Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Sędzia WSA Barbara Ciołek Protokolant starszy specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2025 r. nr 9001-00000000991/25 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu z tytułu szkód w gospodarstwie rolnym w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem do dnia 10 września 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu oddala skargę w całości.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bolesławcu nr BP001.8110.660.2024.KS.RDM z dnia 31 grudnia 2024 r. (dalej organ I instancji) o odmowie przyznania T. K. (dalej skarżący, strona) pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem do dnia 10 września 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu.

Skarżący w dniu 15 listopada 2024 r. złożył do organu I instancji wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem do dnia 10 września 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu zwany dalej wnioskiem. We wniosku w sekcji "Informacje o szkodach" wskazał m.in. uprawę pszenicy ozimej o powierzchni [...] ha, na której strata w wyniku szkody w postaci przymrozków wiosennych wyniosła 50 %, uprawę żyta ozimego o powierzchni [...] ha ze stratą 40% i uprawę rzepaku i rzepaku ozimego o powierzchniach [...] ha i [...] ha ze stratami wynoszącymi odpowiednio 80% i 50%. Do wniosku załączył Protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego dokumentujący straty na poziomie 38,84%, polisę ubezpieczenia roślin oleistych zawartą na okres od 06.11.2023 r. do 05.11.2024 r. oraz polisę ubezpieczenia zbóż ozimych zawartą na okres od 5 grudnia 2023 r. do 4 grudnia 2024 r. Organ I instancji, po weryfikacji wniosku stwierdził, że w protokole z szacowania strat nr [...] wykryte zostały nieścisłości. Powierzchnia upraw zadeklarowanych we wniosku na rok 2024 była różna od powierzchni upraw wykazanych w protokole nr [...]. Po wezwaniu przez organ do wyjaśnienia nieścisłości we wniosku skarżący skorygował wysokość szkód z 38,84% na 25,58%. Wyjaśnił zarazem, że pracownik wprowadził w protokole strat w załączniku nr 1 uprawę TUZ , co miało wpływ na sumę powierzchni w gospodarstwie rolnym w pkt 4 protokołu. Po wybraniu uprawy "Rośliny pastewne z użytków zielonych (uprawa lub zielonka0 (UZ) powierzchnia została zmieniona na odpowiadającą wskazanej we wniosku obszarowym. W kolejnych wyjaśnieniach z 23 grudnia 2024 r. dodatkowo poinformował, że w protokole została nieprawidłowo podana powierzchnia upraw w dniu wystąpienia szkód z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych (TUZ) jako [...] ha, gdyż – jak wyjaśnił mu pracownik gminy – załącznik nr 1 szkody w produkcji roślinnej nie przewiduje w opcjach do wyboru wieloletnich upraw traw z przeznaczeniem na zbiór suchej masy. Zaznaczył, że ewentualne niedostosowanie protokołu oszacowanych szkód nie powinno wpłynąć negatywnie na rozpatrzenie jego wniosku.

