II SA/Rz 254/17 - Wyrok

Data orzeczenia	2017-06-06	
Data wpływu	2017-02-28	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie	
Sędziowie	Elżbieta Mazur-Selwa
Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/
Maciej Kobak /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6329 Inne o symbolu podstawowym 632	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Sygn. powiązane	I OSK 2127/17	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2016 nr 0 poz 718; art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2016 nr 0 poz 1518; art. 3 pkt 1 lit. a), art. 5 ust. 1; Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur – Selwa WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego -skargę oddala-	
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 10 listopada 2016 r. AP zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na rzecz jej syna – WG.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a." oraz art. 3 pkt 1 i 11, art. 5, art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1518 z późn. zm.) – dalej: "u.ś.r.", odmówił przyznania AP prawa do zasiłku rodzinnego na WG na okres zasiłkowy od 1 listopada 2016 r. do 31 października 2017r.

Podał, że dochód trzyosobowej rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 872,73 zł, a zatem przekracza kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 i 2 u.ś.r., warunkujące możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ I instancji wskazał, że wnioskodawczyni nie spełnia również przesłanek, o których mowa w art. 5 ust. 3 u.ś.r., gdyż zgodnie z art. 5 ust. 3c u.ś.r., jeżeli wysokość zasiłku przysługująca rodzinie, ustalona zgodnie

z art. 5 ust. 3a tej ustawy jest niższa niż 20 zł, świadczenia te nie przysługują.

Nie zgadzając się z tą decyzją AP wniosła od niej odwołanie, kwestionując poprawność wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie. Wskazała, że dochód jej męża z działalności gospodarczej za 2015 r. nie został pomniejszony o odliczoną stratę w wysokości 18 966,12 zł, która znacznie obniża dochód

i powoduje w konsekwencji mniejszy podatek należny.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2016 r., podzielając w całości stanowisko organu I instancji.

Zdaniem Kolegium w rozpatrywanej sprawie Prezydent właściwie obliczył dochód przypadający na osobę w rodzinie i prawidłowo wyjaśnił odwołującej, że przekroczenie kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 u.ś.r. o kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny uniemożliwia przyznanie świadczenia. Odnosząc się natomiast do zarzutów wnioskodawczyni organ odwoławczy podał, że definicja dochodu określona w art. 3 pkt 1 u.ś.r. zawiera zamknięty katalog składników wchodzących w jego zakres. Strata z lat ubiegłych powstała przy prowadzeniu działalności gospodarczej nie została wymieniona przez ustawodawcę w powyższej regulacji, co oznacza, że nie jest uprawnione jej odliczenie od dochodu przez organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych. W konsekwencji skoro decyzje w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych nie opierają się na uznaniu administracyjnym, organ I instancji był zobligowany do wydania decyzji odmownej, ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego przez wnioskodawczynię.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie AP wniosła o poddanie kontroli Sądu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Powtarzając argumentację sformułowaną we wniesionym odwołaniu podała, że odliczenie straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej powoduje obniżenie podstawy opodatkowania, wobec czego powoduje również obniżenie dochodu przypadającego na osobę w rodzinie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub

w innych przepisach.

Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie zawiera wskazanych wyżej wad i uchybień, a zatem skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Spór pomiędzy organami obu instancji a skarżącą sprowadza się do kwestii właściwego wyliczenia dochodu przypadającego na osobę w rodzinie skarżącej, a w konsekwencji zasadności wydania decyzji o odmowie przyznania jej wnioskowanego świadczenia rodzinnego. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że w zaistniałym sporze rację należy przyznać organom pomocy społecznej. Kwestię przyznawania świadczeń rodzinnych, do których zalicza się m.in. zasiłek rodzinny, uregulowana została w u.ś.r. Zaznaczyć należy, że co do zasady, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 u.ś.r. (a zatem rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł (art. 5 ust. 1 u.ś.r. w zw.

z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna). W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764,00 zł (art. 5 ust. 2 u.ś.r. w zw. z § 1 pkt 1 pkt 2 ww. rozporządzenia).

Kwestia ustalenia dochodu przypadającego na osobę w rodzinie, w tym metodyki jego wyliczenia, nie została pozostawiona uznaniu organu administracji rozpoznającemu wniosek strony. Ustawodawca w art. 3 pkt 1 u.ś.r. zawarł zamknięty katalog przychodów i dochodów, które podlegają zaliczeniu do dochodu rodziny. Brzmienie ww. regulacji, poprzez użycie sformułowania: "ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to...", nie pozostawia wątpliwości, że dokonane w tym przepisie wyliczenie ma charakter kompletny i zamknięty, a nie przykładowy lub otwarty. Za dochód w rozumieniu u.ś.r. należy zatem uważać m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r.). Wskazać również należy, że w świetle tej ustawy dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny (art. 3 pkt 2 u.ś.r.), zaś dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (art. 3 pkt 2a u.ś.r.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że dochód przypadający na osobę w rodzinie skarżącej został ustalony przez organy zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Treść wskazanego wyżej art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wyraźnie wskazuje, że przychody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a zatem m.in. przychody osiągane z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, wchodzące w skład dochodu rodziny, na podstawie którego z kolei organ pomocy społecznej dokonuje ustalenia dochodu przypadającego na osobę w rodzinie, mogą zostać pomniejszone jedynie o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Również i to wyliczenie ma charakter zamknięty a nie przykładowy. Tym samym rację mają orzekające w sprawie organy, że skoro strata powstała w latach ubiegłych przy prowadzeniu działalności gospodarczej nie została wymieniona w ww. regulacji, to nie jest uprawnione i możliwe odliczenie jej od dochodu rodziny w rozumieniu u.ś.r. Innymi słowy, to, co podlega odliczeniu od dochodu osiąganego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, celem ustalenia dochodu rodziny na gruncie u.ś.r. nie zostało pozostawione uznaniu organów administracji. Są one natomiast bezwzględnie związane obowiązującymi w tym zakresie przepisami, jako że błędne ustalenie dochodu rodziny i przyjęcie do wyliczenia zaniżonego dochodu członka rodziny, a w konsekwencji nieuprawnione przyznanie i wypłacenie stronie świadczenia rodzinnego, mogłoby stanowić okoliczność wypełniającą przesłanki do uznania takiego świadczenia za świadczenie nienależnie pobrane. Co nie mniej istotne, czym innym jest ustalenie podstawy opodatkowania celem zapłaty zobowiązań podatkowych, a czym innym ustalenie dochodu rodziny w rozumieniu u.ś.r. Dochód rodziny wyliczony zgodnie z uregulowaniami u.ś.r. nie zawsze będzie równy realnym dochodom rodziny, chociażby poprzez brak możliwości odliczenia straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej lub koniecznością odliczenia kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 3 pkt 1 u.ś.r.).

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdza, że organ

I instancji właściwie uznał, iż w skład dochodu rodziny w 2015 r. wchodzą: dochód skarżącej z tytułu świadczonej pracy w wysokości 3 249,29 zł oraz dochód jej męża

z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 28 169,10 zł, łącznie 31 418,39 zł, a zatem dochód na osobę w rodzinie wynosi 872,73 zł. Z kolei wobec ustalenia, że wyliczony zgodnie z uregulowaniami u.ś.r. dochód na osobę w rodzinie skarżącej przekracza kryterium dochodowe określone w tej ustawie, organy były zobowiązane do odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie zasiłku rodzinnego na podstawie art. 5 ust. 1 u.ś.r.

W związku z powyższym, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.