Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 14 maja 2026 r., nr SKO.4105.496.2026 w przedmiocie niezasadności ponaglenia w sprawie aktualizacji ewidencji podatkowej i wyksięgowania zaległości w podatku od nieruchomości i podatku leśnym za lata 2016-2021 p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (słownie: sto) złotych

Pismem z 9 lutego 2026 r. skarżący zwrócił się do Wójta Gminy R.

o aktualizację zapisów w ewidencji podatkowej oraz wyksięgowanie nieistniejących zaległości. Pismem z 16 marca 2026 r. złożył ponaglenie w tej sprawie.

Wójt Gminy R. pismem z 30 marca 2026 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi, podtrzymując twierdzenie zawarte w zaświadczeniu z 30 stycznia 2026 r. o jego zaległościach podatkowych. Innym pismem z tego dnia przekazał z kolei ponaglenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Częstochowie, które opisanym w sentencji postanowieniem z 14 maja 2026 r. uznało je za nieuzasadnione na podstawie m.in. art. 141 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, ze zm.). Organ zwrócił uwagę na brak postępowania, w którym mogłoby zapaść rozstrzygnięcie kończące sprawę. W jego ocenie ponaglenie dotyczy zapisów w ewidencji podatkowej, czyli w istocie czynności technicznych (księgowych), a pośrednio również sporu co do treści zaświadczenia, które – zdaniem podatnika – powinno potwierdzać brak po jego stronie zaległości podatkowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł natomiast o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Powołał się na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych i podkreślił, że postanowienie rozpatrujące ponaglenie ma charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania i nie podlega zaskarżeniu, lecz stanowi warunek formalny do wystąpienia ze skargą na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania).

W sprawie uiszczono bez wezwania wpis od skargi w kwocie 100 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W punkcie wyjścia odnotować wypada, że profesjonalny pełnomocnik skarżącego oznaczył precyzyjnie przedmiot skargi, wskazując konkretny akt, którego sądowoadmintracyjnej kontroli się domaga – postanowienie uznające ponaglenie za nieuzasadnione. Akt ten nie należy do żadnej z kategorii wymienionych

w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej P.p.s.a.), stanowiącym, że kontrola taka obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane

w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Niewątpliwie art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej nie przewiduje zażalenia, skądinąd

w ogóle pomija formę prawną działania organu w kwestii ponaglenia. Przywołać zarazem warto spostrzeżenia Naczelnego Sądu Administracyjnego na temat charakteru prawnego tego działania, zawarte w postanowieniu z 13 grudnia 2012 r., I FSK 1643/12 (LEX nr 1239171). W ich świetle odniesienie się do treści ponaglenia polega przede wszystkim na ustaleniu, czy rzeczywiście doszło do nieprawidłowości po stronie organu, poznaniu przyczyn i określeniu osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W efekcie nie wynikają z niego dla strony żadne uprawnienia czy obowiązki, nie rozstrzyga ono też sprawy co do istoty, skoro jego celem jest spowodowanie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie zostało wydane. Uzupełniając te uwagi, można dodać, że nie kończy ono zatem też postępowania, ponieważ jedynie służy temu, by organ podatkowy niższego stopnia zakończył postępowanie, które przed nim zostało zainicjowane.

Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 listopada 2010 r. II GSK 1350/10 (ONSAiWSA 2011, nr 6, poz. 122). Wyraził pogląd, że ponaglenie nie stanowi środka zaskarżenia, gdyż nie uruchamia kontroli rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu administracyjnym, lecz przysługuje na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie i jednocześnie musi poprzedzać wniesienie skargi na bezczynność (przewlekłość). Na marginesie wszelako należy zwrócić uwagę na inne jeszcze przesłanki warunkujące dopuszczalność tej ostatniej skargi, przede wszystkim na to, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. chodzi

o bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.

Skarga na postanowienie rozstrzygające w sprawie ponaglenia z podanych wyżej powodów jest natomiast niedopuszczalna zawsze, a taką skargę sąd odrzuca na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., co wedle art. 58 § 3 p.p.s.a. następuje

w drodze postanowienia, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Dlatego orzeczono jak w punkcie 1 sentencji.

W myśl art. 232 § 1 P.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego (pkt 1), przy czym postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (pkt 2). W konsekwencji orzeczono jak

w punkcie 2 sentencji.