W swojej decyzji z 31 grudnia 202r r. organ I instancji stwierdził, że strona nie spełniła warunków przyznania pomocy określonych w § 13zzp rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 roku w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.) – dalej: rozporządzenie. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że odnosząc się do protokołu szkód strona wskazała ponownie te same rozbieżności w zakresie nazwy uprawy rolnej w dniu wystąpienia szkód z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych (TUZ) i powierzchni, które mają wpływ na oszacowanie strat, natomiast nie dołączyła korekty protokołu z szacowania szkód w gospodarstwie rolnym. W związku z tym, że warunkiem udzielenia wsparcia jest poniesienie szkód w produkcji roślinnej na poziomie powyżej 30 % średniej rocznej produkcji, organ I instancji na podstawie § 13zzp ust. 1 rozporządzenia odmówił przyznania pomocy finansowej. Organ powołując § 13zzp ust. 8 pkt 1 rozporządzenia wskazał, że przedłożony przez skarżącego protokół z oszacowania szkód w oczywisty sposób nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu, gdyż nie określa w sposób bezsporny średniej wartości produkcji wyliczonej dla całego gospodarstwa rolnego, w związku z czym nie jest możliwe stwierdzenie, ze szkody poniesione przez stronę przekraczają 30% średniej rocznej produkcji.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj, art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz naruszenie art. 32 Konstytucji RP. Podniósł, że sprawa została rozpatrzona na podstawie zdyskredytowanego przedłożonego protokołu, który został sporządzony przez Urząd Gminy G. i zatwierdzony przez Wojewodę Dolnośląskiego, a także zarzucił brak wezwania strony do przedłożenia korekty protokołu. W uzasadnieniu ponownie wskazał, że wprowadzona przez pracownika Gminy G. ręcznie uprawa TUZ (pkt. 7 tabeli) o powierzchni [...] ha, nie jest ujmowana w wyliczeniach programu, co w konsekwencji prowadzi do podania nieprawidłowej powierzchni [...] ha. Powodem takiego stanu rzeczy jest fakt, że program wykorzystywany do wypełniania protokołu nie przewiduje w opcjach wyboru wieloletnich upraw traw z przeznaczeniem na zbiór suchej masy. W następstwie tego w punkcie 4 protokołu zamiast powierzchni [...] ha ([...] ha -[...] ha) upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych została wykazana nieprawidłowo powierzchnia [...] ha. W ocenie strony niedostosowanie programu nie powinno pociągać negatywnych skutków dla wnioskodawcy jako strony postępowania administracyjnego.

Dyrektor ARiMR nie uwzględnił odwołania i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że w protokole dołączonym do wniosku skarżącego o przyznanie pomocy wysokość oszacowanych strat wyniosła 38,84% oraz polisy ubezpieczeń gruntów. Na 3 stronie protokołu w punkcie nr 4 dotyczącym powierzchni w gospodarstwie rolnym, komisja podała całkowitą powierzchnię upraw rolnych w danym sezonie wegetacyjnym (...) wynoszącą [...] ha, która miała być zgodna z wnioskiem o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, bez uwzględnienia ugorów, odłogów czy nieużytków. Na całkowitą powierzchnię składały się powierzchnie:

- upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych (UZ) o powierzchni [...] ha,

- upraw rolnych dotkniętych zjawiskiem o powierzchni [...] ha,

- upraw w których wystąpiły szkody co najmniej 70 % o powierzchni [...] ha.

Nieprawidłowość dotyczyła powierzchni upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych - w protokole do powierzchni upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych (UZ) wliczono zadeklarowane we wniosku trwałe użytki zielone. W trakcie postępowania skarżący składał wyjaśnienia, a w postępowaniu odwoławczym, pełnomocnik strony przedłożyła Dyrektorowi ARiMR korektę protokołu [...], która nie zawierała podpisu skarżącego. Z wyjaśnień przesłanych organowi odwoławczemu przez Wójta Gminy G., wynikało, że podczas wprowadzania korekty do programu obecny był skarżący, który brał udział w ustaleniu rodzaju uprawy, dostępnej do wyboru w formularzu i wprowadzonej do załącznika nr 1 do protokołu. Po wybraniu odpowiedniej rośliny do załącznika nr 1, w programie EXEL nastąpiło systemowe wyliczenie wysokości oszacowanych szkód wg kwot obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym, zmieniła się wielkość upraw oraz wielkość oszacowania szkód, która po przeliczeniu wyniosła 25,58%. Korekta nie została podpisana, bowiem skarżący chciał się z nią najpierw zapoznać i przeanalizować wprowadzone wartości. W dniu 6 marca 2025 r. strona wystąpiła z wnioskiem o wydanie korekty protokołu nr [...], która została mu przesłana z pismem przewodnim z dnia 10 marca 2025. W piśmie przewodnim zawarto informację o odmowie podpisania korekty.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że z chwilą wprowadzenia korekty i podpisaniu jej przez członków komisji stała się ona oficjalnym dokumentem, potwierdzającym wystąpienie przymrozków wiosennych w gospodarstwie strony i określającym wysokość oszacowanych strat. Dane w niej zawarte są wiążące pod kątem weryfikacji spełnienia przez stronę warunków otrzymania pomocy finansowej na podstawie § 13zzp rozporządzenia. Skoro po wprowadzeniu korekty, wartość szacowanych strat została ustalona na poziomie 25,58%, skarżącemu pomoc się nie należy - w jego gospodarstwie nie powstały bowiem szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem do dnia 10 września 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, i które wynoszą powyżej 30 % średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły te szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji roślinnej (§ 13zzp ust 1 pkt 3 rozporządzenia).

