II SA/Go 246/21 - Wyrok

Data orzeczenia	2021-10-07	
Data wpływu	2021-03-09	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.	
Sędziowie	Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Jaśkiewicz
Kamila Karwatowicz	
Symbol z opisem	6019 Inne, o symbolu podstawowym 601	
Hasła tematyczne	Inne	
Skarżony organ	Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżoną decyzję	
Powołane przepisy	Dz.U. 2019 nr 0 poz 2325; art.145§1 lit.a i c, art.200, art.202§1, art.205§1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 nr 0 poz 1333; art.62 ust.1 pkt 2; Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 1999 nr 74 poz 836; §1, §4-6; Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych.
Dz.U. 2020 nr 0 poz 256; art.7,art.77§1,art.80 w zw. z art.140; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi H.U. i K.U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli okresowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H.U. i K.U. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (określany dalej jako PINB) decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] – działając na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej jako u.p.b., w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2020 r., poz. 471.; dalej jako u.z.u.p.b.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej jako k.p.a.) – nakazał M.K. oraz H.U. i K.U. (właścicielom budynku gospodarczego zlokalizowanego w miejscowości [...], na działce ewid. nr [...]) przeprowadzić dla przedmiotowego budynku gospodarczego (oznaczonego w rejestrze gruntów numerem ewid. [...]) kontrolę okresową, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.b., polegającą na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia. Organ wskazał przy tym, że szczegółowy zakres tej kontroli określają przepisy § 4-6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. z 1999 r., nr 74, poz. 836 ze zm.; dalej jako r.w.t.u.b.m). W protokole z kontroli okresowej powinny być (w zależności od dokonanych ustaleń) zawarte zalecenia dotyczące zakresu i terminów oraz technologii wykonania robót naprawczych, zabezpieczających, bądź remontowych; ewentualne wnioski o konieczności wyłączenia zużytkowania całości lub części budynku. Kontrolę mogą przeprowadzić osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, określone w art. 62 ust. 4-6a p.b. Obowiązek będzie wymagalny z chwilą, gdy decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji PINB podał, że w dniu 16 października 2019 r. wpłynęło zawiadomienie o wykonaniu kontroli stanu technicznego budynków znajdujących się

w obrębie nieruchomości położonej w miejscowości [...]. Kontrolę przeprowadzono na zlecenie współwłaściciela nieruchomości M.K. w dniu [...] października 2019 r. Dokument ten, oprócz oceny stanu technicznego obiektu, zawierał informacje o realizacji robót w warunkach samowoli budowlanej. Odbiór protokołu potwierdził M.K. bez przekazania kopi pozostałym współwłaścicielom budynku. Na podstawie wypisu z rejestru gruntów ustalono dane osobowe współwłaścicieli nieruchomości. W dniu [...] listopada 2019 r. przeprowadzono w trybie skargowym kontrolę budynków zlokalizowanych na posesji w miejscowości [...]. Zakres tych czynności obejmował zweryfikowanie zapisów w Protokole z okresowej "pięcioletniej" kontroli stanu technicznego budynku mieszkalnego dwulokalowego oraz zabudowań gospodarczych

