Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Asesor WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. skargę oddala

Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] Prezydent [...] zatwierdził projekt budowlany i zezwolił [...] sp. z o.o. na budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z garażem podziemnym na terenie nieruchomości nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. Z. w W.

W uzasadnieniu wskazał, iż inwestycja jest zgodna z wymogami decyzji z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz z zapisami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego.

Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania J. P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję oraz po zapoznaniu się z odwołaniami I. D., B. S. i Wspólnoty Mieszkaniowej ul. Z. [...] /podpisane przez kilku właścicieli lokali/ na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego – umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu odnosząc się do odwołania J. P. podał, że z przedłożonej linijki słońca wynika, iż gabaryty i lokalizacja przedmiotowego budynku nie naruszają przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z projektu zagospodarowania terenu oraz zapisów projektu budowlanego wynika, iż zapewniona została droga pożarowa, co uzgodnił rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Ponadto projektowany budynek w żaden sposób nie wyklucza i nie narusza możliwości zabudowy działki należącej do odwołującego się.

Wyjaśnił też, że nie można odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli spełnione zostały wymagania określone w art. 32 ust 4 oraz art. 35 ust 1 i 2 prawa budowlanego.

Odnosząc się do odwołań I. D., B. S. i Wspólnoty Mieszkaniowej Z. [...] stwierdził, że jak wynika z pism samych skarżących i inwestora zarządcą Wspólnoty Mieszkaniowej Z. [...] jest sam inwestor. Na mocy aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2000 r. współwłaściciele nieruchomości powierzyli zarząd nieruchomością wspólną [...] Sp. z o.o., wobec czego tylko on jako reprezentant Wspólnoty jest uprawniony do bycia stroną postępowania administracyjnego.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła J. J.

Skarżąca podała, że decyzja Wojewody [...] odmawia jej przymiotu strony z art. 28 kpa oraz narusza przepisy Prawa budowlanego – art. 7 i art. 5.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] – wniósł o jej oddalenie – podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

Skarga nie jest uzasadniona, bowiem skarżąca nie ma legitymacji do wniesienia skargi do sądu.

Na mocy art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – uprawnionym do wniesienia skargi do sądu jest każdy, kto ma w tym interes prawny, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo wniesienia skargi /§ 2 tego artykułu/.

Sformułowanie "każdy, kto ma w tym ma interes prawny" oznacza, że ustawa przy określeniu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi odeszła od pojęcia strony, które związane jest z załatwieniem sprawy w postępowaniu administracyjnym.

O "interesie prawnym" w rozumieniu powołanego przepisu należy mówić wówczas, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. Mieć interes prawny to znaczy wskazać przepis prawa, na podstawie którego można żądać czynności organu lub zaniechania. O tym więc, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny decyduje przepis prawa. Najczęściej są to przepisy prawa materialnego, czasami procesowe lub ustrojowe. /por. wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98, Lex nr 47898/.

Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest oparty na żadnym konkretnym przepisie prawa. Taka sytuacja ma miejsce wtedy, gdy dana osoba /osoby/, jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skierowania żądania stosownych czynności do organu administracji. W takim wypadku osobie tej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Pojęcie strony może być wyprowadzone w zasadzie tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku.

W postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę interes prawny powinien wynikać z przepisów prawa budowlanego. Aktualnie art. 28 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane jednoznacznie wskazuje, kto jest stroną w procesie inwestycyjnym – stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor, właściciele, użytkownicy wieczyści oraz zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten jednak w dacie wydania badanego pozwolenia na budowę nie obowiązywał.

Nie ulega więc wątpliwości, że przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę ma inwestor. Inwestorem w niniejszej sprawie jest firma [...] Sp. z o.o. będąca jednocześnie zarządcą Wspólnoty Mieszkaniowej Z. [...]. Inne podmioty, chcąc brać udział w postępowaniu na prawach strony, mogą korzystać z możliwości, jakie daje art. 5 ust 2 prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 5 ust 1 pkt 6 prawa budowlanego – obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami w tym techniczno – budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający: /.../ ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich.

Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich na gruncie przepisów Prawa budowlanego, najczęściej obejmuje interesy podmiotów, które są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych w sąsiedztwie nieruchomości, na której ma być inwestycja budowlana.

W porównaniu z art. 28 kpa przepis art. 5 ust 2 prawa budowlanego zawęża formułę strony pod względem podmiotowym i przedmiotowym, co w praktyce oznacza, że tylko niektóre podmioty i w zakresie niektórych spraw mogą korzystać z tej ochrony.

"Osoba trzecia" powołująca się na ochronę swoich uzasadnionych interesów, czyli chcąca w postępowaniu brać udział na prawach strony, powinna wykazać, że pod względem podmiotowym i przedmiotowym ma do tego prawo. Podmiot taki, powinien udokumentować, że jest właścicielem (współwłaścicielem) lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiedniej i że projektowana inwestycja narusza jego uzasadnione interesy prawne, wskazując, w jakim zakresie i z naruszeniem jakich przepisów. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich może mieć miejsce wtedy, gdy strona wykaże, że został naruszony jej bezpośredni interes prawny, czyli należy wykazać, że dana inwestycja jest niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa, co jednoznacznie narusza interes strony.

Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dana osoba /osoby/ jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skierowania żądania stosownych czynności organu administracji. W takim wypadku osobie tej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym.

Orzecznictwo Sądów Administracyjnych od lat jest w tym przedmiocie jednolite. /por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 2164/97; wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r. sygn. akt IV SA 1285/98/.

W przedmiotowej sprawie skarżąca jest właścicielką lokalu nr [...] przy ul. Z. [...]. jak oświadczyła na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. inwestycja nie powoduje zacienienia jej mieszkania.

W budynku tym funkcjonuje Wspólnota Mieszkaniowa.

Zgodnie zaś z art. 18 ust 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1994 r. o własności lokali /Dz.U. z 2000 r., nr 80, poz. 903/ właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Art. 21 tej ustawy wskazuje, iż w przypadku dokonania wyboru zarządu, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali. Art. 24 ww. ustawy dodatkowo wskazuje, iż w razie braku zgody wymaganej większości właścicieli lokali zarząd lub zarządca, któremu zarząd nieruchomością wspólną powierzono w sposób określony w art. 18 ust 1, może żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich właścicieli.

W tak określonym stanie prawnym tylko zarząd wspólnoty mieszkaniowej może skutecznie kwestionować pozwolenie na budowę w postępowaniu administracyjnym, zakończonym zaskarżoną decyzją. /por. wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1317/97, Lex nr 48763/.

Współwłaściciele lokali nieruchomości przy ul. Z. [...] mocą aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2000 r. za numerem repertorium [...] zawartego przed A. B. notariuszem w W. powierzyli zarząd nieruchomością wspólną firmie [...] Sp. z o.o. zatem uprawnienie do wniesienia skargi do sądu przysługiwałoby tej firmie jako zarządcy Wspólnoty Nieruchomości Z. [...].

Organ prawidłowo ustalił krąg podmiotów postępowania, co skutkowało stwierdzeniem, że osoby wnoszące odwołanie nie mają przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.

Zauważyć należy, że J. J. nie otrzymała decyzji ani organu I instancji, ani decyzji organu odwoławczego – wniosła natomiast skargę do sądu do czego w jej imieniu w tym stanie prawnym jest uprawniony zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej Z. [...].

Z powyższych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku.