Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący, Sędziowie, sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) sędzia WSA Monika Sawa asesor WSA Marek Maliński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi I. O. , A. Z. i J. O. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w rozpoznaniu odwołania od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 28 października 2022 r. nr 572/SD/2022 miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz I. O., A. Z. i J. O. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 17 maja 2024 r. I. O., J. O. i A. Z. (dalej jako "skarżący") złożyli skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 28 października 2022 r. nr 572/SD/2022 o odmowie uwzględnienia wniosków o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy "[...]" Nr [...], w zakresie w jakim nieruchomość wchodzi w skład aktualnej działki ewidencyjnej nr [...] cz. z obrębu [...].

W skardze przywołano art. 12 § 1 i art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. i podniesiono, że odwołanie złożone w dniu 22 listopada 2022 r. nie zostało do dnia dzisiejszego rozpoznane merytorycznie. Powołując się na powyższe skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania w terminie określonym przez Sąd oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie podnosząc, że decyzją z 19 czerwca 2024 r. nr KOC/6930/Go/22 rozpoznało odwołanie od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy nr 572/SD/2022 z 28 października 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Stosownie do art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), powoływanej dalej jako "k.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.

Jak wynika z akt sprawy odwołanie z 22 listopada 2022 r. od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 28 października 2022 r. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w dniu 6 grudnia 2022 r. (data prezentaty). Pismem z 24 stycznia 2024 r. skarżący wystąpili do organu odwoławczego z ponownym wezwaniem do załatwienia sprawy dotyczącej przedmiotowego odwołania, zaś pismem z 17 maja 2024 r. wnieśli do tutejszego Sądu skargę na bezczynność organu. Decyzją z 19 czerwca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania skarżących, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy nr 572/SD/2022 z 28 października 2022 r.

Wobec wskazanych okoliczności nie budzi wątpliwości Sądu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie pozostawało w bezczynności w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 28 października 2022 r. Trzeba mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy, jaki przewiduje art. 35 § 3 k.p.a. (jeden miesiąc) został w niniejszej sprawie znacznie przekroczony. Jak wynika z akt sprawy decyzja z 19 czerwca 2024 r. rozpoznająca odwołanie skarżących została wydana po upływie ponad półtora roku od daty wpływu odwołania do organu odwoławczego (6 grudnia 2022 r.) oraz już po wniesieniu skargi na bezczynność organu do tut. Sądu.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie rozpoznało odwołanie skarżących wydając decyzję z 19 czerwca 2024 r. Wydanie powyższej decyzji przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania organu odwoławczego do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych powodów Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania odwołania od decyzji z 28 października 2022 r. (pkt 2 sentencji wyroku).

Oceniając z kolei charakter zaistniałej w sprawie bezczynności organu w przedmiocie rozpoznania odwołania Sąd uznał, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy zwłoka organu przybrała postać kwalifikowaną, tj. rażąco naruszyła prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu działań ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie przedmiotowej sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych czy wymagających od organu analizy akt sprawy oraz oceny materiału dowodowego. W niniejszej sprawie nie można pominąć również tego, że prowadząc postępowanie odwoławcze organ nie informował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie określone w pkt 2 sentencji wydano na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art.119 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie powyższego trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.