z dnia [...] października 2019 r. Na stronie drugiej protokołu wskazano tylko jednego z właścicieli z pominięciem drugiego współwłaściciela. Przesłany protokół z kontroli jest niekompletny, wspólny dla kilku budynków, brak jednoznacznego podziału co do stanu technicznego poszczególnych elementów, nie wiadomo czy wymienione uszkodzenia dotyczą budynku mieszkalnego czy gospodarczego. W części dotyczącej "estetyki budynku" zawarto informację, że część zabudowań sprawia wrażenie samowoli budowlanej - nie przedstawiono żadnej dokumentacji nowych garaży. W kolejnej rubryce odnotowano: w części zabudowań gospodarczych stwierdzono poważne uszkodzenia i braki konstrukcji oraz pokrycia dachu. Następny zapis w tej rubryce, powiela informacje o dwóch garażach o lekkiej konstrukcji stalowej na płycie betonowej. W części dotyczącej określenia stanu technicznego, stanu sprawności technicznej odnotowano: budynki gospodarcze z uszkodzeniami konstrukcji dachowych mogą zagrażać życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia i środowiska - należy zakazać ich użytkowania. Również zawarto informacje dotyczące "legalności" niektórych prac oraz garaży blaszanych. Taki zakres czynności nie jest natomiast przewidziany dla kontroli okresowej zwłaszcza, że z protokołu nie wynika, czy jego autor dokonał weryfikacji - sprawdzenia w tym zakresie. Kwestionowana legalność wykonania robót budowlanych oraz dwóch garaży blaszanych wyłączono do odrębnego postępowania. Protokół powyższy – zdaniem PINB - posiada wady i braki, nie może stanowić wiarygodnego materiału dotyczącego stanu technicznego poszczególnych elementów budynku. Osoba dokonująca przeglądu okresowego nie wskazała obowiązku określonego w art. 70 ust. 1 u.p.b. tj. zobowiązania właścicieli obiektu budowlanego do usunięcia stwierdzonych uszkodzeń i uzupełnienia braków, które mogłyby spowodować zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Jeżeli przesłano protokół

w trybie art. 70 ust. 2 p.b., to winien on precyzyjnie określać zakres prac, które należy wykonać niezwłocznie w trakcie lub bezpośrednio po kontroli okresowej - zgodnie z art. 70 ust. 1 u.p.b.

W trakcie przeprowadzonej kontroli posesji w [...] przedstawiciele PINB ustalili, że w skład zabudowy zlokalizowanej na terenie nieruchomości wchodzą budynki o numerach ewid. [...] (wg informacji z rejestru gruntów). Objęty niniejszym postępowaniem budynek gospodarczy, oznaczony jest numerem ewid. [...], jest to obiekt parterowy z użytkowym poddaszem, ze ścianami murowanymi z cegły ceramicznej pełnej z uszkodzeniami elewacji. Dach o konstrukcji drewnianej

z uszkodzeniami, brakiem elementów ustroju nośnego i objawami korozji biologicznej. Pokrycie na budynku z papy oraz blachy w złym stanie technicznym z ubytkami oraz prowizorycznymi próbami naprawy i uszczelnienia. Połać dachowa zdeformowana, odkształcona i nieszczelna. Obecnie - w ocenie PINB - nie jest możliwe stwierdzenie, czy z uwagi na opisane wyżej uszkodzenia konstrukcji dachu i pokrycia nie zostały przekroczone stany graniczne, o których mowa w § 204 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065).

Dalej organ wskazał, iż powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku gospodarczego. Potwierdzone uszkodzenia elementów konstrukcji dachu

i pokrycia, uzasadniają sformułowanie wniosku, iż obecnie stan techniczny obiektu - jako całości - może powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Przepis art. 61 u.p.b. jednoznacznie precyzuje, iż za prawidłowe utrzymanie oraz użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z zasadami,

o których mowa w art. 5 ust. 2, odpowiada jego właściciel (współwłaściciele). Dokonane ustalenia, dotyczące stanu technicznego przedmiotowego obiektu gospodarczego uzasadniają - zdaniem PINB – wydanie decyzji nakazującej przeprowadzenie okresowej kontroli pięcioletniej, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.b. W razie bowiem stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, organy nadzoru budowlanego zobligowane są do wydania nakazu przeprowadzenia kontroli okresowej. W uzasadnionych przypadkach mogą także żądać przedstawienia ekspertyz stanu technicznego obiektu lub jego części. Przy czym nakaz taki jest niezależny od daty dokonania poprzedniej kontroli okresowej przeprowadzonej w 2019 r. Protokół z tej kontroli winien zawierać informacje, o których mowa w "§ 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 lutego 2019 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych". Informacje zamieszczone w protokole z kontroli stanowić powinny (w dalszych etapach) materiał źródłowy do sporządzenia "zestawienia robót remontowych budynku" - z podziałem na roboty konserwacyjne, naprawy bieżące i naprawy główne - zgodnie z § 7 wyżej wymienionego rozporządzenia. W myśl tego przepisu zestawienie napraw bieżących i głównych będzie podstawą do opracowania "planu robót remontowych", z zachowaniem pierwszeństwa dla prac mających na celu: eliminację zagrożenia bezpieczeństwa użytkowników i osób trzecich; zabezpieczenie przeciwpożarowe budynku; spełnienie wymagań ochrony środowiska; zachowanie zapobiegawczego charakteru remontu. Ponadto PINB wskazał, iż adresatami rozstrzygnięcia uczyniono współwłaścicieli nieruchomości. Jak wyjaśniono wyżej, odpowiadają oni bowiem w równym stopniu za stan techniczny budynku - stanowiącego jeden obiekt budowlany w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.