Dalej Dyrektor ARiMR wskazał, że zgodnie z Wytyczną dla Komisji powołanych przez Wojewodę dotyczącą ogólnych zasad szacowania szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę lub suszę w środku trwałym z dnia 07.09.2024 r., protokół oszacowania szkód sporządza się wyłącznie na formularzu udostępnionym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Średnia roczna produkcja rolna jest ustalana na podstawie danych rachunkowych lub dokumentów potwierdzających wielkość prowadzonej produkcji rolnej w danym gospodarstwie lub dziale specjalnym produkcji rolnej. Jednocześnie w przypadku gdy dane rachunkowe oraz inna ewidencja lub dokumenty będące w posiadaniu producenta: rolnego nie obejmują wszystkich zdarzeń prowadzonej produkcji w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej (z wyłączeniem koni i ryb lub innych zwierząt hodowanych w gospodarstwie rolnym, nie znajdujących się na liście rozwijanej kol. 2 załącznika 2 "Szkody w produkcji zwierzęcej towarowej") w całym gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej i nie pozwalają na dokonanie wszystkich wyliczeń w protokole, wówczas należy dokonać wyliczeń na podstawie danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego (IERiGŻ), dla danego regionu FADN. zamieszczonych w formularzu protokołu szacowania szkód powstałych w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, znajdującym się na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi w zakładce "Niekorzystne zjawiska atmosferyczne - pomoc" pt. "Wzór protokołu szacowania szkód z danymi do stosowania w 2024 r. — NZA". Natomiast w przypadku, gdy producent rolny posiada własne kompletne dane w zakresie produkcji roślinnej oraz zwierzęcej należy wybrać "Wzór protokołu szacowania szkód bez danych do stosowania w 2024 r. - NZA". W formularzu protokołu region FADN w jakim znajduje się dane gospodarstwo rolne lub dział specjalny produkcji rolnej wybiera się z listy rozwijanej zgodnie z przyporządkowaniem danego województwa do odpowiedniego regionu FADN oznaczonego przypisaną mu literą B (w przypadku województwa dolnośląskiego). W formularzu protokołu w wersji pt. "Wzór protokołu szacowania szkód z danymi do stosowania w 2024 r. - NZA " po określeniu na pierwszej stronie protokołu regionu FADN w jakim znajduje się lustrowane gospodarstwo dane w produkcji roślinnej (załącznik 1) w zakresie "średni plon z 1 ha uprawy" oraz "średnia cena", a także dane w produkcji zwierzęcej (załącznik 2) w zakresie "średnia roczna produkcja od 1 szt. zwierzęcia" (w przypadku miodu pszczelego i pozostałych produktów pszczelarskich od 1 rodziny pszczelej) oraz "średnia cena" wczytują się automatyczne po wyborze z listy rozwijanej uprawy/grupy upraw lub zwierząt/grupy zwierząt. Natomiast we "Wzorze protokołu szacowania szkód bez danych do stosowania w 2024 r. - NZA" po wyborze danej uprawy/grupy roślin lub zwierząt/grupy zwierząt należy uzupełnić te kolumny na podstawie danych producenta rolnego.

