I SA/Po 94/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-18	
Data wpływu	2026-01-02	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Izabela Paluszyńska
Szymon Widłak
Zbigniew Kruszewski /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Uchylono decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Szymon Widłak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. K., H. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu niezarejestrowania pojazdu w terminie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 10 lipca 2025 r., nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 597,- zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga M. K. oraz H. R. (zwanych dalej "skarżącymi") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "SKO", "Kolegium" lub "organem II instancji") z dnia 15 września 2025 r., nr [...]. W decyzji tej utrzymano w mocy decyzję Starosty (zwanego dalej "Starostą" lub "organem I instancji") z dnia 10 lipca 2025 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia na skarżących kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku złożenia przez właściciela pojazdu wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 30 dni. Zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie orzeczenia sądowe powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: publ. CBOSA, chyba że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia.

Dnia 15 września 2018 r. skarżący kupili we [...] samochód marki [...], wyprodukowany w 1977 r., nr VIN: [...], za cenę 1.500 €. Dnia 5 czerwca 2025 r. skarżący złożyli wniosek do Starosty o zarejestrowanie ww. pojazdu. Zgodnie z treścią wniosku, samochód został sprowadzony do kraju w dniu 23 kwietnia 2025 r. Pojazd został zarejestrowany w dniu 6 czerwca 2025 r. Jednocześnie skarżący oświadczyli, że z tymże dniem, tj. 6 czerwca 2025 r. przekazują ww. pojazd na cele związane z prowadzonym przez skarżącego – H. R. – działalność gospodarczą pn. P. H. R..

Pismem z dnia 30 czerwca 2025 r. Starosta zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia na nich kary za naruszenie obowiązku terminowego zarejestrowania samochodu. Jednocześnie powiadomiono skarżących o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

Decyzją z dnia 10 lipca 2025 r., nr [...], Starosta nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości 500 zł z tytułu niedopełnienia obowiązku terminowego zarejestrowania pojazdu. W uzasadnieniu decyzji Starosta podniósł, że obowiązek zarejestrowania w terminie 30 dni pojazdu sprowadzonego do kraju z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, wynika z art. 73aa ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, zwanej dalej "p.r.d."). Niedopełnienie ww. obowiązku jest z kolei karane, na podstawie art. 140mb ust. 1, 5 i 7 p.r.d.

Zgodnie z deklaracją skarżących, nabyty przez nich pojazd został sprowadzony do kraju w dniu 23 kwietnia 2025 r. Od tego dnia rozpoczął swój bieg 30-dniowy termin na zarejestrowanie pojazdu. Termin ten upłynął z dniem 23 maja 2025 r., a wniosek został złożony w Starostwie Powiatowym w dniu 29 maja 2025 r. Niedopełnienie obowiązku z art. 73aa ust. 1 p.r.d. jest zatem oczywiste.

Skarżący nie wykazali, że zakup pojazdu nastąpił w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, co mogłoby uzasadniać przedłużenie terminu z art. 73aa ust. 1 p.r.d. do 90 dni. Gdyby skarżący wykazali, że zakupili pojazd w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą obejmującą obrót pojazdami, wówczas termin mógłby ulec przedłużeniu do 90 dni. Ponadto sama skarżąca – M. K. – nie widniała jako wspólnik przedsiębiorstwa P. H. R., dlatego nie można było uznać jej za osobę prowadzącą działalność gospodarczą.

Starosta podniósł, że na podstawie art. 140n ust. 6 p.r.d. nie stosuje się przepisów art. 189d-189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a."). Nie można było zatem odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, ani jej miarkować.

Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika – r. pr. D. I. – wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji. Skarżący kwestionują ustalenia faktyczne Starosty i rażące naruszenie przepisów stanowiących podstawę do ukarania ich karą pieniężną. Przede wszystkim podniesiono, że zakup pojazdu nastąpił w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Rejestracją pojazdów skarżącej zajmowała się osobna firma, która miała informować Starostę o podejmowanych działaniach, w tym o zakupie. Firma ta miała od razu informować urzędników Starostwa Powiatowego o przekazywaniu pojazdów na cele prowadzonej działalności gospodarczej. O tym mają świadczyć kopie oświadczeń dołączonych do odwołania.

Decyzją z dnia 15 września 2025 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że z uwagi na niedopełnienie obowiązku, zasadnie nałożono na skarżących karę pieniężną. Zarzuty odwołania uznano za niezasadne. Umorzenie należności może następować z osobnego wniosku skarżących. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że strony były zawiadamiane o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem przez organ I instancji decyzji administracyjnej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji, gdy wykaże się, że istnieje związek pomiędzy uchybieniem temu przepisowi a rozstrzygnięciem. Tego skarżący nie zrobili. Ponadto pojazd został zakupiony przez osoby fizyczne i przez te same osoby został zgłoszony do rejestracji.