Reasumując organ wskazał, że prawidłowe i rzetelne zrealizowanie nałożonego w decyzji obowiązku, winno stanowić podstawę do ustalenia zakresu, technologii oraz kolejności wykonania robót naprawczych, remontowych i konserwacyjnych. Dalsza weryfikacja realizacji tych zaleceń powinna następować na etapie przeprowadzania kolejnych kontroli okresowych. Jednocześnie PINB poinformował, że decyzją nie zobowiązano stron do dostarczenia protokołu z kontroli okresowej do siedziby PINB, lecz wyłącznie do okazania tego dokumentu podczas kontroli sprawdzającej, o której terminie organ powiadomi odrębną korespondencją. Wyjaśnił przy tym, że współwłaściciele są zobowiązani do solidarnego podejmowania wszelkich działań związanych z zarządzaniem rzeczą wspólną - zgodnie z wymaganiami wynikającymi

z art. 195-222 Kodeksu cywilnego. Natomiast wszelkie spory powstałe na tym gruncie, w tym także odnoszące się do kwestii finansowych, należy rozstrzygać w oparciu

o przepisy powyższej ustawy.

Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. H.U. i K.U. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia w całości. Zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji z uwagi na niedostateczne ustalenie faktów oraz ich znaczenia według obowiązujących przepisów prawa, niedostateczne wyjaśnienie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracyjnego. W uzasadnieniu odwołania wskazali na czym powinna w ich ocenie polegać kontrola przeprowadzona na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.b. i podkreślili, że protokół kontroli okresowej z dnia [...] października 2019 r. został sporządzony zgodnie z przepisami. Fakt braku wskazania drugiego z właścicieli wynika z trwającego od kilku lat konfliktu sąsiedzkiego. Przed SR w Wydział Cywilny toczy się postepowanie o zezwolenie na dokonanie czynności faktycznej przekraczającej zakres zwykłego zarządu w postaci kapitalnego remontu dachu budynku znajdującego się na nieruchomości położonej w [...].

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB) decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżona decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 62 ust. 3 u.p.b. upoważnia organy nadzoru budowlanego do wydawania nakazu przeprowadzenia kontroli, o jakiej mowa w ust. 1 tego artykułu, obiektu budowlanego, którego stan techniczny może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Uprawnienie do nakazania przeprowadzenia kontroli stanu technicznego jest niezależne od tego, czy właściciel (zarządca) przeprowadzał tego typu kontrole oraz kiedy była przeprowadzona ostatnia kontrola. Dla wydania nakazu przeprowadzenia kontroli nie musi istnieć stan zagrożenia obiektu. Wystarczające jest stwierdzenie przez właściwy organ, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego części może spowodować zagrożenie któregokolwiek

z wymienionych dóbr. Adresatem nakazu winien być właściciel, a w przypadku współwłasności - współwłaściciele, bądź zarządca obiektu budowlanego.

