Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Stelmasiak del. WSA Jerzy Siegień Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Gdańsku a Prezydentem Miasta Sopotu w przedmiocie wskazania organu właściwego do prowadzenia postępowania dotyczącego wykonania urządzeń zapobiegających szkodom postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Sopotu jako organ właściwy do rozpoznania wniosku B. W. z dnia 26 maja 2013r.

II OW 157 / 13

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 7 listopada 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Sopotu poprzez wskazanie, że organem właściwym do prowadzenia postępowania w trybie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, zainicjowanego wnioskiem B. W. z dnia [...] maja 2013 r. jest Prezydent Miasta Sopotu.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż pismem z dnia [...] maja 2013 r. B. W. zwróciła się do Prezydenta Miasta Gdańska o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji nakazującej właścicielowi nieruchomości położonej w Gdańsku przy ul. [...] wykonanie odpowiedniego urządzenia zapobiegającego szkodom powstałym na gruncie do niej należącym. Jako podstawę żądania strona wskazała art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.- zwanej dalej Prawem wodnym). W uzasadnieniu swego wniosku stwierdziła, że wskutek podwyższenia poziomu gruntu sąsiedniej nieruchomości poprzez nawożenie ziemi i gruzu doszło do zmiany stanu wód na ww. działce i do związanego z tym zalewaniem jej działki.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wyznaczyło Prezydenta Miasta Sopotu jako organ właściwy do przeprowadzenia sprawy.

Prezydent Miasta Sopotu pismem z dnia 11 września 2013 r. przekazał wniosek B. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku, stwierdzając, że na działce sąsiadującej z działką wnioskodawczyni została wzniesiona altana na wykonanym wcześniej nasypie. Zatem, to organ nadzoru budowlanego winien zająć się zarówno sprawą tego obiektu, jak i pracami, które doprowadziły do zmiany stanu wód.

Występując z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że wnioskodawczyni reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, jednoznacznie wyartykułowała żądanie podjęcia działań w trybie art. 29 Prawo wodne. W tym stanie rzeczy organ administracji jest związany żądaniem i winien rozpoznać sprawę we wskazanym przez stronę trybie. Jeżeli nawet przyjąć, że Prezydent Miasta Sopotu nie widzi podstaw do zastosowania art. 29 Prawa wodnego, to winien wydać decyzję negatywną. Treść art. 29 Prawa wodnego nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do organu właściwego do prowadzenia postępowania. Nietrafne jest przy tym powoływanie się przez Prezydenta Miasta Sopotu na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), gdyż stan wód pozostaje poza sferą regulacji Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na wniosek dotyczący rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu kompetencyjnego, Prezydent Miasta Sopotu wniósł o wskazanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku jako organu właściwego do prowadzenia postępowania dotyczącego wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Zdaniem Prezydenta Miasta istotą postępowania jest ustalenie, czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie albo czy powstały inne przeszkody oraz czy zmiana ta bądź przeszkody wywołują szkody na gruntach sąsiednich i czy konieczne jest nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonanie właściwych urządzeń zapobiegających szkodom. Prezydent Miasta Sopotu stwierdził, iż nie dysponuje dowodami potwierdzającymi, że zmiana stosunków wodnych w wyniku podwyższenia terenu szkodliwie wpływa na grunty sąsiedzkie. Z położenia działki przy ul. [...] na obszarze polderu odwadnianego przez rowy odwadniające i pompownie można wysnuć wniosek, że teren ten jest narażony na podtapianie ze względu na swe położenie. Dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy, dostarczona przez właścicielkę działki nr [...] potwierdza jedynie fakt zalania działki, nie dokumentuje jednak w sposób jednoznaczny, że zalanie to nastąpiło z powodu podwyższenia terenu działki nr [...]. W przedmiotowej sprawie dodatkowym utrudnieniem są sprawy formalnoprawne wynikające ze sporu pomiędzy dzierżawcą terenu, a właścicielem działki oraz wynikające z faktu wykonania robót budowlanych (samowolnego wzniesienia obiektu budowlanego) przez dzierżawcę działki nr [...] bez wymaganych prawem zezwoleń. Prezydent wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Gdańska, prowadzi postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. W świetle art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 6 i art. 61 Prawa budowlanego w związku z treścią § 29 i § 126 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, to ten organ powinien nałożyć na naruszającego te przepisy określone obowiązki, których realizacja zapewni ochronę przed zalewaniem działki nr [...] wodami pochodzącymi działka nr [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

W zawisłej sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny, bowiem zarówno Prezydent Miasta Sopotu jak i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku uznają się za organy niewłaściwe do rozpoznania wniosku B. W., w którym na podstawie art. 61 § 1 K.p.a. oraz art. 29 Prawa wodnego wniosła ona o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji nakazującej właścicielowi nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] – Gmina Miasta Gdańsk – wykonanie odpowiedniego urządzenia zapobiegającego szkodom powstałym na gruncie wnioskodawczyni w wyniku podniesienia powierzchni gruntu.

Rozpoznając powyższą kwestię, zwrócić należało uwagę na treść wniosku strony. Jak trafnie stwierdza Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu rozpoznawanego wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), dokładnie określiła swój zakres żądania, a także wskazała na jego podstawę prawną. Takie precyzyjne i jednoznaczne oznaczenie przedmiotu sprawy przez samą stronę z powołaniem się na konkretny przepis prawa uznać należy już za przesłankę przesądzającą, co do zasady kwestię przedmiotu sprawy, a w konsekwencji i właściwości rzeczowej organu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2009 r. sygn. akt II OW 84/08, LEX nr 518249 i z dnia 5 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OW 27/08, LEX nr 515663). Jak podkreślano wielokrotnie w orzecznictwie, w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot swego żądania, przy czym w razie wątpliwości, co do zakresu, czy przedmiotu żądania jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA 1632/96, LEX nr 47890 i z dnia 11 czerwca 1990 r. sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt II OW 104/13).

Prezydent Miasta Sopotu przekazując wniosek B. W. pominął tę część wniosku, która określała zakres i przedmiot żądania. Organ wskazując na fakt wykonania bez pozwolenia na budowę obiektu budowlanego w postaci altanki zmodyfikował w istocie żądanie strony, pomijając przy tym jasne i precyzyjnie sformułowany wniosek strony w zakresie właściwości rzeczowej organu określonej w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, na który strona również powoływała się w uzasadnieniu swego wniosku. Prezydent Miasta Sopotu powinien mieć na uwadze przede wszystkim to, że sprawa, której wszczęcia strona domaga się we wniosku, dotyczy uregulowania stanu wody na gruncie w trybie art. 29 Prawo wodne. Jako organ właściwy do wydania decyzji na tej podstawie prawnej był więc zobowiązany wszcząć postępowanie administracyjne w tym przedmiocie. Czynności podjęte w toku postępowania pozwoliłyby mu stwierdzić, czy żądanie strony może być uwzględnione, tj. czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego i dać temu wyraz w decyzji kończącej postępowanie, zawierającej rozstrzygnięcie tej kwestii, które może podlegać weryfikacji w trakcie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej. To wymaga zaś ustalenia stanu faktycznego sprawy. W myśl art. 29 ust. 3 Prawa wodnego "Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom." Wobec brzmienia powyższej normy i treści żądania strony nie winno stanowić wątpliwości, iż organem właściwym do rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2013 r. B. W. jest Prezydent Miasta Sopotu.

Mając na względzie powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.