Skarżący – J. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku oraz w wykonaniu wezwania wskazał, że:- nie ma środków na koszty postępowania; - zamieszkuje u matki; - osiąga ok 1500 zł dochodu miesięcznie z tytułu renty i funkcji w zarządzie; - ponosi koszty mieszkania (300 zł), zajęcia komorniczego (317 zł), miesięcznego utrzymania (600 zł) oraz lekarstw (285 zł).
Do wniosku Skarżący załączył zeznania podatkowe, odpis skargi, odcinek renty.
Referendarz sądowy wskazuje, że Strona skarżąca zwraca się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj., np. zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienia pełnomocnika z urzędu - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona.
Jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy, to wpis od skargi w kwocie 1226,- zł w badanej przez urzędnika sądowego sprawie. Do tego zakresu prawa pomocy, tj kosztów wymagalnych, referendarz sądowy ograniczył rozpoznanie wniosku: sytuacja życiowa Strony Skarżącej może bowiem zmieniać się. Spór zaś dotyczy zobowiązania podatkowego od dochodów z tytułu kapitałów pieniężnych.
Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony o jej subiektywnym przekonaniu, co do nienajlepszej sytuacji życiowej, jednakże bez złożenia dokumentów wymienionych w doręczonych Skarżącemu wezwaniach, czyli bez konkretnych wartości liczbowych i "ekonomicznych" nie może – z korzyścią dla Strony – ocenić jej, gołosłownych, oświadczeń. Stąd pewna ostrożność w badaniu oświadczeń Strony (cum grano salis). Wątpliwości budzi w szczególności niemożność wygospodarowania kwoty niespełna 1,3 tys. tytułem wymagalnych kosztów sądowych w sytuacji, kiedy Skarżący, z jednej strony deklaruje brak środków na poczet kosztów postępowania, zaś z drugiej strony nie udziela informacji o posiadanych rachunkach bankowych czy nie wykazuje wysokości środków uzyskanych z tytułu pełnionych funkcji w zarządzie, zgodnie z wytycznymi z pkt 3 i 5 albo 11 wezwania. Wskutek doręczonego Stronie wezwania, była ona zobowiązana do przekazania wzmiankowanych informacji, zaś niedochowanie staranności w tym względnie tylko ją może obciążać (faber est quisque suae fortunae). Być może rozstrzygnięcie urzędnika sądowego, w jakimś zakresie byłoby inne, gdyby Skarżący zdecydował się wyjawić szczegóły dotyczące jego gospodarki finansowej, działalności gospodarczej, czy – po prostu - dotyczące powstania zobowiązania podatkowego albo tytułu prawnego do adresu wskazanego jako adres do korespondencji. Ostrożność (zbytnia) Skarżącego w wyjawieniu wzmiankowanych szczegółów nie może spowodować uwzględnienia wniosku o prawo pomocy (audaces fortuna iuvat).
Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 2, § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.
