Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. przeciwko Prezydentowi Miasta T. w przedmiocie zwrotu należności wyegzekwowanych z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania postanawia: odrzucić skargę

Pismem z dnia 22 listopada 2013r. J. B. (skarżący) zwrócił się do tut. Sądu o wydanie - na podstawie przedstawionych dokumentów - decyzji

o zwrocie kwoty 950 zł niesłusznie pobranej przez Urząd Miasta T. na podstawie upomnienia nr 23.961 z dnia 8 grudnia 2006r. Poinformował, że od 2012r. próbował swoich racji dochodzić przed Sądem Rejonowym w T. i dopiero

w listopadzie 2013r. otrzymał postanowienie, iż przedmiotowa sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezydenta Miasta T. – Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w T. – wniósł o stwierdzenie niedopuszczalności skargi i jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W ocenie organu, postępowanie prowadzone przeciwko zobowiązanemu było prowadzone zgodnie z prawem.

W wykonaniu zarządzenia z dnia 22 stycznia 2014r. Sąd wezwał pełnomocnika Prezydenta Miasta T. – Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg

w T. - do wyjaśnienia, czy strona skarżąca po zakończeniu postępowania egzekucyjnego zwracała się do tego organu z odrębnym wnioskiem

o zwrot należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania - dot. upomnienia z dnia 8 grudnia 2006r. nr 23.961 i tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezydenta Miasta T. z dnia [...]. nr [...] (k. 21 akt sądowych).

Jednocześnie Sąd wezwał skarżącego do wykazania, czy po zakończeniu postępowania egzekucyjnego zwracał się do Prezydenta Miasta T. z odrębnym wnioskiem o zwrot należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój

w strefie płatnego parkowania, wynikających z tego samego tytułu wykonawczego

(k. 22 akt sądowych).

W odpowiedzi organ poinformował, że zobowiązany nie występował

z wnioskiem o zwrot należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie (k. 24-34 akt sądowych).

Skarżący w piśmie z dnia 1 lutego 2014r. opisał dotychczasową wymianę korespondencji między nim a Prezydentem Miasta T. i Miejskim Zarządem Dróg w T. oraz oświadczył, że w dniu 22 listopada 2012r. skierował sprawę do Sądu Rejonowego w T., a po uzyskaniu informacji, iż sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego złożył przedmiotową skargę (k. 36-42 akt sądowych). Do pisma załączył kopię swoich pism: z dnia 10 maja 2010r. skierowanego do Prezydenta Miasta T., z 18 października 2012r., z 2 listopada 2012r. i z 4 września 2010r. - skierowanych do Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg

w T. oraz zawiadomienie z dnia 20 września 2010r. o wycofaniu zajęcia należności pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Na wstępie zauważyć należy, że badanie merytorycznej zasadności skargi

w każdym przypadku poprzedzone jest sprawdzeniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie.

Zgodnie z art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z tego powodu, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy.

Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w T. – Wydział

I Cywilny z dnia 6 listopada 2013r. sygn. akt IC 2274/13 załączonego do skargi, Sąd ten rozpoznając sprawę J. B. o zwrot 950 zł z tytułu opłat wyegzekwowanych od niego za parkowanie samochodu w płatnej strefie parkowania w T., odrzucił jego pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964r. Nr 43, poz. 296 ze zm.), dalej k.p.c. Sąd Rejonowy wskazał, że sprawa nie jest sprawą cywilną

w znaczeniu materialnoprawnym, jak również w znaczeniu formalnym. Podkreślił, że źródłem obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie oraz opłaty dodatkowej jest przepis o charakterze administracyjnym i wobec tego zwrot tego typu należności również następuje w drodze postępowania administracyjnego (k.8 akt sądowych).

Tut. Sąd zwrócił się do Sądu Rejonowego w T. I Wydział Cywilny o udzielenie informacji czy ww. postanowienie z dnia 6 listopada 2013r. sygn. akt IC 2274/13 wydane w sprawie z powództwa J. B. przeciwko Gminie Miasta T. o zapłatę jest prawomocne (k. 43 akt sądowych).

