Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Lublin-Południe w Lublinie na czynność Prezydenta Miasta Lublin z dnia 16 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie wydania wtórnika prawa jazdy stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności.

Sygn. akt III SA/Lu [...]

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 31 października 2023 r. A. F. wystąpił do Prezydenta Miasta Lublin o wydanie wtórnika prawa jazdy w związku z jego utratą.

Prezydent Miasta Lublin wydał wtórnik prawa jazdy - nr druku [...], nr prawa jazdy [...], o czym zawiadomił A. F. pismem z dnia 16 listopada 2023 r. i przesłał wydany dokument wnioskodawcy za pośrednictwem poczty na jego adres domowy. Doręczenie nastąpiło w dniu 21 listopada 2023 r.

Prokurator Prokuratury Rejonowej Lublin-Południe w Lublinie (dalej "Prokurator") w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zaskarżył czynność materialno-techniczną w postaci wydania wtórnika prawa jazdy A. F..

Prokurator zarzucił naruszenie przepisów art. 4 ust. 2, art. 12 ust. 1 pkt 4 oraz art. 18 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2024 r., 1210 ze zm.), dalej też jako "u.k.p." mające wpływ na rozpoznanie sprawy, polegające na wydaniu A. F. ważnego wtórnika jazdy prawa, w sytuacji, gdy posiadał on już inne, ważne prawo jazdy. Tym samym A. F. posiada dwa ważne prawa jazdy co jest sprzeczne z powołanymi przepisami. Kierowca może bowiem posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy, a prawo jazdy nie może być wydane osobie posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym, zaś o wtórnik prawa jazdy można się ubiegać jedynie w przypadku utraty dokumentu, jego zniszczenia w stopniu powodującym nieczytelność lub zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych zawartych w prawie jazdy.

Prokurator wniósł o uchylenie albo stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności w całości.

W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że w dniu 22 lutego 2024 r. do Urzędu Miasta Lublin wpłynęło polskie prawo jazdy wymienione przez A. F. (dalej też jako "uczestnik postępowania") w Wielkiej Brytanii na brytyjskie prawo jazdy, które to polskie prawo jazdy uczestnik postępowania zgłosił w dniu 31 października 2023 r. w Lublinie jako utracone. W takiej sytuacji ustalono, że wydany został wtórnik prawa jazdy, które nie zostało utracone, lecz wymienione na brytyjskie.

Prokurator podkreślił, że nie można mówić o utracie prawa jazdy, które zostało jedynie wymienione na brytyjski odpowiednik. A. F. posiada zatem obecnie dwa prawa jazdy: polskie i brytyjskie, co jest niezgodne z art. 4 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Lublin (dalej też jako "Prezydent", "organ") wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie bezskuteczności czynności materialno-technicznej polegającej na wydaniu A. F. w dniu 21 listopada 2023 r. wtórnika prawa jazdy.

Pismem z dnia 18 marca 2025 r. uczestnik postępowania przyłączył się do skargi Prokuratora. Z uwagi na niezupełnie braków formalnych pisma poprzez złożenie jego odpisów – zarządzeniem z dnia 14 maja 2025 r. - przedmiotowe pismo zostało pozostawione bez rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4).

W ocenie sądu nie budzi wątpliwości, że czynność wydania wtórnika praw jazdy stanowi czynność o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., została skierowana do indywidualnego podmiotu, ma charakter publicznoprawny i dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa.

Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.

Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę - art. 53 § 2 p.p.s.a.

W sprawach wskazanych w § 1 i 2 prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania w sprawach, o których mowa w § 2a (czyli w przypadku skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej) – art. 53 § 3 p.p.s.a.

Z powołanych przepisów wnika zatem, że termin na wniesie skargi dla prokuratora, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zasadniczo wynosi sześć miesięcy od dnia podjęcia zaskarżonej czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy skarga została wniesiona z uchybieniem tego terminu. Prokurator wyjaśnił, że o zasadności złożenia skargi dowiedział się dopiero z chwilą otrzymania z Urzędu Miasta Lublin pisma wraz z dokumentacją dotyczącą sprawy, co nastąpiło w dniu 16 lipca 2024 r.

Mając jednak na względzie regulację art. 53 § 2 zdanie ostatnie, zgodnie z którą sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę, której zastosowania, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, § 3 tego przepisu nie wyklucza, sąd doszedł do przekonania, że charakter sprawy, okoliczności uchybienia terminu i ochrona praworządności uzasadniają jej merytoryczne rozpoznanie.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a) u.k.p. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia.

Na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa powyżej, starosta wydaje, za opłatą, wtórnik dokumentu pod warunkiem złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. z 2022 r., poz.11 38 ze zm.).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.k.p. dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest między innymi: 1) wydane w kraju: a) prawo jazdy (...); 2) wydane za granicą: (...) b) krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40, 41 i 44), c) krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, d) krajowe prawo jazdy określone w umowie międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska; (...).

Z przepisów art. 4 ust. 2 i art. 12 ust. 1 pkt 4 u.k.p. wprost natomiast wynika, że kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy (z wyjątkami nie mającymi w sprawie zastosowania), oraz że prawo jazdy nie może być wydane osobie posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym.

Stan faktyczny sprawy jest bezsporny.

Uczestnik postępowania wystąpił do Urzędu Miasta Lublin Wydział Komunikacji z wnioskiem z dnia 31 października 2023 r. o wydanie wtórnika prawa jazdy kat. AM/B1/B, nr dokumentu [...]. Złożył oświadczenie o jego utracie, oraz że nie został orzeczony w stosunku do niego prawomocny wyrok sądu zakazujący prowadzenia pojazdów, i że nie ma zatrzymanego prawa jazdy, ani cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami, a także, że nie posiada innego dokumentu, a jego miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe. A. F. uiścił również stosowną opłatę.

Wobec powyższych oświadczeń zawiadomieniem z dnia 16 listopada 2023 r. organ poinformował wnioskodawcę o pozytywnym załatwieniu wniosku i w dniu 21 listopada 2023 r., za pośrednictwem Poczty Polskiej, wtórnik prawa jazdy został uczestnikowi doręczony na wskazany we wniosku adres zamieszkania.

W dniu 22 lutego 2024 r. do Urzędu Miasta Lublin, za pośrednictwem Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych, wpłynął dokument polskiego prawa jazdy wymienionego przez uczestnika w Wielkiej Brytanii w dniu 1 sierpnia 2023 r, które zgłosił jako utracone (nr druku [...]).

Tym samym, jak trafnie podnosi w skardze Prokurator i co potwierdza organ wnosząc o uwzględnienie skargi, aktualnie uczestnik postępowania posiada dwa ważne dokumenty prawa jazdy - polskie i angielskie.

Taki stan rzeczy z kolei w sposób oczywisty narusza powołany wyżej w art. 4 ust. 2, art. 12 ust.1 pkt 4 oraz art 18 ust 1 i 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami.

Zgodnie natomiast z art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.

Przepis art. 146 § 1 p.p.s.a. ma charakter wynikowy, a jego zastosowanie wymaga wykazania wadliwości działania organu przy podjęciu określonej czynności.

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy i w świetle mających zastosowanie przepisów prawa materialnego przesłanki co do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności są oczywiste, a wątpliwości w tym zakresie nie miała żadna ze stron.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.