Jak wynika z załączonego protokołu nr [...] i jego korekty, średni plon i cena sprzedaży jak i średnia wielkość produkcji zostały ustalone na podstawie danych IERiGŻ. Skarżący nie przedłożył ksiąg rachunkowych, innej ewidencji czy dokumentów potwierdzających uzyskanie plonów. Dane IERiGŻ nie podlegały żadnym modyfikacjom przez Komisję. Po wprowadzeniu nazw upraw, zgodnych z wykazem danych dla regionu FADN, powierzchni upraw i % szkód powstałych na tych uprawach, nastąpiło automatyczne przeliczenie ww. wartości. Na potrzeby protokołu uprawy, które należy uwzględnić jako "wieloletnie użytki zielone" jedną z pozycji na liście rozwijanej zostały oznaczonych symbolem (UZ).

W rozpoznawanej sprawie, w pierwotnym protokole nr [...], Komisja podczas wypełniania załącznika nr 1 błędnie wpisała uprawę TUZ o powierzchni [...] ha, a program z uwagi na brak w słowniku uprawy TUZ nie wyliczył średniego plonu z 1 ha, średniego dochodu, średniej rocznej produkcji, wartości produkcji w roku wystąpienia szkód po wystąpieniu niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, kwoty obniżenia dochodu w wyniku szkód czy kosztów nieponiesionych w związku z wystąpieniem szkód łącznie. To wpłynęło na błędne wyliczenie średniej wartości produkcji, kwoty obniżenia dochodu w wyniku szkód w produkcji roślinnej i w konsekwencji łącznej wysokości oszacowanych szkód wg kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym. Błędnie również została określona powierzchnia upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych (UZ), bowiem do tej powierzchni program wliczył powierzchnię błędnie wykazanego w załączniku nr 1 TUZ o pow. [...] ha. Po dokonaniu korekty polegającej na zmianie uprawy TUZ na rośliny pastewne objętościowe z użytków zielonych (uprawa lub zielonka) (UZ), w załączniku nr 1 został wyliczony średni plon z 1 ha, średni dochodu, średnia roczna produkcja, wartość produkcji w roku wystąpienia szkód po wystąpieniu niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, kwota obniżenia dochodu w wyniku szkód czy koszty nieponiesione w związku z wystąpieniem szkód łącznie. Prawidłowo również została wyliczona powierzchnia upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych (UZ) - [...] ha. Wyliczenie tych wartości wpłynęło na zwiększenie się średniej wartości produkcji, zaś po uwzględnieniu kwoty obniżenia dochodu w wyniku szkód w produkcji roślinnej ( która wartość nie była korygowana), na łączną wysokość oszacowanych szkód wg kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym skarżącego, która wyniosła 25,58%. Tym samym nie zostały spełnione warunki przyznania pomocy finansowej, o której mowa w §13zzp rozporządzenia. Organ odwoławczy podkreślił końcowo, że

przepis § 13zzp rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ma charakter norm prawa publicznego, a zatem bezwzględnie obowiązującego (ius cogens) i nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości organów Agencji w ustaleniu kryteriów dostępu do programu czy też wysokości płatności.

W skardze do tutejszego Sądu pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. przepisu art. 76 § 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i bezkrytyczne przyjęcie, że powierzchnia [...] ha gospodarstwa rolnego skarżącego to użytki zielone przynoszące dochód na poziomie 324 561,88 zł, ustalony w oparciu o korektę protokołu nr [...], gdzie błędnie ww. obszar został zakwalifikowany jako "rośliny pastewne objętościowe z użytków zielonych (uprawa lub zielonka) UZ", podczas gdy z załączonych do odwołania dowodów wynika, że powierzchnia [...] ha stanowi trwały użytek zielony;