Nałożenie przez organ nadzoru budowlanego obowiązku poddania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, dodatkowej kontroli, powinno nastąpić

w drodze decyzji administracyjnej. Przy czym by dokonać oceny czy stan, o którym mowa w art. 62 ust. 3 p.b., rzeczywiście występuje należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem dokonania konkretnych ustaleń zarówno co do rodzaju obiektu budowlanego, jego stanu technicznego, ewentualnych zagrożeń wynikających z tego stanu i dopiero po wnikliwej ocenie dokonanej w aspekcie wskazanych przepisów prawnych podjąć stosowne decyzje.

Mając na względzie dokonane w sprawie ustalenia organu I instancji WINB stwierdził, że stan techniczny budynku gospodarczego zlokalizowanego w miejscowości [...], na działce ewid. nr [...] może spowodować co najmniej zagrożenie życia lub zdrowia ludzi z uwagi na występujące nieprawidłowości w dachu budynku. Oczywistym jest bowiem, że nieprawidłowy stan techniczny dachu, w zakresie dotyczącym konstrukcji tej części budynku, jak i jego pokrycia, stwarzają zagrożenie dla osób przebywających w budynku oraz w bezpośrednim otoczeniu budynku, przy czym bez znaczenia jest czy osoby te są uprawnione do przebywania w obiekcie czy też nie. Protokół kontroli przeprowadzonej przez organ powiatowy w dniu [...] listopada 2019 r. zawiera jednoznaczne i niebudzące wątpliwości ustalenia w powyższym zakresie. Przy czym brak jest okoliczności wskazujących na ewentualne zmiany w tym zakresie biorąc pod uwagę datę orzekania w sprawie przez organ I instancji.

Zdaniem WINB prawidłowe jest stanowisko organu powiatowego odnośnie braków w protokole kontroli okresowej przedłożonym w dniu 16 października 2019 r. Treść tego protokołu nie zawiera w szczególności elementu określonego w § 4 ust. 3 pkt 3 r.w.t.u.b.m., zgodnie z którym protokoły sporządzane w wyniku kontroli okresowych powinny zawierać określenie zakresu robót remontowych i kolejności ich wykonywania. Prawidłowe jest więc stanowisko PINB, iż brak ten uniemożliwia sporządzenia zestawienia robót remontowych budynku, o którym mowa w § 7 rozporządzenia, zawierającego podział robót na roboty konserwacyjne, naprawy bieżące i naprawy główne.

Ponadto w ocenie organu odwoławczego PINB prawidłowo określił

w sentencji zaskarżonej decyzji zakres obowiązku nałożonego na właścicieli przedmiotowego budynku. Wynika on bowiem wprost z art. 62 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4 u.p.b. Zgodnie z tymi przepisami obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia - kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów. Kontrole okresowe przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Przy czym kontrole stanu technicznego instalacji elektrycznych, piorunochronnych, gazowych i urządzeń chłodniczych, mogą przeprowadzać osoby posiadające kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych i gazowych. Natomiast kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych powinny przeprowadzać osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim - w odniesieniu do przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych lub osoby posiadające uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności - w odniesieniu do przewodów kominowych oraz do kominów przemysłowych, kominów wolno stojących oraz kominów lub przewodów kominowych, w których ciąg kominowy jest wymuszony pracą urządzeń mechanicznych. Zatem współwłaściciele budynku winni zapewnić przeprowadzenie nakazanej przez PINB kontroli okresowej przez uprawnione osoby w zależności od rodzaju urządzeń i instalacji znajdujących się w budynku.

W ocenie WINB organ powiatowy prawidłowo określił również adresatów zaskarżonej decyzji nakazowej. Zgodnie bowiem z art. 61 u.p.b. adresatem konkretnych czynności nakazanych przez organ w trybie przepisów rozdziału 6 u.p.b. powinien być właściciel, ewentualnie wszyscy współwłaściciele - w przypadku współwłasności, lub zarządca obiektu budowlanego. Natomiast zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1048; dalej jako u.w.l.) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Przy czym, stosownie do art. 19 tej ustawy jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż trzy, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności.