Skarżący, reprezentowani przez ww. radcę prawnego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję organu II instancji, domagając się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz Starosty, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Podniesiono zarzut naruszenia:

1) art. 11, art. 15 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez istotne braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji, uniemożliwiające weryfikację zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia;

2) art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a., a ponadto art. 7, art. 61 § 4 oraz art. 77 k.p.a.;

3) art. 73aa ust. 1 oraz art. 140mb ust. 1, 5 i 7 p.r.d. poprzez ich zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyło ww. przepisy prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło się od zastosowania zasady dwuinstancyjności postępowania, a także przekonywania. W pozostałym zakresie uzasadnienie skargi jest z bieżne z uzasadnieniem odwołania od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał stanowisko, jakie zajął w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawę w dniu 18 lutego 2026 r. stawił się wyłącznie pełnomocnik skarżących, który wywiódł jak w skardze. Pełnomocnik raz jeszcze podniósł, że skarżący – H. R. – prowadzi działalność gospodarczą, zajmującą się obrotem pojazdów. Ta okoliczność została całkowicie pominięta przez organy, pomimo sygnalizowania tego w toku postępowania administracyjnego. Wyrok został ogłoszony po zamknięciu rozprawy i odbyciu narady.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Obowiązek zarejestrowania pojazdu sprowadzonego do kraju z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej w terminie 30 dni wynika z art. 73aa ust. 1 pkt 3 p.r.d. Termin ten rozpoczyna swój bieg, kiedy pojazd przekroczy granicę kraju. Powołany przepis doznaje jednak modyfikacji w jego ust. 3 pod warunkiem, że właściciel pojazdu jest przedsiębiorcą prowadzącym w kraju działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami. Wtedy 30-dniowy termin ulega wydłużeniu do 90 dni. Jeżeli obowiązkowi z art. 73aa ust. 1 pkt 3 p.r.d. nie uczyni się zadość, to wówczas właściciel pojazdu podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 500 zł (art. 140mb ust. 1 p.r.d.), a jeżeli przedsiębiorca naruszy obowiązek z art. 73aa ust. 3 p.r.d. – podlega karze 1.000 zł (art. 140mb ust. 2 p.r.d.). Karę w tym przedmiocie nakłada się solidarnie (art. 140mb ust. 7 p.r.d.).

Istotą sporu jest kwestia terminowości złożenia wniosku o zarejestrowanie pojazdu, należącego do skarżących, a sprowadzonego do kraju w dniu 23 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , a wcześniej Starosta, twierdzi, że skarżący przekroczyli termin na zarejestrowanie pojazdu, a tym samym zachodzi podstawa prawna do wymierzenia im kary. Skarżący odrzucają tę argumentację, podnosząc m.in., że przedsiębiorstwo prowadzone przez skarżącego – H. R. – trudni się obrotem pojazdów samochodowych, a w związku z tym wobec skarżących znajduje zastosowanie przepis art. 73aa ust. 3 p.r.d. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd skarżących, co oznacza, że skarga jest w pełni uzasadniona.

Skarżący – małżonkowie – zakupili samochód i sprowadzili go do kraju. Z treści umowy sprzedaży wynika, że pojazd został zakupiony przez małżonków osobiście. To, zdaniem Starosty i Samorządowego Kolegium Odwoławczego oznacza, że pojazd ten został zakupiony do majątku wspólnego małżonków i stanowi ich "majątek prywatny". W umowie nie ma mowy o zakupie pojazdu w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jest to założenie, które prowadzi organy do błędnych wniosków na gruncie niniejszej sprawy. Organy pominęły konieczność zrekonstruowania pojęcia "przedsiębiorca", o którym mowa w art. 73aa ust. 3 p.r.d. co należy uznać za błąd szczególnie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze i Starosta wiedzieli o fakcie prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego.

Definicja przedsiębiorcy została zawarta w innych ustawach. Przede wszystkim należy przywołać art. 431 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej "k.c.") – "Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową". Drugim przepisem jest art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1480 z późn. zm.) – "Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą". Sąd jest przekonany, że żaden z organów administracji publicznej orzekający w tej sprawie (rozpoznawczy i odwoławczy) nie zapoznał się z danymi zawartymi w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczącymi działalności gospodarczej skarżącego. Gdyby tak było, to przede wszystkim organy te wyciągnęłyby następujące wnioski: po pierwsze, skarżący – H. R. – jest przedsiębiorcą, ponieważ jako osoba fizyczna, prowadzi działalność gospodarczą; po drugie, skarżący trudni się m.in. sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek, o czym świadczy adnotacja pod numerem [...] co także było sygnalizowane już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ta okoliczność jest fundamentalna dla niniejszej sprawy, a że jest to fakt powszechnie znany (art. 106 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."]), tj. fakt, o którym może dowiedzieć się każdy z danych powszechnie dostępnych (wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt I GSK 1862/18), to Sąd uznaje to za okoliczność wpływającą na ocenę trafności zaskarżonej decyzji.