2. przepisu art. 32 Konstytucji RP, poprzez uniemożliwienie skarżącemu prawidłowego i rzetelnego wykazania wszelkich danych dotyczących sposobu wykorzystania gruntów w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez przyznanie skarżącemu pomocy finansowej oraz o zasądzenie na jego rzecz o zwrotu kosztów postępowania. Ponadto wniesiono w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów: kopii faktury VAT nr [...] z dnia 06 listopada 2024 r. i kopii faktury VAT nr [...] z dnia 28 listopada 2024 r., z uwagi na fakt, iż skarżący na powierzchni [...] ha trwałych użytków zielonych (TUZ) w 2024 r. uzyskał dochód w wysokości 20 155 złotych oraz informacji - oświadczenia eksperta [...], [...] P. P.

Odpowiadając na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując w powyższych ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie narusza ona prawa.

Warunki udzielenia pomocy producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem do dnia 10 września 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zostały określone w §13zzp ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Pomoc na tej podstawie obejmuje szkody, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, i które wynoszą powyżej 30 % średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły te szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji roślinnej.). Zgodnie z §13zzp ust. 8 pkt 1 rozporządzenia, do wniosku o przyznani pomocy finansowej, dołącza się kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera:

a) informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem do dnia 10 września 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich,

b) potwierdzenie wystąpienia szkód, o których mowa w lit. a, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce ich wystąpienia, a w przypadku gdy gospodarstwo rolne jest położone na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły te szkody, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce położenia największej części tego gospodarstwa - przez sporządzenie na tym protokole adnotacji o potwierdzeniu wystąpienia tych szkód.

Skarżący przedłożył dokumenty zawierające nieścisłości, które skorygował na etapie postępowania wyjaśniającego, składając jednocześnie wyjaśnienia co do okoliczności skutkujących korektą protokołu i finalnie pomniejszeniem powierzchni wielkości zgłoszonych szkód wyjaśniające zostało szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarzuty stawiane obecnie decyzji są tożsame z podniesionymi w odwołaniu i sprowadzają się do zasadności pomniejszenia szkód wykazanych w korekcie protokołu w odniesieniu do jego pierwotnej wersji w sytuacji, gdy powierzchnie wykazane w korekcie jako "rośliny pastewne objętościowe z użytków zielonych (uprawa lub zielonka) UZ" były faktycznie obszarem obejmującym trwale użytki zielone, z których nie osiągał skarżący dochodów na poziomie automatycznie przeliczonym przez system na podstawie danych IERiGŻ.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisu art. 76 § 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie wskazać należy, iż Dyrektor OR ARiMR we Wrocławiu przeprowadził postępowanie wyjaśniając na okoliczność wprowadzenia zmian w protokole nr [...]. Komisja działająca w Urzędzie Gminy G. potwierdziła zasadność wprowadzenia zmian, które w konsekwencji doprowadziły do zmniejszenia procentu oszacowanych strat w jej gospodarstwie poniżej 30%. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji strona, działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, nie przedłożyła żadnych nowych dowodów, mogących mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie.

Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje natomiast przedłożona przez stronę dokumentacja rolnośrodowiskowa oraz zadeklarowanie działek do płatności rolno-klimatycznej. Jak trafnie argumentował organ w odpowiedzi na skargę, inny jest cel tych płatności – jest nim m. in. ochrona siedlisk ptaków, a nie produkcja rolna, co powoduje ograniczenia, a nawet wyłączenia w zakresie możliwości koszenia, nawożenia, stosowania oprysków. Ograniczenia te nie zmieniają faktu, iż działki te nadal są trwałym użytkiem zielonym – co więcej właśnie dlatego, że użytki zielone co do zasady nie służą przede wszystkim produkcji rolnej (ale mogą przynosić "okazjonalny" zysk w postaci suchej trawy po skoszeniu – na co zresztą właśnie powołuje się skarżący), w założeniu ustawodawcy zjawiska takie jak deszcz ulewny , grad i inne wymienione w § 13 rozporządzenia, nie będą generować tak dotkliwych strat w produkcji roślinnej po stronie producenta rolnego, jak miałoby to miejsce w przypadku upraw rolnych. Stąd też co do zasady TUZ-y nie są wliczane do powierzchni ujętej w protokole i uwzględnianej przy szacowaniu szkód, natomiast w systemie elektronicznym przewidziane są tylko określone kategorie UZ, spośród których można dokonać wyboru deklarując te obszary. W korekcie protokołu, ówczesną uprawę "TUZ" zmieniono na "rośliny pastewne objętościowe użytków zielonych (uprawa lub zielonka) (UZ)", która zgodna była z wykazem danych dla regionu FADN. Powyższe było zatem zgodne z zasadami udzielania pomocy.