WINB wskazał, że rozpatrywany budynek jest współwłasnością dwóch podmiotów, tj. odwołujących się i M.K., co wynika z wydruku informacji

z rejestru gruntów z dnia [...] listopada 2019 r. znajdującej się w aktach administracyjnych. Co do zasady natomiast w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada stosowania stanu prawnego i faktycznego w dacie podejmowania decyzji. To oznacza, że organy administracji są zobowiązane prowadzić postępowanie mając na uwadze istniejący stan prawny i faktyczny na gruncie. Przy czym ewentualne zmiany w zakresie stanu albo też sposobu władania nieruchomością, które zajdą po wydaniu decyzji, nie wpływają na konieczność wykonania określonych obowiązków nałożonych na aktualnych właścicieli (władających określonymi częściami obiektu).

W takim przypadku to aktualny właściciel obiektu będzie zobowiązany do ich wykonania.

Reasumując WINB stwierdził, że decyzja PINB nie narusza obowiązującego prawa w związku z czym zarzuty odwołania nie mogły zostać uwzględnione. Postępowanie organu I instancji zostało przeprowadzone z zachowaniem wymagań procesowych określonych w k.p.a., a wydane rozstrzygnięcie nie narusza przepisów u.p.b.

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. H.U. i K.U. wywiedli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, podnosząc zarzuty tożsame z powołanymi w odwołaniu od decyzji I instancji.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że według art. 62 ust. 1 pkt 2 up.b. kontrola powinna polegać na sprawdzeniu stanu technicznej sprawności elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania obiektu, instalacji urządzeń służących ochronie środowiska i instalacji gazowych oraz przewodów kominowych lub powinna polegać na sprawdzeniu stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej całego obiektu budowlanego, estetyki obiektu oraz jego otoczenia w okresach pięcioletnich. Przedstawiony protokół kontroli okresowej z dnia [...] października 2019 r., w ocenie skarżących, został sporządzony zgodnie z przepisami. Fakt braku wskazania drugiego z właścicieli wynika z trwającego od kilku lat konfliktu sąsiedzkiego. Zdaniem skarżących organy administracji zaniechały dokładnego wyjaśnienia okoliczności dotyczącej ustalenia praw własności co do spornego obiektu i konsekwencji prawnych z jakimi to prawo się wiąże. Obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym ciąży na właścicielu lub zarządcy obiektu, a w wypadku współwłasności, na wszystkich współwłaścicielach. Jednakże, w sytuacji gdyz mocy przepisów prawa budowlanego obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym ciąży na współwłaścicielach obiektu, organ administracji orzekając o obowiązku utrzymania w należytym stanie technicznym określonej części obiektu, pozostającej w wyłącznym użytkowaniu jednego współwłaściciela, może skierować wydawane w drodze decyzji nakazy wyłącznie do tego współwłaściciela, co w opinii strony skarżącej powinno wystąpić w niniejszej sprawie. Przed Sądem Rejonowym Wydział Cywilny toczy się postępowanie o zezwolenie na dokonanie czynności faktycznej przekraczającej zakres zwykłego zarządu w postaci kapitalnego remontu dachu w nieruchomości położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę o numerze [...], stanowiącej współwłasność w udziale 411/1000 skarżących w części wspólnej stanowiącej grunt oraz części budynku i urządzeniach, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli wyodrębnionych lokali.

Z omówionych względów w ocenie skarżących uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada prawu. Nie można z całą pewnością stwierdzić, że organ orzekał na podstawie należycie ustalonego stanu faktycznego sprawy w zakresie części wspólnych budynku. Doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadminstracyjnej pod względem legalności przeprowadzonej w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie

z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) jest decyzja WINB utrzymująca w mocy decyzję PINB nakazującą skarżącym i M.K. - właścicielom budynku gospodarczego, oznaczonego w rejestrze gruntów numerem ewid. [...], zlokalizowanego w miejscowości [...], na działce ewid. nr [...] - przeprowadzić kontrolę okresową budynku gospodarczego, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.b.

Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 62 ust 3 u.p.b. zgodnie

z którym organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.

