Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień, , Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w z dnia 16 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2019 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania A.T. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] 2019 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 11 czerwca 2018 r. A.T. wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2018, w tym o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej do powierzchni 64,50 ha. Do wniosku Strona załączyła materiał graficzny.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] 2019 r. przyznał Wnioskodawczyni płatności na rok 2018 z tytułu:

jednolitej płatności obszarowej w wysokości 29.265,46 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 352,30 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, do powierzchni 64,50 ha,

płatności za zazielenienie w wysokości 19 641,17 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 236,44 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, do powierzchni 64,50 ha,

płatności redystrybucyjnej w wysokości 4 749,10 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 57,17 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, do powierzchni 27 ha

oraz przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 616,84 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż w przypadku jednolitej płatności obszarowej i płatności za zazielenienie przyznał je zgodnie z żądaniem rolnika, tj. do powierzchni 64,50 ha. W przypadku natomiast płatności dodatkowej, w związku z koniecznością zastosowania art. 14 ust. 1 i 2 ustawy, powierzchnię działek rolnych zadeklarowaną we wniosku o przyznanie płatności na 2018 rok pomniejszono do 27 ha.

Od powyższej decyzji A.T. złożyła odwołanie.

Decyzją z dnia [...] 2019 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ zauważył, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok zgodnie z żądaniem Wnioskodawczyni zawartym we wniosku. Powierzchnia jednolitej płatności obszarowej zadeklarowana przez stronę wyniosła 64,50 ha, co było zgodne z powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli administracyjnej.

W odniesieniu do płatności za zazielenienie organ wskazał, że powierzchnia stanowiąca podstawę do jej przyznania wyniosła 64,50 ha. Zaś w przypadku płatności dodatkowej ze względu na konieczność zastosowania art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm.) – dalej jako "u.p.s.w.b." przyznano płatność do powierzchni wynoszącej 27 ha.

Płatności te zostały pomniejszone o współczynnik korygujący, o którym mowa w art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, ze zm.).

Organ przyznał również Wnioskodawczyni kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej, w myśl art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 549).

Tym samym Dyrektor uznał, że Organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie, dokonał ustaleń znajdujących podstawę w materiale dowodowym i zastosował właściwe przepisy prawa.

Organ wyjaśnił, że w dniu 13 stycznia 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił A.T. przyznania płatności na 2014 rok oraz nałożył sankcję w wysokości 38.201,89 zł na podstawie art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.). Organ wyjaśnił, iż kwota ta zostanie odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. W rezultacie organy ARiMR miały obowiązek odliczenia kwoty w wysokości 38.201,89 zł w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] 2015 r. ustalił wysokość sankcji. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), w decyzji w sprawie przyznania płatności obszarowych ustala się kwotę podlegającą odliczeniu na podstawie przepisów Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, jeżeli zachodzą przesłanki ustalenia tej kwoty określone w tych przepisach. Zatem skoro ustalenie sankcji 3 - letnich nastąpiło w 2015 roku, a nie jak wskazała skarżąca - w 2014 r. - to Prezes ARiMR do końca 2018 r. zobowiązany był ją odliczyć. Prezes ARiMR słusznie dokonał potrącenia poprzez wydanie oświadczenia z dnia 15 listopada 2018 r.

Pozostała kwota sankcji w wysokości 190,74 zł, stanowiąca różnicę między kwotą sankcji w wysokości 38.201,89 zł ustaloną decyzją z dnia [...] 2015 r., a kwotą w wysokości 38.011,15 zł potrąconą A.T. z płatności na 2018 rok, z dniem 1 stycznia 2019 r. wygasła.

Na powyższą decyzje Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku

W uzasadnianiu skargi Skarżąca wskazała, że wydane w sprawie decyzje są dla niej krzywdzące, gdyż podtrzymują wydłużony okres nałożonych na nią sankcji z 3 do 4 lat. W tej sytuacji naruszona została zasada równości i sprawiedliwości, gdyż okres sankcji w tym przypadku zależy od terminu wydania decyzji. W ocenie Skarżącej przepisy nie mówią o dacie wydania decyzji lecz o ustaleniu. Różnicę wykryto w sierpniu 2014 roku, natomiast dnia 21 sierpnia 2014 r. Skarżąca złożyła korektę do wniosku. Zdaniem strony postępowanie powinno się zakończyć w ciągu 1 miesiąca decyzją administracyjną, co wynika z k.p.a. Zaś decyzję wydano 5 miesięcy później. Skarżąca wskazała, że potrącenia dokonano jej 2 miesiące przed wydaniem decyzji o płatnościach za 2014 r.

W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

W dniu 5 listopada 2019 r. na rozprawie pełnomocnik skarżącej wniósł o zawarcie w uzasadnieniu orzeczenia stwierdzeń dotyczących, od którego roku Skarżąca może otrzymać płatność bez pomniejszenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

Skarga A.T. podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami.