Zaznaczyć należy, że w rozpoznawanej sprawie dane dotyczące wielkości średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie skarżącego był wynikiem automatycznego przeliczenia przez system elektroniczny danych dotyczących obszaru poszczególnych upraw wchodzących w skład gospodarstwa rolnego - określonych zgodnie z kategoriami upraw systemu FADN przewidzianymi przez w systemie dla celów szacowania szkód oraz statystycznych wielkości wynikających z danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowego Instytutu Badawczego (IERiGŻ) udostępnianych przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra. Dane te są gromadzone w ramach systemu FADN dla każdego regionu na podstawie wiarygodnych danych z gospodarstw rolnych ( w oparciu o raporty indywidualne i porównawcze z grupą podobnych gospodarstw w celu analizy ich dochodów oraz sytuacji ekonomicznej, a także aspektów zrównoważenia). Protokół, o którym mowa § 5 ust. 5 rozporządzenia sporządzany jest przez niezależną od ARiMR komisję w celu możliwie realnego oszacowania strat poniesionych przez producenta rolnego wskutek zdarzeń, o jakich mowa w § 13 zzp rozporządzenia. Stąd też i w Wytycznych dla Komisji powołanych przez Wojewodę dotyczące ogólnych zasad szacowania szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę lub suszę w środku trwałym (dalej Wytyczne), na które powołano się w skarżonej decyzji przyjęto w pierwszej kolejności zasadę, że średnia roczna produkcja rolna jest ustalana na podstawie danych rachunkowych lub dokumentów potwierdzających wielkość prowadzonej produkcji rolnej w danym gospodarstwie lub dziale specjalnym produkcji rolnej.

Producent rolny ma możliwość zadeklarowania innych wartości średniej rocznej produkcji roślinnej, niż wynikające oszacowań opartych na danych IERiGŻ. W tym celu powinien jednak wyraźnie wskazać, że zamierza dokonać obliczenia wartości średniej rocznej produkcji roślinnej w swoim gospodarstwie na podstawie danych faktycznych, a nie statystycznych oraz dostarczyć wiarygodną dokumentację, pozwalającą na ustalenie tej wielkości. Nie może to być przy tym dokumentacja wyrywkowa czy przykładowa - jak wybrane faktury. Rozporządzenie wskazuje bowiem wyraźnie, że powinny być to dane rachunkowe lub dokumenty potwierdzające wielkość prowadzonej produkcji roślinnej w danym gospodarstwie rolnym ( § 13 zzp ust. 4) rozporządzenia. Jeśli producent rolny posiada własne kompletne dane w zakresie produkcji roślinnej oraz zwierzęcej powinien wybrać formularz protokołu w wersji pt. "Wzór protokołu szacowania szkód bez danych do stosowania w 2024 r. - NZA", który pozwala na wprowadzenie realnych danych dotyczących produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym - jak zostało to szczegółowo wyjaśnione w zaskarżonej decyzji, i co wynika również z treści formularza. Skarżący nie dokonał takiego wyboru, ale skorzystał z formularza protokołu szacowania szkód z danymi do stosowania w 2024 r. - NZA " Wzoru protokołu szacowania szkód z danymi do stosowania w 2024 r. - NZA ", w którym po określeniu na pierwszej stronie protokołu regionu FADN w jakim znajduje się lustrowane gospodarstwo dane w produkcji roślinnej (załącznik 1) w zakresie "średni plon z 1 ha uprawy" oraz "średnia cena", a także dane w produkcji zwierzęcej (załącznik 2) w zakresie "średnia roczna produkcja od 1 szt. zwierzęcia" (w przypadku miodu pszczelego i pozostałych produktów pszczelarskich od 1 rodziny pszczelej) oraz "średnia cena" wczytują się automatyczne po wyborze z listy rozwijanej uprawy/grupy upraw lub zwierząt/grupy zwierząt. Jak słusznie zwrócił uwagę organ, w trakcie szacowania szkód w gospodarstwie, pan T. K. nie przedstawił komisji ksiąg rachunkowych, innej ewidencji czy dokumentów potwierdzających uzyskanie plonów, na podstawie których komisja mogła ustalić średni plon, cenę sprzedaży jak i średnią wielkość produkcji, a następnie procent oszacowanych strat w gospodarstwie. Wszystkie te dane zostały ustalone na podstawie danych IERiGŻ. Dopiero wraz ze skargą skarżący przedstawił dwie faktury VAT dokumentujące sprzedaż siana.