W odpowiedzi z dnia 17 lutego 2014r. Sąd Rejonowy poinformował, że ww. postanowienie jest prawomocne z dniem 26 listopada 2013r. (k. 46 akt sądowych).

Wobec powyższego, z uwagi na regulację zawartą w art. 58 § 4 p.p.s.a., skoro

w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w T. w sprawie o sygn. akt IC 2274/13 odrzucił pozew J. B. o zwrot opłaty wyegzekwowanej od niego za parkowanie samochodu w płatnej strefie parkowania, przyjąć należy, że sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego.

Z treści skargi wynika, że skarżący domaga się wydania decyzji o zwrocie kwoty 950 zł niesłusznie, jego zdaniem, pobranej przez Urząd Miasta T. na podstawie upomnienia nr 23.961 z 8 grudnia 2006r. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe upomnienie zostało wystawione przez wierzyciela – Miejski Zarząd Dróg w T.

z tytułu niewniesienia przez J. B. opłaty za parkowanie pojazdu

w strefie płatnego parkowania. Następnie na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego nr 7.267/2008 z dnia 13 listopada 2008r. zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, zakończone postanowieniem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. z dnia 19 lipca 2013r., którego Sąd Rejonowy

w T. postanowieniem z dnia [...]. sygn. akt I Co 5301/11 wyznaczył do prowadzenia egzekucji administracyjnej i sądowej.

Podać należy, że żądanie strony skarżącej zawarte w jej piśmie z dnia 22 listopada 2013r. skierowanym do tut. Sądu, obejmuje zwrot wyegzekwowanej należności

z tytułu opłaty za parkowanie. Nie budzi zatem wątpliwości, że żądanie dotyczy zwrotu należności już wyegzekwowanych, a zatem wniosek należy traktować, jako złożony po zakończeniu postępowania egzekucyjnego.

W tym stanie rzeczy tut. Sąd – mając na uwadze art. 58 § 4 p.p.s.a. oraz postanowienia Sądu Rejonowego w T. Wydział I Cywilny z dnia 6 listopada 2013r. sygn. akt IC 2274/13 uznał, że żądanie skarżącego powinno być rozpoznane

w administracyjnym toku postępowania, poza postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Komornika przy Sądzie Rejonowym w T. który w dniu 19 lipca 2013r. wydał postanowienie nr Km 1602/12 w przedmiocie zakończenia postępowania egzekucyjnego (d.: k. 14 akt administracyjnych).

W związku z tym, w pierwszej kolejności należało wyjaśnić kwestię, czy skarżący wyczerpał drogę postępowania administracyjnego. W tym celu w wykonaniu zarządzenia z dnia 22 stycznia 2014r. Sąd wezwał pełnomocnika Prezydenta Miasta T. – Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w T. - do wyjaśnienia, czy strona skarżąca po zakończeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez ww. Komornika zwracała się do tego organu z odrębnym wnioskiem o zwrot należności

z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania - dot. upomnienia z dnia 8 grudnia 2006r. nr 23.961 i tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezydenta Miasta T. z dnia [...]. nr [...] (k. 21 akt sądowych).

Jednocześnie Sąd wezwał skarżącego do wykazania, czy po zakończeniu postępowania egzekucyjnego zwracał się do Prezydenta Miasta T. z odrębnym wnioskiem o zwrot należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój

w strefie płatnego parkowania, wynikających z tego samego tytułu wykonawczego

(k. 22 akt sądowych).

W odpowiedzi na wezwanie organ poinformował, że zobowiązany nie występował

z wnioskiem o zwrot należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie (k. 24-34 akt sądowych).