Na wstępnie należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegają jedynie decyzje organu I i II instancji dotyczące przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018. Zaś podnoszone przez Stronę kwestie dotyczące potrącenia objęte decyzją dotyczącą 2014 roku, choć niewątpliwe mające wpływ na wysokość realnie wypłaconej kwoty pomocy, wykraczają poza zakres niniejszej sprawy, ponieważ wynikają z ostatecznego rozstrzygnięcia podjętego w ramach odrębnej sprawy administracyjnej (dotyczącej 2014 r.).

Zasady i tryb przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uregulowane zostały zarówno w przepisach prawa krajowego, jak i prawa wspólnotowego. Na gruncie krajowym są one uregulowane w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1312).

Zgodnie z art. 6 u.p.s.w.b. płatności bezpośrednie oraz płatność niezwiązana do tytoniu są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.p.s.w.b płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: (1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz (2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Stosownie do art. 7 ust. 2 u.p.s.w.b pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: (1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz (2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 u.p.s.w.b jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: (1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; (2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; (3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; (4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Stosownie do art. 8 ust. 2 u.p.s.w.b. elementy krajobrazu, określone w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, uznaje się za część działki rolnej, jeżeli ich szerokość nie przekracza szerokości określonej w przepisach wydanych na podstawie ust. 3 pkt 2.

W niniejszej sprawie Organ I instancji stwierdził, że Skarżąca w 2018 r. spełniała wszystkie warunki uprawniające ją do otrzymania płatności bezpośrednich. W konsekwencji przyznał ją zgodnie z żądaniem Strony zawartym we wniosku o przyznanie płatności na 2018 r. Okoliczności te nie były sporne między stornami. Z ustaleniami poczynionymi przez organ w powyższym zakresie należy się zgodzić.

Z akt sprawy wynika, że w przypadku jednolitej płatności obszarowej powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 549) oraz zadeklarowana przez stronę była zgodna i wynosiła 64,50 ha. W tej sytuacji organ prawidłowo przyznał ww. płatność zgodnie z wnioskiem.

Odnosząc się do płatności za zazielenienie należy wskazać, że stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 u.p.s.w.b. płatność ta przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich. Zgodnie z art. 43 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 płatność za zazielenienie jest przyznawana, jeżeli rolnik przestrzega praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw, utrzymywaniu trwałych użytków zielonych oraz utrzymywaniu obszarów proekologicznych lub praktyk równoważnych. Zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. L 181/48 z 20.06.2014), jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatności obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczenia płatności za zazielenienie, stosuje się obszar zatwierdzony. W niniejszej sprawie stwierdzona powierzchnia działek rolnych do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 64,50 ha, a zatem prawidło organ przyjął do płatności za zazielenienie wskazaną wyżej powierzchnię.

Odnosząc się do przyznanej płatności dodatkowej należy wskazać, że płatność ta przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 7 i 8 ww. ustawy. Zgodnie natomiast z treścią art. 14 ust. 1 i 2 u.p.s.w.b. płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie więcej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Tym samym ze względu na ww. limit prawidłowo Organ przyznał płatność do powierzchni wynoszącej 27 ha.

Organ również prawidłowo zastosował stawki przewidziane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 października 2018 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1966).

Organ także był zobligowany do pomniejszenia płatności o współczynnik korygujący, o którym mowa w art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, ze zm.), co zostało stwierdzone w ostatecznej decyzji.

Prawidłowo organ przyznał Skarżącej kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej, w myśl art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 549).

Uznać zatem należy, że Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, a także dokonały ustaleń znajdujących podstawę w materiale dowodowym i zastosowały właściwe przepisy prawa. Tym samym należało uznać, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.

Odnosząc się do zarzutów Skarżącej należy podkreślić, że wydana przez Organ I instancji decyzja uwzględnia w całości żądanie Strony. Zatem nawet gdyby Sąd stwierdził nieprawidłowości w postępowaniu organu w tym zakresie, nie mogłoby być to podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na wyrażony w art. 134 § 2 p.p.s.a. zakaz orzekania na niekorzyść Skarżącego (zakaz reformationis in peius).

Jednocześnie zauważyć należy, że zarzuty sformułowane w skardze w istocie dotyczą kwestii rozstrzygniętych w ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] 2015 r., w której odmówiono Skarżącej przyznania płatności na 2014 r. oraz nałożono sankcję w wysokości 38.201,89 zł na podstawie art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65).

W związku z powyższym zasygnalizowania wymaga, że wprawdzie w ww. decyzji ostatecznej przedstawiono kwestię potrącenia i że nastąpi ono w oparciu o art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz.U.UE.L.2006.171.90), jednakże jak wskazano wyżej Sąd z mocy art. 134 § 1 in principio p.p.s.a., jest związany granicami sprawy administracyjnej. Taką granicą w sprawie niniejszej jest tylko ten obszar orzekania przez organy, który ogranicza się do kwestii przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2018. Kwestie dotyczące przyznania płatności za inne lata niż rok 2018, wychodzą poza zakres niniejszej sprawy i Sąd nie ma prawa orzekać w tej materii.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.