W odniesieniu do naruszenia przepisu art. 32 Konstytucji RP, poprzez uniemożliwienie skarżącemu prawidłowego i rzetelnego wskazania wszelkich danych dotyczących sposobu wykorzystania gruntów w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego (brak na formularzu pozycji "trwałe użytki zielone z przeznaczeniem na zbiór suchej masy") powtórzyć za organem odwoławczym należy, że to nie w kompetencji organów ARiMR było szacowanie szkód w gospodarstwie, tylko takie uprawnienia miała Komisja powołana przez Wojewodę. Natomiast protokół oszacowania szkód komisja sporządzała wyłącznie na formularzu udostępnionym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi w oparciu o ww. Wytyczne .

Reasumując, skoro w skład gospodarstwa rolnego skarżącego wchodziły trwałe użytki zielone, które zostały zgłoszone do płatności obszarowych i na których skarżący realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe, ograniczające jego możliwości osiągnięcia dochodów z produkcji roślinnej (ale uprawniało do płatności niezwiązanych z tymi dochodami), to również straty poniesione na skutek zdarzeń, o jakich mowa w § 13 zzp rozporządzenia były proporcjonalnie mniejsze na tych obszarach, niż gdyby były wykorzystywane typowo do produkcji roślinnej , a przez to wpływały na ogólny wymiar poniesionych strat pomniejszając go. Skoro skarżący nie przedstawił komisji dokumentacji rachunkowej potwierdzającej faktyczną wielkość produkcji roślinnej w swoim gospodarstwie nie wnioskował o jej ustalenie na podstawie faktycznych danych, organ był zobligowany oszacować tę wielkość ( a w konsekwencji – także wielkość szkód) w oparciu o dane statystyczne z bazy danych IERiGŻ, zgodnie z treścią § 13 zzp ust. 4 rozporządzenia. Nie ma natomiast podstaw prawnych do sporządzenia czy też korekty protokołu częściowo w oparciu o dane statystyczne, a częściowo w oparciu o dane rzeczywiste. Z tego względu organy orzekając o wnioskowanej pomocy nie mogły uwzględnić częściowych danych dotyczących faktycznej wielkości produkcji roślinnej na terenach TUZ (w protokole oznaczonych jako UZ) w gospodarstwie rolnym skarżącego na podstawie dokumentów załączonych do odwołania.

W tym stanie rzeczy organy ARiMR zasadnie uznały, że skarżący nie spełnił warunków do otrzymania pomocy na podstawie § 13 rozporządzenia.

Z uwagi na powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.