Na uwagę zasługuje także następująca okoliczność – skoro skarżący – H. R. – prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, to oczywistym jest, że jego majątek, a także majątek jego żony (chyba że małżonkowie mają ustanowiony ustrój majątkowy polegający na rozdzielności majątkowej) i majątek przedsiębiorstwa stanowią ten sam zasób. Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność majątkową całym swoim majątkiem za zobowiązania powstałe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Co innego, gdyby przedsiębiorca był np. spółką kapitałową prawa handlowego. Wtedy mowa jest o dwóch niezależnych od siebie podmiotach. Poza tym P. H. R. to nie jest osobny podmiot prawa, który posiadałby zdolność prawną. Jest to przedsiębiorstwo, a więc zespół składników majątkowych pod ww. firmą, w ramach którego skarżący – H. R. – prowadzi działalność gospodarczą (art. 551 k.c.). Nie ma zatem osobnych majątków skarżącego i jego przedsiębiorstwa. Jest to jeden i ten sam majątek.

Niezasadnie zatem wytykano skarżącym, że zawarli umowę sprzedaży, w której zakupili pojazd do majątku prywatnego. Przedsiębiorstwo skarżącego nie ma osobnego majątku, dlatego oczywistym jest, że pojazd ten stał się elementem przedsiębiorstwa, bowiem należy do majątku skarżących. Nie zmieniają tego w ogóle oświadczenia skarżących o przekazaniu samochodu na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd rozumie, że mogło to wynikać z obawy skarżących przed hipotetycznymi karami, ale nie ma to wpływu na wynik sprawy.

Powyższe rozważania uprawniają do sformułowania następujących wniosków: skarżący – H. R. – jest przedsiębiorcą, który jako osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą i z tego względu ponosi pełną odpowiedzialność za zobowiązania z tego tytułu; przedsiębiorstwo skarżącego to nie jest osobny podmiot prawa – nie ma ono zatem osobnego majątku; po trzecie, z ogólnodostępnych danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika jasno, że skarżący – H. R. – trudni się m.in. obrotem pojazdów samochodowych, co także przypomniał jego pełnomocnik podczas rozprawy sądowej. W informacji tej widnieje stosowny punkt [...] Wszystkie konkluzje wskazane w tym akapicie prowadzą do konstatacji, że wobec skarżących zachodzi okoliczność z art. 73aa ust. 3 p.r.d., a więc mieli oni 90-dniowy termin na zarejestrowanie sprowadzonego do kraju samochodu. Okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że wniosek o zarejestrowanie pojazdu wpłynął przed upływem tej daty. Jednocześnie nie jest istotne to, że skarżąca – M. K. – nie jest przedsiębiorcą. Przepisy Prawa o ruchu drogowym wskazują przedsiębiorcę, jako podmiot zobowiązany do rejestracji pojazdu w terminie 90 dni (art. 73aa ust. 3 p.r.d.), a także odpowiedzialność solidarną w zakresie ponoszenia kar pieniężnych (art. 140mb ust. 7 p.r.d.). Są to osobne zagadnienia, które nie warunkują skuteczności zastosowania art. 73aa ust. 3 p.r.d. Hipoteza normy prawnej z art. 73aa ust. 3 p.r.d. bezsprzecznie zaistniała. Rola żony skarżącego nie ma wpływu już na dalsze zastosowanie przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o zasadności zarzutów skargi. Organy dokonały błędnej wykładni przepisu art. 73aa ust. 3 p.r.d. poprzez uznanie, że w sprawie nie ma mowy o przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą polegającej na obrocie pojazdami. Ponadto pominięto okoliczność faktyczną łatwą do ustalenia, iż profil przedsiębiorcy spełnia wymóg z ww. przepisu. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I sentencji wyroku).

Z uwagi na fakt, że w sprawie zaistniała przesłanka z art. 73aa ust. 3 p.r.d., a okoliczności faktyczne wskazują, że skarżący złożyli wniosek o zarejestrowanie sprowadzonego do kraju pojazdu z zachowaniem 90-dniowego terminu, to należy uznać, że postępowanie administracyjne nie powinno zostać wszczęte w tej sprawie. Skoro zaś zostało ono wszczęte, to powinno zostać umorzone. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Innymi słowy, o bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. można mówić wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. Postępowanie może być bezprzedmiotowe zarówno z przyczyn prawnych - gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, jak i z przyczyn faktycznych - gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych, uzasadniających, według hipotezy normy prawnej, kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 179/22).

W niniejszej sprawie nie ziściła się hipoteza normy prawnej z art. 140mb ust. 1 ani 2 p.r.d., co podkreślono już kilka razy. Błędna wykładnia przepisu art. 73aa p.r.d. dokonana przez organy doprowadziły je do błędnego przekonania, że na skarżących należy nałożyć administracyjną karę pieniężną. Powyższe wyjaśnienia poczynione w uzasadnieniu niniejszego wyroku rozwiewają te wątpliwości. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie administracyjne (pkt II sentencji wyroku).

O zwrocie kosztów postępowania sądowego w kwocie 597 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) [pkt III sentencji wyroku].