drukuj    zapisz    Powrót do listy

6480, Dostęp do informacji publicznej, Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii, uchylono zaskarżoną decyzję, II SA/Kr 1064/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-12-13, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Kr 1064/23 - Wyrok WSA w Krakowie

Data orzeczenia
2023-12-13 orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198 art 21
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie z dnia 6 lipca 2023 r. nr KU.0140.3.2023 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Rektora Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie na rzecz A. C. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania

Uzasadnienie

Pismem z dnia 22 czerwca 2023 r. A. C. zwróciła się do Rektora Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie o udostępnienie informacji publicznej w postaci:

1/kopii aktualnej umowy uczelni z M. O.;

2/ tzw. sylabusów (programów nauki danego przedmiotu, wymagań i kryteriów egzaminacyjnych) zajęć prowadzonych przez M. O. w bieżącym roku akademickim;

3/ czy w ciągu ostatnich trzech lat akademickich wpłynęły uwagi, zastrzeżenia, skargi, zgłoszenia problemów (pisemne lub ustne) dotyczące M. O. i czego dotyczyły.

W piśmie z dnia 6 lipca 2023 r. organ wskazał, że zgodnie z art. 358.1 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie zamieszcza na swojej stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej programy studiów, które są powszechnie dostępne w zakładce "Programy studiów". Stosowne informacje znajdują się także na stronie Instytutu Sztuki i Designu w zakładce "Karty kursów". Ponadto organ w odpowiedzi na punkt trzeci wniosku o dostęp do informacji publicznej wskazał, że zgodnie z informacjami uzyskanymi z Instytutu Sztuki i Designu w kwestii dotyczącej zajęć prowadzonych przez M. O. wpłynął mail do opiekuna roku w dniu 9 czerwca 2023 r.

Rektor Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie decyzją z dnia 6 lipca 2023 r. nr KU.0140.3.2023 działając na podstawie art. 104 § 1 K.p.a., art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie ustępu 1 wniosku dotyczącego kopii aktualnej umowy uczelni z M. O..

W uzasadnieniu organ wskazał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej wprowadza przesłanki ograniczenia dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że żądanie udzielenia informacji dotyczących umowy konkretnej wymienionej z imienia i nazwiska osoby podlega ograniczeniu.

Prawo dostępu do informacji publicznej wyrażone zostało w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Stosownie do art. 61 ust. 2 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ograniczenie prawa do informacji może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. A zatem dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy treść cytowanego art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Z kolei stosownie do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku prawnego bądź też dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Z przepisu tego wynika, że każdy obywatel może korzystać z konstytucyjnych wolności i praw w granicach zakreślonych przez ustawę, ponieważ chroniąc sferę wolności obywatelskich, Konstytucja RP dopuszcza także ograniczenia w zakresie korzystania z nich i stanowi, że "mogą być ustanowione tylko w ustawie". Przepis art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej ogranicza prawo do informacji publicznej ze względu na inne akty prawne rangi ustawowej chroniące wskazane w nich dobra i tajemnice. Stosownie natomiast do ust. 2 tegoż przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku, albowiem treść umowy może być udostępniona wyłącznie za zgodą stron. W przypadku braku tej zgody, organ obowiązany jest wydać decyzję administracyjną odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w tym zakresie (tak też orzekł wyrokiem WSA w Warszawie z dnia z dnia 9 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1589/17). Realizując dyspozycje ww. przepisu, zwrócono się do osoby wskazanej we wniosku o zajęcie stanowiska w zakresie żądania wnioskodawczyni. M. O. w dniu 4 lipca 2023 r. poinformował, iż nie wyraża zgody na ujawnienie danych wskazanych we wniosku o udostępnianie informacji publicznej z dnia 22 czerwca 2023 r. Stosowane oświadczenie znajduje się w aktach niniejszej sprawy. W orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd, że informacje ad personam nie stanowią informacji publicznej (v. wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1035/10).

