Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędzia WSA del. Jacek Jaśkiewicz (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż - Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 lutego 2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1774/06 w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 22 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. od przychodów ewidencjonowanych uchyla zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2007r., sygn. akt I SA/Wr 1774/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę W. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r.

Postanowienie zapadło w następujących okolicznościach: Zarządzeniem z dnia 5 grudnia 2006 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 372 zł, w terminie 7 dni od daty otrzymania tego pisma, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uiszczenia wpisu doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 15 stycznia 2007 r. Termin do uiszczenia wpisu upływał w dniu 22 stycznia 2007 r. Sąd pierwszej instancji, na podstawie dokumentu znajdującego się w aktach sprawy przyjął, iż wpis został uiszczony w dniu 25 stycznia 2007 r. Zatem, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., odrzucił skargę uznając, że czynność w postępowaniu sądowym dokonana po upływie terminu jest bezskuteczna.

Na postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów prawa procesowego - art. 220 § 3 w związku z art. 219 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że złożenie dyspozycji wpłaty wpisu w dniu 22 stycznia 2007 r., która została realizowana przez bank w dniu 25 stycznia 2007 r., stanowiło uchybienie terminu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, pełnomocnik skarżącego wskazał, iż zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za datę opłacenia przez skarżącego wpisu należy przyjmować datę skutecznego złożenia dyspozycji dokonania zapłaty. Skarżący dyspozycję tę złożył w dniu 22 stycznia 2007r. w "A. [...]" J. G. w L., działając w błędnym przekonaniu, że transakcja dokonywana jest w "A." PKO B.P. S.A. Dyspozycja przelewu środków na rachunek banku została złożona w banku w dniu 22 stycznia 2007 r., zaś przelew zrealizowano w dniu 25 stycznia 2007 r.

W ocenie skarżącego brak jest podstaw do kwestionowania terminowości zapłaty wpisu sądowego ze względu na dokonanie wpłaty w legalnie działającej agencji pośrednictwa finansowego a nie za pośrednictwem banku lub jednostek Poczty Polskiej. Takie różnicowanie podmiotów nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym prawie i narusza konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona. Przepis art. 219 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu (§ 2 art. 219).

Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) przy uiszczaniu wpisu zarówno gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego, jak i na rachunek bankowy tego sądu, należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany oraz sygnaturę akt sądowych.

Kwestię rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków reguluje art. 63 ust. 1-3 oraz art. 5 i art. 6a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. nr 140, poz. 939 ze zm.), a także zarządzenie Prezesa NBP z dnia 29 maja 1998 r. w sprawie form i trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków (M.P. Nr 21, poz. 320 ze zm.). Analizę tych przepisów przeprowadził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2006 r., (I FSK 1219/05, publ. LEX nr 254941), w którym wskazał, że prowadzenie rozliczeń pieniężnych w formie gotówkowej wpłaty na rachunek wierzyciela (art. 63 ust. 1 Prawa bankowego) oraz w formach bezgotówkowych (art. 63 ust. 3 Prawa bankowego), zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa bankowego są tzw. czynnościami bankowymi możliwymi co do zasady do wykonywania przez banki (art. 5 ust. 4 Prawa bankowego). Czynności te mogą wykonywać również inne jednostki na zasadach szczególnych.

Zgodnie z art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 1 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 91, poz. 870) bank może, w drodze umowy zawartej na piśmie, powierzyć przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu (z zastrzeżeniem art. 6d niemającym w sprawie zastosowania) wykonywanie wyłącznie w imieniu i na rzecz banku pośrednictwa w zakresie czynności bankowych na podstawie umowy agencyjnej polegającego na m.in.: przyjmowaniu wpłat, dokonywaniu wpłat oraz obsłudze czeków związanych z prowadzeniem rachunków bankowych przez ten bank, przyjmowaniu wpłat na rachunki bankowe prowadzone przez inne banki, przyjmowaniu dyspozycji przeprowadzenia bankowych rozliczeń pieniężnych związanych z prowadzeniem rachunków bankowych przez ten bank.

Omawiane powierzenie, zwane w literaturze outsourcingiem bankowym, charakteryzuje się tymi, iż czynności zlecone mają prawną moc reguł czynności bankowych (por. postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2007 r., II FSK 248/06, publ. LEX nr 307367).

Zważyć należy, że w orzecznictwie podkreśla się, że data przyjęcia polecenia przelewu przez bank może być uznana za datę uiszczenia należnego wpisu, jeżeli kwota polecenia przelewu wystarcza na pokrycie wpisu (zob. postanowienie SN z dnia 9 sierpnia 2000 r., I CKN 820/00 niepubl.; postanowienie SN z dnia 13 lutego 1998 r., III RN 118/97, OSNP 1998, nr 24, poz. 699, uchwała SN z dnia 16 grudnia 1983 r., III PZP 47/83, OSNC 1984, nr 7, poz. 110). Pogląd ten znalazł aprobatę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2005 r., FSK 2526/04 oraz postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2006 r., II FSK 1466/05).

W aktach sprawy znajduje się dowód wpłaty na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpisu w kwocie 372 złote w dniu 22 stycznia 2007 r. (w ostatnim dniu terminu do uiszczenia wpisu) w "A. [...]" J. G. w L. Przelew tej kwoty przez pośrednika został dokonany na rachunek sądu w dniu 25 stycznia 2007 r.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro o zachowaniu terminu zakreślonego przez sąd na dokonanie wpłaty decyduje data złożenia zlecenia przez stronę w banku w rozumieniu Prawa bankowego, to zgodnie z powołanymi wyżej przepisami taka sama zasada dotyczy również instytucji finansowych, działających na podstawie zawartych z bankami umów o świadczenie usług pośrednictwa w czynnościach bankowych. Tylko w takim przypadku uiszczenie wpisu może być uznane za skuteczne (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2005 r. FSK 2526/04; postanowienia NSA z dnia 31 sierpnia 2006 r., I FSK 1219/05; z dnia 19 listopada 2008 r. II FZ 504/08; z dnia 5 września 2008 r., I FSK 835/08).

Jeżeli skarżący dokonał wpłaty gotówki w celu przeprowadzenia rozliczenia pieniężnego za pośrednictwem przedsiębiorcy, któremu dany bank ważnie powierzył dokonywanie czynności bankowych wymienionych w art. 6a ust. 1 pkt 1 lit. g) oraz j) Prawa bankowego to zapłata taka, zgodnie z art. 219 ust. 1 p.p.s.a., jest wpłatą dokonaną na rachunek bankowy właściwego sądu w terminie jej dokonania.

Niewyjaśnione pozostaje umocowanie pośrednika do dokonywania wskazanych czynności bankowych dlatego przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy tę okoliczność ustalić.

Z tych względów zaskarżone postanowienie należało uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a.).