusznym interesie strony tylko w takich przypadkach jeżeli uwzględnienie tych interesów nie narusza prawa (nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem).

W niniejszej sprawie wzruszenie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę nie jest możliwe z uwagi na zakaz zawarty w przepisach odrębnych prawa materialnego. Orzekający w niniejszej sprawie skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podziela pogląd wyrażany wielokrotnie w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę, (por. wyrok NSA z 15.03.1999 r. Sygn. akt IV SA 888/97, ONSA 2000/1/36). Przepis ten bowiem stanowi sankcję stosowaną wobec sprawców samowoli budowlanej. Obliguje on właściwy organ administracji do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części w razie stwierdzenia, że wystąpiła jedyna wymagana do wydania takiego orzeczenia przesłanka, polegająca na tym, że obiekt realizowany jest bez uzyskania wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Słusznie zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji wyraził pogląd odmawiający możliwości uchylenia wskazanej przez skarżącą decyzji na podstawie art. 155 kpa.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zmianami) orzekł, jak w sentencji wyroku.