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A. C. zarzucając jej nieważność z powodu rażącego naruszenie prawa tj. art. 63 § 3 K.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w sytuacji gdy brak było wniosku podpisanego przez skarżącą.

W uzasadnieniu wskazano, że w świetle orzecznictwa stosowanie K.p.a. do wniosków o dostęp do informacji publicznej obejmuje wezwanie wnioskodawcy do podpisania wniosku, jeśli podmiot zobowiązany zmierza do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W niniejszej sprawie organ takiego wezwania nie wystosował. Oznacza to, że decyzja została wydana bez wniosku skarżącej inicjującego postępowanie administracyjne, co prowadzi do nieważności decyzji.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że wniosek skarżącej spełnia wymogi formalne umożliwiające jego rozpatrzenie. Zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej wniosek o udzielenie informacji w trybie informacji publicznej nie jest sformalizowany i organ nie może domagać się spełnienia dodatkowych warunków. Wniosek skarżącej został przez nią podpisany i skarżąca tego nie kwestionowała. Dodatkowo na pytanie organu na jaki adres należy wysłać decyzję, skarżąca podała adres skrzynki ePUAP i pismo to także zostało przez skarżąca podpisane, w sposób który umożliwia zdaniem organu potwierdzenie pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej.

W ocenie organu nie było uzasadnione żądanie uzupełnienia wniosku o jego własnoręczne podpisanie przez skarżącą, co tylko wydłużyłoby czas udzielania odpowiedzi, który jest ściśle przez ustawę określony i byłoby to na niekorzyść skarżącej, która zmuszona byłaby do dokonywania dodatkowych czynności i ponoszenia dodatkowych kosztów. Z art. 63 § 3 a K.p.a. wynika, że podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, lub uwierzytelniane w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej. Na wniosku oraz na piśmie skarżącej znajduje się podpis, który organ uznał za wystarczający, skarżąca podała adres wraz z odwołaniem do zaufanego profilu i wskazała adres skrzynki ePUAP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przystępując do rozpoznania skargi Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ; w skrócie "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, ze zm.; w skrócie "u.d.i.p.") przepisy P.p.s.a. stosuje się także do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej.

Przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej była decyzja Rektora Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie z dnia 6 lipca 2023 r. nr KU.0140.3.2023 o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie ustępu 1 wniosku dotyczącego kopii aktualnej umowy uczelni z M. O..

Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów prawa materialnego co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz lit. a P.p.s.a. daje podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 tej ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 tej ustawy przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Jak stanowi art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzje o odmowie udostępnienia informacji. Stosownie zaś do art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio.

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej w realiach kontrolowanej sprawy złożony został w formie wiadomości e-mail, opatrzonej podpisem mechanicznym sporządzonym za pomocą klawiatury komputera. W sprawie poza sporem jest przy tym to, że Rektor Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Również poza sporem pozostaje aspekt przedmiotowy sprawy rozumiany jako zasadność uznania wnioskowanych informacji za informację publiczną (por. art. 6 ust. 1 u.d.i.p.).

Ocenie Sądu podlega zatem to, czy Rektor Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie – działając w trybie określonym w u.d.i.p. – odmawiając w zaskarżonej decyzji udostępnienia informacji publicznej postąpił zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.