Przepis art. 62 ust. 3 u.p.b. ma charakter prewencyjny, gdyż stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, o jakim w nim mowa, jest stanem hipotetycznym, na co wyraźnie wskazuje użyty w przepisie termin "mogącego spowodować" a nie "powodującego". Dopiero dalsze ewentualne postępowanie oparte o wiedzę specjalistyczną powinno wykazać czy takie niebezpieczeństwo faktycznie zachodzi (stanowiłoby to podstawę do zakazu użytkowania obiektu), czy też po wykonaniu określonych prac, obiekt ten może być bezpiecznie użytkowany (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2017 r., II OSK 2180/15, wyrok WSA w Krakowie z 11 stycznia 2019 r., II SA/Kr 1431/18).

W kontrolowanej sprawie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, iż budynek gospodarczy będący przedmiotem postępowania jest

w nieodpowiednim stanie technicznym, który może powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia, czego zresztą nie kwestionują sami skarżący. Stąd też przesłanka zagrożenia dóbr wymienionych w art. 62 ust. 3 u.p.b. została spełniona.

Skarżący kwestionowali zasadność wydania w decyzji powołując się przede wszystkim na okoliczność, iż przegląd okresowy wymagany przepisami u.p.b został wykonany w dniu [...] października 2019 r. przez G.M., legitymującego się niezbędnym kwalifikacjami. W ocenie Sądu zarzut ten nie był trafny, gdyż ustawodawca nie uzależnił możliwości skorzystania przez organ nadzoru budowlanego z przepisu art. 62 ust. 3 u.p.b. od braku aktualnego przeglądu pięcioletniego obiektu. Zawsze dla wydania nakazu przeprowadzenia kontroli wystarczające jest bowiem stwierdzenie przez właściwy organ, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego części może spowodować zagrożenie życia bądź zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., II OSK 1362/19,

A. Gliniecki /red./, Prawo budowlane, Komentarz, WK 2016, t. 7 do art. 62).

Niezależnie od powyższego Sąd podziela stanowisko organów nadzoru budowlanego wskazujące na niekompletność i niejednoznaczność wspomnianego protokołu z kontroli okresowej, który jest wspólny dla kilku budynków, co powoduje, iż

w niektórych pozycjach protokołu nie wiadomo, które z wymienionych uszkodzeń dotyczą budynku mieszkalnego, a które budynków gospodarczych. Ponadto

w odniesieniu do tych ostatnich autor protokołu posługuje się niedookreślonym sformułowaniem " w części budynków gospodarczych" oraz "budynki gospodarcze". Nie pozwala to w konsekwencji zidentyfikować budynku, którego dotyczą poczynione uwagi odnoszące się do jego stanu technicznego. Również wymienione w nim prace naprawcze nie konkretyzują obiektu w którym mają zostać wykonane. Powyższe argumenty dodatkowo zatem uzasadniają celowość nałożenia na właścicieli przedmiotowego budynku obowiązku przeprowadzenia kontroli.

Wadliwość zaskarżonej decyzji tkwi przede wszystkim w tym, iż organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie nakazujące przeprowadzenie kontroli okresowej, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.b., w którym wskazano zakres tej kontroli jako wyznaczony przepisami § 4- 6 r.w.t.u.b.m., w sytuacji, gdy przepisy te zgodnie z § 1 tego rozporządzenia określają warunki techniczne użytkowania budynków mieszkalnych. W niniejszej sprawie mieliśmy natomiast do czynienia z budynkiem gospodarczym. Stąd też należało uznać, że zakres kontroli wyznaczono przez odesłanie do przepisów, które nie miały zastosowania w sprawie. Tym samym doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 62 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 1, § 4-6 r.w.t.u.b.m., które miało istotny wpływ na wynik postępowania. Podkreślić jednocześnie należy, iż prawidłowo organy w niniejszej sprawie nie stosowały u.p.b. w brzmieniu nadanym przez u.z.u.p.b., w tym dodanego tą ustawą przepisu art. 62a u.p.b. określającego co powinien zawierać protokół z kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego, instalacji i przewodów. Przepis ten wprawdzie obowiązywał w chwili wydania zaskarżonej decyzji, jednakże stosownie do art. 25 u.z.u.p.b. do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (tj. u.p.b.), wszczętych

