Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka sędzia WSA Leszek Tyliński Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2018 r. sprawy ze skargi E. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Sz. z [...]

1. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. Burmistrz S. stwierdził względem skarżącego nadpłatę w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w wysokości [...] zł.

2. W odwołaniu skarżący wskazał, że odwołuje się od rażąco wadliwych decyzji Burmistrza S., wydanych dnia [...] czerwca 2016r. i wnosi o ich uchylenie. Skarżący wskazał w odwołaniu, że prosi o rozstrzygnięcie (także) w oparciu o przedstawiony stan faktyczny we wniosku z datą 16 luty 2016r. skierowanym do SKO w B. za pośrednictwem Burmistrza S. i też w kontekście faktów toczących się postępowań podatkowych.

3. Postanowieniem z dnia [...] września 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawiło odwołanie skarżącego bez rozpatrzenia.

4. W skutek wywiedzionej skargi powyższe postanowienie zostało uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] maja 2016r. sygn. akt I SA/bd 826/16

5. Zaskarżoną decyzją z dnia 31 października Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...] czerwca 2016r.

W motywach rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 1 oraz art. 59 § 1 ustawy dnia [...] sierpnia 1997r. (tj. Dz. U. z 2015r. poz. 613 ze zm. – dalej "O.p.").

Dalej organ wskazał, że z przywołanych regulacji wynika, że powstanie nadpłaty może spowodować nienależna zapłata podatku (w sytuacji, gdy na zobowiązanym nie ciążył obowiązek zapłaty) lub nadpłacenie podatku poprzez zapłatę wyższej kwoty niż wymagana. SKO wyjaśniło, że w niniejszej sprawie nadpłata powstała wskutek wyegzekwowania w drodze egzekucji administracyjnej kwoty wyższej niż podatek należny do zapłaty. W latach 2009-2013 organ pierwszej instancji wydawał decyzje wymiarowe wobec podatnika na łączną kwotę [...] zł. Z uwagi na zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym wystawiono następnie tytuły wykonawcze na łączną kwotę [...] zł. Wystawione tytuły wykonawcze obejmowały zaległości za lata 2010-2012. Kwota przekazana przez Urząd Skarbowy w Nakle n. Notecią wyniosła [...] zł

należności głównej oraz odsetki w wysokości [...] zł, łącznie [...] zł. Kwota ta była

wyższa niż wskazana w wystawionych tytułach wykonawczych o [...] zł. Suma ta została zwrócona podatnikowi przekazem pocztowym w dniu [...] lipca 2013 r. Z uwagi na nie podjęcie przekazu przez skarżącego kwotę nadpłaty pomniejszono o wartość opłaty porto za przekaz ([...] zł), co zmniejszyło nadpłatę do kwoty [...] zł.

Organ wskazał również, że postanowieniem Burmistrza S. z dnia [...] marca 2014r., znak: [...] 14 nadpłatę w łącznym zobowiązaniu pieniężnym zaliczono skarżącemu na poczet bieżących zobowiązań podatkowych ([...] zł) oraz na poczet I raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2014r. ([...] zł). Tym samym kwota nadpłaty zmniejszyła się do [...] zł. Organ pierwszej instancji podjął kolejną próbę przekazania kwoty nadpłaty podatnikowi, który jednak nie odebrał przekazu. Powyższe spowodowało pomniejszenie nadpłaty o opłatę porto w wysokości [...] zł do kwoty [...] zł. Kwota ta jest zatem zdaniem organu zgodna ze stanem faktycznym.

6. W skardze do Sądu podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej "p.p.s.a."). W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje

na uwzględnienie.

7. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sprawa dotyczy nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym.

Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 O.p. za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Na podstawie art. 6 Ordynacji podatkowej podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Tak zdefiniowany podatek jest pochodną zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 5 O.p. zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. W rezultacie nadpłata podatku stanowi kwotę nadpłaconego lub pobranego podatku ponad wartość zobowiązania podatkowego. To oznacza, że nadpłata może się odnosić wyłącznie do danego zobowiązania podatkowego. Zatem rozstrzygając w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty, organ jest zobowiązany do ustalenia, w odniesieniu do jakiego zobowiązania podatkowego nadpłata powstała.

Tymczasem organ odwoławczy aprobując stanowisko organu pierwszej instancji wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nadpłata powstała wskutek wyegzekwowania w drodze egzekucji administracyjnej kwoty wyższej niż podatek należny do zapłaty. W latach 2009-2013 organ pierwszej instancji wydawał decyzje wymiarowe wobec podatnika na łączną kwotę [...] zł. Z uwagi na zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym wystawiono następnie tytuły wykonawcze na łączną kwotę [...] zł. Wystawione tytuły wykonawcze obejmowały zaległości za lata 2010-2012. Kwota przekazana przez Urząd Skarbowy w Nakle n. Notecią wyniosła [...] zł należności głównej oraz odsetki w wysokości [...] zł, łącznie [...] zł. Kwota ta była wyższa niż wskazana w wystawionych tytułach wykonawczych o [...] zł. Suma ta została zwrócona podatnikowi przekazem pocztowym w dniu [...] lipca 2013 r. Z uwagi na nie podjęcie przekazu przez skarżącego kwotę nadpłaty pomniejszono o wartość opłaty porto za przekaz ([...] zł), co zmniejszyło nadpłatę do kwoty [...] zł.