Ustawodawca dla wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie przewidział jakichkolwiek wymagań formalnych, poza utrwaleniem go w postaci pisemnej, co w szczególności oznacza, że możliwe jest jego przesłanie także drogą elektroniczną i to bez użycia podpisu elektronicznego, a więc np. zwykłą pocztą e-mail. Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Co do zasady wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi podania w rozumieniu art. 63 K.p.a., ponieważ na tym etapie postępowania – jeśli nie dochodzi do wydania decyzji – przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego się nie stosuje. Minimalne wymogi w odniesieniu do takiego wniosku sprowadzają się do jasnego sformułowania, co jest przedmiotem żądania. W konsekwencji brak np. podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (por. wyroki NSA z 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08, z 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1991/12, z 27 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1701/16, z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3085/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi jednak spełniać wymogi określone w art. 63 K.p.a. w sytuacji, w której występują podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u.d.i.p. W konsekwencji ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej, jak przyjął w sprawie organ, bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji, uzasadnia wezwanie wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami o jakich stanowi Kodeks postępowania administracyjnego. W takiej bowiem sytuacji z mocy art. 16 ust. 2 in principio u.d.i.p. do decyzji – a w konsekwencji także do postępowania poprzedzającego jej wydanie – znajdują zastosowanie przepisy K.p.a. Jak trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1002/09, wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego jakim jest decyzja administracyjna (odmowna i o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak powinien być usuwany w postępowaniu naprawczym uregulowanym w art. 64 § 2 K.p.a.

Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy K.p.a., co oznacza, że kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA (por. m.in. wyroki NSA z 4 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 873/15, z 26 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2534/16, z 27 września 2017 r., sygn. akt I OSK 7/17, z 12 października 2017 r., sygn. akt I OSK 430/17, z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 758/16, z 19 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 1342/19, CBOSA).

Jak przewiduje art. 63 ust. 3 zd. 1 K.p.a. podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Podanie wniesione na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, co wynika już z ust. 3a tego artykułu, zawiera dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru. Adres do doręczeń nie jest przy tym adresem e-mail (por. art. 39 § 1 K.p.a., zob. wyrok WSA w Poznaniu z 29 listopada 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 437/22, CBOSA). Zgodnie zaś z art. 64 § 2 K.p.a. jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

W kontrolowanej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jak zostało to już powyżej wskazane, jako skierowany do organu drogą e-mailową nie został przez skarżącą ani własnoręcznie podpisany, ani też nie został doręczony adresatowi w przewidziany w K.p.a. sposób umożliwiający jednoznaczną identyfikację nadawcy. Mimo to organ, który powziął zamiar wydania decyzji odmownej, nie wezwał skarżącej do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego podpisanie. W ocenie Sądu w okolicznościach tej konkretnej sprawy prowadzi to do naruszenia przez organ art. 63 § 3 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. i w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. i to takiego naruszenia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rzeczonych okolicznościach brak jest natomiast dostatecznych podstaw do uznania, że rzeczone uchybienie stanowi o rażącym naruszeniu prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. – zob. przywołane powyżej orzecznictwo zwłaszcza wyrok NSA z 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1002/09).

Nadal wobec tego aktualna pozostaje konstatacja, że Rektor Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie powziąwszy zamiar odmowy udostępnienia informacji publicznej powinien wezwać skarżącą, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., do podpisania wniosku w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania – czego błędnie nie uczynił. Omówione wyżej naruszenie art. 63 § 3 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. uzasadniało uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. albowiem mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia skarżonego podmiotu, w tym na dopuszczalność wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, jak i na zakres przedmiotowy tej decyzji. Podkreślić bowiem trzeba, iż to dopiero spełniający wymogi formalne, a więc podpisany wniosek o udostępnienie informacji określa przedmiot kończącej postępowanie decyzji.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż zaskarżona decyzja musiałby być uchylona także w sytuacji, gdyby nie była ona obarczona wadą polegającą na naruszeniu art. 63 § 3 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a.

Argumentując powyższe stanowisko wskazać należy, iż prawo do uzyskania informacji publicznej jest konstytucyjnym prawem podmiotowym każdego obywatela, co rodzi po stronie organów obowiązek szczególnie wnikliwej oceny, czy odnośnie poszczególnych informacji żądanych przez stronę faktycznie zachodzi przesłanka odmowy ich udostępnienia ze względu na prywatność osoby fizycznej. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, jednak organicznie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Podstawową przesłanką, która umożliwia zastosowanie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest zatem ocena, czy osoba, której dotyczy żądana informacja publiczna jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu tego przepisu czy też nie. Z przepisu tego wynika bowiem, że jeśli informacja publiczna dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną i ma związek z wykonywanymi przez nią zadaniami lub sprawowaną funkcją, to dostęp do niej nie może zostać ograniczony z uwagi na ochronę prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy i w takiej sytuacji organ nie może odmówić udzielenia informacji publicznej powołując się na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z kolei ustalenie, że dana osoba nie pełni funkcji publicznej uzasadnia wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej z uwagi na ograniczenia wynikające z tego przepisu.