Następnie skarżący w piśmie z dnia 1 lutego 2014r. stanowiącym odpowiedź na ww. wezwanie Sądu opisał dotychczasową wymianę korespondencji między nim

a Prezydentem Miasta T. i Miejskim Zarządem Dróg w T. oraz oświadczył, że w dniu 22 listopada 2012r. skierował sprawę do Sądu Rejonowego

w T., a po uzyskaniu informacji, iż sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego złożył skargę do tut. Sądu (k. 36-42 akt sądowych). Do pisma załączył kopię swoich pism: z dnia 10 maja 2010r. skierowanego do Prezydenta Miasta T., z dnia 18 października 2012r., z 2 listopada 2012r. i z 4 września 2010r. - skierowanych do Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w T. oraz zawiadomienie z dnia 20 września 2010r. o wycofaniu zajęcia należności pieniężnej.

Mając na względzie powyższe, należało uznać, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, dopuszczalnych na drodze postępowania administracyjnego, co jest warunkiem wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wprawdzie kierował wiele pism do różnych organów - co tut. Sąd zauważa - jednakże były one składane jeszcze w czasie toczącego się postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T., a następnie przez Komornika przy Sądzie Rejonowym w T.. Obecnie żądanie zwrotu wiąże się z już wyegzekwowanymi należnościami.

W tym miejscu podać należy, że stosownie do art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek

o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis ten przewiduje możliwość wniesienia skargi dopiero po wyczerpaniu wszelkich możliwych sposobów załatwienia sprawy na drodze postępowania administracyjnego. Statuuje zasadę autokontroli działania organu administracji publicznej oraz pierwszeństwo postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego.

Wobec tego, skarżący powinien w pierwszej kolejności złożyć do Prezydenta Miasta T., reprezentowanego przez pełnomocnika - Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w T. - stosowny wniosek o zwrot kwoty 950 zł, która jego zdaniem, niesłusznie została wyegzekwowana. Następnie organ powinien go rozpatrzyć podejmując odpowiednią czynność. Jeśli strona nie będzie się z nią zgadzała, wówczas będzie miała prawo wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa.

W przypadku stwierdzenia przez organ braku podstaw do zmiany podjętego rozstrzygnięcia, skarżący będzie miał możliwość zaskarżenia go do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 ust. 4 p.p.s.a.

Warto w tym miejscu odwołać się do uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008r. sygn. akt I OPS 3/07, która co prawda zapadła na gruncie rozstrzygania kwestii charakteru żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, jednakże

w ocenie Sądu, może być ona pomocna również w niniejszej sprawie, gdyż charakter opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie w płatnej strefie parkowania jest zbliżony do opłaty za wydanie karty pojazdu. W uchwale tej uznano, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu, stanowi sprawę administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności. Na tego rodzaju akt lub czynność przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

W omawianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że opłata za wydanie karty pojazdu nie ma charakteru podatkowego, gdyż jej głównym celem jest zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty pojazdu. Skoro uiszczona opłata nie stanowiła realizacji obowiązku o charakterze podatkowym, do załatwienia sprawy o zwrot opłaty nie mogą mieć zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej o zwrocie podatku. Nie ma również podstaw do przyjęcia, że taką sprawę organ może załatwić w drodze decyzji administracyjnej, stosując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ ustawa Prawo o ruchu drogowym w ogóle nie reguluje spraw dotyczących zwrotu uiszczonych opłat, a z przepisów Kodeksu nie można wyprowadzić zasady, iż każde żądanie skierowane do organu wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Ponieważ obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, to obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa. Organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, z tym że nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, na które jednak przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na marginesie zauważyć trzeba, że niniejsze postanowienie nie zamyka skarżącemu drogi do rozstrzygnięcia o jego żądaniu przez organy administracyjne,

a w następnie przez sąd administracyjny, bowiem postanowienie o odrzuceniu skargi nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Skarżący po spełnieniu warunków opisanych powyżej, będzie miał prawo skorzystać z możliwości ewentualnego zaskarżenia do Sądu niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia organu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 ust. 4 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe rozważania należy stwierdzić, że wobec niespełnienia przez skarżącego warunku określonego w art. 52 §1 p.p.s.a., czyni jego skargę niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.