Organ wskazał również, że postanowieniem Burmistrza S. z dnia [...] marca 2014r., znak: [...] 14 nadpłatę w łącznym zobowiązaniu pieniężnym zaliczono skarżącemu na poczet bieżących zobowiązań podatkowych ([...] zł) oraz na poczet I raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2014r. ([...] zł). Tym samym kwota nadpłaty zmniejszyła się do [...] zł. Organ pierwszej instancji podjął kolejną próbę przekazania kwoty nadpłaty podatnikowi, który jednak nie odebrał przekazu. Powyższe spowodowało pomniejszenie nadpłaty o opłatę porto w wysokości [...] zł do kwoty [...] zł.

Odnosząc się do treści zapadłych w przedmiotowej sprawie decyzji wskazać należy, że zarówno decyzja organu odwoławczego jak również decyzja Burmistrza S., nie zawiera wskazania, za które lata podatkowe zapadło rozstrzygnięcie w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazano jedynie, że w latach 2009-2013 organ pierwszej instancji wydawał decyzje wymiarowe. Okres jednak, za jaki rozstrzygano w zakresie stwierdzenia nadpłaty nie został wskazany w decyzji, a okoliczności tej Sąd nie może się domyślać. Rozstrzygnięcie organu musi jednoznacznie wynikać z treści sentencji decyzji. Wymogu tego nie spełnia zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 5 O.p., decyzja zawiera rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie organu podatkowego musi zapaść i znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści decyzji. Jest ono zasadniczym elementem decyzji organu podatkowego, wskazanym w art. 210 § 1 pkt 5 O.p. Zatem rozstrzygnięcie musi jednoznacznie wynikać z treści sentencji decyzji, niedopuszczalna jest przy tym sytuacja, gdy podatnik musi niejako składać rozstrzygnięcie z elementów sentencji i uzasadnienia skierowanej do niego decyzji.

Ponadto podkreślenia również wymaga, że organ ustalając wysokość nadpłaty powołał się na postanowienie Burmistrza S. z dnia [...] marca 2014r., znak: [...] (brak numeracji stron akt administracyjnych) , którym to nadpłatę w łącznym zobowiązaniu pieniężnym zaliczono skarżącemu na poczet bieżących zobowiązań podatkowych ([...] zł) oraz na poczet I raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2014r. ([...] zł). W aktach administracyjnych znajduje się również zażalenie skarżącego opatrzone datą [...] kwietnia 2014r. na powyższe postanowienie Burmistrza S.. Jednakże w aktach administracyjnych brak jest jakiekolwiek informacji (postanowienia) jak powyższe zażalenie zostało załatwione. Zatem nie wiadomo czy postanowienie Burmistrza S. z dnia [...] marca 2014r. jest ostateczne i prawomocne oraz czy w związku z tym kwota wyliczonej nadpłaty jest prawidłowa.

Ponadto w swoich rozstrzygnięciach organy całkowitym milczeniem pominęły okoliczność, że w przedmiotowej sprawie została w dniu [...] lutego 2015r. wydana decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej dla E. I. za poszczególne okresy rozliczeniowe w latach 2009-2012 z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości oraz odsetki za zwłokę. W tym kontekście wskazać należy, że w myśl art. 59 § 1 pkt 8 O.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek umorzenia zaległości. Z powołanego powyżej art. 72 § 1 O.p. wynika, że za nadpłatę uważa się przede wszystkim kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Podatek jest nadpłacony w sytuacji, gdy podatnik był zobowiązany do zapłaty podatku, lecz faktycznie wpłacona kwota jest wyższa pod kwoty należnej. Z kolei podatek jest nienależnie zapłacony, gdy podmiot dokonał wpłaty określonej kwoty tytułem zapłaty podatku, pomimo że nie był do tego zobowiązany. Podatek jest zapłacony nienależnie także wtedy, gdy podatnik był zobowiązany do zapłaty podatku, lecz później odpadła podstawa prawna świadczenia. Z treści decyzji organów podatkowych nie wynika, czy w związku z umorzeniem zobowiązania podatkowego określonego w decyzji Burmistrza S. z dnia [...] lutego 2015r. kwota wynikająca z tej decyzji w świetle regulacji określonej w art. 72 § 1 O.p. również stanowi nadpłatę czy też nie. Organ w tym temacie nie poczynił żadnych rozważań natomiast Sąd nie jest powołany do rozstrzygania powyższej kwestii za organy podatkowe. Organy podatkowe zobowiązane są zatem w ponowienie prowadzonym postępowaniu dokonać wykładni art. 72 § 1 O.p. i w świetle tych regulacji ocenić czy w związku z wydaniem przez Burmistrza S. decyzji o umorzeniu zaległości podatkowych kwota wynikająca z tej decyzji stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 O.p.

Powyższe uchybienia zdaniem Sądu, powodują, że organ odwoławczy przeprowadził postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie z naruszeniem art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 O.p.

W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. był zobligowany uchylić zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą decyzję Burmistrza S. z dnia [...] czerwca 2016r.