W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie zostało zdefiniowane pojęcie osoby pełniącej funkcję publiczną, czy też mającej związek z pełnieniem takiej funkcji, ale w orzecznictwie sądów administracyjnych jako cechę wyróżniającą osobę pełniącą funkcję publiczną, przyjmuje się natomiast posiadanie przez nią określonego zakresu uprawnień pozwalających na kształtowanie treści wykonywanych zadań w sferze publicznej. Podkreśla się, że osobą pełniącą funkcję publiczną i mającą związek z pełnieniem takiej funkcji będzie każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta obejmuje uprawnienia, m.in. do dysponowania majątkiem publicznym, zarządzania sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym albo majątkiem Skarbu Państwa. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1530/14, wyroki WSA w Olsztynie z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 829/16, WSA w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 5/14 oraz WSA w Bydgoszczy z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 395/14).

Pojęcie osoby pełniącej funkcję publiczną nie ogranicza się tylko do funkcjonariuszy publicznych, lecz obejmuje także każdą osobę mającą związek z realizacją zadań publicznych. Powyższe stanowisko koresponduje również z poglądem zaprezentowanym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt K 17/05, w którym stwierdzono, że analizowane pojęcie osoby pełniącej funkcje publiczne jest ściśle związane z konstytucyjnym ujęciem prawa dostępu do informacji publicznej. Sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne. Osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu cytowanego przepisu jest nie tylko osoba działająca w sferze imperium, ale również osoba, która wywiera wpływ na podejmowanie rozstrzygnięć o charakterze władczym, a więc osoba pełniąca takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowywaniem szeroko rozumianych rozstrzygnięć dotyczących innych podmiotów.

Jak w pełni zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 maja 2020 r. (sygn. akt IV SAB/Wr 207/19) zadaniem o znaczeniu publicznym jest realizowanie konstytucyjnego prawa do wykształcenia. Z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP wynika wprost, że władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. Wykonywanie powyższych zadań publicznych odbywa się przede wszystkim poprzez pracę nauczycieli, w tym nauczycieli akademickich. W związku z powyższym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, wedle którego nauczyciel akademicki jest osobą pełniącą funkcję publiczną (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 kwietnia 2011 r.; sygn. I OSK 125/11, z dnia 10 kwietnia 2015 r.; sygn. I OSK 1108/14 oraz z dnia 12 października 2017 r.; sygn. I OSK 537/17).

Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela poglądy zaprezentowane w powyższych orzeczeniach i uznaje, że nauczyciele akademiccy są osobami pełniącymi funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Nie ulega przy tym wątpliwości, że prawo do prywatności nie chroni nauczyciela akademickiego, jako osoby pełniącej funkcję publiczną, w zakresie informacji mających związek z pełnieniem tej funkcji, a chociażby wysokość pobieranego przez niego wynagrodzenia (poza składnikami wynagrodzenia wynikającymi wyłącznie ze statusu rodzinnego lub socjalnego pracownika) z całą pewnością pozostaje w związku z pełnioną przez niego funkcją. Na marginesie wskazać należy, że organ mógł również skorzystać z możliwości anonimizacji tej części umowy, która zawierała dane wrażliwe.

Uznając w reasumpcji, że organ przy wydawaniu decyzji naruszył również przepisy prawa dokonując błędnej wykładni art. 5 ust. 2 u.d.i.p., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - działając na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. a oraz lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono w sentencji wyroku. O zwrocie na rzecz skarżącej kosztów postępowania Sąd orzekł jak w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.



Powered by SoftProdukt