i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 19 września 2020 r.), przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Niniejsza sprawa została wszczęta w dniu [...] listopada 2019 r. Odnosząc się do zarzutów związanych ze skierowaniem decyzji częściowo do nieprawidłowo określonej strony, to należy wskazać, że obowiązek poddania obiektu budowlanego kontroli spoczywa na właścicielu lub zarządcy (art. 61 u.p.b.). Organy jeśli chodzi o kwestię związaną z ustaleniem kto jest właścicielem budynku gospodarczego poprzestały jedynie na informacji z rejestru gruntów z którego wynika, iż działka nr [...] , na której posadowiony jest ten budynek, stanowi współwłasność M.K. oraz K. i H. małż U. w udziałach wynoszących odpowiednio 589/1000 oraz 411/100, przy czym udziały te są związane z własnością lokali mieszkalnych nr [...] wyodrębnionych w budynku mieszkalnym. Oparcie się jedynie na tym dokumencie nie pozwala jednoznacznie rozstrzygnąć czy sporny budynek gospodarczy stanowi współwłasność wyżej wymienionych. Konieczne jest bowiem zapoznanie się z treścią ksiąg wieczystych prowadzonych dla powyższych lokali mieszkalnych w celu sprawdzenia, czy budynek nie stanowi w całości pomieszczenia przynależnego w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.w.l., będącego częścią składową jednego z tylko z mieszkań. Wówczas decyzja powinna być skierowana jedynie do właścicieli (właściciela) tego mieszkania. W przypadku braku wyodrębnienia w tym budynku pomieszczeń przynależnych albo wyodrębnienia w nich pomieszczeń przynależnych, stanowiących cześć składową obu mieszkań, decyzja powinna zostać skierowana do wszystkich właścicieli lokali, którzy tworzą tzw. małą wspólnotę nieposiadającą zarządu i do których mają zastosowanie przepisy o współwłasności Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego (art. 19 i 20 u.w.l.), nakazujące m.in. każdemu ze współwłaścicieli współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną (art. 200 Kodeksu cywilnego). Przy czym podnoszone przez skarżących spory między właścicielami nie mają wpływu na kwestie związane z ukształtowaniem ich obowiązku przeprowadzenia kontroli okresowej. W świetle powyższych rozważań, zdaniem Sądu organ naruszył również podstawowe zasady postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., zaniechał bowiem wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w uzasadnieniu swej decyzji nie dokonał wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Sąd nie jest władny zastąpić organów administracji w dokonaniu ustaleń, analiz i ocen, gdyż ustrojową rolą sądu administracyjnego nie jest rozpoznawanie i rozstrzyganie ("załatwianie" w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a.) spraw administracyjnych, lecz – jak wynika z treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) – kontrola działalności administracji publicznej, i to zasadniczo tylko pod względem zgodności z prawem. Tym samym nie jest rolą sądu administracyjnego uzupełnianie w jakimkolwiek zakresie aktów podejmowanych przez organy administracji, a w szczególności prowadzenie brakujących ustaleń, analiz, tudzież przedstawianie "w zastępstwie" tych organów motywów, jakimi kierowały się one przy rozstrzyganiu danej sprawy (por. wyrok WSA

w Poznaniu z dnia 19 maja 2016 r., IV SA/Po 973/15). Stąd Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I wyroku). Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy związany będzie powyższą oceną prawną i usunie dostrzeżone przez Sąd uchybienia. Jako, że skarga została uwzględniona Sąd – na podstawie art. 200, art. 202 § 1

i art. 205 § 1 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz skarżących solidarnie poniesione przez nich koszty postępowania, które sprowadzają się do - wpisu od skargi uiszczonego w wysokości 500 zł, wynikającego z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz.U.

z 2021, poz. 535).